Một vài biện pháp làm tốt công tác Phổ cập giáo dục Tiểu học đúng độ tuổi
ở trường tiểu học Đinh Tiên Hoàng.

I. PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài
Như chúng ta đã biết, công tác phổ cập giáo dục là một trong những mục
tiêu quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế xã hội của mỗi địa phương.
Đẩy mạnh công tác xã hội hoá giáo dục nhằm huy động tối đa nguồn lực đầu tư
cho giáo dục; phối hợp chặt chẽ giữa gia đình, nhà trường và xã hội, thống nhất
các biện pháp để nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo. Các đơn vị giáo dục
đẩy mạnh cải tiến phương pháp dạy học, hạn chế tối đa số học sinh chưa hoàn
thành chương trình lớp học, bỏ học ở các khối lớp; tăng cường các hoạt động tập
thể nhằm nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện trong nhà trường, thu hút học
sinh đến lớp. Giáo dục tiểu học được thực hiện trong 5 năm, từ lớp một đến lớp
năm. Tuổi học sinh vào học lớp một là sáu tuổi. Mọi trẻ em bình thường từ 6
đến 14 tuổi đều có quyền và nghĩa vụ học tập để đạt trình độ giáo dục phổ cập
bậc tiểu học.
Nhiệm vụ PCGD là điều tra nắm bắt số liệu, huy động trẻ ra lớp, xử lý số
liệu, thống kê, lập báo cáo kết quả và nâng cao chất lượng phổ cập giáo dục tiểu
học là một trong những nhiệm vụ quan trọng trong các nhà trường hằng năm. Vì
vậy, đòi hỏi người phụ trách công tác phổ cập giáo dục phải có kế hoạch cụ thể,
rõ ràng, khoa học thì công tác Phổ cập giáo dục tiểu học đúng độ tuổi mới đạt
kết quả và chất lượng PCGD mới được duy trì và nâng cao.
Qua 3 năm bản thân tôi trực tiếp phụ trách công tác PCGD của nhà
trường, tôi nhận thấy công tác này còn gặp phải khó khăn; thống kê, xử lý số
liệu thiếu chính xác, do chưa có sự đồng thuận từ các cấp học nên thường phải
sửa đi, sửa lại nhiều lần mất một lượng thời gian rất lớn, tốn kém công sức của
một số cán bộ, nhân viên phụ trách phần hồ sơ PCGD một cách vô lý không
đáng có. Mặt khác, chất lượng PCGD toàn xã hội có quan tâm nhưng chưa thực
sự chung tay đúng mức.
Bản thân tôi nhận thấy rằng nơi nào lãnh đạo nhà trường quan tâm đúng


- Phương pháp phân tích, tổng hợp.
II. PHẦN NỘI DUNG
1. Cơ sở lý luận
Như chúng ta đã biết, bậc tiểu học có vị trí hết sức quan trọng trong hệ
thống giáo dục quốc dân. Các nhà trường tiểu học là nơi đặt những viên gạch
đầu tiên trong việc xây dựng nhân cách cho học sinh, giúp học sinh được phát
triển toàn diện. Ở đó, mọi trẻ em trong độ tuổi đi học của bậc học đều có quyền
được học tập, giao tiếp trong môi trường thân thiện, yêu thương; được gia đình
và toàn xã hội chăm lo, tạo điều kiện thuận lợi để các em thực hiện nhiệm vụ
học tập và đội ngũ làm công tác giáo dục trong các trường tiểu học đóng vai trò
hết sức quan trọng góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục theo Luật giáo dục đã
đề ra.
Phổ cập giáo dục Tiểu học là chủ trương lớn của Đảng, nhà nước, nhằm
góp phần nâng cao dân trí, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Mọi trẻ em
trong độ tuổi đi học đều có quyền học tập, được gia đình và toàn xã hội chăm lo
tạo điều kiện thuận lợi để các em thực hiện nhiệm vụ học tập. Chính vì vậy,
những người làm công tác quản lý giáo dục phải luôn quan tâm đến việc đổi mới
công tác quản lý, duy trì kết quả PCGDTH, nâng cao chất lượng PCGDTH mà
trước hết là nâng cao chất lượng giáo dục hằng năm.
Căn cứ vào quy định kiểm tra, công nhận Phổ cập giáo dục tiểu học và
Phổ cập giáo dục tiểu học đúng độ tuổi ban hành kèm theo Thông tư số
07/2016/TT-BGDĐT ngày 22 tháng 3 năm 2016 của Bộ Giáo dục và đào tạo. Từ
cơ sở lý luận trên và qua thực tiễn nhiều năm tại đơn vị, từ khi tham gia chỉ đạo
công tác PCGDTH đến nay tôi rất băn khoăn trăn trở về công tác PCGDTH
đóng một vai trò quan trọng, trong công tác chỉ đạo, quản lý tôi đã có những
cách làm, những giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả trong công tác này.
2. Thực trạng của vấn đề nghiên cứu
Trường Tiểu học Đinh Tiên Hoàng được Ban chỉ đạo PCGD thị trấn Buôn
Trấp giao nhiệm vụ phụ trách địa bàn dân cư thôn I và buôn Êcăm. Đội ngũ giáo

