BỘ QUỐC PHÒNG
HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ


ĐỖ DUY ÁNH

BỒI DƢỠNG NĂNG LỰC CÔNG TÁC ĐẢNG,
CÔNG TÁC CHÍNH TRỊ CHO ĐỘI NGŨ CHÍNH TRỊ VIÊN
BAN CHỈ HUY QUÂN SỰ CẤP XÃ MIỀN ĐÔNG NAM BỘ
GIAI ĐOẠN HIỆN NAY

LUẬN ÁN TIẾN SĨ CHÍNH TRỊ HỌC

Hµ NéI - 2014


BỘ QUỐC PHÒNG
HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ


ĐỖ DUY ÁNH

BỒI DƢỠNG NĂNG LỰC CÔNG TÁC ĐẢNG,
CÔNG TÁC CHÍNH TRỊ CHO ĐỘI NGŨ CHÍNH TRỊ VIÊN
BAN CHỈ HUY QUÂN SỰ CẤP XÃ MIỀN ĐÔNG NAM BỘ
GIAI ĐOẠN HIỆN NAY

Chuyên ngành: Xây dựng Đảng và Chính quyền nhà nƣớc
Mã số

: 62 31 02 03

BỒI DƢỠNG NĂNG LỰC CÔNG TÁC ĐẢNG, CÔNG
TÁC CHÍNH TRỊ CHO ĐỘI NGŨ CHÍNH TRỊ VIÊN BAN
CHỈ HUY QUÂN SỰ CẤP XÃ MIỀN ĐÔNG NAM BỘ
1.1.
Đội ngũ chính trị viên ban chỉ huy quân sự cấp xã và năng lực
công tác đảng, công tác chính trị của đội ngũ chính trị viên ban
chỉ huy quân sự cấp xã miền Đông Nam Bộ
1.2.
Quan niệm, tiêu chí đánh giá và những vấn đề có tính nguyên tắc
trong bồi dưỡng năng lực công tác đảng, công tác chính trị cho đội
ngũ chính trị viên ban chỉ huy quân sự cấp xã miền Đông Nam Bộ
Chƣơng 2 THỰC TRẠNG VÀ NHỮNG KINH NGHIỆM BƢỚC ĐẦU
BỒI DƢỠNG NĂNG LỰC CÔNG TÁC ĐẢNG, CÔNG
TÁC CHÍNH TRỊ CHO ĐỘI NGŨ CHÍNH TRỊ VIÊN BAN
CHỈ HUY QUÂN SỰ CẤP XÃ MIỀN ĐÔNG NAM BỘ
2.1.
Thực trạng bồi dưỡng năng lực công tác đảng, công tác chính
trị cho đội ngũ chính trị viên ban chỉ huy quân sự cấp xã miền
Đông Nam Bộ
Nguyên nhân và những kinh nghiệm bước đầu bồi dưỡng năng
2.2.
lực công tác đảng, công tác chính trị cho đội ngũ chính trị viên
ban chỉ huy quân sự cấp xã miền Đông Nam Bộ
Chƣơng 3 YÊU CẦU VÀ NHỮNG GIẢI PHÁP TIẾP TỤC BỒI
DƢỠNG NĂNG LỰC CÔNG TÁC ĐẢNG, CÔNG TÁC
CHÍNH TRỊ CHO ĐỘI NGŨ CHÍNH TRỊ VIÊN BAN CHỈ
HUY QUÂN SỰ CẤP XÃ MIỀN ĐÔNG NAM BỘ GIAI
ĐOẠN HIỆN NAY
Sự phát triển của tình hình nhiệm vụ và yêu cầu bồi dưỡng
3.1.

