Lời cam đoan
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu
của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận án
là trung thực, có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng.
Tác giả luận án

Hong Ngõn


5

MỤC LỤC
Trang phụ bìa
Lời cam đoan
Mục lục
Danh mục các chữ viết tắt
MỞ ĐẦU
Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN
ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
1.1. Những công trình nghiên cứu ở nước ngoài
1.2. Các công trình khoa học đã công bố ở trong nước
Chương 2 NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ BỒI DƯỠNG NĂNG LỰC
CÔNG TÁC THANH NIÊN CỦA ĐỘI NGŨ CHÍNH TRỊ VIÊN
Ở CÁC ĐƠN VỊ CƠ SỞ LÀM NHIỆM VỤ HUẤN LUYỆN,
SẴN SÀNG CHIẾN ĐẤU QUÂN ĐỘI NHÂN DÂN VIỆT NAM
2.1 Đội ngũ chính trị viên và năng lực công tác thanh niên của đội
ngũ chính trị viên ở các đơn vị cơ sở làm nhiệm vụ huấn luyện,
sẵn sàng chiến đấu
2.2 Quan niệm, vai trò, tiêu chí đánh giá và những vấn đề có tính nguyên
tắc bồi dưỡng năng lực công tác thanh niên của đội ngũ chính trị viên
ở các đơn vị cơ sở làm nhiệm vụ huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu

5
10
10
13

23
23
60

82
82
112

129
129
139
179
181
182
196


6
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

Viết đầy đủ

Viết tắt

1.


Công tác thanh niên

CTTN

7.

Đoàn viên, thanh niên

ĐV,TN

8.

Huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu

HL,SSCĐ

9.

Nhà xuất bản

Nxb

10.

Quân đội nhân dân

QĐND

11.

Các đơn vị cơ sở làm nhiệm vụ HL,SSCĐ trong Quân đội nhân dân Việt
Nam giữ vị trí vai trò cực kỳ quan trọng trong xây dựng và thực hiện nhiệm vụ
chính trị của quân đội, là lực lượng thường xuyên cơ động sẵn sàng chiến đấu và
chiến đấu cao, là nơi trực tiếp tổ chức cho bộ đội thực hiện mọi nhiệm vụ, chức
năng của quân đội. Thanh niên ở các đơn vị đơn vị cơ sở làm nhiệm vụ HL,SSCĐ
trong quân đội là lực lượng đông đảo, xung kích trong thực hiện đường lối, chủ
trương, chính sách của Đảng, nhiệm vụ chính trị của đơn vị; là nguồn phát triển
Đảng, nguồn đào tạo cán bộ cho quân đội và bổ sung lực lượng cho các tổ chức,
các ngành, lĩnh vực trong công cuộc đổi mới đất nước. CTTN ở các đơn vị cơ sở
làm nhiệm vụ HL,SSCĐ trong quân đội có vai trò hết sức quan trọng, vừa tăng
cường sức mạnh chiến đấu của quân đội, vừa góp phần tăng cường sức mạnh toàn
diện của đất nước, của dân tộc, đảm bảo đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trước mắt,
đồng thời phục vụ cho nhiệm vụ lâu dài của quân đội và cách mạng.
Tiến hành CTTN ở đơn vị cơ sở làm nhiệm vụ HL,SSCĐ là trách nhiệm
của cấp ủy đảng, chính ủy, CTV, người chỉ huy, các cơ quan chức năng và mọi
cán bộ, đảng viên trong đơn vị, trong đó trách nhiệm chủ yếu thuộc về đội ngũ
CTV. Đội ngũ CTV có vai trò hết sức quan trọng, là người “trực tiếp chỉ đạo,
quản lý, điều hành” toàn diện CTTN; quyết định chất lượng, hiệu quả CTTN ở
đơn vị. Để làm tốt chức trách, nhiệm vụ đối với CTTN, nhất thiết đội ngũ CTV
phải không ngừng được bồi dưỡng nâng cao năng lực CTTN.
Ý thức được điều đó, những năm qua các đơn vị cơ sở làm nhiệm vụ
HL,SSCĐ trong quân đội đã luôn quan tâm bồi dưỡng nâng cao năng lực