biệt, vẫn còn một số trẻ chuyển khẩu đến hoặc nhờ khẩu sau điều tra nên khó
khăn cho công tác huy động ra lớp.
Việc giáo viên đi điều tra từng hộ gia đình tính chính xác chưa cao, còn
xảy ra những trường hợp trùng tên, trùng họ hoặc thông tin ghi trên phiếu điều
tra không đầy đủ.
Dữ liệu trên phần mềm so với danh sách theo dõi của nhà trường chưa
trùng khớp còn xảy ra như: khi thì thiếu, khi thì thừa.
Qua 3 năm phụ trách công tác PCGDTH tôi đã tìm những biện pháp thích
hợp nhất để tổ chức và thực hiện có kết quả nhất về mảng điều tra, báo cáo
thống kê về PCGDTH đến chất lượng PCGDTH tại đơn vị. Đây là mối quan tâm
hàng đầu của xã hội, là một trong những biện pháp góp phần thực hiện xây dựng
các tiêu chí của trường tiểu học đạt chuẩn Quốc gia gắn với việc thực hiện "Xây
dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực" trong giai đoạn hiện nay.
3. Nội dung và hình thức của giải pháp
3.1. Mục tiêu của giải pháp
Quản lí công tác PCGD là một trong những nội dung quản lí hết sức
phức tạp trong nhà trường. Tuy nhiên, trong phạm vi nghiên cứu của đề tài, xuất
phát từ tình hình thực tiễn của địa phương, của nhà trường chủ yếu đi sâu vào
phân tích, lí giải thực trạng về công tác chỉ đạo thực hiện PCGDTH tại trường.
Từ đó, đề ra một số biện pháp thích hợp để có thể áp dụng trong trường, từng
bước đưa công tác PCGD của nhà trường vào quy củ và có chất lượng hơn. Cụ
thể tập trung vào các giải pháp chính như sau:
Thứ nhất: Cần phải nâng cao nhận thức cho cán bộ, giáo viên, nhân viên
về công tác PCGD ở trường Tiểu học.
Người thực hiện: Phạm Thị Huế - Trường Tiểu học Đinh Tiên Hoàng

4


Một vài biện pháp làm tốt công tác Phổ cập giáo dục Tiểu học đúng độ tuổi

Trong quá trình điều tra, yêu cầu giáo viên phải liên hệ với cán bộ thôn và
những người phụ trách các xóm trong thôn để nắm được tổng số hộ phải điều
tra, đặc điểm sinh hoạt của nhân dân xóm đó. Đặc biệt là phải đi thực tế xuống
các hộ gia đình để có cái cụ thể về đối chiếu với tổng số của từng xóm đã cung
cấp; tuyệt đối không dừng lại ở chỗ chỉ đến nhà xóm trưởng hoặc cộng tác viên
dân số để lấy số liệu. Có như vậy mới ghi chép chính xác theo yêu cầu của việc
điều tra; ghi đầy đủ không bỏ qua cột nào và phải có minh chứng cụ thể. Bởi sai
sót bất cứ cột nào cũng gặp khó khăn trong quá trình xử lý số liệu, báo cáo
thống kê và huy động trẻ ra lớp.

