BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
HỌC VIỆN QUẢN LÝ GIÁO DỤC
ĐẶNG VĂN TÂN KHANH
QUẢN LÝ CÔNG TÁC PHỐI HỢP
GIỮA NHÀ TRƯỜNG VỚI GIA ĐÌNH HỌC SINH
Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
HUYỆN YÊN MỸ, TỈNH HƯNG YÊN
LUẬN VĂN THẠC SĨ
Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 60 140 101
Người hướng dẫn khoa học: TS. Nguyễn Mạnh Hùng
Hà Nội, 2016
i
LỜI CẢM ƠN
Với tình cảm chân thành tôi xin trân trọng cảm ơn các thầy, cô trong
Ban Giám đốc, các giảng viên của Học viện Quản lý Giáo dục đã giảng
dạy, giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt thời gian học tập và làm
luận văn. Tôi xin được bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới thầy, cô người đã tận
tình hướng dẫn cho tôi trong suốt quá trình lập đề cương, nghiên cứu viết
và hoàn chỉnh luận văn.
Tôi xin cảm ơn các đồng chí lãnh đạo Phòng GD&ĐT huyện Yên Mỹ,
các bạn đồng nghiệp; Ban giám hiệu, giáo viên và các lực lượng giáo dục
huyện Yên Mỹ, tỉnh Hưng Yên đã quan tâm tạo điều kiện cho tôi trong suốt
LỜI CẢM ƠN .............................................................................................................. i
LỜI CAM ĐOAN .......................................................................................................ii
MỤC LỤC ................................................................................................................. iii
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT ........................................................................... vi
DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU ĐỒ .....................................................................vii
MỞ ĐẦU .................................................................................................................... 1
Chương 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CÔNG TÁC PHỐI HỢP
GIỮA NHÀ TRƯỜNG VỚI GIA ĐÌNH HỌC SINH Ở TRƯỜNG TRUNG
HỌC CƠ SỞ .............................................................................................................. 8
1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề ........................................................................... 8
1.1.1. Những nghiên cứu về phối hợp giữa nhà trường với gia đình trong giáo
dục học sinh................................................................................................................. 8
1.1.2. Những nghiên cứu về quản lý công tác phối hợp giữa nhà trường với gia
đình trong giáo dục học sinh ..................................................................................... 10
1.2. Một số khái niệm liên quan đến đề tài ........................................................... 12
1.2.1. Quản lý ............................................................................................................ 12
1.2.2. Quản lý giáo dục, quản lý nhà trường ............................................................. 13
1.2.3. Gia đình ........................................................................................................... 15
1.2.4. Phối hợp .......................................................................................................... 16
1.2.5. Phối hợp giữa nhà trường và gia đình học sinh .............................................. 16
1.2.6. Quản lý phối hợp giữa nhà trường và gia đình học sinh ................................. 17
1.3. Một số vấn đề cơ bản về phối hợp giữa nhà trường với gia đình học
sinh để giáo dục học sinh ........................................................................................ 18
1.3.1. Vai trò, trách nhiệm của nhà trường và gia đình trong giáo dục học sinh ...... 19
1.3.2. Yêu cầu thực hiện phối hợp giữa nhà trường và gia đình trong giáo dục
học sinh cấp THCS trong bối cảnh hiện nay ............................................................. 23
1.3.3. Mục tiêu, nội dung, phương thức phối hợp giữa nhà trường với gia đình
trong giáo dục học sinh ............................................................................................. 26
1.4. Quản lý phối hợp giữa nhà trường với gia đình học sinh ở trường
trung học cơ sở ........................................................................................................ 28
2.2.4. Phương pháp và công cụ khảo sát ................................................................... 54
2.2.5. Xử lý kết quả ................................................................................................... 55