8
CTTN của đội ngũ CTV, phẩm chất, năng lực CTTN của đội ngũ CTV cơ bản
đáp ứng được yêu cầu, nhiệm vụ CTTN, góp phần quan trọng nâng cao chất
lượng, hiệu quả CTTN ở đơn vị. Tuy nhiên, nhận thức đối với việc bồi dưỡng,
nâng cao năng lực CTTN của đội ngũ CTV ở một số đơn vị chưa thực sự đầy
đủ, năng lực CTTN của một số CTV còn hạn chế, nhất là kỹ năng tổ chức các

Trên cơ sở làm sáng tỏ những vấn đề cơ bản về lý luận, thực tiễn, đề xuất
những giải pháp cơ bản bồi dưỡng năng lực CTTN của đội ngũ CTV ở các đơn vị
cơ sở làm nhiệm vụ HL,SSCĐ Quân đội nhân dân Việt Nam giai đoạn hiện nay.
* Nhiệm vụ:
- Luận giải làm rõ những vấn cơ bản về năng lực CTTN, bồi dưỡng năng
lực CTTN của đội ngũ CTV ở các đơn vị cơ sở làm nhiệm vụ HL, SSCĐ.
- Đánh giá đúng thực trạng, chỉ rõ nguyên nhân và rút ra một số kinh nghiệm
bồi dưỡng năng lực CTTN của đội ngũ CTV ở các đơn vị cơ sở làm nhiệm vụ HL,
SSCĐ.
- Đề xuất những giải pháp cơ bản bồi dưỡng năng lực CTTN của đội ngũ
CTV ở các đơn vị cơ sở làm nhiệm vụ HL,SSCĐ Quân đội nhân dân Việt Nam
giai đoạn hiện nay.
* Đối tượng nghiên cứu:
Bồi dưỡng năng lực CTTN của đội ngũ CTV
* Phạm vi nghiên cứu:
Hoạt động bồi dưỡng năng lực CTTN của đội ngũ CTV, bao gồm CTV và
CTV phó tiểu đoàn, đại đội ở các đơn vị cơ sở làm nhiệm vụ HL,SSCĐ. Phạm vi
khảo sát thực tế chủ yếu tập trung ở một số trung đoàn bộ binh, trung đoàn, lữ
đoàn các quân, binh chủng làm nhiệm vụ HL,SSCĐ thuộc các đơn vị chủ lực ở
phía Bắc và phía Nam. Các tư liệu, số liệu sử dụng trong luận án được giới hạn
từ năm 2006 đến nay.
3. Cơ sở lý luận, thực tiễn và phương pháp nghiên cứu
*Cơ sở lý luận:


10
Chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, quan điểm của
Đảng Cộng sản Việt Nam về công tác vận động quần chúng cách mạng, thanh
niên và CTTN; về cán bộ và xây dựng đội ngũ cán bộ trong quân đội; các nghị
quyết, chỉ thị của Quân ủy Trung ương, chỉ thị, hướng dẫn của Tổng cục Chính

đội ngũ CTV, góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả CTTN ở đơn vị, xây dựng
đơn vị VMTD, hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao.
Luận án có thể sử dụng làm tài liệu tham khảo trong nghiên cứu, giảng dạy
và học tập môn CTĐ,CTCT trong các nhà trường quân đội.
6. Kết cấu của luận án
Luận án gồm phần mở đầu, 4 chương (8 tiết), kết luận, danh mục tài liệu
tham khảo và phụ lục.