112
120
152
155
156
171


DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
STT Chữ viết đầy đủ

Chữ viết tắt

1

Cán bộ chính trị

CBCT

2

Chi bộ quân sự

CBQS

3

Chỉ huy quân sự

CHQS


9

Đội ngũ chính trị viên

ĐNCTV

10

Lực lượng dân quân

LLDQ

11

Lực lượng vũ trang

LLVT

12

Nhà xuất bản

Nxb

13

Miền Đông Nam Bộ

MĐNB


19

Vững mạnh toàn diện

VMTD


5
MỞ ĐẦU
1. Giới thiệu khái quát về luận án
Công tác đảng, công tác chính trị là “linh hồn”, là “mạch sống” của quân đội.
Thực hiện chế độ chính ủy, chính trị viên là nguyên tắc, là quan điểm cơ bản,
xuyên suốt của V.I.Lênin trong xây dựng quân đội vô sản. Đội ngũ chính uỷ,
chính trị viên có vị trí, vai trò rất quan trọng trong lãnh đạo chính trị, trực tiếp tiến
hành CTĐ, CTCT ở đơn vị. Hiện nay, trước sự phát triển của tình hình nhiệm vụ
cách mạng, yêu cầu mới của nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc của quân đội nói chung,
LLVT địa phương nói riêng, đòi hỏi yêu cầu cao hơn về phẩm chất, năng lực, nhất
là năng lực CTĐ, CTCT của ĐNCTV nói chung, ĐNCTV ban CHQS cấp xã nói
riêng. Vì vậy, tác giả lựa chọn đề tài nghiên cứu: “Bồi dưỡng năng lực công tác
đảng, công tác chính trị cho đội ngũ chính trị viên ban chỉ huy quân sự cấp xã
miền Đông Nam Bộ giai đoạn hiện nay”. Thực hiện đề tài này, nghiên sinh đã có
gần 30 năm trăn trở, tích lũy kiến thức và kinh nghiệm công tác ở MĐNB; tích
cực nghiên cứu về chính trị viên và bồi dưỡng năng lực CTĐ, CTCT cho ĐNCTV
ban CHQS cấp xã. Quá trình triển khai công trình, với phương pháp nghiên cứu
của khoa học liên ngành và chuyên ngành, dựa trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa
Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, quan điểm của Đảng về đào tạo,
bồi dưỡng cán bộ, tham khảo kết quả nghiên cứu của các công trình, nhóm công
trình khoa học ở trong nước và ở nước ngoài có liên quan. Đồng thời, tác giả dựa
vào kết quả hoạt động thực tiễn của ĐNCTV ban CHQS cấp xã MĐNB; các báo

chức cho nên rất khó khăn trong công tác xây dựng, qui hoạch, đào tạo và bồi dưỡng.
Miền Đông Nam Bộ, một trong những địa bàn chiến lược quan trọng của
cả nước trên nhiều lĩnh vực, tạo thế hoàn chỉnh 4 vùng chiến lược: rừng núi,
đồng bằng, đô thị, biển đảo mà thành phố Hồ Chí Minh là trung tâm. Đồng thời,
MĐNB cũng rất nhạy cảm và tiềm ẩn nhiều yếu tố bất ngờ về chính trị, QP AN, trật tự an toàn xã hội; điều kiện phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội của các
địa phương, trình độ dân trí, đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân có sự
chênh lệch khá lớn đã và đang tác động đến việc thực hiện nhiệm vụ QP - AN.
Vì vậy, củng cố và tăng cường sức mạnh chiến đấu tổng hợp của các LLVT
nhân dân cũng như của cả hệ thống chính trị MĐNB hoàn thành xuất sắc nhiệm


7
vụ QP - AN tạo điều kiện cho phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội là trách nhiệm
chung của cả nước, nhưng trước hết là một trong những nhiệm vụ chính trị quan
trọng hàng đầu của đảng bộ, nhân dân và LLVT các tỉnh MĐNB hiện nay.
Nhận thức sâu sắc điều đó, trong nhiều năm qua, Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Quân
khu 7, Đảng ủy, chính quyền, bộ chỉ huy các tỉnh, thành phố MĐNB đã thường
xuyên quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo, chăm lo xây dựng các LLVT trên địa bàn về mọi
mặt; trong đó, đã quán triệt, vận dụng và thực hiện một cách nghiêm túc Nghị quyết
số 51/NQ-TW của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 513/NQ-ĐUQSTW của Đảng ủy
Quân sự Trung ương (nay là Quân ủy Trung ương) “Về việc tiếp tục hoàn thiện cơ
chế lãnh đạo của Đảng, thực hiện chế độ một người chỉ huy gắn với thực hiện chế
độ chính ủy, chính trị viên trong Quân đội nhân dân Việt Nam”; đã triển khai nhiều
chủ trương, biện pháp thiết thực bồi dưỡng năng lực CTĐ, CTCT cho ĐNCTV ban
CHQS cấp xã. Do đó, ĐNCTV ban CHQS cấp xã MĐNB ngày càng được kiện
toàn, phẩm chất và năng lực, nhất là năng lực CTĐ, CTCT từng bước được nâng
lên góp phần nâng cao chất lượng tổng hợp, sức chiến đấu của ban CHQS cấp xã và
LLVT địa phương. Tuy nhiên, trước yêu cầu của công tác QS, QPĐP trong thời kỳ
mới, bồi dưỡng năng lực CTĐ, CTCT cho ĐNCTV ban CHQS cấp xã MĐNB còn
không ít những bất cập cả về nhận thức, trách nhiệm của các chủ thể, lực lượng bồi

