BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
HỌC VIỆN QUẢN LÝ GIÁO DỤC
_____________
______________
HÀ THỊ THU HIỀN
QU¶N Lý HO¹T §éNG §µO T¹O HÖ CHÝNH QUY
T¹I TR¦êNG CAO §¼NG PH¸T THANH - TRUYÒN H×NH I
Chuyên ngành : Quản lý giáo dục
Mã số: 60.14.01.01
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS. NGUYỄN THÀNH VINH
HÀ NỘI - 2016
i
LỜI CẢM ƠN
Với tình cảm chân thành và lòng biết ơn sâu sắc, e xin trân trọng cảm ơn Ban
giám đốc, các thầy, cô trong Học viện Quản Lý Giáo Dục đã giảng dạy, giúp đỡ tôi
trong quá trình tham gia học tập và nghiên cứu tại học viện.
Đặc biệt, e xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến PGS.TS Nguyễn Thành Vinh người đã trực tiếp tận tình hướng dẫn, giúp đỡ, động viên và tạo mọi điều kiện thuận
lợi cho e trong suốt quá trình nghiên cứu và hoàn thành luận văn.
Xin chân thành cảm ơn Ban Giám hiệu, cán bộ, giảng viên và các em học sinh
sinh viên trường Cao đẳng Phát thanh - Truyền hình I đã quan tâm, nhiệt tình giúp đỡ
1.2.3. Quản lý nhà trường ..................................................................................12
1.2.4. Đào tạo .....................................................................................................15
1.2.5. Quản lý hoạt động đào tạo .......................................................................16
1.3. Hoạt động đào tạo tại trường Cao đẳng.....................................................16
1.3.1. Công tác tuyển sinh .................................................................................20
1.3.2. Xây dựng kế hoạch và thực hiện chương trình đào tạo ...........................21
1.3.3. Hoạt động giảng dạy của giảng viên .......................................................22
1.3.4. Hoạt động học tập của sinh viên ..............................................................22
1.3.5. Hoạt động kiểm tra - đánh giá kết quả đào tạo. ...................................23
1.4. Nội dung quản lý hoạt động đào tạo ...........................................................25
1.4.1. Quản lý công tác tuyển sinh ....................................................................25
1.4.2. Công tác xây dựng kế hoạch và thực hiện chương trình đào tạo.............26
1.4.3. Quản lý hoạt động giảng dạy của giảng viên...........................................27
1.4.4. Quản lý hoạt động học tập của sinh viên .................................................27
1.4.5. Quản lý kiểm tra - đánh giá kết quả đào tạo ................................................28
1.4.6. Công tác cấp phát văn bằng, chứng chỉ và định hướng nghề nghiệp
cho sinh viên khi ra trường. ................................................................................28
1.4.7. Quản lý cơ sở vật chất và thiết bị phục vụ hoạt động đào tạo. ................29
1.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động đào tạo hệ chính quy ở
trường Cao đẳng ..................................................................................................30
1.5.1. Yếu tố khách quan. ..................................................................................30
iii
1.5.2. Yếu tố chủ quan. ......................................................................................31
TIỂU KẾT CHƯƠNG 1 .........................................................................................33
Chương 2. THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐÀO TẠO HỆ
CHÍNH QUY TẠI TRƯỜNG CAO ĐẲNG PHÁT THANH - TRUYỀN
HÌNH I ......................................................................................................................34
Chương 3. BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐÀO TẠO HỆ CHÍNH
QUY TẠI TRƯỜNG CAO ĐẲNG PHÁT THANH TRUYỀN HÌNH I GÓP
PHẦN NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐÀO TẠO.................................................70
iv
3.1. Các nguyên tắc đề xuất biện pháp ..............................................................70
3.1.1. Nguyên tắc đảm bảo tính pháp lý ............................................................70
3.1.2. Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn ..........................................................70