12
Chương 1
TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU
CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
1.1. Những công trình nghiên cứu ở nước ngoài
Thanh niên và CTTN là vấn đề có ý nghĩa chiến lược nên được các nhà
lãnh đạo, quản lý, các nhà khoa học ở các quốc gia trên thế giới quan tâm. Đã có
rất nhiều bài phát biểu, bài viết của các nhà lãnh đạo các nước trong khu vực và
trên thế giới, cũng như các công trình nghiên cứu của các nhà khoa học bàn về
thanh niên và CTTN. Đặc biệt, các nhà khoa học, chính trị, quân sự Xô Viết và
Trung Quốc đã nghiên cứu khá sâu sắc, toàn diện về thanh niên, CTTN.
1.1.1. Các công trình khoa học ở Liên Xô
Những nguyên lý Lê-nin-nit về giáo dục thanh niên của Phó tiến sĩ sử học
X.M.Lê-pê-khin, Nxb Lê-nin-Grat, 1975. Dựa trên cơ sở Học thuyết Mác Lênin về vai trò lãnh đạo của Đảng đối với việc giáo dục thanh niên, tác giả đã
luận giải làm rõ nội dung những nguyên lý Lê-nin-nit về giáo dục thanh niên;
phương pháp, hình thức và kinh nghiệm trong công tác giáo dục đoàn viên thanh
niên của Đoàn thanh niên cộng sản Lênin Liên Xô. Trong đó, tác giả đã luận giải
sâu sắc “những nguyên tắc cơ bản” của sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Liên Xô
đối với Đoàn Thanh niên Cộng sản Lênin Liên Xô. Theo tác giả, sự lãnh đạo của
Đảng đối với Đoàn Thanh niên cộng sản là toàn diện trên tất cả các mặt, các hoạt
động của Đoàn, từ “hướng dẫn Đoàn làm công tác giáo dục cộng sản chủ nghĩa

phong công tác cho đội ngũ cán bộ đoàn. Tuy nhiên, theo tác giả, “phương pháp
cơ bản để nâng cao trình độ nghiệp vụ của cán bộ đoàn cũng giống như của các
cốt cán của Đảng vẫn là tự học” [57, tr.206].
Ngoài ra, bàn về thanh niên và CTTN còn có các công trình nghiên cứu của
các tác giả như: Cán bộ đoàn phải là người như thế nào của A.Vi-nô-gra-đôp,
Nxb Thanh niên, Hà Nội, 1979; Hình thành niềm tin Cộng sản cho thế hệ trẻ của
V.A.Xu-khôm-lin-xki, Nxb Thanh niên, Hà Nội, 1983; Tâm lý học về công tác
của người bí thư chi đoàn của I.Umanxki, A.Lutoskin, Nxb Thanh niên, Hà Nội,
1984; Đào tạo và giáo dục cán bộ đoàn của V.I.Vanôp và B.Lixin, Nxb Thanh


14
niên, Hà Nội, 1985; Giáo dục trong thực tiễn của A.X.Ma-ca-ren-cô, Nxb Thanh
niên, Hà Nội, 1990; Thanh niên trong quá trình tái sản xuất xã hội của
V.I.Tsuprov, Viện xã hội học, Hà Nội, 1998; Công tác đảng, công tác chính trị
trong các lực lượng vũ trang Xô Viết thời kỳ 1918 - 1973, Viện lịch sử quân sự,
Bộ Quốc phòng Liên Xô, Nxb QĐND, Hà Nội, 1976. Với những cách tiếp cận
khác nhau, các công trình đã luận bàn về vai trò của thanh niên và CTTN; nội
dung, phương thức giáo dục thanh niên; yêu cầu về phẩm chất, năng lực, phương
pháp tác phong công tác của cán bộ làm CTTN và cán bộ đoàn; những kinh
nghiệm trong đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ năng lực công tác nói chung,
năng lực CTTN nói riêng của đội ngũ cán bộ đoàn.
1.1.2. Các công trình khoa học ở Trung Quốc
Ở Trung Quốc, CTTN nói chung, CTTN trong Quân Giải phóng nhân dân
Trung Quốc nói riêng được các nhà lãnh đạo, quản lý, các nhà khoa học quan tâm
nghiên cứu. Giáo trình công tác chính trị của Quân Giải phóng nhân dân Trung
Quốc dùng trong các học viện, nhà trường trong thời kỳ mới do Nxb Đại học quốc
phòng Quân Giải phóng nhân dân Trung Quốc xuất bản và phát hành tháng 10
năm 1987 (hiện đang sử dụng), người dịch Dương Minh Hào, Dương Thuỳ Trang,
phòng biên tập sách quốc tế, Nxb QĐND, Hà Nội. Trong đó, tập thể tác giả Chư

