BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
ĐẠI HỌC HUẾ
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

U

Ế

TRẦN TRUNG THÀNH

TẾ

H

PHÁT TRIỂN KINH TẾ TRANG TRẠI TRÊN

IN

H

ĐỊA BÀN HUYỆN BỐ TRẠCH,

IH

Ọ

C

K

TỈNH QUẢNG BÌNH


TR
Ư
Ờ

N

G

Đ

Ạ

IH

Ọ

C

K

IN

H

TẾ

H

U


trại trên địa bàn huyện; các Sở, Ban, Ngành liên quan đã hỗ trợ cung cấp thông tin

IN

H

và tạo điều kiện giúp đỡ tôi thực hiện hoàn thành luận văn này.

K

Cuối cùng, tôi xin được bày tỏ những tình cảm yêu mến nhất đến gia đình,

G

Đ

Ạ

IH

tập và thực hiện luận văn này.

Ọ

C

những người thân và bạn bè đã tạo điều kiện, động viên tôi trong suốt quá trình học

TR

H

đang được tổ chức thực hiện có hiệu quả, ngày càng khẳng định vị trí vai trò quan

TẾ

trọng trong quá trình tái cơ cấu ngành nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới.

IN

H

Kinh tế trang trại ở tỉnh Quảng Bình nói chung, huyện Bố Trạch nói riêng

K

đã tạo ra bước chuyển biến mới trong phát triển nông nghiệp nông thôn. Mặc dù

Ọ

C

huyện Bố Trạch là vùng đất có nhiều tiềm năng và lợi thể để phát triển kinh tế

IH

trang trại. Tuy nhiên, quá trình phát triển kinh tế trang trại hiện nay vẫn còn mang

Ạ


Bưu điện văn hóa

BQ

Bình quân

CHDCND

Cộng hòa dân chủ nhân dân

GTSX(GO)

Giá trị sản xuất

NLTS

Nông lâm thủy sản

SXKD

Sản xuất kinh doanh

THCS

Trung học cơ sở

TT

Thị trấn


TR
Ư
Ờ

N

G

Đ

Ạ

IH

Ọ

C

K

VAC

iv


MỤC LỤC
Lời cam đoan ........................................................................................................... i
Lời cảm ơn .............................................................................................................. ii
Tóm lược luận văn thạc sĩ khoa học kinh tế ...........................................................iii
Danh mục các chữ viết tắt ...................................................................................... iv


C

1.1.3. Phân loại trang trại ...................................................................................... 10

IH

1.1.4. Tiêu chí nhận dạng trang trại....................................................................... 11

Ạ

1.1.5. Ý nghĩa của việc phát triển kinh tế trang trại .............................................. 12

G

Đ

1.2. LÝ LUẬN PHÁT TRIỂN KINH TẾ TRANG TRẠI ....................................... 13

N

1.2.1. Một số khái niệm......................................................................................... 13

TR
Ư
Ờ

1.2.2. Nội dung phát triển kinh tế trang trại .......................................................... 15
1.2.3. Các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển kinh tế trang trại ............................. 22
1.3. CHỦ TRƯƠNG, CHÍNH SÁCH CỦA ĐẢNG VÀ NHÀ NƯỚC TRONG VIỆC


TẾ

2.2.1. Tình hình phát triển số lượng trang trại....................................................... 52

IN

H

2.2.2. Thực trạng các yếu tố nguồn lực phục vụ cho quá trình sản xuất của trang

K

trại ......................................................................................................................... 56

C

2.2.3. Thực trạng về liên kết sản xuất .................................................................. 66

IH

Ọ

2.2.4. Tình hình về thị trường tiêu thụ sản phẩm ................................................ 67

Ạ

2.2.5. Thực trạng về hiệu quả sản xuất kinh doanh............................................. 68

Đ

3.2. MỤC TIÊU PHÁT TRIỂN KINH TẾ TRANG TRẠI TRONG THỜI GIAN
TỚI. ...................................................................................................................... 90
3.2.1. Mục tiêu chung: ......................................................................................... 90
3.2.2. Mục tiêu cụ thể đến năm 2022: ................................................................. 91
3.3. CÁC GIẢI PHÁP CỤ THỂ ............................................................................ 91