Người thực hiện: Phạm Thị Huế - Trường Tiểu học Đinh Tiên Hoàng

5


Một vài biện pháp làm tốt công tác Phổ cập giáo dục Tiểu học đúng độ tuổi
ở trường tiểu học Đinh Tiên Hoàng.

Từ sổ điều tra, giáo viên ghi qua phiếu, từ phiếu lên danh sách theo độ
tuổi, từ danh sách cập nhật lên phần mềm phổ cập, trở về khâu thống kê số liệu
báo cáo tổng hợp từng xóm trên toàn địa bàn quản lý vào sổ theo dõi phổ cập.
Mỗi năm học, trong kỳ nghỉ hè, tổ chức cho cán bộ, giáo viên điều tra bổ
sung; trước khi bước vào năm học mới, rà soát kết quả điều tra bổ sung, đối
chiếu giữa danh sách và sổ điều tra; chú ý hơn đến trẻ 6 tuổi và các đối tượng có
nguy cơ bỏ học giữa chừng như học sinh lưu ban, học sinh khuyết tật học hòa
nhập, học sinh có hoàn cảnh khó khăn... để huy động 100% số trẻ phải phổ cập
ra lớp.
* Đối với nhân viên văn phòng: Bản thân tôi đã cùng với nhân viên văn
thư phụ trách công tác tổng hợp số liệu PCGDTH. Để thực hiện tốt công việc
này, tôi đã giao cho văn thư theo dõi số học sinh chuyển đi, chuyến đến, số học

6


Một vài biện pháp làm tốt công tác Phổ cập giáo dục Tiểu học đúng độ tuổi
ở trường tiểu học Đinh Tiên Hoàng.

Hằng năm, Sở Giáo dục và Đào tạo tổ chức tập huấn cho cán bộ quản lý
và cán bộ chuyên trách phổ cập trước khi tiến hành điều tra xử lý số liệu. Phần
mềm tổng hợp số liệu, sổ điều tra trình độ văn hóa nhân dân, sổ theo dõi phổ cập
do Phòng Giáo dục và Đào tạo cung cấp thống nhất chung cho các trường trên
địa bàn huyện. Sau khi giáo viên đi điều tra và nộp sổ điều tra, danh sách độ tuổi
trong điều tra về lại cho Tổ nghiệp vụ. Cán bộ chuyên trách phổ cập bổ sung
danh sách tất cả các độ tuổi. Số học sinh chuyển đi và chuyển đến phải lên danh
sách chuyển đi và chuyển đến phải được cập nhật vào sổ theo dõi phổ cập giáo
dục; Tất cả các danh sách được thiết lập và có chữ ký của Trưởng Ban chỉ đạo
phổ cập giáo dục nhà trường.
Để làm tốt việc tổng hợp và xử lý số liệu tôi đã thành lập Tổ nghiệp vụ
gồm giáo viên tin học, văn thư và 01 giáo viên là người địa phương. Sau khi các
tổ điều tra cập nhật số liệu lên phần mềm, tôi yêu cầu tổ nghiệp vụ kiểm tra thật
kĩ số liệu. Số trẻ phải phổ cập trong địa bàn phải luôn luôn bằng tổng số học
sinh đang học trong trường cộng với số trẻ đi học nơi khác, cộng trẻ chuyển đến,
trừ đi số trẻ nơi khác đến học, trừ trẻ chuyển đi, trẻ chết và trẻ khuyết tật nặng
không ra lớp được. Mọi khâu đều phải kiểm tra, sử dụng phép thử nhanh trước
khi nhập máy để tránh làm lỗi công thức ở phần mềm. Việc điều tra, thống kê,
tìm minh chứng có sự cộng tác của giáo viên, nhân viên chuyên trách phổ cập
của trường và sự chỉ đạo, theo dõi, giám sát của lãnh đạo nhà trường.
* Giải pháp về công tác quản lý số liệu và quản lý hồ sơ PCGDTH
Để thực hiện tốt công tác quản lý số liệu trẻ phải phổ cập trong địa bàn và
lập hồ sơ lưu trữ có giá trị lâu dài, tôi suy nghĩ rằng: nhiệm vụ đầu tiên của
người làm công tác PCGDTH là phải có kế hoạch tổng điều tra sau 5 năm và