chi đoàn [129, tr.82]. Bí thư chi đoàn, liên chi đoàn phải căn cứ theo chỉ thị của chi
bộ, đảng uỷ và tổ chức đoàn cấp trên, kết hợp tình hình thực tế ở chi đoàn, liên chi
đoàn; xác định và triển khai công tác thảo luận của ban chấp hành chi đoàn, liên chi
đoàn; kiểm tra tình hình thực hiện nghị quyết của hội nghị chi đoàn, liên chi đoàn
và ban chấp hành chi đoàn, liên chi đoàn đề ra; đại diện ban chấp hành chi đoàn,
liên chi đoàn báo cáo công tác với hội nghị đoàn viên và tổ chức đoàn cấp trên; chủ
động duy trì mối quan hệ mật thiết với uỷ viên ban chấp hành chi đoàn, liên chi
đoàn, thường xuyên trao đổi tình hình, nghiên cứu công tác; báo cáo, xin ý kiến chỉ
đạo của đảng bộ, thủ trưởng cùng cấp về công tác…[129, tr.82-83].
1.2. Các công trình khoa học đã công bố ở trong nước
1.2.1. Về thanh niên và công tác thanh niên
Với quan điểm nhất quán và xuyên suốt: “Công tác thanh niên là vấn đề
sống còn của dân tộc, là một trong những nhân tố quyết định sự thành bại của


16
cách mạng” [28, tr.42] nên CTTN đã được Đảng ta và Bác Hồ đặt ra từ rất sớm.
Từ ngày thành lập đến nay, Đảng ta đã có rất nhiều nghị quyết chuyên đề về
CTTN. Chủ tịch Hồ Chí Minh có nhiều bài nói, bài viết quan trọng về thanh
niên và CTTN. Nhiều tập thể và cá nhân các nhà khoa học, từ nhiều góc độ tiếp
cận khác nhau đã có những công trình nghiên cứu về vấn đề này. Đặc biệt trong
những năm đổi mới, trước yêu cầu ngày càng cao của việc phát huy nhân tố con
người cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, nhiều công trình nghiên cứu
về thanh niên và CTTN đã được công bố. Tiêu biểu như:
Đề tài cấp bộ, mã số KTN - 96 - 01: Giáo dục lý tưởng cách mạng cho thế
hệ trẻ Việt Nam trong điều kiện lịch sử mới, do Phạm Đình Nghiệp làm chủ
nhiệm, nghiệm thu năm 1998. Đề tài đã tập trung phân tích làm rõ thực trạng của
việc giác ngộ lý tưởng cách mạng của thế hệ trẻ Việt Nam và công tác giáo dục
lý tưởng cách mạng cho thế hệ trẻ, cùng một số những dự báo và các giải pháp
nhằm nâng cao hiệu quả của công tác giáo dục lý tưởng cách mạng cho thế hệ trẻ

kết quả nghiên cứu của các đề tài, luận án là một trong những cơ sở quan trọng
để xác định mục tiêu, nội dung nhiệm vụ CTTN trong quân đội hiện nay nói
chung, ở đơn vị cơ sở làm nhiệm vụ HL,SSCĐ nói riêng.
Tiếp cận nghiên cứu về thanh niên và CTTN ở phạm vi, góc độ khác nhau
còn có các bài báo khoa học như: Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công
tác thanh niên thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá của Trần Lưu Hải,
Tạp chí Xây dựng Đảng, số 7 - 2008; Giáo dục truyền thống cho thanh niên trong
thời kỳ hội nhập của Trương Hoàng Giang, Tạp chí Thanh niên, Số 25 - tháng 10 2008; Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng và quản lý Nhà nước về công tác thanh
niên của Dương Tự Đam, Tạp chí Thanh niên, Số 1- tháng 1 - 2009; Đổi mới
phương thức tập hợp thanh niên vì sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc của
Nguyễn Hoàng Hiệp, Tạp chí Quốc phòng toàn dân, Số 3 - 2009; Tăng cường
giáo dục về văn hoá, lối sống cho thanh niên hiện nay của Nguyễn Năng Nam,
Tạp chí Thanh niên, Số 28 - tháng 10 - 2010; Vai trò của tổ chức đoàn trong tập
hợp thanh niên của Trần Thông, Tạp chí Thanh niên, Số 30 - tháng 10 - 2010;


