BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
HỌC VIỆN QUẢN LÝ GIÁO DỤC
_____________
______________

ĐINH THỊ TƯƠI

BIỆN PHÁP QUẢN LÝ
BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI MÔN TOÁN
CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
HUYỆN KIM SƠN, TỈNH NINH BÌNH
Chuyên ngành: Quản Lý giáo dục
Mã số: 60.14.01.01

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS. Nguyễn Minh Đức

HÀ NỘI - 2016


i

LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thành được luận văn này, tôi xin chân thành gửi lời cảm ơn tới
Khoa QLGD, Học viện Quản lý giáo dục, các thầy cô đã trực tiếp giảng dạy,
hướng dẫn và truyền thụ những kiến thức quý báu cho tôi trong quá trình học
tập và nghiên cứu tại học viện.
Tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Minh
Đức, người thầy kính mến đã hết lòng giúp đỡ, dạy bảo, động viên và tạo mọi
điều kiện thuận lợi cho tôi trong suốt quá trình học tập và hoàn thành luận văn

iii

MỤC LỤC
LỜI CẢM ƠN ......................................................................................................... i
LỜI CAM ĐOAN ..................................................................................................ii
MỤC LỤC............................................................................................................ iii
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT ................................................................... vi
DANH MỤC BẢNG ............................................................................................ vii
DANH MỤC BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ ........................................................................viii
MỞ ĐẦU ................................................................................................................ 1
1. Lí do chọn đề tài .............................................................................................. 1
2. Mục đích nghiên cứu ....................................................................................... 2
3. Nhiệm vụ nghiên cứu ...................................................................................... 3
4. Đối tượng và khách thể nghiên cứu ................................................................. 3
5. Phạm vi nghiên cứu ......................................................................................... 3
6. Giả thuyết khoa học ......................................................................................... 3
7. Phương pháp nghiên cứu ................................................................................. 4
8. Cấu trúc của Luận văn ..................................................................................... 5
Chương 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA QUẢN LÍ BỒI DƯỠNG HỌC SINH
GIỎI MÔN TOÁN Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ..................................... 6
1.1. Tổng quan về vấn đề nghiên cứu .................................................................. 6
1.1.1. Trên thế giới .......................................................................................... 6
1.1.2. Ở Việt Nam ........................................................................................... 9
1.2. Những khái niệm cơ bản về HSG và bồi dưỡng HSG ................................. 11
1.2.1. Năng lực, tài năng, năng khiếu ............................................................ 11
1.2.2. Các giai đoạn phát triển của một tài năng ............................................ 16
1.2.3. Học sinh giỏi môn toán, học sinh giỏi môn toán ở trường THCS ......... 17
1.2.4. Bồi dưỡng HSG môn toán ................................................................... 18
1.3. Ý nghĩa, mục đích và nội dung của bồi dưỡng HSG môn toán ở trường
THCS ................................................................................................................ 19

2.2.3. Nội dung bồi dưỡng học sinh giỏi môn Toán ....................................... 48
2.2.4. Thực trạng điều kiện cơ sở vật chất đảm bảo cho hoạt động bồi dưỡng
HSG .............................................................................................................. 49
2.2.5. Sự phối hợp giữa nhà trường - gia đình - xã hội trong công tác bồi
dưỡng HSG môn Toán .................................................................................. 50
2.2.6. Về chế độ chính sách ........................................................................... 51
2.3. Thực trạng biện pháp quản lí bồi dưỡng HSG môn Toán các trường
THCS huyện Kim Sơn tỉnh Ninh Bình .............................................................. 52
2.3.1. Những vấn đề chung về khảo sát ......................................................... 52
2.3.2. Phân tích kết quả khảo sát ................................................................... 53
2.4. Đánh giá chung thực trạng .......................................................................... 72
2.4.1 Kết quả đạt được và nguyên nhân ......................................................... 72
2.4.2 Những hạn chế và nguyên nhân ............................................................ 72
2.4.3 Bài học kinh nghiệm............................................................................. 74
Tiểu kết chương 2 ................................................................................................ 74
Chương 3: ĐỀ XUẤT BIỆN PHÁP QUẢN LÍ BỒI DƯỠNG HỌC SINH
GIỎI MÔN TOÁN CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ HUYỆN KIM
SƠN, TỈNH NINH BÌNH .................................................................................... 75
3.1. Cơ sở để xây dựng biện pháp ...................................................................... 75
3.1.1. Căn cứ vào cơ sở lý luận của vấn đề nghiên cứu .................................. 75
3.1.2. Căn cứ vào quan điểm phát triển giáo dục và đào tạo của Đảng,
nhà nước, Định hướng phát triển giáo dục cấp THCS của huyện Kim
Sơn, tỉnh Ninh Bình trong điều kiện hiện nay. ............................................... 75
3.1.3. Căn cứ vào thực trạng công tác quản lý bồi dưỡng HSG môn toán
ở trường THCS huyện Kim Sơn, tỉnh Ninh Bình. .......................................... 75