U

Ế

3.3.1. Quy hoạch phát triển số lượng trang trại ................................................... 91

H

3.3.2. Hoàn chỉnh quy hoạch về đất đai sử dụng trong các trang trại ................ 93

TẾ

3.3.3. Phát triển nguồn nhân lực của các trang trại ............................................. 94

IN

H

3.3.4. Vốn đầu tư cho các trang trại ..................................................................... 95

K

3.3.5. Ứng dụng khoa học - công nghệ vào việc phát triển kinh tế trang trại .... 95


Biên bản của Hội đồng chấm luận văn
Nhận xét của phản biện 1 và phản biện 2
Bản giải trình chỉnh sửa luận văn
Giấy xác nhận hoàn thiện luận văn

vii


DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 2.1:

Dân số, diện tích và mật độ dân số huyện Bố Trạch năm 2013 và
năm 2017 ....................................................................................... 45

Bảng 2.2:

Tình hình lao động huyện Bố Trạch năm 2013 và năm 2017 ........ 46

Bảng 2.3:

Giá trị sản xuất của huyện Bố Trạch giai đoạn 2013 - 2017 .......... 48

Bảng 2.4:

Tình hình sử dụng đất huyện Bố Trạch năm 2017 ......................... 49

Bảng 2.5:

Một số chỉ tiêu chủ yếu về cơ sở hạ tầng của huyện Bố Trạch


Diện tích đất sử dụng bình quân của trang trại

IH

Ọ

C

Bảng 2.8:

Đ

Tình hình sử dụng lao động của các trang trại

G

Bảng 2.10:

Ạ

giai đoạn 2013 - 2017 .................................................................... 58

Lao động bình quân của 1 trang trại huyện Bố Trạch

TR
Ư
Ờ

Bảng 2.11:

Kết quả sản xuất kinh doanh của trang trại huyện Bố Trạch
giai đoạn 2013 - 2017 .................................................................... 70

Bảng 2.17:

Thu nhập bình quân trang trại huyện Bố Trạch
giai đoạn 2013 - 2017 .................................................................... 72

Bảng 2.18:

Một số đặc điểm của các đối tượng điều tra................................... 77

Bảng 2.19:

Kết quả khảo sát cán bộ quản lý về chính sách phát triển
trang trại trên địa bàn huyện Bố Trạch .......................................... 80

Bảng 2.20:

Kết quả khảo sát các chủ trang trại về chính sách phát triển

TR
Ư
Ờ

N

G

Đ

Phát triển kinh tế trang trại là một chủ trương lớn của Đảng, Nhà nước,
đang được tổ chức thực hiện có hiệu quả, ngày càng khẳng định vị trí vai trò quan
trọng trong quá trình tái cơ cấu ngành nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới.
Thực tiễn trong những năm qua cho thấy, phát triển kinh tế trang trại là
bước đột phá trong quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp nông thôn,
góp phần phát huy được lợi thế của từng vùng, nhất là ở vùng gò đồi và vùng cát

U

Ế

ven biển, góp phần khai thác thêm diện tích đất trống đồi núi trọc, đất hoang hóa;

H

thu hút nguồn vốn trong dân, góp phần ứng dụng nhanh các tiến bộ khoa học kỹ

IN

đói giảm nghèo và làm giàu cho người dân.

H

TẾ

thuật vào sản xuất, thu hút và tạo việc làm cho lao động nông thôn, góp phần xóa

K

Kinh tế trang trại ở tỉnh Quảng Bình nói chung, huyện Bố Trạch nói riêng

cao chất lượng đời sống cho bà con nông dân và góp phần thúc đẩy phát triển kinh
tế toàn huyện.