18
Đào tạo, bồi dưỡng thế hệ trẻ theo tư tưởng Hồ Chí Minh của Cao Văn Trọng,
Tạp chí Thanh niên, Số 4 - tháng 11 - 2010 ... Nội dung mỗi bài báo đề cập một
góc độ nhất định về thanh niên và CTTN, nhưng đều có một điểm khẳng định
chung là muốn thế hệ thanh niên Việt Nam hiện nay tiếp tục xứng đáng là đội hậu
bị, lực lượng chính trị tin cậy của Đảng, luôn hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ
trong giai đoạn mới của cách mạng thì phải tăng cường bồi dưỡng nâng cao năng
lực lãnh đạo, chỉ đạo của cấp uỷ, cán bộ chủ trì các cấp đối với CTTN.
Cùng với những công trình trên, những năm qua CTTN trong quân đội
cũng được nhiều nhà khoa học quan tâm nghiên cứu. Trong đó tiêu biểu có các
công trình:
Đổi mới hoạt động của các tổ chức quần chúng trong quân đội nhằm tăng
cường hiệu quả xây dựng quân đội về chính trị trong giai đoạn cách mạng mới,
Đề tài cấp Bộ Quốc phòng, mã số KXB - 96 - 06 do Nguyễn Ngọc Phú làm chủ

HL,SSCĐ, nhưng các kết quả nghiên cứu đều có liên quan đến hướng nghiên cứu
của luận án là bồi dưỡng năng lực CTTN của đội ngũ CTV ở các đơn vị cơ sở làm
nhiệm vụ HL,SSCĐ, tác giả luận án xem các công trình khoa học này là nguồn tài
liệu quan trọng để tiếp thu, kế thừa và tiếp tục phát triển.
Bàn về CTTN quân đội còn có các bài báo khoa học, như: Giáo dục, bồi
dưỡng, rèn luyện đoàn viên thanh niên quân đội hiện nay theo tư tưởng Bác Hồ của
Nguyễn Vĩnh Thắng, Thanh niên Quân đội, Số 35 - tháng 7 năm 2005; Để phong
trào thanh niên Quân đội là mũi nhọn xung kích của phong trào thanh niên cả
nước của Võ Văn Thưởng, Thanh niên Quân đội, Số 44 - 2007; Phát huy vai trò
xung kích của thanh niên quân đội trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc thời kỳ công
nghiệp hoá, hiện đại hoá của Bùi Văn Huấn, Tạp chí Cộng sản, số 793 - 2008; Phát
huy vai trò lãnh đạo của các cấp uỷ đảng đối với tổ chức đoàn trong quân đội của
Nguyễn Ngọc Hải, Tạp chí Giáo dục lý luận chính trị quân sự, Số 4 - 2008; Thanh
niên quân đội rèn đức, luyện tài, xung kích, sáng tạo, phấn đấu xứng danh Bộ đội
Cụ Hồ của Nguyễn Mạnh Dũng, Tạp chí Thanh niên, Số 12 - tháng 4 - 2010 ... Các
bài báo trên đã luận giải làm rõ nội dung, biện pháp CTTN trong quân đội hiện nay,
nhấn mạnh vai trò lãnh đạo, chỉ đạo, hướng dẫn của tổ chức đảng, chính uỷ, CTV,
người chỉ huy, cơ quan chức năng đối với CTTN ở đơn vị cơ sở.