v

3.2. Nguyên tắc đề xuất biện pháp quản lí bồi dưỡng HSG môn toán ở

TÀI LIỆU THAM KHẢO ................................................................................. 108
PHỤ LỤC


vi

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
Chữ viết tắt

Viết đầy đủ

BGDĐT

: Bộ Giáo dục và Đào tạo

BDHSG

: Bồidưỡng HSG

BGH

: Ban giám hiệu

CB-GV-NV

: Cán bộ - Giáo viên - Nhân viên

CBQL

: Cán bộ quản lí

HS

: Học sinh

HSG

: HSG

PHHS

: Phụ huynh học sinh

QL

: Quản lí

TBDH

: Thiết bị dạy học

TBGD

: Thiết bị giáo dục

THCS

: THCS

THPT


cấp ..................................................................................................... 52
Bảng 2.7. Đối tượng khảo sát ............................................................................. 52
Bảng 2.8. Mức độ nhận thức của xây dựng và thực hiện chương trình bồi
dưỡng HSG môn Toán THCS hiện nay tại các trường THCS Kim
Sơn .................................................................................................... 55
Bảng 2.9. Mức độ thực hiện của xây dựng và thực hiện chương trình bồi
dưỡng HSG môn Toán THCS hiện nay tại các trường THCS
huyện Kim Sơn .................................................................................. 55
Bảng 2.10. Mức độ nhận thức của quản lý thực hiện kế hoạch bồi dưỡng HSG
môn Toán THCS hiện nay tại các trường THCS huyện Kim Sơn ....... 57
Bảng 2.11. Mức độ thực hiện của quản lý thực hiện kế hoạch bồi dưỡng HSG
môn Toán THCS hiện nay tại các trường THCS huyện Kim Sơn ....... 57
Bảng 2.12. Hiệu quả quản lí học sinh tham gia bồi dưỡng HSG môn Toán .......... 62
Bảng 2.13. Mức độ nhận thức của QL tuyển chọn, bồi dưỡng GV bồi dưỡng
HSG Toán và QL tuyển chọn, bồi dưỡng HSG Toán tại các trường
THCS huyện Kim Sơn ...................................................................... 64
Bảng 2.14. Mức độ thực hiện của QL tuyển chọn, bồi dưỡng GV bồi dưỡng
HSG Toán và QL tuyển chọn, bồi dưỡng HSG Toán ở trường
THCS huyện Kim Sơn ...................................................................... 64
Bảng 2.15. Mức độ nhận thức về quản lý CSVC bồi dưỡng HSG Toán các
trường THCS huyện Kim Sơn ............................................................ 67
Bảng 2.16. Mức độ thực hiện của quản lý CSVC bồi dưỡng HSG Toán ở các
trường THCS huyện Kim Sơn ............................................................ 68
Bảng 2.17. Mức độ nhận thức của quản lí kiểm tra, đánh giá thực hiện kế
hoạch bồi dưỡng HSG Toán tại các trường THCS huyện Kim Sơn ..... 69
Bảng 2.18. Mức độ thực hiện của quản lí kiểm tra, đánh giá thực hiện kế
hoạch bồi dưỡng HSG Toán tại các trường THCS huyện Kim Sơn ..... 70
Bảng 3.1. Kết quả khảo nghiệm tính cần thiết của các biện pháp quản lý bồi
dưỡng HSG môn toán ở trường THCS huyện Kim Sơn, tỉnh Ninh
Bình ................................................................................................. 100

bồi dưỡng HSG Toán tại các trường THCS huyện Kim Sơn ............... 65
Biểu đồ 2.7. So sánh mức độ nhận thức và mức độ thực hiện của quản lí
CSVC bồi dưỡng HSG môn Toán tại các trường THCS huyện
Kim Sơn............................................................................................. 69
Biều đồ 2.8. So sánh mức độ nhận thức và mức độ thực hiện của quản lí kiểm
tra, đánh giá thực hiện kế hoạch bồi dưỡng HSG Toán tại các
trường THCS huyện Kim Sơn ............................................................ 71
Biểu đồ 3.1. So sánh mức độ cần thiết và mức độ khả thi của các biện pháp
quản lý đã đề xuất ............................................................................ 102