Trong thời gian tới, xu hướng phát triển nông nghiệp tập trung vào các loại
cây trồng, vật nuôi có giá trị cao, phát triển theo hướng chất lượng, giá trị; đặc biệt
chú trọng đưa tiến bộ khoa học kỹ thuật, nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp
hữu cơ, nông nghiệp sạch vào sản xuất, ngày càng có nhiều doanh nghiệp đầu tư
vào nông nghiệp, thị trường tiêu thụ sản phẩm sẽ thay đổi theo hướng tăng cường
liên kết sản xuất, tiêu thụ theo chuỗi giá trị gắn với đảm bảo bảo toàn vệ sinh thực

1


phẩm và phát triển bền vững. Do đó, kinh tế trang trại tiếp tục là khâu đột phá
nhằm đẩy nhanh việc ứng dụng khoa học, công nghệ trong sản xuất nông nghiệp.
Mặc dù huyện Bố Trạch là vùng đất có nhiều tiềm năng và lợi thể để phát
triển kinh tế trang trại. Tuy nhiên, quá trình phát triển kinh tế trang trại hiện nay
vẫn còn mang nhiều yếu tố tự phát. Số lượng trang trại chủ yếu vẫn là trang trại hộ
gia đình nông dân và một tỷ lệ đáng kể của gia đình cán bộ, công nhân, viên chức
đã nghỉ hưu. Hầu hết các trang trại có quy mô đất đai không lớn, sử dụng lao động
của gia đình là chủ yếu. Vốn đầu tư trong hoạt động trang trại thường là vốn tự có
và vốn vay của cộng đồng; vốn vay của tổ chức tín dụng chỉ chiếm tỷ trọng thấp.

U

Ế

Phần lớn các trang trại sản xuất manh mún, sử dụng công nghệ kém hiệu quả, đầu

H


Đ

Bố Trạch trong thời gian tới.

N

G

2.2. Mục tiêu cụ thể

TR
Ư
Ờ

- Hệ thống hoá cơ sở lý luận và thực tiễn về phát triển kinh tế trang trại;
- Phân tích thực trạng phát triển kinh tế trang trại trên địa bàn huyện Bố
Trạch, tỉnh Quảng Bình giai đoạn 2013 - 2017;
- Đề xuất giải pháp phát triển kinh tế trang trại huyện Bố Trạch đến năm 2025.
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
3.1. Đối tượng nghiên cứu
Là những vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan đến việc phát triển kinh tế
trang trại trên địa bàn huyện Bố Trạch.
3.2. Phạm vi nghiên cứu
- Không gian: Địa bàn huyện Bố Trạch.

2


- Thời gian: Đánh giá thực trạng phát triển kinh tế trang trại trên địa bàn


4.2. Phương pháp tổng hợp và phân tích

C

- Phương pháp phân tổ, tổng hợp: Sử dụng phương pháp này để hệ thống hóa

IH

Ọ

và phân tích số liệu, nhằm khái quát hóa những đặc trưng chung, những cơ cấu tồn

Ạ

tại khách quan theo các mặt của tổng thể nghiên cứu bằng các chỉ tiêu thống kê. Từ

Đ

việc phân tích kết hợp phương pháp tổng hợp để đưa ra những đánh giá khái quát về

N

G

phát triển kinh tế trang trại trên địa bàn huyện Bố Trạch.

TR
Ư
Ờ


H

5. Nội dung nghiên cứu

TẾ

Ngoài phần mở đầu, mục lục, danh mục các bảng, kết luận, tài liệu tham

IN

H

khảo, đề tài chia làm 03 chương như sau:

K

Chương 1: Cơ sở lý luận, thực tiễn về phát triển kinh tế trang trại

C

Chương 2: Thực trạng phát triển kinh tế trang trại trên địa bàn huyện Bố

IH

Ọ

Trạch, tỉnh Quảng Bình

TR

U

tế này như: Ferme (tiếng Pháp), Farm (tiếng Anh),… khi chuyển sang tiếng Việt

TẾ

được dịch là trang trại hay nông trại. Trong từ điển Tiếng Việt, trang trại được hiểu

H

một cách khái quát là: “Trại lớn sản xuất nông nghiệp” [26].