Tổ chức điều tra chu đáo, phân công trách nhiệm rõ ràng, cộng vào đó sự
quan tâm sâu sát của Hiệu trưởng, hàng năm đơn vị huy động được 100% trẻ
trong độ tuổi ra lớp đúng thời gian quy định và không có tình trạng học sinh bỏ
học giữa chừng.
* Công tác lập báo cáo, phương hướng công tác của năm, giai đoạn.
Hàng năm, dựa trên các số liệu thống kê đã có, người phụ trách cần tham
mưu cho Ban chỉ đạo để lập các báo cáo thống kế, phương hướng năm và theo
từng giai đoạn. Nội dung của báo cáo cần thể hiện rõ những kết quả đã đạt được
và những mặt còn tồn tại, hạn chế (theo mẫu của cấp trên)., đề ra phương
hướng, kế hoạch cụ thể. Trong đó, phương hướng, kế hoạch không nên dài dòng
mà cụ thể là những chỉ tiêu, số liệu, kết quả đạt được và cách khắc phục những
tồn tại.
* Công tác tham mưu, phối hợp.
Hàng năm người phụ trách công tác PCGD của nhà trường phải có kế
hoạch tham mưu cho Ban chỉ đạo cấp xã (thị trấn) kiện toàn lại Ban chỉ đạo phổ
cập của nhà trường. Từ đó, phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng thành viên về
nhiệm vụ phổ cập giáo dục để nâng cao hiệu quả nhiệm vụ được giao. Ngoài
việc hoàn thành hệ thống hồ sơ sổ sách công tác phổ cập GDTH thì việc tham
mưu, phối hợp rất quan trọng bởi hiệu quả, chất lượng công việc không phải dựa
trên giấy tờ mà là những kết quả từ kế hoạch đã đề ra qua việc tham mưu mang
lại.
3.3. Kết quả khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên cứu, phạm
vi và hiệu quả ứng dụng.
Yếu tố quyết định cho sự thành công của công tác PCGDTH đó là sự
quan tâm chỉ đạo, lãnh đạo của cấp uỷ Đảng, chính quyền, sự hỗ trợ có trách
nhiệm của các đoàn thể, ban ngành,... trong địa phương, sự đồng tình của cha
mẹ học sinh và nhân dân. Bên cạnh đó là nỗ lực của cán bộ, giáo viên, nhân viên
toàn trường trong công tác dạy và học, nâng cao chất lượng hai mặt giáo dục.
Với những việc đã làm trong công tác PCGDTH, đơn vị tôi tuy là một
trong những đơn vị khó khăn, đa số là học sinh người đồng bào dân tộc thiểu số

Kết quả đạt được năm 2016:

- Huy động trẻ 6 tuổi ( sinh 2009 ) vào học lớp - Trẻ 11 tuổi đã hoàn thành chương
1 năm học 2014-2015: 51/51 đạt tỷ lệ : 100
trình tiểu học: 49/53 em, đạt tỉ lệ:
%.
92,4%
- Số trẻ 11 tuổi hoàn thành chương trình tiểu
học : 46/58 đạt tỷ lệ: 79,3%;

- Trẻ 11 tuổi đang học trong trường
TH: 4/53 em, đạt tỉ lệ: 7,6%.

- Số trẻ em còn lại trong độ tuổi đang học các
lớp Tiểu học: 12.