3.1.3. Đảm bảo tính khả thi................................................................................71
3.1.4. Đảm bảo tính hệ thống, đồng bộ..............................................................71
3.2. Biện pháp Quản lý hoạt động đào tạo hệ chính quy tại Trường Cao
đẳng Phát thanh - Truyền hình I đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục .............72
3.2.1. Xây dựng kế hoạch tuyển sinh phù hợp với quy mô ngành nghề đào
tạo của nhà trường hiện nay ...............................................................................72
3.2.2. Tổ chức điều chỉnh và thực hiện chương trình đào tạo gắn liền với
phát triển năng lực thực hành của sinh viên .......................................................75
3.2.3. Chỉ đạo đổi mới phương pháp giảng dạy của giáo viên và ứng dụng
CNTT trong quản lý đào tạo đáp ứng đổi mới của công nghệ ...........................78
3.2.4. Thực hiện công tác quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ CBQL,
giảng viên phục vụ hoạt hoạt động đào tạo. .......................................................81
3.2.5. Tăng cường công tác kiểm tra, đánh giá và đảm bảo chất lượng đào
tạo theo mục tiêu xác định ..................................................................................85
3.2.6. Phối hợp có hiệu quả trách nhiệm và quyền hạn của các đơn vị trong
nhà trường trong công tác đào tạo ......................................................................90
3.2.7. Tăng cường gắn kết với các tổ chức có chức năng trong lĩnh vực
Phát thanh - Truyền hình để hỗ trợ cho quá trình đào tạo ..................................92
3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp Quản lý hoạt động đào tạo hệ chính
quy tại trường Cao đẳng Phát thanh - Truyền hình I ......................................95
: Cán bộ quản lý
GV
: Giảng viên
ĐH
: Đại học
CĐ
: Cao đẳng
CSVC, TBDH
: Cơ sở vật chất - Thiết bị dạy học
GD - ĐT
: Giáo dục - Đào tạo
PGS.TS
: Phó giáo sư Tiến sĩ
NCKH
: Nghiên cứu khoa học
Bảng 2.1:
Kết quả khảo sát thực hiện các yêu cầu về mục tiêu đào tạo ..............44
Bảng 2.2.
Kết quả khảo sát thực hiện các yêu cầu về nội dung đào tạo ..............45
Bảng 2.3.
Kết quả khảo sát thực hiện các yêu cầu về phương pháp đào tạo .......46
Bảng 2.4.
Kết quả khảo sát thực hiện kiểm tra - đánh giá kết quả đào tạo .........47
Bảng 2.5.
Nhận thức của CBQL, GV về tầm quan trọng của QL HĐĐT ........48
Bảng 2.6.
Nhận thức của CBQL và GV về tầm quan trọng của các nội
dung quản lý hoạt động đào tạo.........................................................49
Bảng 2.7.
Đánh giá của CBQL và GV về quản lý công tác tuyển sinh ...........51
Bảng 2.8.
Bảng 3.2.
Tổng hợp khảo sát tính khả thi của các biện pháp quản lý .................99
vii
DANH MỤC SƠ ĐỒ
Sơ đồ 1.1. Mối quan hệ của các chức năng quản lý ..................................................12
Sơ đồ 1.2. Hệ thống giáo dục quốc dân Việt Nam hiện nay .....................................18
Sơ đồ 2.1. Cơ cấu tổ chức bộ máy trường Cao đẳng Phát thanh - Truyền hình I .....41
Sơ đồ 3.1. Mối quan hệ giữa các biện pháp đề xuất .................................................96
DANH MỤC BIỂU ĐỒ
Biểu đồ 2.1.
Kết quả khảo sát thực hiện các yêu cầu về mục tiêu đào tạo ..........44
Biểu đồ 2.2.
Kết quả khảo sát thực hiện các yêu cầu về nội dung đào tạo .........45
Biểu đồ 2.3.
Kết quả khảo sát thực hiện các yêu cầu về phương pháp đào tạo ..46
Biểu đồ 2.4.
Kết quả khảo sát thực hiện kiểm tra - đánh giá kết quả đào tạo .....47
Đánh giá của CBQL,GV về việc sử dụng, quản lý cơ sở vật
chất và thiết bị phục vụ đào tạo ......................................................65
Biểu đồ 3.1.
Biểu diễn tính cần thiết của các biện pháp quản lý.........................98
Biểu đồ 3.2.
Biểu diễn tính khả thi của các biện pháp quản lý .........................100
1
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Trong thời đại của cách mạng khoa học - công nghệ, trí tuệ đang trở thành
động lực chính của sự tăng tốc phát triển. Hầu hết các quốc gia đều khẳng định
nguồn lực con người là quan trọng nhất và giáo dục là con đường cơ bản nhất để
phát huy nguồn lực con người, phục vụ cho sự phát triển nhanh và bền vững.