20
1.2.2. Về bồi dưỡng năng lực công tác thanh niên
Dưới góc độ khác nhau, trong những năm qua đã có một số đề tài nghiên
cứu về bồi dưỡng năng lực CTTN. Trong đó đáng lưu ý là những đề tài bàn về bồi
dưỡng năng lực CTTN dưới góc độ bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng công tác đoàn.
Trong cuốn Sổ tay cán bộ đoàn cơ sở của Lê Văn Cầu, Nxb Thanh niên, Hà
Nội, 2009, đã tập trung luận giải làm rõ những vấn đề cơ bản về Đoàn thanh niên
Cộng sản Hồ Chí Minh, Hội liên hiệp thanh niên Việt Nam, Đội thiếu niên tiền
phong Hồ Chí Minh; các nguyên tắc về tổ chức và hoạt động của Đoàn; những vấn
đề cơ bản về đoàn viên; phương pháp công tác của người cán bộ đoàn cơ sở; kỹ

động chính trị xã hội; hoạt động văn hoá, thể dục thể thao, lễ hội, sinh hoạt tập
thể và kỹ năng tổ chức các hoạt động kinh tế... Đây là những kiến thức và kỹ
năng cần thiết giúp cho cán bộ làm CTTN, nhất là cán bộ đoàn nâng cao năng
lực CTTN, đáp ứng sự phát triển nhanh chóng của ĐV,TN. Tuy nhiên, với mục
đích cung cấp cho cán bộ làm CTTN những kiến thức, kỹ năng cơ bản về nghiệp
vụ công tác Đoàn, Hội, Đội nên các công trình trên chưa đề cập đến kỹ năng
lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý, điều hành CTTN của người CTV trong quân đội.
Ngoài các công trình trên, bàn về bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng công tác
đoàn còn có các bài báo khoa học như: Cán bộ Đoàn phải “xứng tầm” với đòi hỏi
của thanh niên của Dương An, Tạp chí Thanh niên, Số 24 - tháng 12 - 2007; Xây
dựng phong cách làm việc của cán bộ Đoàn theo tư tưởng Hồ Chí Minh của Nhữ
Quang Thịnh, Tạp chí Thanh niên, Số12 - tháng 5 - 2008; Một số giải pháp nâng
cao chất lượng bí thư chi đoàn của Lương Trung Thành, Tạp chí Thanh niên, Số 33
- tháng 12 - 2008; Cán bộ đoàn hiện nay phải là người như thế nào của Trần Hậu
Tân, Tạp chí Thanh niên, Số 13 - tháng 5 - 2010 ...Các bài báo trên đều luận bàn
xoay quanh yêu cầu về phẩm chất, năng lực, phương pháp tác phong công tác và
những giải pháp bồi dưỡng, xây dựng đội ngũ cán bộ đoàn vững mạnh đáp ứng yêu
cầu, nhiệm vụ công tác đoàn và phong trào thanh niên trong giai đoạn mới.
Với những hướng tiếp cận khác nhau, trong quân đội những năm gần đây
vấn đề bồi dưỡng năng lực CTTN của đội ngũ cán bộ chính trị cấp phân đội nói


22
chung, đội ngũ CTV nói riêng đã có một số công trình, đề tài, bài viết quan tâm
nghiên cứu, tiêu biểu có các công trình:
Bồi dưỡng năng lực công tác đảng, công tác chính trị của đội ngũ chính
trị viên ở các đơn vị huấn luyện chiến đấu trong Quân đội ta hiện nay của Viện
Khoa học xã hội và nhân văn quân sự, Nxb QĐND, Hà Nội, 2006. Tập thể tác
giả đã luận giải làm rõ những vấn đề cơ bản về năng lực CTĐ,CTCT của đội ngũ
CTV, làm rõ đặc điểm, vai trò của đội ngũ CTV ở các đơn vị huấn luyện chiến