1

MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài
Mọi quốc gia đều coi giáo dục (GD) là nhân tố đặc biệt quan trọng đối với sự
phát triển kinh tế xã hội, với sự hưng thịnh của đất nước. Do vậy, trong những thập
kỉ gần đây, nhiều quốc gia đã và đang thực hiện cải cách, đổi mới về GD để chuẩn
bị cho thế hệ trẻ nói riêng và đất nước nói chung bước sang thế kỷ XXI, thế kỷ được
mệnh danh là thế kỷ của công nghệ thông tin, thế kỷ của kinh tế tri thức.
Việt Nam đang trong thời kỳ quá độ lên Chủ nghĩa xã hội, tiến hành công
nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước trong bối cảnh kinh tế thị trường cạnh tranh và
hội nhập quốc tế, giáo dục và đào tạo cùng với khoa học và công nghệ được ưu tiên
đầu tư, được xác định là “quốc sách hàng đầu”. Nhà nước khẳng định: Muốn tiến
hành công nghiệp hóa, hiện đại hóa thắng lợi, phải phát triển mạnh giáo dục và đào
tạo, phát huy nguồn lực con người, yếu tố cơ bản của sự phát triển nhanh và bền
vững. Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI xác định phát triển nguồn nhân lực, nhất
là nguồn nhân lực chất lượng cao, tập trung vào đổi mới căn bản, toàn diện nền GD
quốc dân; gắn kết chặt chẽ phát triển nguồn nhân lực với phát triển và ứng dụng
khoa học công nghệ là một trong ba khâu đột phá của chiến lược phát triển kinh tế xã hội giai đoạn 2011 - 2020 [9]. Hội nghị lần thứ tám Ban Chấp hành Trung ương

Hội đồng nhân dân (HĐND), UBND huyện Kim Sơn, Phòng GDĐT huyện Kim
Sơn, là sự đóng góp không nhỏ của đội ngũ GV giỏi chuyên môn, nghiệp vụ, tâm
huyết với nghề, các thế hệ HS chăm ngoan, hiếu học, sáng tạo và đặc biệt là công
tác quản lí bồi dưỡng HSG có hiệu quả của các trường THCS. Tuy nhiên, chất
lượng HSG môn toán còn thấp, không ổn định, công tác quản lí bồi dưỡng HSG
môn toán gặp nhiều khó khăn, vẫn chỉ làm theo kinh nghiệm nên có nhiều trở ngại
và bất cập. Việc tìm kiếm được các biện pháp quản lí bồi dưỡng HSG môn toán các
trường THCS một cách khoa học, có hệ thống là vấn đề cấp bách và cần thiết để
đáp ứng yêu cầu thực tế của đơn vị góp phần nâng cao chất lượng công tác bồi
dưỡng HSG của các trường THCS, góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu, nhiệm vụ
giáo dục, đáp ứng yêu cầu của đổi mới căn bản và toàn diện GD trong bối cảnh kinh
tế thị trường và hội nhập quốc tế. Với các lí do nêu trên, tôi chọn nghiên cứu đề tài
“Biện pháp quản lí bồi dưỡng HSG môn toán các trường THCS huyện Kim Sơn,
tỉnh Ninh Bình”.
2. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở lí luận và thực tiễn về chất lượng bồi dưỡng HSG môn toán các
trường THCS huyện Kim Sơn, tỉnh Ninh Bình, luận văn phân tích, đánh giá thực


3

trạng công tác quản lí bồi dưỡng HSG môn toán các trường THCS huyện Kim Sơn,
tỉnh Ninh Bình, đề tài đề xuất quan điểm và các biện pháp góp phần nâng cao chất
lượng quản lí bồi dưỡng HSG môn toán ở trường THCS huyện Kim Sơn, tỉnh Ninh
Bình.
3. Nhiệm vụ nghiên cứu
Để thực hiện được mục đích trên, luận văn tập trung làm rõ nhiệm vụ sau:
1. Xây dựng cơ sở lí luận của biện pháp quản lí bồi dưỡng HSG môn toán
THCS.
2. Khảo sát, đánh giá thực trạng bồi dưỡng HSG môn toán và các biện pháp