Hội nghị lần thứ 8, Ban Chấp hành Trung ương khóa XI đã ban hành Nghị
quyết số 29 - NQ/TW với nội dung: Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào
tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa - hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị
trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế. Đảng và Nhà nước xác
định mục tiêu của đổi mới lần này là: tạo chuyển biến căn bản, mạnh mẽ về chất
lượng, hiệu quả giáo dục, đào tạo; đáp ứng ngày càng tốt hơn công cuộc xây dựng,
bảo vệ Tổ quốc và nhu cầu học tập của nhân dân. Giáo dục con người Việt Nam
phát triển toàn diện và phát huy tốt nhất tiềm năng, khả năng sáng tạo của mỗi cá
nhân; yêu gia đình, yêu Tổ quốc, yêu đồng bào; sống tốt và làm việc hiệu quả.
thanh - Truyền hình. Trường đã tích cực thực hiện đổi mới toàn diện nhằm nâng
cao chất lượng đào tạo và đã đạt được những kết quả đáng khích lệ. Với sự phát
triển nhanh về quy mô đào tạo và số lượng học sinh, sinh viên, công tác quản lý
hoạt động đào tạo của trường Cao đẳng Phát thanh - Truyền hình I rất cần có
những đổi mới mạnh mẽ, nhằm ổn định và chuẩn bị cho chiến lược phát triển
trong tương lai.
Hoạt động đào tạo của Cao đẳng Phát thanh - Truyền hình I trong những năm
qua đã có nhiều thành tựu đóng góp quan trọng vào việc đào tạo nguồn nhân lực
có chất lượng cao; nghiên cứu và chuyển giao khoa học công nghệ, đáp ứng nhu
cầu cho ngành Phát thanh - Truyền hình xã hội. Trường đã có nhiều cố gắng trong
việc đổi mới các nội dung quản lý đào tạo như: Xây dựng kế hoạch đào tạo, thực
hiện chương trình, giáo trình, tài liệu đào tạo, quản lý hoạt động giảng dạy của
giáo viên và hoạt động học tập của HSSV, đảm bảo các điều kiện cơ sở vật chất,
thiết bị, CNTT phục vụ hoạt động đào tạo nhằm không ngừng nâng cao chất lượng
đào tạo. Tuy nhiên hoạt động này vẫn còn có một số hạn chế, trong đó có nhiều
nguyên nhân về quản lý hoạt động đào tạo chưa thực sự đúng với cơ sở lý luận,
thực tiễn và đặc biệt là chưa có các biện pháp quản lý khả thi.
3
Đã có nhiều công trình khoa học nghiên cứu về quản lý hoạt động đào tạo
trong các nhà trường đại học, cao đẳng nhưng hiện nay chưa có công trình nào
nghiên cứu về quản lý hoạt động đào tạo tại trường Cao đẳng PTTH I.
Với những lý do nêu trên, tôi xin chọn vấn đề nghiên cứu: “Quản lý hoạt
động đào tạo hệ chính quy tại trường Cao đẳng Phát thanh - Truyền hình I ”
làm đề tài luận văn thạc sĩ của mình, nhằm góp phần nâng cao chất lượng quản lý
hoạt động đào tạo, từ đó nâng cao chất lượng đào tạo của nhà trường.
2. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận, khảo sát thực trạng quản lý hoạt động đào tạo
7. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
Trên cơ sở phương pháp luận duy vật lịch sử và duy vật biện chứng của Chủ
nghĩa Mác - Lênin, với các cách tiếp cận hệ thống, tiếp cận lịch sử - lôgíc, tiếp cận
thị trường...; trong luận văn này tác giả sử dụng một số phương pháp nghiên cứu
chủ yếu dưới đây.
7.1. Các phương pháp nghiên cứu lí thuyết:
Bằng việc nghiên cứu các văn bản, Nghị quyết của Đảng, Chính phủ, Bộ Giáo
dục và Đào tạo về quản lí hoạt động đào tạo ở trường cao đẳng, đại học và nghiên
cứu các loại tài liệu khoa học về quản lí giáo dục, quản lí trường học, các tài liệu về quản
lý đào tạo...; các phương pháp này được sử dụng nhằm xác định cơ sở lý luận của
quản lý hoạt động đào tạo trong các trường cao đẳng, đại học.
