ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

PHẠM NGÂN HÀ

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG PHÒNG CHỐNG
TAI NẠN THƯƠNG TÍCH CHO TRẺ Ở CÁC TRƯỜNG
MẦM NON THÀNH PHỐ CẨM PHẢ - TỈNH QUẢNG NINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THÁI NGUYÊN - 2017


ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

PHẠM NGÂN HÀ

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG PHÒNG CHỐNG
TAI NẠN THƯƠNG TÍCH CHO TRẺ Ở CÁC TRƯỜNG
MẦM NON THÀNH PHỐ CẨM PHẢ - TỈNH QUẢNG NINH
Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 60.14.01.14

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: TS. Trần Thị Minh Huế

THÁI NGUYÊN - 2017



ii


MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN ...................................................................................... i
LỜI CẢM ƠN ........................................................................................... ii
MỤC LỤC ................................................................................................
iii DANH MỤC CÁC TỪ, CỤM TỪ VIẾT TẮT........................................
iv

DANH

MỤC

BẢNG........................................................................

CÁC
v

MỞ

ĐẦU

.................................................................................................. 1
1. Lý do chọn đề tài ................................................................................... 1
2. Mục đích nghiên cứu .............................................................................
3
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu ...................................................... 4

mầm non........................................................................................ 20
1.3.4. Giáo viên trong hoạt động phòng chống tai nạn thương tích cho
trẻ................................................................................................... 29
1.4. Quản lý hoạt động phòng chống tai nạn thương tích cho trẻ ở trường
mầm non........................................................................................ 31
1.4.1. Vai trò của hiệu trưởng trong quản lý hoạt động phòng chống tai
nạn thương tích cho trẻ ở trường mầm non .................................. 31
1.4.2. Mục tiêu quản lý............................................................................ 31
1.4.3. Nội dung quản lý hoạt động phòng chống tai nạn thương tích cho
trẻ mầm non .................................................................................. 32
1.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý hoạt động phòng chống
tai nạn thương tích cho trẻ em....................................................... 38
1.5.1. Các yếu tố khách quan .................................................................. 38
1.5.2. Các yếu tố chủ quan ...................................................................... 39
Kết luận chương 1 ................................................................................... 41
Chương 2. THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG PHÒNG CHỐNG
TAI NẠN THƯƠNG TÍCH CHO TRẺ Ở CÁC TRƯỜNG MẦM
NON THÀNH PHỐ CẨM PHẢ, TỈNH QUẢNG NINH ............... 43

2.1. Khái quát khảo sát về thực trạng...................................................... 43
2.1.1. Khái quát về giáo dục mầm non Thành phố Cẩm Phả, Tỉnh
Quảng
Ninh ............................................................................................... 43
2.1.2. Mục tiêu khảo sát .......................................................................... 44
2.1.3. Nội dung khảo sát.......................................................................... 44
2.1.4. Đối tượng khảo sát ........................................................................ 45
2.1.5. Phương pháp khảo sát và cách xử lý số liệu ................................. 45
2.2. Thực trạng nhận thức về phòng chống tai nạn thương tích cho trẻ ở
trường mầm non Thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh ............. 45


phòng chống tai nại thương tích cho trẻ ở trường mầm non ........ 62
2.5. Đánh giá chung về khảo sát thực trạng ............................................ 63
2.5.1. Những ưu điểm.............................................................................. 63
2.5.2. Những hạn chế và nguyên nhân của thực trạng ............................ 64
Kết luận chương 2 ................................................................................... 66
Chương 3. BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG PHÒNG CHỐNG
TAI NẠN THƯƠNG TÍCH CHO TRẺ Ở CÁC TRƯỜNG MẦM
vi


NON

THÀNH

PHỐ

CẨM

PHẢ,

TỈNH

QUẢNG

NINH

........................ 67
3.1. Nguyên tắc chỉ đạo đề xuất biện pháp ............................................. 67

vi

1. Kết luận ............................................................................................... 91
2. Khuyến nghị ........................................................................................ 93
TÀI LIỆU THAM KHẢO .................................................................... 95
PHỤ LỤC
vi
ii


DANH MỤC CÁC TỪ, CỤM TỪ VIẾT TẮT

Ký hiệu, viết tắt
:

Viết đầy đủ CBQL

Cán bộ quản lý CSGD

:

Chăm sóc giáo dục CSVC

:

Cơ sở vật chất
GD

:

Giáo dục


TC

:

Trò chơi

iv


DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 2.1.

