Một số biện pháp duy trì sĩ số học sinh dân tộc thiểu số vùng đặc biệt khó khăn ở trường TH Hoàng Văn Thụ

MỤC LỤC
Nội dung

TT

Trang

I

Phần mở đầu

2

1

Lý do chọn đề tài

2

2

Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài

3

3

Đối tượng nghiên cứu


5

3

Nội dung và hình thức của giải pháp

6

a

Mục tiêu của giải pháp, biện pháp

6

b

Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp.

6

c

Mối quan hệ giữa các giải pháp, biện pháp

12

d

Kết quả khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên


độ tuổi đến trường, hoàn thành phổ cập giáo dục mầm non, phổ cập giáo dục tiêu
học, phổ cập giáo dục THCS và nâng cao chất lượng giáo dục. Tuy nhiên, hiện nay
vẫn còn tình trạng học sinh bỏ học ở vùng sâu, vùng xa, vùng có nhiều đồng bào
dân tộc thiểu số sinh sống.
Thực hiện công văn số: 22047/TB-UBND ngày 25 tháng 8 năm 2018 của Ủy
ban nhân dân huyện Krông Ana về Thông báo kết luận của ông Trần Hữu Thọ Phó chủ tịch UBND huyện tại Hội nghị Công tác duy trì sĩ số, huy động học sinh
bỏ học trở lại lớp và định hướng cho những năm học tiếp theo. Căn cứ vào nghị
quyết Hội nghị công nhân viên chức năm học 2016 – 2017 và năm học 2017-2018
của Trường Tiểu học Hoàng Văn Thụ về việc hạn chế tình trạng học sinh bỏ học và
phải nâng cao tỷ lệ đi học chuyên cần của học sinh. Nhà trường đã mạnh dạn đưa
chỉ tiêu duy trì sĩ số vào làm căn cứ đánh giá cán bộ, giáo viên hàng kỳ, hàng năm.
Cán bộ viên chức nhà trường đã biết được công tác duy trì sĩ số là trách nhiệm của
cả hệ thống chính trị và của toàn xã hội.
Để duy trì, nâng cao hiệu quả công tác phổ cập giáo dục Tiểu học đòi hỏi một
trong những điều kiện không thể thiếu được đó là : “ Duy trì sĩ số cho học sinh nói
chung và học sinh dân tộc thiểu số nói riêng”. Đây là vấn đề mà các cấp rất quan
tâm , chỉ đạo bằng các Nghị quyết của Đảng bộ các cấp và chi bộ nhà trường.
Xác định lí do học sinh không muốn đi học và bỏ học giữa chừng có rất nhiều
nguyên nhân, trong đó nguyên nhân do kết quả học tập của các em còn thấp hoặc
phải lưu ban dẫn đến chán nản, bỏ học là nguyên nhân chủ yếu và trực tiếp thuộc
trách nhiệm của nhà trường. Với trách nhiệm của một Phó hiệu trưởng nhà trường
Tiểu học tôi mong muốn học sinh của nhà trường đạt chỉ tiêu duy trì sĩ số, tỷ lệ
chuyên cần cao cũng như phải đạt yêu cầu về mặt chất lượng học tập. Nhưng thực
tế vô cùng khó khăn vì đối tượng học sinh trên địa bàn buôn Dur1 rất đa dạng, vì
mỗi em có hoàn cảnh gia đình và điều kiện sống khác nhau, nếu việc chỉ đạo của
nhà trường không sát sao, không có sự hỗ trợ của các đoàn thể ngoài xã hội thì khó
mà đạt chỉ tiêu duy trì sĩ số học sinh theo nghị quyết đề ra đầu năm học.
Thôn Buôn Dur1 xã Dur Kmăn thuộc buôn đặc biệt khó khăn, tỷ lệ học sinh
dân tộc thiểu số chiếm gần 58%. Hằng năm số lượng học sinh dân tộc đi học chưa
chuyên cần và có nguy cơ bỏ học khá cao, cụ thể hè 2017 Trường Tiểu học Hoàng

khăn.
4. Giới hạn đề tài:
Học sinh lớp 3,4,5 thuộc buôn Dur1 trường tiểu học Hoàng Văn Thụ năm học
2016-2017 và học kỳ 1 năm học 2017-2018.
5. Phương pháp nghiên cứu :
a) Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận:
Đọc các tài liệu có liên quan đến công tác duy trì sĩ số, Các văn kiện, các chỉ,
Nghị quyết của trung ương của bộ chính trị, Đảng bộ huyện Krông Ana, các báo
Võ Thị Lan – TH Hoàng Văn Thụ