7.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn:
- Phương pháp điều tra: Đây là phương pháp được sử dụng chủ yếu trong đề
tài nhằm đưa ra những nhận xét, đánh giá chính xác về hoạt động đào tạo và quản lý
hoạt động đào tạo hệ chính quy tại trường Cao đẳng Phát thanh - Truyền hình I. Xây
dựng các bảng điều tra phù hợp với nội dung đề tài luận văn, thống kê, phân tích
các dữ liệu để có những đánh giá chính xác về quản lý hoạt động đào tạo tại CPT
trong thời gian qua.
- Phương pháp phỏng vấn: Thông qua các bảng hỏi cho các đối tượng: các
CBQL, giảng viên, chuyên viên có nhiều kinh nghiệm trong hoạt động đào tạo để
xem xét thực trạng HĐĐT và ý kiến đề xuất biện pháp quản lý hoạt động đào tạo tại
trường Cao đẳng Phát thanh - Truyền hình I .
5
- Phương pháp chuyên gia: Tiến hành xin ý kiến chuyên gia am hiểu về vấn
đề nghiên cứu để tìm hiểu thêm về thực trạng quản lý hoạt động đào tạo của nhà
trường hiện nay nhằm khảo sát tính cấp thiết và khả thi của các biện pháp, đề xuất
và hoàn thiện cấu trúc của đề tài.
1.1. Tổng quan về vấn đề nghiên cứu
1.1.1. Các nghiên cứu ngoài nước
Trong thế kỷ XXI, sự nghiệp phát triển giáo dục của bất kỳ quốc gia nào trên
thế giới cũng chịu sự tác động của nền kinh tế tri thức, sự phát triển nhanh của khoa
học và công nghệ, đặc biệt là xu thế toàn cầu hóa, hội nhập quốc tế và cơ chế thị
trường. Điều đó tạo ra sự đổi mới sâu sắc, đặc biệt là tư duy và quản lý trong giáo
dục toàn cầu.
Đối với đào tạo đại học, trong “Tuyên ngôn thế giới về giáo dục đại học vào
thế kỷ XIX - Tầm nhìn và hành động” tại Pari (Pháp), năm 1998, đã khẳng định vai
tr lãnh đạo toàn cầu của một nền giáo dục đại học tiên tiến, tuyên ngôn cũng nêu
rằng hoạt động đào tạo trong các trường đại học là cần thiết phải được quản lý một
cách nghiêm túc, chân thực.
Các nghiên cứu lý luận về hoạt động đào tạo và quản lý hoạt động đào tạo
trong các trường đại học được các nhà quản lý giáo dục như Ferderico Mayor,
Jacques Delor… qua công trình “Nhà trường đại học trong thế kỷ 21 - tầm nhìn và
hành động” [28] hay trong tác phẩm”Hệ thống nhà trường đại học Tây Âu” …
[28], những tác phẩm này đã đề cập tới hoạt động đào tạo trong trường đại học với
tư cách là hoạt động trọng tâm và quản lý đào tạo là sự bảo đảm cho sức mạnh nhà
trường đại học được giữ vững.
Cho đến nay quản lý hoạt động đào ở bậc cao đẳng, đại học đã được rất nhiều
tác giả ở nhiều nước có nền giáo dục phát triển tìm hiểu và nghiên cứu. Đối với các
nước phát triển như Nhật Bản, Mỹ, Đức… luôn đề cao công tác đào tạo tạo các cơ
sở giáo dục nghề, cao đẳng, đại học, vì đây là loại hình nhằm đào tạo nguồn nhân
lực có chất lượng phục vụ cho xã hội công nghiệp quốc gia họ.
7
1.1.2. Các nghiên cứu trong nước
Trong những năm gần đây, trước yêu cầu đổi mới của đất nước thì vấn đề
Hiện tại các cuộc hội thảo khoa học, hội nghị giáo dục, hoặc qua mạng
Internet cũng đã đề cập đến nhiều vấn đề của việc quản lý các hoạt động đào tạo.