- Xây dựng quan niệm năng lực CTĐ, CTCT và bồi dưỡng năng lực
CTĐ, CTCT cho ĐNCTV ban CHQS cấp xã MĐNB.
- Nghiên cứu rút ra những kinh nghiệm bước đầu bồi dưỡng năng lực
CTĐ, CTCT cho ĐNCTV ban CHQS cấp xã MĐNB.
- Đề xuất những giải pháp tiếp tục bồi dưỡng năng lực CTĐ, CTCT cho
ĐNCTV ban CHQS cấp xã MĐNB.
* Ý nghĩa lý luận, thực tiễn của luận án:
- Kết quả nghiên cứu của luận án góp phần làm sâu sắc thêm lý luận về năng
lực CTĐ, CTCT và bồi dưỡng năng lực CTĐ, CTCT cho ĐNCTV ban CHQS cấp
xã MĐNB; cung cấp thêm cơ sở khoa học cho các cấp lãnh đạo, quản lý CQQS,
chính quyền địa phương MĐNB vận dụng xác định chủ trương, biện pháp lãnh
đạo, chỉ đạo bồi dưỡng năng lực CTĐ, CTCT cho ĐNCTV ban CHQS cấp xã.
- Luận án có thể sử dụng làm tài liệu tham khảo phục vụ cho nghiên cứu,
giảng dạy, học tập môn CTĐ, CTCT trong các học viện, nhà trường quân đội.


9
TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
1. Tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài luận án
1.1. Công trình khoa học ở nước ngoài liên quan đến đề tài luận án
1.1.1. Các công trình, nhóm công trình khoa học bàn về vị trí, vai trò, chức
năng, nhiệm vụ, yêu cầu phẩm chất, năng lực của chính trị viên
* Các công trình, nhóm công trình khoa học ở Liên Xô
Cuốn sách Công tác đảng, công tác chính trị trong các lực lượng vũ
trang Liên Xô (1918 - 1973), (tóm tắt lịch sử) [159], Viện Lịch sử quân sự Bộ
Quốc phòng Liên Xô của tập thể nhiều tướng lĩnh, do Đại Tướng A.A.Ê-pisép, Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội và Hải quân Liên Xô làm chủ
biên là công trình khoa học tổng kết sâu sắc về quá trình hình thành và phát
triển chế độ CTĐ, CTCT trong LLVT Liên Xô; chế độ chính uỷ, chính trị
viên trong các LLVT Liên Xô qua các giai đoạn lịch sử xây dựng và bảo vệ
Tổ quốc Liên Xô xã hội chủ nghĩa từ 1918 - 1973.

2- Làm tốt công tác tư tưởng mang tính thường xuyên.
3- Làm tốt công tác chi bộ đảng.
4- Làm tốt công tác chính trị trong huấn luyện quân sự và thực hiện các
nhiệm vụ tiến hành động viên tư tưởng, quán triệt phương châm huấn luyện
và chấp hành chính sách trong khi thi hành nhiệm vụ.
5- Tổ chức học tập văn hóa, khoa học kỹ thuật.
6- Làm tốt công tác chính trị thời chiến.
7- Làm tốt công tác bảo vệ.
8- Làm tốt công tác tôn trọng cán bộ, thương yêu chiến sĩ.
9- Làm tốt công tác yêu dân ủng hộ chính quyền.
10- Chỉ đạo công tác của chi đoàn thanh niên và hội đồng quân nhân.
Về phẩm chất, năng lực, những tố chất cần có ở chính trị viên: chính trị
viên phải là người đảng viên chính thức của Trung Quốc, trung thành với sự
nghiệp của Đảng và Nhà nước, thi hành mệnh lệnh, dũng cảm tác chiến, tích
cực làm việc, nỗ lực học tập, tuân thủ kỷ luật, kiên trì nguyên tắc, tác phong
đúng đắn, quan hệ mật thiết với quần chúng nhân dân, đồng thời, phải có khả