2.3. Thực trạng phối hợp giữa nhà trường với gia đình học sinh ở các
trường trung học cơ sở huyện Yên Mỹ, tỉnh Hưng Yên ...................................... 56
2.3.1. Thực trạng nhận thức vai trò của việc phối hợp và quản lý phối hợp giữa
nhà trường với gia đình học sinh và xã hội ............................................................... 56
2.3.2. Thực trạng hoạt động phối hợp giữa nhà trường với với gia đình học sinh
để giáo dục học sinh ở các trường trung học cơ sở huyện Yên Mỹ, tỉnh Hưng
Yên ............................................................................................................................ 60
2.4. Thực trạng quản lý hoạt động phối hợp giữa nhà trường với gia đình
học sinh ở các trường trung học cơ sở huyện Yên Mỹ, tỉnh Hưng Yên ............. 69
2.4.1. Thực trạng về nhận thức của cán bộ, giáo viên về vai trò của quản lý hoạt
động phối hợp giữa nhà trường với gia đình học sinh .............................................. 69
2.4.2. Thực trạng xây dựng kế hoạch phối hợp giữa nhà trường với gia đình học
sinh ............................................................................................................................ 70
2.4.3. Thực trạng tổ chức, thực hiện kế hoạch phối hợp giữa nhà trường với gia
đình học sinh ............................................................................................................. 71
2.4.4. Thực trạng chỉ đạo thực hiện hoạt động phối hợp giữa nhà trường với gia
đình học sinh theo kế hoạch ...................................................................................... 74
2.4.5. Thực trạng kiểm tra, đánh giá việc thực hiện phối hợp giữa nhà trường
với gia đình học sinh ở trường trung học cơ sở ........................................................ 75
v
2.5. Đánh giá chung về thực trạng việc quản lý công tác phối hợp giữa nhà
trường với gia đình học sinh ở các trường THCS huyện Yên Mỹ...................... 79
2.5.1. Ưu điểm ........................................................................................................... 79
2.5.2. Hạn chế............................................................................................................ 79
2.5.3. Nguyên nhân của tồn tại, hạn chế ................................................................... 80
1. Kết luận ............................................................................................................... 105
2. Khuyến nghị ........................................................................................................ 106
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................................................. 108
PHỤ LỤC
vi
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
STT
Chữ viết tắt
Cụm từ viết tắt
1
BĐD CMHS
Ban đại diện cha mẹ học sinh
2
BGH
Ban giám hiệu
3
ĐTNTP
Đội thiếu niên tiền phong
9
GD&ĐT
Giáo dục và Đào tạo
10
GV
Giáo viên
11
GVCN
Giáo viên chủ nhiệm
12
HS
Học sinh
13
QLGD
Quản lý giáo dục
19
THCS
Trung học cơ sở
20
UBND
Ủy ban nhân dân
vii
DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU ĐỒ
Bảng 2.1.
Thống kê đội ngũ cấp học giáo dục THCS ......................................... 44
Bảng 2.2.
Thống kê đội ngũ giáo viên theo môn dạy ở các trường THCS ......... 45
Bảng 2.3.
Bảng 2.11.
Nhận thức của đối tượng khảo sát về tầm quan trọng của công tác
phối hợp giữa nhà trường với gia đình và xã hội ................................ 57
Bảng 2.12.
Nhận thức của đối tượng khảo sát về trách nhiệm của nhà trường,
gia đình và xã hội trong việc giáo dục cho học sinh ........................... 58
Bảng 2.13.
Nhận thức về mục đích của phối hợp và quản lý công tác phối hợp
giáo dục giữa nhà trường với gia đình và xã hội trong giáo dục học
sinh....................................................................................................... 58
Bảng 2.14.
Mức độ thực hiện phối hợp giáo dục giữa nhà trường với gia đình ......... 60
Bảng 2.15.
Mức độ thực hiện các nội dung phối hợp giữa nhà trường với gia
đình theo ý kiến đánh giá của cán bộ và giáo viên.............................. 61
Bảng 2.16.
Mức độ thực hiện nội dung phối hợp giáo dục giữa gia đình với
nhà trường theo ý kiến đánh giá của PHHS ........................................ 63
Quản lý kiểm tra, đánh giá hoạt động phối hợp giữa nhà trường
với gia đình trong giáo dục học sinh ................................................... 76
Bảng 3.1.
Kết quả khảo nghiệm mức độ cần thiết của các biện pháp ................. 99
Bảng 3.2.