Nhận thức của CBQL, GV về mục tiêu phòng chống tai nạn
thương tích cho trẻ mầm non .............................................. 46

Bảng 2.2.

Nhận thức về nội dung PCTNTT cho trẻ mầm non ........... 47

Bảng 2.3.

Nhận thức về phương pháp và hình thức phòng chống tai nạn
thương tích cho trẻ .............................................................. 48

Bảng 2.4.

Nhận thức về nội dung quản lý hoạt động phòng chống tai
nạn thương tích cho trẻ ....................................................... 49


Bảng 3.1.

Kết quả thăm dò tính cần thiết của các biện pháp đã đề
xuất...................................................................................... 87

Bảng 3.2.
đề

Kết quả thăm dò tính khả thi của các biện pháp quản lý đã
xuất ...................................................................................... 88

v


vi


MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
1.1. Về mặt lí luận
Giáo dục đào tạo là cốt lõi, là trọng tâm của chiến lược trồng người. Phát
triển GD là nền tảng để tạo ra nguồn nhân lực có chất lượng cao, là động lực
của sự nghiệp công nghiệp hoá - hiện đại hoá. Bởi vậy Đảng ta đã khẳng định
"GD là quốc sách hàng đầu", trong đó GD mầm non là một bộ phận cấu thành
của hệ thống GD quốc dân, có vị trí rất quan trọng trong sự nghiệp phát triển
nguồn nhân lực của đất nước. GD mầm non thực hiện việc nuôi dưỡng, chăm
sóc, GD trẻ từ 3 tháng tuổi đến 6 tuổi (Điều 21 Luật GD 2005). Mục tiêu của
GD mầm non là giúp trẻ phát triển về thể chất, tình cảm, trí tuệ, thẩm mỹ,
những yếu tố đầu tiên của nhân cách, chuẩn bị cho trẻ vào lớp 1; Hình thành và
phát triển ở trẻ những chức năng tâm sinh lý, những kỹ năng sống phù hợp với

mầm non của hiệu trưởng trường mầm non” của tác giả Vũ Thị Thu Hằng
(2008),…Nhìn chung, các công trình nghiên cứu của các tác giả trên đã đề cập
một số nội dung liên quan đến công tác CSGD trẻ em ở trường mầm non, các
giải pháp nâng cao chất lượng cơ sở giáo dục trong đó có quan tâm đến vấn đề
đảm bảo an toàn, phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ. Tuy nhiên, chưa có
công trình nào đi sâu nghiên cứu về công tác phòng chống tai nạn thương tích
cho trẻ mầm non, đặc biệt dưới góc độ quản lý.
1.2. Về mặt thực tiễn
Thực tế trong những năm gần đây cho thấy, có nhiều tai nạn thương tích
hết sức thương tâm đã cướp đi sinh mạng và để lại những hậu quả nặng nề cho
gia đình, nhà trường và xã hội. Điển hình như: Tháng 6/2013, một bé trai 4 tuổi
tử vong khi hóc miếng thịt chưa được nhai và nuốt hết (Cẩm Phả). Ngày
23/06/2011, bé Minh (Lê Chân, Hải Phòng) đang ngủ tại nơi trông trẻ thì bị
chiếc TV 29 inch từ trên kệ gỗ rơi trúng đầu. Em bị chấn thương sọ não,
rồi tử vong. Ngày
29.10.2014, trong khi chơi với bạn, cháu Vũ Công Minh 6 tuổi (ở Nam Định) bị
đập đầu vào đầu bạn khiến thái dương phải lún móp gây chấn thương sọ não.
2