11
năng nhất định trong công tác chính trị và tri thức khoa học quân sự [96, tr.357]
và chính trị viên phải là tấm gương tốt, muốn làm một người chính trị viên
gương mẫu, hoàn thành tốt công tác chính trị ở cơ sở, phải một nửa dựa vào lời
nói, một nửa dựa vào việc làm cụ thể [96, tr.357-366].
Trong các bản Điều lệ công tác chính trị của Quân Giải phóng nhân dân
Trung Quốc ban hành các năm 1963, 1978 (do Học viện Chính trị dịch), năm
1995 (do Tổng cục Chính trị dịch) đều chỉ rõ: người chính ủy, chính trị viên là
thủ trưởng chính trị của đơn vị, chủ trì các mặt công tác chính trị, đồng thời là
người chủ trì công tác đảng của các đảng bộ, chi bộ. Các bản Điều lệ đó đều
viết: “Chính trị viên là người chủ trì các công việc thường nhật của chi bộ đảng,
tổ chức chế độ sinh hoạt đảng, tổ chức cho các đảng viên triển khai công tác phê

đường lối của Đảng, có tinh thần trách nhiệm và nhiệt huyết cách mạng”.
Cuốn tài liệu Công tác chính trị của Quân Giải phóng nhân dân Trung Quốc
[28], ghi rõ: “Ở Trung Quốc, thủ trưởng chính trị là chính ủy, thủ trưởng công
tác chính trị là chủ nhiệm chính trị và thủ trưởng quân sự là chỉ huy quân sự”.
Cuốn sách Điều lệ công tác chính trị Quân Giải phóng nhân dân Trung
Quốc [93], người dịch: Dương Minh Hào và Triệu Anh Ba, có kết cấu mười
chương, Chương 6 xác định những vấn đề cơ bản về Chức năng, nhiệm vụ
của chính uỷ, chính trị viên [93, tr.48, 49].
Theo đó, một trong những đặc trưng cơ bản về vị trí, vai trò, chức năng,
nhiệm vụ của chính ủy, chính trị viên trong Quân Giải phóng nhân dân Trung
Quốc là chính ủy, chính trị viên vừa là người chủ trì công tác chính trị của
đơn vị theo chức trách của thủ trưởng chính trị, vừa là người chủ trì công tác
đảng của các đảng ủy, đảng bộ, chi bộ trong quân đội [93, tr.48-49].
Như vậy, các công trình, nhóm công trình khoa học ở nước ngoài đã góp
phần khẳng định: thực hiện chế độ CTĐ, CTCT, chế độ chính uỷ, chính trị viên
là qui luật khách quan trong xây dựng quân đội kiểu mới của giai cấp vô sản.
Đội ngũ chính uỷ, chính trị viên là một bộ phận cán bộ của Đảng Cộng sản trong
quân đội, có vị trí, vai trò quan trọng trong xây dựng quân đội về chính trị - tinh
thần. Chính uỷ, chính trị viên là người lãnh đạo chính trị, trực tiếp tiến hành
CTĐ, CTCT, cùng với người chỉ huy chịu trách nhiệm về mọi mặt chiến đấu của


13
đơn vị. Để hoàn thành chức trách, nhiệm vụ được giao, đội ngũ chính uỷ, chính
trị viên phải có phẩm chất tốt, năng lực toàn diện, nhất là năng lực CTĐ, CTCT.
1.1.2. Các công trình, nhóm công trình khoa học bàn về năng lực và bồi
dưỡng năng lực công tác đảng, công tác chính trị cho đội ngũ chính trị viên
* Các công trình, nhóm công trình khoa học ở Liên Xô
Trong cuốn sách Công tác đảng, công tác chính trị trong các lực lượng
vũ trang Liên Xô (1918 - 1973), (tóm tắt lịch sử) do Đại tướng A.A.Ê-pi-sép