Kết quả khảo nghiệm mức độ khả thi của các biện pháp .................. 100
Biểu đồ 3.1. Sự cần thiết của các biện pháp đề xuất.............................................. 102
Biểu đồ 3.2. Mức độ khả thi của các biện pháp đề xuất ........................................ 102
1
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Nghị quyết 29/NQ-TW ngày 04 tháng 11 năm 2013 tại Hội nghị Trung
ương lần thứ 8 Khóa XI về đổi mới căn bản, toàn diện, giáo dục và đào tạo
một lần nữa được Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XII xác định một trong
những nhiệm vụ và giải pháp là: Đổi mới chương trình nhằm phát triển năng
lực và phẩm chất người học, hài hòa đức, trí, thể, mỹ; dạy người, dạy chữ và
dạy nghề. Đổi mới nội dung giáo dục theo hướng tinh giản, hiện đại, thiết
thực, phù hợp với lứa tuổi, trình độ và ngành nghề; tăng thực hành, vận dụng
kiến thức vào thực tiễn. Chú trọng giáo dục nhân cách, đạo đức, lối sống, tri
thức pháp luật và ý thức công dân; Tập trung vào những giá trị cơ bản của văn
hóa, truyền thống và đạo lý dân tộc, tinh hoa văn hóa nhân loại, giá trị cốt lõi
và nhân văn của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh. Tăng cường
kịp thời khắc phục sẽ rất tai hại.
Trong lý luận cũng như trong thực tiễn giáo dục, sự thống nhất tác
động giáo dục từ nhà trường, gia đình và xã hội được xem là vấn đề có tính
nguyên tắc đảm bảo cho mọi hoạt động giáo dục có điều kiện đạt hiệu quả tốt.
Trong việc tổ chức kết hợp các lực lượng giáo dục thì gia đình có vai trò và
tác động vô cùng quan trọng, là trọng tâm của các hoạt động kết hợp. Gia
đình là nơi trẻ được sinh ra, lớn lên và hình thành nhân cách của mình. Việc
ảnh hưởng giáo dục của gia đình đến với mỗi học sinh là sớm nhất. Giáo dục
con cái trong gia đình không phải chỉ là việc riêng của bố mẹ, mà còn là trách
nhiệm đạo đức và nghĩa vụ công dân của những thành viên trong gia đình. Nó
được xác định trong nhiều văn bản pháp luật ở nước ta hiện nay như trong
Hiến pháp (2013), Luật Hôn nhân và gia đình (2014), Luật chăm sóc và bảo
vệ trẻ em (2004) và Luật trẻ em (2016)…. Gắn với quan hệ máu mủ ruột thịt
và tình yêu sâu sắc của gia đình với con cái nên giáo dục gia đình mang tính
3
xúc cảm mạnh mẽ, có khả năng cảm hóa rất lớn. Tùy vào điều kiện kinh tế,
đời sống của mỗi gia đình mà việc tiến hành giáo dục trong các giai đoạn phát
triển của trẻ có các nội dung, hình thức, nhiệm vụ khác nhau. Khi các em học
đến Trung học cơ sở, nhiệm vụ học tập càng nặng nề, thời gian đầu tư cho
việc học tăng thêm, đồng thời quan hệ bè bạn, quan hệ xã hội phức tạp hơn.
Ngoài việc quan tâm đến kết quả học tập của trẻ, gia đình nên dành thời gian
chú ý đến các mối quan hệ của con cái với bạn bè, kịp thời phát hiện những
lệch lạc do bạn xấu rủ rê, chú ý đến sự phát triển năng khiếu, định hướng việc
lựa chọn nghề nghiệp phù hợp với năng lực của con mình.
Điều lệ trường trung học cơ sở, trường trung học phổ thông và trường
phổ thông có nhiều cấp học cũng qui định rõ: “Nhà trường phải chủ động
phối hợp thường xuyên và chặt chẽ với gia đình và xã hội để xây dựng môi
trường giáo dục thống nhất nhằm thực hiện mục tiêu, nguyên lý giáo dục.