3


Một số biện pháp duy trì sĩ số học sinh dân tộc thiểu số vùng đặc biệt khó khăn ở trường TH Hoàng Văn Thụ

cáo, kết luận của Ủy ban nhân dân huyện Krông Ana về công tác duy trì sĩ số và
huy động học sinh bỏ học trở lại lớp. Nghị quyết của Đảng ủy, ủy ban xã Dur
Kmăn.
b) Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn :
Tôi đã dùng phương pháp Điều tra hoàn cảnh gia đình học sinh, chế độ chính
sách đối với học sinh dân tộc thiểu số. Trao đổi với Cha mẹ học sinh để tìm biện
pháp.
c) Nhóm phương pháp thống kê toán học : Bảng thống kê số liệu học sinh
bỏ học của những năm học trước.
II. Phần nội dung
1. Cơ sở lý luận
Bậc Tiểu học là bậc học nền tảng trong hệ thống giáo dục quốc dân, là nơi tạo
những cơ sở ban đầu cơ bản và bền vững cho trẻ em tiếp tục học lên bậc học cao
hơn. Nhà trường Tiểu học có vị trí, chức năng, nhiệm vụ đặc biệt quan trọng trong
việc hình thành nhân cách cho trẻ em, là nơi tổ chức một cách tự giác quá trình phát

trì sĩ số học sinh ở Lớp 3,4,5 ở buôn Dur1 Trường Tiểu học Hoàng Văn Thụ.
2. Thực trạng công tác duy trì sĩ số học sinh dân tộc thiểu số vùng đặc biệt khó
khăn.
Trường Tiểu học Hoàng Văn Thụ nằm ở Buôn Dur1 thuộc địa bàn xã khó
khăn, là địa phương có nhiều đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống nên phần lớn Cha
mẹ học sinh nằm trong diện lao động nghèo, hoàn cảnh khó khăn, địa bàn dân cư
rộng, nên việc xây dựng nề nếp, quản lý học sinh còn gặp nhiều khó khăn. Mặc dù
gặp nhiều khó khăn trong việc dạy và học, cơ sở vật chất của nhà trường còn nhiều
hạn chế nhưng tập thể cán bộ, giáo viên trường tiểu học Hoàng Văn Thụ đã không
ngừng phấn đấu để hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ và đặc biệt là chú trọng về công
tác duy trì sĩ số trong nhà trường. Ngoài nắm vững chuyên môn giáo viên còn
nghiên cứu, tìm hiểu về đối tượng học sinh, chủ động xây dựng kế hoạch thực hiện
nội dung, chương trình của từng môn học, xây dựng kế hoạch dạy học phù hợp với
đối tượng học sinh để nâng cao chất lượng dạy học hạn chế học sinh lưu ban,
không để học sinh bỏ học. Thực tế qua việc làm của cán bộ viên chức đã đem lại
kết quả về chất lượng giáo dục trong nhà trường, tạo môi trường học tập, môi
trường vui chơi an toàn cho học sinh. Học sinh có đủ sách giáo khoa và đồ dùng
học tập, hăng hái tham gia xây dựng bài học. Mặc dù vậy nhưng mấy năm trước
đây tỷ lệ học sinh đi học chưa chuyên cần còn cao, còn có học sinh bỏ học sau dịp
nghỉ hè.
Nguyên nhân chủ yếu:
Các em thuộc gia đình thiếu bố (mẹ). Tức là bố mẹ ly hôn hoặc bố mẹ thường
xuyên cãi nhau, bố hay rượu chè. Số trẻ em này thường có tính khí rất bướng bỉnh,
ít nghe lời. hay quậy phá, tự ti lúc nào cũng mặc cảm , tự cho mình thua kém và tự
xa lánh bạn bè dẫn đến lười đi học, dần dần bỏ học nếu không có biện pháp giúp
đõ kịp thời.Các em mồ côi bố hoặc mẹ, bố mẹ đi làm ăn xa, các em cũng thường ở
với ông bà hoặc người thân nên các em được người thân nuông chiều dẫn đến các
em tự do lêu lổng, sao nhảng việc học dẫn đến không theo kịp bạn bè nên chán học,
bỏ học Các em thuộc gia đình điều kiện kinh tế không khó khăn lắm, lo làm kinh tế
hoặc đi làm kinh tế ở các nơi khác nên bố mẹ ít quan tâm đến việc học của con em

