Phần mở đầu
I: Lý do chọn đề tài
Mỗi một ngành khoa học bao giờ cũng có một hệ thống phơng pháp. Ph-
ơng pháp dạy học lịch sử cũng vậy, cũng có rất nhiều phơng pháp dạy: nêu vấn
đề, trình bày miệng, miêu tả, tờng thuật... nhng tôi xin chọn một phơng pháp để
trình bày: "Sử dụng đồ dùng trực quan".
Trực quan là một nguyên tắc trong các nguyên tắc cơ bản của lý luận dạy
học đợc xem xét dới ánh sáng của Chủ nghĩa Mác - LêNin về sự thống nhất
giữa cụ thể và trừu tợng. Trong nhận thức của con ngời và của học sinh luôn
diễn ra hai quá trình.
- Từ việc nghiên cứu cụ thể, chi tiết rút ra trừu tợng.
- Từ việc nghiên cứu chung, trừu tợng vận dụng vào để hiểu cụ thể, đơn
nhất.
Mặc dù xuất phát của hai quá trình khác nhau nhng mục đích chung làm
cho nhận thức của con ngời hoàn thiện sâu sắc hơn.
Bên cạnh đó, do đặc trng của môn lịch sử không thể tái diễn nh nó
đã từng tồn tài. Vì vậy vấn đề trực quan là vấn đề quan trọng. Không thể
tái diễn đợc quá khứ vấn đề trực quan giúp học sinh đi từ cụ thể đến nhận
thức bản chất.
Trong quá trình nhận thức của học sinh trực quan có ý nghĩa quan trọng.
Nh vậy, bên cạnh việc coi trọng phơng pháp trình bày miệng không thể
coi nhẹ phơng pháp trình bày đồ dùng trực quan vì biểu tợng có hình ảnh đợc
hình thành trên cơ sở của thầy kết hợp với trực quan và các phơng pháp khác.

- 1 -
II: Mục đích việc sử dụng đồ dùng trực quan trong dạy học
lịch sử nhằm:
1) Về mặt giáo dỡng:
Góp phần tạo biểu tợng lịch sử cho học sinh. Trong quá trình giảng dạy
sử dụng đồ dùng trực quan kết hợp với lời nói làm cho quá khứ biểu tợng của
loài ngời hiện lên trớc mắt học sinh có những hình ảnh tin cậy về quá khứ, biểu

thích săn bắn, tiệc tùng. Chuồng ngựa của nhà vua có 1857 con với 1400 ngời
giữ ngựa, ở các tỉnh còn giữ 1200 con ngựa, mỗi khi vua ra ngoài có 217 ngời
theo hầu. Hàng năm ông vua này đốt 216.000 Livrơ cộng với số tiền mà vua chi
cho 400 gia đình triều thần hàng năm.
Trong khi dạy tình hình xã hội của Pháp trớc 1789 tôi sử dụng sơ đồ 3
đẳng cấp để giảng dạy.
Đẳng cấp quý tộc Đẳng cấp tăng lữ
Có mọi quyền, không phải nộp thuế
Đẳng cấp thứ 3
Nông dân Đại t sản
T sản T sản vừa
Bình dân T sản nhỏ
Không có quyền
phải nộp thuế
Công nhân
Thợ thủ công
Tiểu thơng
Tiểu chủ
2) ở mục 3 của phần I có hình 15: Rôbexpie
Tôi sử dụng chân dung của nhân vật kết hợp với miêu tả:
Đó là ngời đứng đầu và lãnh đạo chính phủ chuyên chính Giacô banh khi
con ngời trẻ trung với tầm vóc không cao, mảnh dẻ ăn mặc chỉnh tề có bộ tóc
giả rắc phấn xuất hiện ở các cuộc họp của phái Giacô banh thì mọi ngời vỗ tay
nồng nhiệt đón tiếp ông. Quốc ớc và cả nớc Pháp, Châu Âu lắng nghe từng lời
nói của ông. Ông có đợc uy tín này không chỉ vì ông sáng suốt trong quản lý
Nhà nớc mà vì ông đấu tranh không nghiêng ngả, quyết liệt với kẻ thù của cách
mạng. Ông hoàn toàn cống hiến sức mình cho cách mạng, từ bỏ cuộc đời riêng.
Đạt tới địa vị cao nhất của chính quyền Rôbexpie vẫn sống nh xa trong một
chái nhà bằng gỗ của bác thợ mộc Riplê. ông đợc nhân dân tặng danh hiệu "Con
ngời không thể mua chuộc"

cơ bản.
Bên cạnh đó việc sử dụng chân dung Rôbexpie cũng có tác dụng lớn.
Đây là một nhân vật lịch sử xuất hiện cách đây nhiều thế kỷ. Nếu giáo viên
không sử dụng bức chân dung kết hợp với miêu tả thì học sinh không thể hình
dung ra ngời lãnh đạo nhân dân khởi nghĩa và ngời giữ chức vụ cao trong chính
quyền. Mặc dù trong khuôn khổ một tiết học giáo viên không thể đủ thời gian
để giải thích chi tiết tất cả các kiến thức nhng việc sử dụng bức chân dung sẽ
tránh cho học sinh hiện đại hoá lịch sử, tởng tợng những gì không có trong thực
tế.

- 4 -
2) Kết quả:
Qua điều tra thực tế trên các lớp trực tiếp giảng dạy tôi đã rút ra đợc kết
quả sau:
Nếu trong khi dạy giáo viên không sử dụng đồ dùng trực quan kết hợp
với phơng pháp trình bày miệng và miêu tả thì hiệu quả của giờ học không cao,
không gây đợc hứng thú cho học sinh dễ gây ra tâm lý uể oải, nhàm chán cho
ngời tiếp thu.
100% học sinh đều thích giáo viên sử dụng đồ dùng trực quan, trong tổng
số 100% học sinh có khoảng 25% học sinh thông qua đồ dùng trực quan để suy
nghĩ, tìm tòi những gì đồ dùng trực quan muốn nói.
50% học sinh tiếp thu một cách có hào hứng, thích thú.
25% học sinh nhận thấy đồ dùng trực quan là một phơng tiện để xem,
nhìn. Nh vậy dù sao thì việc sử dụng đồ dùng trực quan cũng rất hữu ích. Sẽ hạn
chế đợc tình trạng nói chuyện riêng, kém tập trung. Những học sinh nào không
yêu thích môn học khi đa đồ dùng trực quan vào sẽ có tác dụng ngăn chặn sự
quấy phá, ảnh hởng đến những bạn ngồi xung quanh.
III: Kết luận:
Mỗi giáo viên có một phơng pháp giảng dạy, không ai không giống ai.
Trên đây là một phơng pháp tôi đúc rút ra qua 2 năm giảng dạy. Qua đây