CTTN dưới góc độ bồi dưỡng kỹ năng nghiệp vụ công tác đoàn như: Hướng dẫn
về tổ chức và hoạt động của Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh trong
Quân đội nhân dân Việt Nam của Tổng cục Chính trị, Nxb QĐND, Hà Nội,
1984; Bồi dưỡng kiến thức và kỹ năng công tác Đoàn, Ban Thanh niên quân đội,
Nxb QĐND, Hà Nội, 1998; Kiến thức và kỹ năng công tác đoàn, Ban thanh niên
Quân đội, Nxb QĐND, Hà Nội, 2001. Các công trình trên đã tập trung luận giải
làm rõ những vấn đề cơ bản của tổ chức Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh
trong Quân đội nhân dân Việt Nam; chức trách, nhiệm vụ, các mối quan hệ công
tác của cơ quan thanh niên, bí thư đoàn trong quân đội; hướng dẫn kỹ năng tổ
chức các hoạt động của đoàn thanh niên ở đơn vị cơ sở… Đây là những kiến thức
và kỹ năng cần thiết giúp cho đội ngũ cán bộ đoàn ở đơn vị cơ sở nâng cao trình
độ năng lực tổ chức hoạt động thực tiễn CTTN ở đơn vị. Tuy nhiên, với mục đích
cung cấp cho cán bộ đoàn những kiến thức, kỹ năng cơ bản về nghiệp vụ công tác
Đoàn và phong trào thanh niên nhằm phần nào đáp ứng nhiệm vụ đổi mới nội
dung, phương thức hoạt động của Đoàn nên các công trình trên chưa đề cập đến
kỹ năng lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý, điều hành CTTN của CTV ở đơn vị.
Ngoài các công trình khoa học trên, đề cập đến bồi dưỡng năng lực CTTN
cho cán bộ các cấp trong quân đội còn có các bài báo khoa học của các tác giả
như: Phát huy tính tích cực, chủ động trong học tập, rèn luyện của cán bộ đoàn
trong quân đội của Nguyễn Ngọc Hải, Tạp chí Thanh niên, Số 8 - 2008; Nâng cao
chất lượng đội ngũ cán bộ công tác thanh niên trong quân đội của Trọng Anh,
Thanh niên quân đội, Số 48 - tháng 9 - 2008; Yêu cầu về phẩm chất, năng lực của


24
cán bộ đoàn trong quân đội hiện nay của Nguyễn Ngọc Hải, Tạp chí Giáo dục lý
luận chính trị quân sự, Số 6 - 2008; Sự cần thiết phải nâng cao chất lượng đội ngũ
cán bộ đoàn trong quân đội của Nguyễn Tú Anh, Tạp chí Thanh niên, Số 28 - tháng
10 - 2010.... Các bài báo khoa học đã đánh giá khái quát chất lượng đội ngũ cán
bộ đoàn trong quân đội hiện nay. Trên cơ sở tình hình, nhiệm vụ của cách mạng,

SẴN SÀNG CHIẾN ĐẤU QUÂN ĐỘI NHÂN DÂN VIỆT NAM
2.1. Đội ngũ chính trị viên và năng lực công tác thanh niên của đội ngũ
chính trị viên ở các đơn vị cơ sở làm nhiệm vụ huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu
2.1.1. Đơn vị cơ sở làm nhiệm vụ huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu và công
tác thanh niên ở các đơn vị cơ sở làm nhiệm vụ huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu
* Đơn vị cơ sở làm nhiệm vụ HL, SSCĐ
Đơn vị cơ sở làm nhiệm vụ HL,SSCĐ là một trong những loại hình đơn vị
cơ sở trong Quân đội nhân dân Việt Nam, được tổ chức ở cấp trung đoàn, lữ
đoàn (và tương đương), được biên chế đầy đủ quân số, vũ khí, trang bị kỹ thuật
theo đúng quy định, có thể tác chiến hiệp đồng trong đội hình chiến dịch hoặc
tác chiến độc lập theo mệnh lệnh của cấp trên khi có chiến tranh xảy ra.
Đơn vị cơ sở làm nhiệm vụ HL,SSCĐ bao gồm các trung đoàn bộ binh
thuộc các sư đoàn bộ binh của quân khu, quân đoàn; trung đoàn, lữ đoàn binh
chủng thuộc các binh chủng, quân chủng; các đồn biên phòng, hải đoàn, đoàn,
thuộc bộ đội Biên phòng.
Nhiệm vụ, biên chế tổ chức của các đơn vị cơ sở làm nhiệm vụ HL,SSCĐ
theo quy định của Bộ Tổng tham mưu. Tuy nhiên, tuỳ thuộc vào vị trí, vai trò,
chức năng của từng loại hình đơn vị mà biên chế tổ chức có sự khác nhau. Theo
biên chế của đơn vị và Chỉ lệnh huấn luyện chiến đấu hàng năm của Bộ Tổng
tham mưu, các đơn vị cơ sở làm nhiệm vụ HL,SSCĐ phải thực hiện và hoàn
thành các nhiệm vụ chủ yếu sau:
Quản lý, giáo dục, rèn luyện bộ đội, bảo đảm bất cứ lúc nào, ở đâu, hễ nhận
được mệnh lệnh là bộ đội có thể nhanh chóng chuyển từ hoạt động bình thường
sang hoạt động chiến đấu thời chiến một cách có tổ chức và sử dụng lực lượng,
vũ khí, trang bị để đánh địch một cách có hiệu quả.