Tuy nhiên, nhận thấy công tác quản lý hoạt động đào tạo trong trường cao đẳng
PTTH I là đề tại c n ít được đề cập đến. Những biện pháp quản lý mà các tác giả
đã đề cập không thể áp dụng hoàn toàn vào trường Cao đằng Phát thanh - Truyền
hình I , từ trước đến nay chưa có một công trình nghiên cứu nào đề cập tới quá
trình đào tạo cũng như nghiên cứu hoạt động đào tạo của nhà trường.
Vì vậy, luận văn đi sâu nghiên cứu “Quản lý hoạt động đào tạo hệ chính
quy tại trường Cao đẳng Phát thanh - Truyền hình I” nhằm góp phần nâng cao
chất lượng giáo dục, hiệu quả đào tạo tại nhà trường.
1.2. Một số khái niệm cơ bản
1.2.1. Quản lý
“Quản lý” là từ Hán Việt được ghép từ “Quản” và từ “Lý”, “Quản” là sự
trông coi , chăm sóc, giữ gìn, duy trì ở trạng thái ổn định. “Lý” là sự sửa sang, sắp
xếp, làm cho nó phát triển. Như vậy, “Quản lý” là trông coi, chăm sóc, sửa sang
làm cho nó ổn định và phát triển.
Quản lý là sự công tác liên tục có tổ chức, có định hướng của chủ thể (người
quản lý, tổ chức quản lý) lên khách thể (đối tượng quản lý) về các mặt chính trị,
văn hóa, xã hội, kinh tế… bằng một hệ thống các luật lệ, các chính sách, các
nguyên tắc, các phương pháp và các biện pháp cụ thể nhằm tạo ra môi trường và
điều kiện cho sự phát triển của đối tượng. Đối tượng quản lý có thể trên qui mô
toàn cầu, khu vực, quốc gia, ngành, đơn vị, có thể là một con người, sự vật cụ thể.
Quản lý thể hiện việc tổ chức, điều hành tập hợp người, công cụ, phương tiện tài
chính,… để kết hợp các yếu tố đó với nhau nhằm đạt mục tiêu định trước. Chủ thể
muốn kết hợp được các hoạt động của đối tượng theo một định hướng quản lý đặt
ra phải tạo ra được “quyền uy” buộc đối tượng phải tuân thủ. Quản lý là sự tác
động chỉ huy, điều khiển, hướng dẫn các quá trính xã hội và hành vi hoạt động của
con người nhằm đạt tới mục đích đã đề ra. Sự tác động của quản lý, phải bằng
cách nào đó để người chịu quản lý luôn luôn hồ hởi, phấn khởi đem hết năng lực
quá trình tác động đến hệ thống nhằm đạt được những mục tiêu nhất định. Những
mục tiêu này đặc trưng cho trạng thái mới của hệ thống mà người quản lý mong
muốn”. [16]
10
Theo tác giả Nguyễn Quốc Chí và Nguyễn Thị Mỹ Lộc cho rằng: “Quản lý là
quá trình đạt đến mục tiêu của tổ chức bằng cách vận dụng các hoạt động (chức
năng) kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo (lãnh đạo) và kiểm tra”. [7]
Tác giả Vũ Ngọc Hải đưa ra: khái niệm về quản lý như sau: “Quản lý là sự
tác động có tổ chức, có hướng đích của chủ thể quản lý tới đối tượng quản lý
nhằm đạt mục tiêu đề ra”. [17]
Còn tác giả Trần Quốc Thành quan niệm: “Quản lý là sự tác động có ý thức
của chủ thể quản lý để chỉ huy, điều khiển hướng dẫn các quá trình xã hội, hành vi
và hoạt động của con người nhằm đạt tới mục đích, đúng với ý chí nhà quản lý,
phù hợp với quy luật khách quan”. [37]
Khái niệm về quản lý có nhiều quan niệm khác nhau, tuy mỗi quan niệm
nhấn mạnh mặt này hay mặt khác nhưng đều có điểm chung thống nhất xác định
quản lý hoạt động có tổ chức, có mục đích nhằm đạt tới mục tiêu xác định. Hay kế
hoạch, hợp quy luật của chủ thể quản lý tới khách thể quản lý nhằm đạt được các
mục tiêu của tổ chức đã đề ra.
1.2.2. Chức năng quản lý
Hoạt động quản lý là quá trình đạt đến mục tiêu của tổ chức bằng các vận
dụng các chức năng của quản lý. Trong giáo dục và đào tạo quản lý là tác động
của quản lý giáo dục đến tập thể giáo viên, học sinh và các lực lượng giáo dục
khác trong xã hội nhằm thực hiện các hệ thống các mục tiêu quản lý giáo dục.