IN

Ở Việt Nam, trang trại được hiểu là loại hình cơ sở sản xuất nông nghiệp của

K

hộ gia đình nông dân, hình thành và phát triển chủ yếu trong điều kiện kinh tế thị

Ọ

C

trường khi phương thức sản xuất tư bản thay thế phương thức sản xuất phong kiến.

IH

Trang trại được hình thành từ cơ sở của các hộ tiểu nông sau khi từ bỏ sản xuất tự



Trang trại là một hình thức tổ chức kinh tế trong nông, lâm nghiệp và thủy
sản phổ biến được hình thành trên cơ sở phát triển kinh tế hộ, nhưng ở vào giai
đoạn có trình độ tổ chức quản lý cao hơn, mang tính sản xuất hàng hóa rõ rệt. Khai
thác và sử dụng các nguồn lực kinh tế ở địa phương như đất đai, nguồn vốn, lao
động... Hoạt động sản xuất kinh doanh luôn gắn liền với nền kinh tế thị trường [14].
Theo tác giả Trần Hai "Trang trại là hình thức tổ chức sản xuất nông nghiệp
dựa trên cơ sở lao động và đất đai của hộ gia đình là chủ yếu, có tư cách pháp nhân,
tự chủ sản xuất kinh doanh bình đẳng với các thành phần khác, có chức năng chủ
yếu là sản xuất nông sản hàng hoá, tạo ra nguồn thu nhập chính và đáp ứng nhu cầu

U

Ế

cho xã hội" [12].

H

Tóm lại qua những cơ sở lý luận và thực tiễn nêu trên có thể hiểu: Trang trại

TẾ

là cơ sở sản xuất trong nông, lâm nghiệp và thủy sản gắn với hộ gia đình nông dân,

IN

H

là hình thức sản xuất nông nghiệp tập trung có mục đích chủ yếu là sản xuất hàng

Ư
Ờ

triển và đang phát triển. Song đối với nước ta đang còn là một vấn đề mới, do nước
ta mới chuyển sang nền kinh tế thị trường nên việc nhận thức chưa đầy đủ về kinh
tế trang trại là điều không thể tránh khỏi.
Thời gian qua các lý luận về kinh tế trang trại đã được các nhà khoa học trao
đổi trên các diễn đàn và các phương tiện thông tin đại chúng. Song cho tới nay ở
mỗi quốc gia, mỗi vùng khác nhau các nhà khoa học lại đưa ra các khái niệm khác
nhau về kinh tế trang trại.
Thực tế hiện nay hai khái niệm “trang trại” và “kinh tế trang trại” nhiều
trường hợp được sử dụng như những khái niệm đồng nhất, nhưng thực chất không
phải vậy. Kinh tế trang trại là tổng thể các yếu tố vật chất của sản xuất và các quan

6


hệ kinh tế nảy sinh trong quá trình tồn tại và hoạt động của trang trại, còn trang trại
là nơi kết hợp các yếu tố vật chất của sản xuất và là chủ thể của các quan hệ kinh tế
đó [15].
Theo Lê Trọng: "Kinh tế trang trại là một hình thức tổ chức kinh tế cơ sở
của nền sản xuất xã hội, dựa trên cơ sở hợp tác và phân công lao động xã hội, bao
gồm một số người lao động nhất định, được chủ trang trại tổ chức trang bị những tư
liệu sản xuất nhất định để tiến hành hoạt động kinh doanh phù hợp với yêu cầu của
nền kinh tế thị trường và được Nhà nước bảo hộ" [19].
Nghị quyết 03/2000/NQ-CP, ngày 02/02/2000 của Chính phủ ban hành đã

U

Ế


Ạ

xuất ra một hoặc vài loại sản phẩm hàng hóa từ nông nghiệp với khối lượng lớn cho

Đ

thị trường.