trên lớp, hạn chế thấp nhất tình trạng học sinh bỏ học giữa chừng, có kế hoạch, biện
pháp kịp thời để huy động học sinh bỏ học trở lại học trong thời gian ngắn nhất.
Nhà trường quan tâm đối tượng học sinh yếu, kém, hoàn cảnh gia đình khó khăn,
tránh tình trạng học sinh để học sinh ‘bị bỏ quên’ dẫn đến tăng nguy cơ bỏ học.
Nhà trường xây dựng các biện pháp cụ thể để tổ chức huy động học sinh phù hợp,
chú ý đến hiệu quả. Nâng cao vai trò, trách nhiệm trong công tác hoạt động NGLL,
vai trò của Tổng phụ trách Đội, các tổ chức đoàn thể và các bộ phận liên quan của
nhà trường để nâng cao các hoạt động ngoại khóa.
b. Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp
Biện pháp 1: Điều tra, tìm hiểu hoàn cảnh gia đình học sinh
Đầu năm học nhà trường chỉ đạo giáo viên điều tra điều kiện hoàn cảnh của
từng học sinh. Lập danh sách học sinh có nguy cơ bỏ học về nhà trường. Căn cứ
vào thực tế của lớp xây dựng kế hoạch chủ nhiệm chỉ đạo triển khai thực hiện kế
Võ Thị Lan – TH Hoàng Văn Thụ

6


Một số biện pháp duy trì sĩ số học sinh dân tộc thiểu số vùng đặc biệt khó khăn ở trường TH Hoàng Văn Thụ

hoạch cho phù hợp với tình hình của lớp chủ nhiệm. Trong quá trình xây dựng và
triển khai kế hoạch nêu biện pháp cụ thể đối với những học sinh có nguy cơ bỏ học
hoặc những học sinh đi học chưa chuyên cần.
Cuối năm học 2016 – 2017, nhà trường đã vận đông được 03 em học sinh bỏ
học đi học lại sau nhiều lần đến gặp gia đình và tìm hiểu nguyên nhân, hoàn cảnh
thực tế của gia đình học sinh, nhà trường đã có biện pháp giúp đỡ những khó khăn
kịp thời như tặng quần áo, sách vở, đồ dùng dạy học để học sinh có thể đi học lại,
đảm bảo chất lượng dạy học.

Biên bản vận động học sinh bỏ học trở lại lớp học

dạy cần khích lệ, gần gủi, động viên tạo sự hứng thú cho các em học tập, tránh căng
thẳng, cứng nhắc. Tạo được mối quan hệ thân thiện giữa thầy và trò, cho các em
thấy được “Mỗi ngày đến trường là một ngày vui”.
Trong giảng dạy, chú trọng ngay những học sinh có biểu hiện lơ là, sa sút
trong học tập, kết hợp cùng gia đình tìm nguyên nhân và kịp thời bồi dưỡng kiến
thức.
Thường xuyên sử dụng đồ dùng trực quan, tranh ảnh, ...để nâng cao hiệu quả
học tập. Nhận xét, đánh giá theo sự tiến bộ của học sinh, coi trọng động viên,