Chức năng quản lý là các hoạt động tương đối độc lập, được tách ra từ hoạt động
quản lý.
đến các chức năng tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra. Song trong thực tế, các chức năng này
đan xen, hỗ trợ lẫn nhau trong quá trình thực hiện. Chất xúc tác và liên kết giữa các
chức năng cơ bản này là thông tin quản lý và các quyết định quản lý.
Thông tin quản lý là dữ liệu (tình hình) và về việc thực hiện các nhiệm vụ đã
được xử lý giúp cho người quản lý hiểu đúng về đối tượng quản lý mà họ đang quan
tâm để phục vụ cho việc đưa ra các quyết định quản lý cần thiết trong quá trình
quản lý. Do đó thông tin quản lý không những là tiền đề của quản lý mà còn là
huyết mạch quan trọng để duy trì quá trình quản lý. Thông tin quản lý là cơ sở để
người quản lý đưa ra quyết định đúng đắn, kịp thời và có hiệu quả.
Quyết định quản lý là sản phẩm của người quản lý trong quá trình thực hiện
các chức năng quản lý.
12
Như vậy quá trình quản lý có thể hiểu một cách đầy đủ gồm 6 yếu tố là bốn
chức năng cơ bản (kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra) và hai vấn đề quan trọng
(thông tin quản lý và quyết định quản lý). Các chức năng cơ bản của quản lý tạo
thành quá trình quản lý và chu trình quản lý.
KẾ HOẠCH
KIỂM TRA
THÔNG TIN
QUẢN LÝ
TỔ CHỨC
CHỈ ĐẠO
ngành học từ mầm non đến đại học. Mục tiêu giáo dục nhằm: “Đào tạo con người
Việt Nam phát triển toàn diện, có đạo đức, có tri thức, sức khỏe, thẩm mỹ và nghề
nghiệp, trung thành với lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; hình thành
và bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực của công dân, đáp ứng yêu cầu
của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc ”. [3]
Đối với cấp vi mô, trong phạm vi nhà trường, hoạt động quản lý bao gồm
nhiều loại, như quản lý các hoạt động giáo dục: hoạt động dạy học, hoạt động giáo
duc (theo nghĩa hẹp), hoạt động xã hội, hoạt động văn thể, hoạt động lao động,
hoạt động ngoại khóa, hoạt động giáo dục hướng nghiệp… Quản lý các đối tượng
khác nhau: quản lý giáo viên, học sinh, quản lý tài chính, quản lý cơ sở vật chất…
Quản lý (thực ra là tác động đến) nhiều khách thể khác nhau: quản lý thực hiện xã
hội hóa giáo dục, điều tiết và điều chỉnh ảnh hưởng từ bên ngoài nhà trường, tham
mưu với hội phụ huynh học sinh, sinh viên…
Trên bình diện vi mô, quản lý giáo dục trong phạm vi nhà trường có thể xem
là đồng nghĩa với quản lý nhà trường. Việc quản lý trường học mà trọng tâm là
quản lý quá trình giáo dục - đào tạo, tức là làm sao đưa hoạt động từ trạng thái này
14
sang trạng thái khác để thực hiện hướng tới mục tiêu giáo dục. Nội hàm của khái
niệm quản lý trường học đã được các nhà nghiên cứu giáo dục diễn tả theo nhiều
góc độ khác nhau.
Theo tác giả Nguyễn Ngọc Quang: "Quản lý nhà trường là thực hiện đường
lối giáo dục của Đảng trong phạm vi trách nhiệm của mình, tức là đưa nhà trường
vận hành theo nguyên lý giáo dục, để tiến tới mục tiêu giáo dục, mục tiêu đào tạo
đối với ngành giáo dục, với thế hệ trẻ và với từng học sinh". [30]
Theo quan điểm của tác giả Trần Kiểm: “Quản lý vi mô là quản lý hoạt động
giáo dục trong nhà trường bao gồm hệ thống những tác động có hướng đích của
hiệu trưởng đến các hoạt động giáo dục, đến con người (giáo viên, cán bộ nhân
mà tiêu biểu là thúc đẩy quá trình đào tạo, thực hiện có chất lượng mục tiêu và kế
hoạch đào tạo, đưa nhà trường tiến đến trạng thái mong muốn.