N

G

1.1.2. Đặc trưng của trang trại

TR
Ư
Ờ

Căn cứ vào các quy định tại Nghị quyết số 03/2000/NQ-CP ngày 02/02/2000
của Chính phủ về kinh tế trang trại và các văn bản hướng dẫn thi hành, cũng như
thực trạng hình thành và phát triển của trang trại thời gian qua, có thể thấy trang trại
ở Việt Nam có một số đặc trựng cơ bản sau:
- Mục đích chủ yếu của trang trại là kinh doanh nông sản phẩm hàng hoá
theo nhu cầu thị trường.[18]
Kinh tế trang trại đi lên từ kinh tế hộ nông dân, trong quá trình phát triển
kinh tế hộ gia đình đã vượt qua được giai đoạn tự cung tự cấp, vươn lên sản xuất
hàng hóa nông, lâm, thủy sản bán ra thị trường nhằm thu lợi nhuận.

7

Đặc trưng sản xuất hàng hóa là đặc trưng quan trọng nhất, bởi vì mục đích

K

sản xuất hàng hóa chi phối và ảnh hưởng rất lớn, thậm chí quyết định tới tất cả đặc

C

trưng khác của trang trại. Đặc trưng về mục đích sản xuất hàng hóa có thể biểu thị

IH

Ọ

về mặt lượng bằng những chỉ tiêu chủ yếu như giá trị sản xuất hàng hóa tạo ra trong

Ạ

một năm của trang trại; tỷ suất hàng hóa của trang trại.

Đ

- Trong trang trại, các yếu tố sản xuất trước hết là ruộng đất và tiền vốn

N

G

được tập trung tới quy mô nhất định theo yêu cầu phát triển sản xuất hàng hoá.



Ế

Người chủ độc lập ở đây là người hoàn toàn có quyền tự chủ trong hoạt động

H

sản xuất kinh doanh. Người chủ trang trại là người nắm giữ một phần hoặc toàn

TẾ

phần về quyền sở hữu tài sản nếu như nắm quyền sử dụng tài sản, thì tài sản này có

IN

H

thể được hình thành dưới hình thức vốn góp hoặc đi thuê tài sản tài chính, như vậy

K

xét dưới góc độ là tài sản của trang trại thì tài sản dù được hình thành bằng cách nào

C

nó vẫn thuộc quyền sử dụng của trang trại, có thể tạo ra lợi ích về kinh tế trong

IH

Ọ

xuất, áp dụng các công nghệ và quy trình sản xuất thâm canh, kế hoạch tài chính,

9


hạch toán giá thành, lợi nhuận, phân tích kinh doanh….Do vậy việc quản lý, điều
hành hoạt động sản xuất kinh doanh của trang trại đòi hỏi phải dựa trên cơ sở những
kiến thức khoa học và ngày càng mang tính chuyên nghiệp, đi vào chiều sâu.
- Chủ trang trại là người có ý chí, có năng lực tổ chức quản lý, có kiến thức và
kinh nghiệm sản xuất nông nghiệp và có hiểu biết nhất định về kinh doanh, về thị trường.
Như đã xác định ở trên, một trang trại phải có quy mô tập trung ruộng đất và
tiền vốn nhất định, hoạt động kinh tế của trang trại phải chủ yếu là sản xuất hàng
hoá. Muốn vậy người chủ trang trại phải là người có ý chí, có hiểu biết cần thiết về
kỹ thuật sản xuất và có năng lực nhất định về tổ chức quản lý sản xuất kinh doanh

U

Ế

nông nghiệp; có kiến thức và kinh nghiệm sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp và sự

H

hiểu biết về kinh tế như hạch toán, phân tích và sự biến động thị trường. Tuy nhiên