26
Huấn luyện nâng cao chất lượng tổng hợp và sức mạnh chiến đấu, sẵn sàng
chiến đấu và chiến đấu thắng lợi trong mọi tình huống. Đấu tranh làm thất bại mọi

27
chế đầy đủ các lực lượng, thành phần đơn vị trực thuộc với quân số và vũ khí
trang bị theo đúng mẫu biểu biên chế của Bộ tổng Tham mưu trong từng thời kỳ.
So với các đơn vị trong toàn quân, các đơn vị cơ sở làm nhiệm vụ HL,SSCĐ
thường được ưu tiên kiện toàn đầy đủ hơn cả về số lượng và chất lượng con
người và vũ khí, trang bị.
Ở các đơn vị cơ sở làm nhiệm vụ HL,SSCĐ, thanh niên là lực lượng đông
đảo, chiếm trên 80% tổng quân số của đơn vị, nhiều đại đội 100% cán bộ, chiến
sĩ đều ở lứa tuổi thanh niên [123, tr.1]. Đây là lực lượng chủ yếu, trực tiếp xung
kích thực hiện thắng lợi mọi nhiệm vụ của đơn vị; là đối tượng lãnh đạo chủ yếu
của các cấp uỷ, chi bộ và cũng là đối tượng chủ yếu của công tác quản lý, chỉ
huy của cán bộ các cấp; là nguồn phát triển Đảng, nguồn đào tạo cán bộ trước
mắt và lâu dài cho quân đội cũng như cho các tổ chức, các ngành của Đảng và
Nhà nước. Vì thế tiến hành CTTN ở đơn vị cơ sở làm nhiệm vụ HL,SSCĐ là một
nhiệm vụ hết sức quan trọng, bảo đảm cho đơn vị hoàn thành mọi nhiệm vụ mà
Đảng, Nhà nước và nhân dân giao phó.
Hai là, hệ thống tổ chức đảng, tổ chức chỉ huy, tổ chức quần chúng, hội
đồng quân nhân được kiện toàn tương đối đầy đủ, chặt chẽ, thống nhất. Tổ chức
cơ sở đảng là loại hình tổ chức cơ sở đảng ba cấp: đảng uỷ trung đoàn (lữ đoàn),
đảng uỷ bộ phận tiểu đoàn, chi bộ ở các đại đội và các ban của trung đoàn, các
phòng của lữ đoàn. (Riêng các tiểu đoàn trực thuộc sư đoàn thành lập tổ chức cơ
sở đảng hai cấp: đảng uỷ tiểu đoàn, chi bộ ở các đại đội và tiểu đoàn bộ). Tổ chức
chỉ huy gồm: chỉ huy trung đoàn, bên dưới có chỉ huy các tiểu đoàn, đại đội. Tổ
chức Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh là tổ chức quần chúng chủ yếu ở
đơn vị cơ sở làm nhiệm vụ HL,SSCĐ. Hội đồng quân nhân được thành lập ở các
đại đội và tương đương, là tổ chức đại diện cho mọi quân nhân, công nhân viên
chức quốc phòng để thực hiện và phát huy dân chủ về quân sự, chính trị, kinh tế
và đời sống, quyền và nghĩa vụ của mọi quân nhân, công nhân viên chức quốc
phòng. Ở một số đơn vị kỹ thuật, Không quân, Thông tin… (có sĩ quan, công nhân
viên chức quốc phòng là nữ) còn có tổ chức Phụ nữ, Công đoàn.

năng thích ứng cao, đối phó có hiệu quả với chiến tranh hiện đại có sử dụng vũ khí
công nghệ cao, bằng nghệ thuật quân sự truyền thống và phù hợp với vũ khí trang