1.2.4. Đào tạo
Đào tạo cùng với nghiên cứu khoa học và dịch vụ phục vụ cộng đồng là hoạt
động đặc trưng của trường Cao đẳng, Đại học.
Theo từ điển Bách khoa Việt Nam: “Đào tạo là quá trình tác động lên một
con người nhằm làm cho người đó lĩnh hội và nắm vững tri thức, kỹ năng, kỹ xảo
một cách có hệ thống nhằm chuẩn bị cho người đó thích nghi với cuộc sống và
khả năng nhận một sự phân công lao động nhất định, góp phần mình vào sự phát
triển xã hội, duy trì và phát triển văn minh của loài người. Về cơ bản, đào tạo là
giảng dạy, học tập trong nhà trường gắn với giáo dục đạo đức nhân cách”. [40]
Theo tác giả Nguyễn Minh Đường: “Đào tạo là quá trình hoạt động có mục
đích, có tổ chức nhằm hình thành và phát triển hệ thống tri thức, kỹ năng, kỹ xảo,
thái độ … để hoàn thiện nhân cách cho mỗi cá nhân để tạo điều kiện cho người
học có thể vào đời hành nghề một cách có năng suất và hiệu quả”. [15]
Đào tạo là hoạt động mang tính phối hợp giữa các chủ thể dạy học (người
dạy và người học), là sự thống nhất hữu cơ giữa hai mặt dạy và học tiến hành
trong một cơ sở giáo dục, mà trong đó tính chất, phạm vi, cấp độ, cấu trúc, quy
trình của hoạt động được quy định một cách chặt chẽ, cụ thể về mục tiêu, chương
trình, nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức, cơ sở vật chất và thiết bị dạy
học, đánh giá kết quả đào tạo, cũng như về thời gian và đối tượng đào tạo cụ thể.
Trong luận văn này tác giả quan niệm đào tạo: là quá trình tác động đến con
người nhằm làm cho con người có lĩnh hội và nắm vững những kiến thức, kỹ năng,
16
kỹ xảo, thái độ một cách có hệ thống nhằm chuẩn bị cho họ thích nghi với cuộc
sống và khả năng đảm nhận một sự phân công lao động nhất định. Đào tạo là một
loại công việc xã hội, một hoạt động đặc trưng của giáo dục (nghĩa rộng) nhằm
trình cao đẳng có thể tham gia thi tuyển để chọn vào học liên thông lên bậc đại học
ở một số trường đại học.
Trong hệ thống giáo dục quốc dân Việt Nam, đào tạo hệ cao đẳng được
quy định thuộc bậc đào tạo đại học và sau đại học (bao gồm trình độ cao đẳng, trình
độ đại học, trình độ thạc sĩ, trình độ tiến sĩ). Trường Cao đẳng là cơ sở giáo dục
quốc dân chịu sự quản lý trực tiếp của cơ quan chủ quản, chịu trách nhiệm tổ chức,
điều hành các hoạt động giáo dục, đào tạo, nghiên cứu khoa học theo quy định của
Điều lệ trường Cao đẳng và quy định của pháp luật hiện hành.
Luật Giáo Dục 2009 (sửa đổi và bổ xung Luật Giáo Dục 2005) tại điều 38
Mục 4 đã quy định: “ Đào tạo trình độ cao đẳng được thực hiện từ hai đến ba năm
học tùy theo ngành nghề đào tạo đối với người có bằng tốt nghiệp trung học phổ
thông hoặc bằng tốt nghiệp trung cấp; từ một năm rưỡi đến hai năm học đối với
người có bằng tốt nghiệp trung cấp cùng chuyên ngành”. Mục tiêu chung của giáo
dục là đào tạo người học có phẩm chất chính trị, đạo đức, có ý thức phục vụ nhân
dân; có khả năng tự học, kỹ năng giao tiếp và làm việc theo nhóm; có sức khỏe đáp
ứng yêu cầu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Trong đó, đào tạo trình độ cao đẳng giúp
sinh viên có kiến thức chuyên môn và kỹ năng thực hành cơ bản để giải quyết
những vấn đề thông thường thuộc chuyên ngành được đào tạo.
Copyright: Tài liệu đại học ©