Bé

3


Phạm Ánh Nhật quê ở Đăklăc (6 tuổi) nhập viện trong tình trạng hoảng loạn,
lưỡi cháy đen và co rút biến dạng sau khi nghịch phích cắm từ máy phát điện
năng lượng mặt trời… Tai nạn thương tích ở trẻ em đã để lại hậu quả đáng tiếc
cho gia đình, nhà trường, trở thành một gánh nặng đối với xã hội.
Nhận thức được tầm quan trọng trong hoạt động phòng chống tai nạn

nạn thương tích cho trẻ, góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc, giáo dục trẻ ở
các trường mầm non Thành phố Cẩm Phả, Tỉnh Quảng Ninh.
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu
Quản lý hoạt động phòng chống tai nạn thương tích cho trẻ ở các trường
mầm
non Thành phố Cẩm Phả, Tỉnh Quảng Ninh.
3.2. Đối tượng nghiên cứu
Biện pháp quản lý hoạt động phòng chống tai nạn thương tích cho trẻ ở
trường mầm non Thành phố Cẩm Phả, Tỉnh Quảng Ninh.
4. Giả thuyết khoa học
Nếu đề xuất được các biện pháp quản lý hoạt động phòng chống tai nạn
thương tích đảm bảo tính khoa học, phù hợp với thực tế các nhà trường và đặc
điểm đối tượng trẻ mầm non để vận dụng trong công tác phòng chống tai nạn
thương tích cho trẻ thì sẽ đảm bảo được an toàn cho trẻ và góp phần nâng cao
được chất lượng hoạt động chăm sóc, giáo dục toàn diện cho trẻ ở các trường
mầm non Thành phố Cẩm Phả, Tỉnh Quảng Ninh hiện nay.
5. Nhiệm vụ nghiên cứu
5.1. Xây dựng cơ sở lý luận về quản lý hoạt động phòng chống tai nạn
thương tích cho trẻ ở trường mầm non.
5.2. Khảo sát, đánh giá thực trạng quản lý hoạt động phòng chống tai
nạn thương tích cho trẻ ở các trường mầm non Thành phố Cẩm Phả, Tỉnh
Quảng Ninh.
5.3. Đề xuất, khảo nghiệm một số biện pháp quản lý hoạt động phòng
chống tai nạn thương tích cho trẻ ở các trường mầm non Thành phố Cẩm Phả,
Tỉnh Quảng Ninh.
6. Phạm vi nghiên cứu
5



Nghiên cứu những sản phẩm của hoạt động phòng chống tai nạn thương
tích ở các trường mầm non để khẳng định được kết quả của biện pháp quản lý
hoạt động phòng chống tai nạn thương tích ở các trường mầm non.
7.2.4. Phương pháp xin ý kiến chuyên gia
Tham khảo ý kiến của các nhà nghiên cứu, lãnh đạo và chuyên viên
Phòng GD, các đồng chí hiệu trưởng, GV lâu năm,… để có thông tin tin cậy
đảm bảo tính khách quan cho các kết quả nghiên cứu. Đặc biệt xin ý kiến đóng
góp cho những biện pháp nhằm đổi mới quản lý hoạt động phòng chống tai nạn
thương tích ở địa bàn nghiên cứu.
7.2.5. Phương pháp tổng kết kinh nghiệm
Tổng kết kinh nghiệm đã được thực hiện và công bố trong các sáng kiến
kinh nghiệm; hội thảo, trao đổi kinh nghiệm về đổi mới quản lý hoạt động
phòng chống tai nạn thương tích… đề xuất các biện pháp quản lý phòng chống
tai nạn thương tích phù hợp.
7.2.6. Phương pháp khảo nghiệm
Qua nghiên cứu thực tiễn khảo nghiệm mức độ cần thiết và phù hợp của
các biện pháp quản lý hoạt động phòng chống tai nạn thương tích cho trẻ mầm
non
7.3. Phương pháp xử lý số liệu bằng thống kê toán học
Dùng xử lý các số liệu thu thập được trong quá trình điều tra thực trạng
quản lý hoạt động phòng chống tai nạn thương tích cho trẻ dưới dạng: Bảng số
liệu, biểu đồ... giúp cho các kết quả nghiên cứu trở nên chính xác và đảm bảo
độ tin cậy.
8. Cấu trúc của luận văn
Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động phòng chống tai nạn
thương
tích cho trẻ ở trường mầm non