Võ Thị Lan – TH Hoàng Văn Thụ

8


Một số biện pháp duy trì sĩ số học sinh dân tộc thiểu số vùng đặc biệt khó khăn ở trường TH Hoàng Văn Thụ

khuyến khích sự cố gắng trong học tập, rèn luyện của học sinh phát huy nhiều nhất
khả năng đảm bảo kịp thời công bằng khách quan.
Biện pháp 4: Chỉ đạo tổng phụ trách Đội phối kết hợp giáo viên chủ nhiệm
lớp xây dựng các hoạt động ngoại khóa để thu hút học sinh đến trường
Chỉ đạo tổng phụ trách Đội phối hợp với giáo viên chủ nhiệm lên kế hoạch tổ
chức các hoạt động NGLL như tổ chức các cuộc thi, giao lưu văn nghệ, kể chuyện,
trò chơi chơi dân gian, Hội khỏe Phù Đổng ... kết hợp tăng cường chú trọng việc
tích hợp rèn luyện, giáo dục các chuẩn mực đạo đức, kĩ năng sống, nhận thức xã
hội cho học sinh với các hình thức phù hợp, khuyến khích được học sinh dân tộc
thiểu số tham gia, tạo sân chơi bổ ích, thu hút được các em đến trường, làm cho học
sinh cảm nhận được mỗi ngày đến trường là một ngày vui và yêu thích đến trường.

Giao lưu Trò chơi dân gian


có nguy cơ bỏ học và học sinh cá biệt để có biện pháp phối hợp giáo dục, giúp đỡ.
Học sinh chỉ cần vắng mặt một buổi học không lí do là giáo viên chủ nhiệm liên lạc
với gia đình để tìm hiểu nguyên nhân, vắng mặt 2 buổi không lí do thì đến gia đình,
tìm hiểu nguyên nhân, thăm hỏi động viên học sinh. Nếu học sinh có ý định bỏ
học thì báo cáo ngay với Ban giám hiệu nhà trường và giáo viên trung tâm học tập
cộng đồng để cùng phối hợp vận động học sinh đi học lại kịp thời , không để học
sinh nghỉ học dài ngày. Nếu học sinh nghỉ học dài ngày thì công tác vận động sẽ
gặp khó khăn hơn trong quá trình vận động.
Biện pháp 5: Tham mưu tích cực với Hiệu trưởng nhà trường xây dựng
một đội ngũ nhà giáo có năng lực chuyên môn tốt, thực sự có tinh thần yêu
nghề, tận tụy, có tinh thần trách nhiệm cao với công việc
Vận động giáo viên, các đoàn thể trong nhà trường cần có ý thức hợp tác, phối
hợp đồng bộ trong các hoạt động nhằm duy trì sĩ số bằng lòng yêu nghề, thương
yêu học sinh và tinh thần trách nhiệm, tận tâm tận lực với nghề và hết lòng với học
sinh.
Tham mưu với hiệu trường nhà trường tạo mọi điều kiện thuận lợi về cơ sở
vật chất lần tinh thần giúp giáo viên thực hiện tốt công tác vận động học sinh đến
trường.
Tham mưu với hiệu trưởng tổ chức các buổi sinh hoạt chuyên đề, tập huấn
công tác duy trì sĩ số, đổi mới phương pháp dạy học với mục đích là nâng cao chất

Võ Thị Lan – TH Hoàng Văn Thụ

10


Một số biện pháp duy trì sĩ số học sinh dân tộc thiểu số vùng đặc biệt khó khăn ở trường TH Hoàng Văn Thụ

lượng giáo dục toàn diện, góp phần giảm tỷ lệ học sinh chưa đạt chuẩn kiến thức kỹ
năng, đồng thời làm tăng tỷ lệ chuyên cần, giảm nguy cơ bỏ học ở học sinh.

Biện pháp 8: Phối hợp chặt chẽ với các đoàn thể, lực lượng xã hội tại địa
phương

Võ Thị Lan – TH Hoàng Văn Thụ

11


Một số biện pháp duy trì sĩ số học sinh dân tộc thiểu số vùng đặc biệt khó khăn ở trường TH Hoàng Văn Thụ