hoạt động Đảng. Điều quan trọng là làm sao cho mỗi đồng chí đó hiểu biết rõ
những đặc điểm của sinh hoạt đảng trong các LLVT” [97, tr.193].
Cuốn giáo trình Công tác đảng - công tác chính trị trong các lực lượng
vũ trang xô - viết [129], của tập thể tác giả, do Phó tiến sĩ sử học, phó giáo sư,
thiếu tướng P.I.Các-pen-cô làm chủ biên. Nội dung cuốn sách đề cập nhiều
đến công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, nhất là đối với đội ngũ
CBCT: “Các cơ quan chính trị nghiên cứu, lựa chọn, giáo dục đội ngũ CBCT,
chăm lo phát triển khả năng nghiệp vụ của họ, đặc biệt chú ý đến số lượng rất
lớn CBCT ở đại đội và các phân đội tương đương” [129, tr.70].
Như vậy, đối với vấn đề đào tạo, bồi dưỡng, các tác giả đã khẳng định sự
cần thiết phải bồi dưỡng về lý luận và thực tiễn, kinh nghiệm công tác cho
CBCT, chính ủy, chính trị viên; chỉ ra vai trò, tác dụng hình thức tự học, tự bồi
dưỡng của CBCT, chính ủy, chính trị viên và coi đây là hình thức quan trọng
giúp chính ủy, chính trị viên hoàn thành tốt chức trách, nhiệm vụ được giao.
* Các công trình, nhóm công trình khoa học ở Trung Quốc
Giáo trình công tác đảng, công tác chính trị của Quân Giải phóng nhân
dân Trung Quốc [96], do Chương Tư Nghị làm chủ biên, Trung tâm Thông tin
khoa học Bộ Quốc phòng biên soạn. Ở Phần II cuốn sách khái quát: Quân ủy
Trung ương và Quân Giải phóng nhân dân Trung Quốc rất quan tâm, coi trọng
đến công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ; việc đào tạo, bồi dưỡng cán bộ luôn có
tính cấp thiết, là một trong những nhiệm vụ chiến lược lâu dài có ý nghĩa quyết
định đến việc xây dựng quân đội cách mạng hóa, hiện đại hóa và chính quy
hóa: “Tăng cường bồi dưỡng, nâng cao cán bộ là yêu cầu bức thiết của xây
dựng “Bốn hóa”, và hiện đại hóa quân đội”, “Quân ủy Trung ương cần phải


15
đưa nhiệm vụ giáo dục, huấn luyện cán bộ lên vị trí chiến lược, đảng ủy các
cấp phải coi trọng giáo dục, bồi dưỡng cán bộ” [96, tr.336]. Trong đào tạo, bồi
dưỡng cán bộ, cần tiến hành đào tạo, bồi dưỡng cán bộ một cách toàn diện:

kiện, uy tín để được bầu vào cấp uỷ cùng cấp, được bầu làm bí thư cấp uỷ, đủ
tiêu chuẩn, điều kiện để được giới thiệu bầu, hoặc chỉ định vào cấp uỷ cấp trên
theo tiêu chuẩn và cơ cấu được qui định trong Điều lệ Đảng [163, tr.28].
Nguyễn Quang Phát,“Xây dựng đội ngũ chính uỷ, chính trị viên trong
quân đội hiện nay theo tư tưởng Hồ Chí Minh” [122], tác giả khái quát: đội
ngũ chính uỷ, chính trị viên trong quân đội là một bộ phận CBCT của
ĐCSVN, những cán bộ, đảng viên tiêu biểu được tổ chức lựa chọn làm đại
biểu Đảng bên cạnh người chỉ huy, là những người chủ trì về chính trị ở các
đơn vị vũ trang, có chức năng, nhiệm vụ quan trọng trong giải quyết các mối
quan hệ chính trị - xã hội trong nội bộ, với nhân dân và với quân địch.
“Xây dựng đội ngũ chính trị viên ban chỉ huy quân sự cấp huyện trong giai
đoạn hiện nay”, Đề tài cấp học viện, Đại tá, tiến sĩ Phạm Gia Cư (Chủ nhiệm đề
tài) [117]. Đề tài chỉ rõ: ĐNCTV ban CHQS cấp huyện là những sỹ quan
QĐNDVN giữ vị trí chủ trì về chính trị, đảm nhiệm CTĐ, CTCT của CQQS và
LLVT huyện, hoạt động dưới sự lãnh đạo của cấp ủy địa phương, mà trực tiếp là
ĐUQS huyện và sự chỉ đạo, hướng dẫn của phòng chính trị bộ CHQS tỉnh, các
ban của huyện ủy về công tác xây dựng Đảng; những người cùng chỉ huy trưởng
ban CHQS huyện chịu trách nhiệm chính trước huyện ủy, ủy ban nhân dân
huyện và đảng ủy, bộ CHQS tỉnh về lãnh đạo, chỉ đạo mọi mặt hoạt động của
ban CHQS và các đơn vị thuộc quyền [117 , tr.11].
Bồi dưỡng năng lực công tác đảng, công tác chính trị của đội ngũ chính
trị viên ở các đơn vị huấn luyện chiến đấu trong Quân đội ta hiện nay”, Đề tài
cấp viện, Đại tá, tiến sĩ Tô Xuân Sinh (Chủ nhiệm đề tài) [161]. Các tác giả đã
khẳng định: ĐNCTV ở các đơn vị chiến đấu là người chủ trì về chính trị, trực
tiếp chỉ đạo, tổ chức, tiến hành CTĐ, CTCT ở phân đội, có vai trò rất quan
trọng đối với đơn vị và với sự nghiệp xây dựng, phát triển của quân đội. Đội
ngũ chính trị viên trực tiếp chỉ đạo, tiến hành các nội dung, biện pháp xây dựng
cấp uỷ, chi bộ, đảng bộ TSVM, nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu để
lãnh đạo xây dựng đơn vị VMTD, thực hiện tốt mọi nhiệm vụ [162, tr.21-29].


hiện các mặt công tác và cùng chịu trách nhiệm trước cấp ủy, chính ủy, chính trị


18
viên, người chỉ huy cấp trên trực tiếp và cấp ủy cấp mình về toàn bộ hoạt động
của đơn vị, xây dựng đơn vị VMTD, hoàn thành mọi nhiệm vụ được giao.
Về nhiệm vụ:
Nghiên cứu, đề xuất để cấp uỷ quyết định chủ trương, biện pháp lãnh
đạo mọi hoạt động, các mặt công tác của đơn vị đúng đường lối, chủ trương
của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, nghị quyết, chỉ thị, mệnh lệnh
của cấp trên; đề xuất với chính uỷ, chính trị viên cấp trên trực tiếp nội dung,
biện pháp tiến hành CTĐ, CTCT.
Chỉ đạo và trực tiếp tiến hành công tác tuyên huấn, xây dựng cho cán bộ,
chiến sĩ trong đơn vị tuyệt đối trung thành với Đảng, với Tổ quốc Việt Nam xã hội
chủ nghĩa, với nhân dân, có bản lĩnh chính trị vững vàng, có ý chí chiến đấu cao, kỷ
luật tự giác nghiêm minh, sẵn sàng nhận và hoàn thành mọi nhiệm vụ được giao.
Chỉ đạo và trực tiếp tiến hành xây dựng đảng bộ, chi bộ vững mạnh về
chính trị - tư tưởng và tổ chức, có năng lực lãnh đạo toàn diện và sức chiến
đấu cao; đoàn kết, thống nhất, giữ nghiêm kỷ luật Đảng, lãnh đạo đơn vị thực
hiện thắng lợi mọi nhiệm vụ trong mọi tình huống.
Chỉ đạo và trực tiếp tiến hành xây dựng đội ngũ cán bộ trong đơn vị có
số lượng, cơ cấu hợp lý, chất lượng cao, hoàn thành tốt chức trách, nhiệm vụ
được giao, đáp ứng yêu cầu trước mắt và lâu dài.
Chỉ đạo và trực tiếp tiến hành công tác bảo vệ - an ninh; xây dựng đơn vị
trong sạch về chính trị, an toàn về mọi mặt, xây dựng đơn vị an toàn gắn với
xây dựng địa bàn an toàn.
Chỉ đạo và tiến hành công tác dân vận, tham gia thực hiện các cuộc vận
động cách mạng, góp phần xây dựng cơ sở chính trị, phát triển kinh tế - xã hội
ở địa bàn đóng quân vững mạnh, củng cố vững chắc mối quan hệ đoàn kết máu
thịt quân đội với nhân dân. Chỉ đạo tiến hành công tác tuyên truyền đặc biệt.