TẾ

những tố chất này không phải tự nhiên mà có nó được hình thành từ khi tạo lập

IN


xuất. Trang trại đã và đang ngày càng thể hiện rõ tính chất của loại hình doanh

TR
Ư
Ờ

nghiệp kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp nông thôn ở nước ta.
1.1.3. Phân loại trang trại
- Phân loại theo lĩnh vực sản xuất:
Theo Thông tư số 27/2011/TT-BNNPTNT ngày 13/4/2011 của Bộ Nông
nghiệp và Phát triển nông thôn thì trang trại được phân loại theo lĩnh vực sản xuất
như sau: [2] Trang trại trồng trọt; trang trại chăn nuôi; trang trại lâm nghiệp; trang
trại nuôi trồng thuỷ sản; trang trại tổng hợp.
Trang trại chuyên ngành (trồng trọt, chăn nuôi, lâm nghiệp, nuôi trồng thủy
sản) là trang trại có tỷ trọng giá trị sản lượng nông sản hàng hóa của ngành chiếm
trên 50% cơ cấu giá trị sản lượng hàng hóa của trang trại trong năm. Trường hợp

10


không có ngành nào chiếm trên 50% cơ cấu giá trị sản lượng hàng hóa thì được gọi
là trang trại tổng hợp.
- Phân loại theo hình thức quản lý gồm có:
+ Trang trại gia đình: Là loại trang trại độc lập tự sản xuất kinh doanh. Mỗi
gia đình có tư cách pháp nhân do một người trong gia đình làm chủ điều hành.
+ Trang trại liên doanh: Do vài trang trại hợp nhất để tăng nguồn lực tạo sức
cạnh tranh và sự ưu đãi của nhà nước.
+ Trang trại hợp doanh kiểu cổ phần: Trang trại loại này được tổ chức theo
nguyên tắc công ty cổ phần.


Ọ

trang trại, loại này thường kinh doanh tổng hợp và có xu thế ngày càng tăng.

Ạ

- Phân loại theo quy mô hoạt động trang trại được chia thành 3 loại: Trang

Đ

trại có quy mô nhỏ, trang trại có quy mô vừa và trang trại có quy mô lớn.

N

G

- Phân loại theo hình thức sở hữu tư liệu sản xuất bao gồm:

TR
Ư
Ờ

Trường hợp phổ biến là người chủ trang trại sở hữu toàn bộ tư liệu sản xuất
từ đất đai, công cụ máy móc đến chuồng trại kho bãi.
Hình thức thứ 2 chủ trang trại chỉ sở hữu một phần tư liệu sản xuất còn một
phần phải đi thuê của người khác.
Hình thức thứ 3 chủ trang trại hoàn toàn không có tư liệu sản xuất mà phải đi
thuê.
1.1.4. Tiêu chí nhận dạng trang trại


IN

H

Kinh tế trang trại phát triển không chỉ ngày càng mang lại cuộc sống ấm no,

K

đầy đủ về mặt vật chất và tinh thần cho từng gia đình mà có ý nghĩa lớn lao đối với

C

sự phát triển nông nghiệp, nông thôn, thể hiện ở các mặt sau:

IH

Ọ

- Ý nghĩa về mặt kinh tế: Kinh tế trang trại đã tạo bước chuyển biến cơ bản

Ạ

về giá trị sản phẩm hàng hoá, thu nhập của trang trại vượt trội hơn hẳn so với kinh

Đ

tế hộ, hình thành nên những vùng sản xuất hàng hoá lớn tập trung, thúc đẩy quá

N

quyết việc làm ở nông thôn, người lao động gắn bó với công việc ở nông thôn, hạn
chế sự di cư đến đô thị.

U

Ế

- Ý nghĩa về môi trường: Phát triển kinh tế trang trại có ý nghĩa rất lớn trong

H

vấn đề bảo vệ môi trường sinh thái. Kinh tế trang trại với quy mô lớn về vốn, diện

TẾ

tích, trình độ của chủ trang trại, vì vậy có lợi thế trong việc ứng dụng nhanh các

IN

H

công nghệ sinh học mới, thâm dụng vốn nên vừa nâng cao năng suất cây trồng vật

K

nuôi ngay trên một đơn vị diện tích (không cần mở rộng diện tích từ việc phá rừng)

