PHÒNG GIÁO DỤC TX BÀ RỊA
TRƯỜNG TIỂU HỌC NGUYỄN THANH ĐẰNG
GIÁO VIÊN: Châu Thò Tuyết Hồng
ĐỀ TÀI:
I-ĐẶT VẤN ĐỀ:
Chương trình Toán lớp Một trước năm 2002 cũng đã dạy HS giải toán có lời văn. Tuy
nhiên HS chỉ viết được phép tính và đáp số, chưa yêu cầu viết câu lời giải. Khi học chương
trình thay sách, HS lớp Một bắt đầu làm quen với việc giải toán có lời văn và viết được một
bài giải hoàn chỉnh như các lớp trên. Nhìn chung, trong chương trình Toán lớp Một, dạng
toán “Giải toán có lời văn” là khó nhất đối với HS. HS từ việc chỉ viết có phép tính nay lại
viết cả câu lời giải nên rất bỡ ngỡ. Thế nhưng với cấu trúc nội dung chương trình hợp lý, HS
đã được làm quen với dạng toán này ngay từ lúc bắt đầu học phép cộng, phép trừ trong
phạm vi 10. Tôi đã khai thác thuận lợi này để giảng dạy tốt dạng toán “Giải toán có lời
văn”.
II-BIỆN PHÁP THỰC HIỆN:
1. Khi hướng dẫn HS thành lập phép cộng hoặc phép trừ, tôi đều đưa vào các bài toán
để HS thành lập các phép tính.
Thí dụ 1:

Với hình ảnh như trên, học sinh lập bài toán: Có 3 con ngựa, có thêm 2 con ngựa. Hỏi
có tất cả bao nhiêu con ngựa?
Các em sẽ trả lời: Có 3 con ngựa, có thêm 2 con ngựa. Có tất cả 5 con ngựa.
Hoặc các em có thể lập bài toán: Nhóm thứ nhất có 3 con ngựa, nhóm thứ hai có 2 con
ngựa. Hỏi hai nhóm có tất cả mấy con ngựa?
Trả lời: Nhóm thứ nhất có 3 con ngựa, nhóm thứ hai có 2 con ngựa. Hai nhóm có tất cả
5 con ngựa.
Sau đó các em lập được phép tính 3 + 2 = 5
Trong khi dạy phép cộng, tôi đặt câu hỏi để HS sinh nắm được: thêm vào phải luôn
luôn làm tính cộng.
Thí dụ 2:
SKKN: Dạy Giải toán có lời văn

4 - 2 = 2
2 + 5 = 7
5 + 2 = 7
Thí dụ 3: Viết phép tính thích hợp:
Với bài này, tôi khuyến khích HS viết phép tính theo cách nêu bài toán của mình.
Thật ngạc nhiên khi các em có nhiều suy nghó rất khác nhau, viết được và trình bày được
bài toán phù hợp với phép tính mình đã viết. Cụ thể như sau:
• Có 6 con gà ở ngoài và 3 con gà ở trong lồng. Hỏi có tất cả mấy con gà?
Viết phép tính: 6 + 3 = 9
Trả lời: Có tất cả 9 con gà.
• Có 3 con gà ở trong lồng và 6 con gà ở ngoài. Hỏi có tất cả mấy con gà?
Viết phép tính: 3 + 6 = 9
Trả lời: Có tất cả 9 con gà.
• Có tất cả 9 con gà. Có 3 con gà ở trong lồng. Hỏi có mấy con gà ở ngoài?
Viết phép tính: 9 -3 = 6
Trả lời: Có 6 con gà ở ngoài.
• Có tất cả 9 con gà. Có 6 con gà ở ngoài. Hỏi ở trong lồng có mấy con gà?
Viết phép tính: 9 – 6 = 3
Trả lời: Có 3 con gà ở trong lồng.
3. Sau khi học xong bảng cộng và trừ trong phạm vi 10, học sinh tiếp tục làm quen với
việc giải toán qua việc giải các bài toán Nhìn tóm tắt điền phép tính thích hợp vào ô
trống.
Thí dụ 1:
Có : 10 quả bóng
Cho: 3 quả bóng
Còn:…………quả bóng?
Đối với dạng toán này, khi HS viết phép tính xong, tôi đều yêu cầu các em nêu câu trả
lời. Với bài trên, HS nêu: Còn lại 7 quả bóng.
Thí dụ 2:
Có : 5 con gà

Việc viết câu hỏi theo tôi còn khó hơn cả viết câu lời giải. Bởi vì viết câu lời giải đã
có đònh hướng bằng câu hỏi, còn viết câu hỏi thì các em phải nắm được nội dung của thành
phần cho biết để viết câu hỏi cho phù hợp.
Mặc dù loại bài tập này chỉ có 2 tiết ( bài “Bài toán có lời văn” trang 115 và bài
“Luyện
tập chung” trang 152 SGK Toán) nhưng HS cũng viết được câu hỏi cho bài toán. Tôi đã
hướng dẫn các em như sau:
Thí dụ: Viết tiếp câu hỏi cho bài toán.

Bài toán: Có 1 gà mẹ và có 8 gà con.
Hỏi ………………………………………………………………………………………………?
Ở bài này, tôi tiếp tục cho HS thảo luận nhóm để viết câu hỏi cho bài toán. Tôi sẽ gợi
ý cho các em bằng câu hỏi: Có 1 gà mẹ và có 8 gà con. Vậy nếu gộp lại cả gà mẹ và gà
con thì trong câu hỏi phải có từ gì? ( từ “tất cả”)
SKKN: Dạy Giải toán có lời văn
Trang 4
HS sẽ viết tiếp: Hỏi có tất cả bao nhiêu con gà? hoặc Hỏi có tất cả mấy con gà?
Ở dạng bài tập này, HS phải trả lời được câu hỏi:
-Đầu câu hỏi là từ gì? ( Từ Hỏi)
-Cuối câu hỏi có dấu câu nào? (Dấu ?)
-Trong câu hỏi em còn thấy từ nào nữa? (Từ mấy hoặc bao nhiêu)
Tôi giải thích cho các em biết từ mấy hoặc bao nhiêu là dùng để hỏi. Vì vậy cần thiết
phải có trong câu hỏi.
6. Tiếp tục nâng cao, HS có bài toán thiếu thành phần cho biết và thiếu câu hỏi.
Thí dụ: Nhìn tranh vẽ để viết tiếp vào chỗ chấm để có bài toán rồi giải bài toán
đó:
a) Bài toán: Trong bến có……ô tô, có thêm
……ô tô vào bến. Hỏi…………………………………………………?
Ở bài này tôi sẽ gợi ý cho HS viết câu hỏi
như sau: 2 chiếc ô tô sẽ vào đậu ở đâu? (trong