Vì vậy, để nâng cao chất lượng đào tạo chính ủy, chính trị viên về quân sự
cần nắm chắc nội dung huấn luyện, bồi dưỡng phẩm chất, năng lực quân sự
trong quá trình đào tạo của Học viện Chính trị quân sự.


20
Học viện Chính trị quân sự “Bồi dưỡng phong cách lãnh đạo của người
chính ủy cho học viên đào tạo cán bộ cấp chiến thuật, chiến dịch ở Học viện
Chính trị quân sự hiện nay”, Đại tá, phó giáo sư, tiến sĩ Nguyễn Văn Thắng
(Chủ nhiệm đề tài) [118]. Theo các tác giả, phong cách lãnh đạo của người
chính ủy là tổng hợp các cách thức, biện pháp, lề lối làm việc mang tính ổn
định, riêng có, tiêu biểu mà người chính ủy sử dụng hàng ngày để thực hiện tốt
chức trách, nhiệm vụ được giao [118, tr.10]. Phong cách lãnh đạo của người
chính ủy có những nét mang tính đặc thù và có những đặc trưng cơ bản là: sự
thống nhất cao giữa tính đảng, tính nguyên tắc với tính năng động, sáng tạo, sự
nhạy cảm với cái mới; sự thống nhất giữa tính trung thực, khách quan, khoa
học với lòng nhiệt tình cách mạng; sự thống nhất giữa tính dân chủ, tập thể với
tính quyết đoán, có tinh thần trách nhiệm, ý thức tổ chức, kỷ luật cao; sự thống
nhất giữa nhận thức với hành động, lời nói với việc làm; cụ thể, sâu sát cơ sở,
có tác phong thực sự quần chúng [118, tr.10-15]. Phong cách lãnh đạo của
chính ủy được cấu thành bởi những yếu tố cơ bản: phẩm chất chính trị, đạo đức
lối sống; tri thức, năng lực, kinh nghiệm; khí chất... [118, tr.17-19].
Lê Hoàng Vũ,“Bồi dưỡng năng lực tiến hành công tác đảng, công tác
chính trị của đội ngũ chính trị viên cơ quan quân sự cấp huyện trên địa bàn
Quân khu 9 hiện nay” [165] . Tác giả xác định: đội ngũ chính trị viên CQQS cấp
huyện trên địa bàn Quân khu 9 là một bộ phận của đội ngũ sĩ quan của
QĐNDVN, là những người chủ trì về chính trị, chịu trách nhiệm trước cấp trên,
cấp ủy cấp mình về toàn bộ hoạt động CTĐ, CTCT ở cơ quan, đơn vị thuộc
quyền [165, tr.18]. Đội ngũ chính trị viên CQQS cấp huyện trên địa bàn Quân
khu 9 có vai trò: là lực lượng nòng cốt trực tiếp tham mưu cho cấp ủy, chính

phải là người có tính đảng, tính nguyên tắc cao, có tác phong dân chủ, sâu sát
thực tế, nói đi đôi với làm [153, tr.301-313].
Nâng cao năng lực công tác đảng, công tác chính trị của đội ngũ cán bộ
chính trị cấp phân đội ở các đơn vị bộ binh làm nhiệm vụ sẵn sàng chiến đấu hiện
nay, Thượng tá, tiến sĩ Tô Xuân Sinh (Chủ nhiệm đề tài) [160]. Đề tài đưa ra
cấu trúc, khái niệm, con đường hình thành, tiêu chí đánh giá và đề xuất 3
nhóm giải pháp nâng cao năng lực CTĐ, CTCT của đội ngũ CBCT cấp phân