C

vừa gắn với sử dụng hợp lý các loại hóa chất (phân hóa học, thuốc trừ sâu dịch

của vật chất. Mọi sự vật và hiện tượng của hiện thực không tồn tại trong trạng thái
khác nhau từ khi xuất hiện đến lúc tiêu vong,… nguồn gốc của phát triển là sự thống
nhất và đấu tranh giữa các mặt đối lập”[11].
Phát triển kinh tế là phạm trù kinh tế xã hội rộng lớn, trong khuôn khổ một
định nghĩa hay một khái niệm ngắn gọn không thể bao hàm hết được nội dung rộng

13


lớn của nó. Song nhất thiết khái niệm đó phải phản ánh được các nội dung cơ bản
sau:
- Sự tăng lên về quy mô sản xuất, làm tăng thêm giá trị sản lượng của vật
chất, dịch vụ và sự biến đổi tích cực về cơ cấu kinh tế, tạo ra một cơ cấu kinh tế hợp
lý, có khả năng khai thác nguồn lực trong nước và ngoài nước.
- Sự tác động của tăng trưởng kinh tế làm thay đổi cơ cấu xã hội, cải thiện đời
sống dân cư.
- Sự phát triển là quy luật tiến hoá, song nó chịu tác động của nhiều nhân tố,
trong đó nhân tố nội lực của nền kinh tế có ý nghĩa quyết định, còn nhân tố bên

U

Ế

ngoài có vai trò quan trọng. Như vậy, phát triển trang trại chính là sự tăng lên về số

H

lượng, quy mô, giá trị hàng hóa và dịch vụ của loại hình sản xuất được gọi là trang

TẾ


khai thác và sử dụng nguồn tài nguyên một cách hợp lý và có hiệu quả [1].

N

Phát triển kinh tế trang trại là việc gia tăng mức độ đóng góp về giá trị sản

TR
Ư
Ờ

lượng và sản lượng hàng hoá nông sản của các trang trại cho nền kinh tế, đồng thời
phát huy vai trò tiên phong của nó trong việc thúc đẩy tăng trưởng, giải quyết việc
làm ở khu vực nông nghiệp, nông thôn theo hướng hiện đại gắn với yêu cầu bền
vững [13].
Như vậy có thể hiểu phát triển kinh tế trang trại là quá trình tăng cường các
yếu tố vật chất của trang trại cả về mặt số lượng và chất lượng, đồng thời là quá trình
giải quyết hài hòa hơn các mối quan hệ kinh tế trong quá trình hoạt động sản xuất
kinh doanh của trang trại. Phát triển kinh tế trang trại phải được đặt trong mối quan
hệ hài hòa với yếu tố xã hội và bảo vệ môi trường là cơ sở cho sự phát triển bền
vững của trang trại.

14


1.2.2. Nội dung phát triển kinh tế trang trại
1.2.2.1. Phát triển về số lượng trang trại
Phát triển số lượng trang trại là việc gia tăng số lượng cơ sở trang trại qua các
năm có nghĩa là các hộ gia đình, các cá thể kinh doanh trang trại ngày càng nhiều.
Nói cách khác là làm tăng số lượng tuyệt đối các trang trại, nhân rộng các trang trại


cơ sở sản xuất nông nghiệp theo hình thức trang trại hoặc chuyển hóa kinh tế các hộ

IH

Ọ

gia đình thành kinh tế trang trại; hoặc là phát triển về mặt cơ cấu, tức là chuyển hóa

Ạ

cơ cấu của các trang trại theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa, cụ thể là chuyển

Đ

dịch hình thức sản xuất từ quảng canh sang thâm canh, từ sản xuất lệ thuộc vào tự

N

G

nhiên sang sản xuất chủ động mang tính chất công nghiệp tiên tiến.

TR
Ư
Ờ

Việc phát triển số lượng trang trại đòi hỏi sự gia tăng các yếu tố nguồn lực
trong nông nghiệp như đất đai, lực lượng lao động nông thôn, vốn đầu tư; bên cạnh
đó phải được tiến hành cùng với việc nâng cao năng lực cạnh tranh của các trang