7


Robert C. Pianta. Trong tác phẩm đó chỉ ra rằng trình độ đào tạo, lĩnh vực đào
tạo và những điều kiện của lớp học như kích thước lớp học, số lượng trẻ và
chương trình CSGD trẻ có tác động gián tiếp đến việc học tập và phát triển thể
chất của trẻ [1].
Một nghiên cứu khác của tác giả William Fowler vào năm 1980 trong đó
chỉ ra những yếu tố nhằm nâng cao chất lượng CSGD trẻ có chất lượng cao có
thể giúp phát triển tốt thể chất và tình cảm - xã hội cho trẻ [23].
Giáo sư Makoto Shichida của Nhật Bản đã viết trong cuốn “Phương pháp
Shichida” về tầm quan trọng của dinh dưỡng có sự ảnh hưởng trực tiếp đến sự
9


phát triển thể chất và nhân cách của trẻ [23]. Đây là phương pháp giáo dục cân
nhắc đến những tác động, kích thích tích cực để giúp não bộ phát triển một cách
toàn diện mà không tạo ra sự chênh lệch giữa não trái và não phải. Các bán cầu
não sẽ được chú trọng kích thích sự phát triển theo đúng giai đoạn phát triển
sinh học của trẻ nhằm phát triển hết tiềm năng của bé. Bên cạnh đó, các bài tập
thể dục và chế độ dinh dưỡng thích hợp rất được quan tâm vì nó ảnh hưởng trực
tiếp đến sự phát triển tinh thần và thể chất của trẻ. Và quan trọng hơn cả,
phương pháp giáo dục Shichida đặt mục tiêu giáo dục toàn bộ nhân cách và
nuôi dưỡng tâm hồn trẻ lên hàng đầu. Cụ thể là dạy bé những kỹ năng cần thiết
trong cuộc sống, cách bé suy nghĩ độc lập, các quy tắc xã hội, cũng như việc
phát triển những cảm xúc và tinh thần cộng đồng. Phương pháp giáo dục này sẽ
giúp trẻ phát triển động cơ học tập, cũng như niềm vui tò mò, khám phá những
điều mới và thế giới quan xung quanh trẻ.
Nghiên cứu về phòng chống thương tích ở trẻ em và vị thành niên: Lời
kêu gọi hành động toàn cầu. Genave. Tổ chức Y tế thế giới và UNICEF, 2005.
Nghiên cứu về Phòng chống thương tích ở trẻ em và vị thành niên: Một
kế
hoạch hành động của WHO. Geneva; Tổ chức y tế thế giới 2006.

trường mầm non. Kết qủa nghiên cứu cho thấy tình hình cung cấp năng lượng
cho trẻ ở trường mầm non còn thấp so với tiêu chuẩn; tỉ lệ các chất sinh năng
lượng chưa cân đối, chưa hợp lý, trong đó lượng Gluxit quá cao, còn lượng
Lipit thì quá thấp. Đồng thời tác giả cũng chỉ ra một nguyên nhân dẫn đến tình
hình trên như: bếp ăn mới được hình thành, cơ sở vật chất thiếu thốn, có nhiều
quan niệm coi nhẹ việc nuôi nên các hình thức tổ chức còn nghèo nàn. Từ đó
tác giả đưa ra các giải pháp: Trang bị đầy đủ cơ sở vật chất cho các trường
mầm non để đảm bảo cho việc tổ chức ăn cho trẻ; đào tạo đội ngũ cô nuôi có
trình độ hiểu biết về dinh dưỡng cho trẻ… và công trình nghiên cứu: “Điều tra
tình trạng dinh dưỡng của trẻ mẫu giáo ở một số trường phía Bắc” của tác giả
Nguyễn Thị Ngọc Trâm (1989) và “Tình hình cung cấp dưỡng chất cơ bản cho
trẻ ở một số trường mẫu giáo” của tác giả Võ Thị Cúc (1992) cũng cho thấy
việc cung cấp dưỡng chất cơ bản (Gluxit, Lipit) cho trẻ mẫu giáo ở các trường
mầm non của ta hiện nay còn thấp. Chúng ta mới chỉ cung cấp được khoảng
70% nhu cầu cần thiết tối thiểu năng lượng cho trẻ mẫu giáo và năng lượng đó
chủ yếu là do Gluxit mang lại. Mặt khác hai tác giả cũng nhấn mạnh việc nâng
cao hơn nữa kiến thức khoa học về dinh dưỡng cho trẻ mẫu giáo đối với các cơ
sở nuôi dạy trẻ là cần thiết, tránh tình trạng cho ăn theo kinh nghiệm hoặc tổ
chức dinh dưỡng thiếu lí luận toàn
12