22
đội ở các đơn vị bộ binh làm nhiệm vụ sẵn sàng chiến đấu hiện nay là: đẩy
mạnh giáo dục để có nhận thức đúng về vai trò của đội ngũ CBCT; sự cần
thiết nâng nâng cao năng lực CTĐ, CTCT của học viên đào tạo CBCT,
chuyển loại CBCT cấp phân đội và tăng cường bồi dưỡng tại chức, tự rèn
luyện, tự tu dưỡng nâng cao năng lực CTĐ, CTCT của ĐNCTV.
Bồi dưỡng năng lực công tác đảng, công tác chính trị của đội ngũ sĩ
quan chỉ huy cấp phân đội ở các binh đoàn chủ lực trong giai đoạn hiện nay,
của Nguyễn Thanh Hùng [102]. Tác giả đã nghiên cứu và làm rõ quan niệm,
cấu trúc, tiêu chí đánh giá, thực trạng, phân tích nguyên nhân, xác định 5 vấn
đề có tính nguyên tắc, rút ra 4 kinh nghiệm và xây dựng hệ thống 5 giải pháp
đồng bộ về bồi dưỡng năng lực CTĐ, CTCT của đội ngũ sĩ quan chỉ huy cấp
phân đội ở các binh đoàn chủ lực trong giai đoạn hiện nay.
Chế độ chính uỷ, chính trị viên trong Quân đội nhân dân Việt Nam, Đề
tài cấp viện, Đại tá, tiến sĩ Tô Xuân Sinh (Chủ biên) [161]. Các tác giả đã đưa
ra những tiêu chuẩn cơ bản: Về phẩm chất và năng lực, tác phong công tác
của chính ủy, chính trị viên. Về năng lực, người chính uỷ, chính trị viên phải
có trình độ lý luận chủ nghĩa Mác - Lênin; nắm vững đường lối, nhiệm vụ
chính trị, đường lối, nhiệm vụ quân sự của Đảng, chủ trương, phương hướng,
nhiệm vụ công tác chính trị; phải có kiến thức chuyên sâu về CTĐ, CTCT;
phải có kiến thức về nghệ thuật quân sự, về khoa học kỹ thuật quân sự, văn

Cuốn sách Nâng cao phẩm chất, năng lực của đội ngũ chính ủy, chính trị
viên trong Quân đội nhân dân Việt Nam hiện nay, Trung tướng, tiến sĩ Nguyễn
Tiến Quốc (Chủ biên) [134]. Các tác giả đã làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn,
chỉ ra thực trạng, rút ra những kinh nghiệm bước đầu, xác định yêu cầu và hệ
thống giải pháp nâng cao phẩm chất, năng lực của đội ngũ chính ủy, chính trị
viên trong QĐNDVN: tạo sự chuyển biến mạnh mẽ về nhận thức của mọi tổ
chức, mọi lực lượng đối với việc nâng cao phẩm chất, năng lực của ĐNCTV;
nâng cao chất lượng đào tạo chính ủy, chính trị viên trong các nhà trường quân
đội; nâng cao chất lượng bồi dưỡng, rèn luyện phẩm chất năng lực của đội ngũ


24
chính ủy, chính trị viên trong thực hiện nhiệm vụ ở đơn vị; phát huy tính tích
cực, chủ động, tự giác của chính ủy, chính trị viên trong tự học tập, rèn luyện.
Ngoài ra, còn có một số đề tài khoa học khác như: Phạm Văn Thắng
(Chủ nhiệm đề tài), Nâng cao hiệu lực công tác đảng, công tác chính trị trong
Quân đội nhân dân Việt Nam đáp ứng yêu cầu thời kỳ mới [138]; Phạm Đình
Nhịn (Chủ nhiệm đề tài) Nâng cao năng lực thực hành công tác đảng, công
tác chính trị của học viên đào tạo cán bộ chính trị cấp chiến thuật, chiến dịch
ở Học viện Chính trị quân sự hiện nay” [121]…
Như vậy, các công trình, nhóm công trình khoa học trên đây đã phân
tích, luận bàn về đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quân đội nói chung, đội
ngũ chính ủy, chính trị viên nói riêng. Tư tưởng xuyên suốt của các công trình,
nhóm công trình khoa học khẳng định quan điểm, chủ trương của Đảng về xây
dựng QĐNDVN vững mạnh về chính trị là yêu cầu khách quan. Các công
trình, nhóm công trình đã khái quát phẩm chất, năng lực và thực trạng công tác
đào tạo, bồi dưỡng phẩm chất, năng lực cho đội ngũ chính ủy, chính trị viên.
Trên cơ sở lý luận và thực tiễn, các tác giả đã chỉ ra phương hướng, yêu cầu và
những giải pháp chủ yếu bồi dưỡng phẩm chất, năng lực cho đội ngũ chính ủy,
chính trị viên đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ. Tuy nhiên, cho đến nay vẫn chưa có