- Trẻ đến 14 tuổi hoàn thành CTTH:
181/ 193 đạt tỉ lệ: 93,8%
- Số trẻ khuyết tật có khả năng học tập:
04 được tiếp cận GD: 04 Tỉ lệ: 100%

Kết quả đạt được năm 2015:

Kết quả đạt được năm 2017:

- Huy động trẻ 6 tuổi ( sinh 2009 ) vào học lớp - Huy động trẻ 6 tuổi vào lớp 1: 60/60
1 năm học 2015-2016: 47/47 đạt tỷ lệ : 100 % đạt tỉ lệ: 100%
- Số trẻ 11 tuổi hoàn thành chương trình tiểu
học : 34/46 đạt tỷ lệ: 74%;


tác PCGDTH cần thực hiện tốt một số biện pháp sau:
- Thực hiện tốt công tác điều tra huy động trẻ ra lớp, nắm chắc số liệu
trong địa bàn để huy động học sinh ra lớp 100% đây là bước quan trọng nhất
quyết định sự thành công của công tác PCGDTH.
- Thực hiện tốt công tác tổng hợp, xử lý số liệu, đây là việc làm cũng
không kém phần quan trọng vì nếu làm tốt công tác điều tra huy động nhưng
việc tổng hợp, xử lý số liệu không chính xác sẽ sai số khi tổng hợp và nhập dữ
liệu vào phần mềm.
- Thực hiện tốt công tác quản lý số liệu và quản lý hồ sơ PCGDTH, việc
làm này có ý nghĩa thiết thực trong việc lưu trữ hồ sơ có giá trị lâu dài.
2. Kiến nghị
Để làm tốt công tác phổ cập giáo dục tiểu học đúng độ tuổi, tôi xin đưa ra
một số đề xuất như sau:
* Đối với Phòng Giáo dục và Đào tạo
Tổ chức các lớp tập huấn cho cán bộ chuyên trách phổ cập, tạo điều kiện
để cán bộ chuyên trách phổ cập các trường có thể giao lưu, trao đổi kinh
nghiệm. Hồ sơ sổ sách phục vụ công tác phổ cập phải được thiết lập đồng bộ,
thống nhất để các cấp kiểm tra dễ đánh giá.
* Đối với chính quyền địa phương
Tiếp tục quan tâm, tạo điều kiện hơn nữa về tinh thần lẫn vật chất, cần có
tiếng nói chung để các doanh nghiệp đóng trên địa bàn tham gia công tác giáo
dục tích cực hơn, giáo dục sẽ đào tạo cho họ những con người lao động sáng tạo
trong tương lai.
* Đối với cán bộ, giáo viên, nhân viên.

Người thực hiện: Phạm Thị Huế - Trường Tiểu học Đinh Tiên Hoàng

10




Một vài biện pháp làm tốt công tác Phổ cập giáo dục Tiểu học đúng độ tuổi
ở trường tiểu học Đinh Tiên Hoàng.

TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Luật Giáo dục, luật Phổ cập GDTH và Luật Bảo vệ chăm
sóc trẻ em.
2. Nghị định số 20/2014NĐ-CP ngày 24 tháng 3 năm 2014 nghị định về
thực hiện phổ cấp giáo dục, xóa mù chữ.
3. Thông tư số 07/2016/TT-BGDĐT ngày 22 tháng 3 năm 2016 của Bộ
Giáo dục và Đào tạo về điều kiện đảm bảo và nội dung, quy trình, thủ tục kiểm
tra công nhận đạt chuẩn phổ cập giáo dục, xóa mù chữ.
4. Các văn bản hướng dẫn của SGD-ĐT tỉnh Đăk Lăk và
của PGD& ĐT huyện Krông Ana về thực hiện nhiệm vụ các năm
học 2015-2016 ; 2016-2017; 2017-2018
5. Các văn bản, tài liệu hướng dẫn về công tác PCGDTH và
PCGDTH-CMC của các cấp.
6. Các kế hoạch BCĐ về PCGDTH của nhà trường, Quyết
định tổ chỉ đạo của trường, quyết định công nhận các năm qua
về thực hiện nhiệm vụ PCGDTH của thị trấn Buôn Trấp, của
huyện Krông Ana.

Người thực hiện: Phạm Thị Huế - Trường Tiểu học Đinh Tiên Hoàng

12


Một vài biện pháp làm tốt công tác Phổ cập giáo dục Tiểu học đúng độ tuổi
ở trường tiểu học Đinh Tiên Hoàng.


2

5

Phương pháp nghiên cứu

2

6

Cơ sở lí luận

3

7

Thực trạng

3

8

Nội dung và hình thức của giải pháp
4

9

Kết luận
10