Ban giám hiệu, giáo viên chủ nhiệm, cha mẹ học sinh và chính quyền, đoàn
thể địa phương cần phối hợp, quan tâm đến các em học sinh có biểu hiện nghỉ học
và có biện pháp ngăn ngừa, giáo dục ngay từ đầu.
Chỉ đạo Đoàn TNCS nhà trường cần liên hệ chặt chẽ với Đoàn địa phương kịp
thời giúp đỡ, hỗ trợ trong công tác vận động học sinh đến trường, đảm bảo công tác
duy trì sĩ số cho nhà trường; tổ chức các hoạt động tặng quà cho học sinh nghèo,
học sinh dân tộc thiểu số; tổ chức các hoạt đông ngoại khóa thu hút sự tham gia của
các em, tạo hứng thú đến trường cho các em.
c. Mối quan hệ giữa các giải pháp và biện pháp.
Các biện pháp duy trì sĩ số cho học sinh dân tộc thiểu số ở vùng khó khăn có
mối quan hệ mật thiết với nhau, các biện pháp phải tiến hành song song, đồng bộ,
liên tục, xuyên suốt quá trình trong năm học và kể cả thời gian nghỉ hè cũng như
trong các năm học tiếp theo. Các biện pháp này hỗ trợ nhau, không thể tách rời
riêng lẻ từng biện pháp trong quá trình thực hiện. Nếu thiếu một trong các biện
pháp trên thì không đạt được hiệu quả tối đa trong công tác duy trì sĩ số.
d. Kết quả khảo nghiệm:
Sau một thời gian áp dụng việc chỉ đạo và cách làm trên. Năm học 2016 –
2017 và học kì I năm học 2017 – 2018, đạt kết quả như sau:
Số liệu học sinh lớp 3,4,5 đi học chuyên cần, bỏ học Buôn Dur 1 năm học 2016
– 2017

trong thực tế; Kết hợp nhiều giải pháp để thực hiện tốt công tác này.
Để thực hiện tốt công tác duy trì sĩ số học sinh dân tộc thiểu số ở buôn đặc
biệt khó khăn. Nếu chỉ riêng nhà trường, chỉ riêng ngành giáo dục thì không thể
làm tốt công tác duy trì sĩ số được, cho nên bên cạnh sự cố gắng của bản thân còn
phải có sự hỗ trợ và kết hợp của các đoàn thể ngoài nhà trường, gia đình và các lực
lượng xã hội.
2. Kiến nghị:
Để đảm bảo được công tác duy trì sĩ số, nâng cao chất lượng giáo dục và duy
trì phổ cập giáo dục Tiểu học đúng độ tuổi. Tôi xin kiến nghị một số vấn đề sau:
- Đối với nhà trường:
+ Có hình thức tuyên dương, khen thưởng kịp thời đối với những cá nhân có
thành tích trong công tác duy trì sĩ số, huy động học sinh bỏ học trở lại lớp học.
- Đối với ngành :
+ Tiếp tục tập huấn nâng cao trình độ chuyên môn, như vậy chất lượng, trình
độ tay nghề của giáo viên mới nâng lên cả về chất và về lượng.
- Đối với chính quyền các cấp:
+ Đề nghị tập trung đầu tư cơ sở vật chất cho các đơn vị trường học, kết hợp
kế hoạch đầu tư cơ sở vật chất trường học với kế hoạch phát triển kinh tế xã hội ở
địa phương.
+ Quan tâm nhiều đến đời sống vật chất, tinh thần của người dân. Giải quyết
kịp thời các chế độ, chính sách liên quan đến học sinh dân tộc thiểu số.
Tôi xin chân thành cảm ơn!.

Võ Thị Lan – TH Hoàng Văn Thụ

13


Một số biện pháp duy trì sĩ số học sinh dân tộc thiểu số vùng đặc biệt khó khăn ở trường TH Hoàng Văn Thụ


(Ký tên, đóng dấu)

Võ Thị Lan – TH Hoàng Văn Thụ

15


Một số biện pháp duy trì sĩ số học sinh dân tộc thiểu số vùng đặc biệt khó khăn ở trường TH Hoàng Văn Thụ

TÀI LIỆU THAM KHẢO
STT
1

Tên tài liệu
Báo cáo công tác duy trì sĩ số, huy động học

Tác giả

sinh bỏ học trở lại lớp
Thông báo kết luận của ông Trần Hữu Thọ - UBND huyện Krông
Ana
Phó Chủ tịch UBND huyện tại Hội nghị Công

2

tác duy trì sĩ số, huy động học sinh bỏ học trở lại
lớp và định hướng cho các năm học tiếp theo

3