TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2
KHOA SINH - KTNN

TRẦN THỊ DUNG

NGHIÊN CỨU MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM
SINH THÁI HỌC CÁ THỂ CỦA GIỐNG
HOA CÚC PHA LÊ ĐƯỢC TRỒNG TẠI
HUYỆN MỸ LỘC, TỈNH NAM ĐỊNH

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Chuyên ngành: Thực vật học

Người hướng dẫn khoa học
TS. HÀ MINH TÂM

Hà Nội, 2014


Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2

Khóa luận tốt nghiệp

LỜI CẢM ƠN
Em xin trân trọng cảm ơn thầy giáo TS. Hà Minh Tâm - Khoa SinhKTNN, người đã tận tình hướng dẫn, chỉ bảo và tạo điều kiện tốt nhất để em
hoàn thành khóa luận này. Cùng các thầy giáo, cô giáo khoa Sinh - KTNN
cùng các thầy giáo, cô giáo trường ĐHSP Hà Nội 2 cùng đã giúp đỡ em trong
quá trình học tập tại trường và tạo điều kiện thuận lợi cho em thực hiện khóa
luận tốt nghiệp này.
Em cũng xin gửi lời cảm ơn đến bố - Trần Bá Hải, anh trai - Trần Bá
Công cùng toàn thể các chú, bác trồng hoa đã giúp đỡ, cung cấp thông tin


Trần Thị Dung

Trần Thị Dung

Khoa Sinh - KTNN


Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2

Khóa luận tốt nghiệp

BẢNG CHÚ THÍCH CÁC CHỮ VIẾT TẮT

ĐHSP:

Đại học Sư phạm

KH&CN:

Khoa học và Công nghệ

KTNN:

Kĩ thuật nông nghiệp

KH & KT:

Khoa học và Kỹ thuật


4. Điểm mới của đề tài ................................................................................... 2
CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN TÀI LIỆU ...................................................... 3
1.1. Một số khái niệm ..................................................................................... 3
1.2. Lược sử nghiên cứu ................................................................................. 3
1.2.1. Các nghiên cứu trên thế giới ................................................................. 3
1.2.2. Các nghiên cứu ở Việt Nam ................................................................. 5
CHƯƠNG 2. ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI, ..................................................... 7
THỜI GIAN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ................................... 7
2.1. Đối tượng nghiên cứu .............................................................................. 7
2.2. Phạm vi nghiên cứu ................................................................................. 7
2.3. Thời gian nghiên cứu ............................................................................... 8
2.4. Phương pháp nghiên cứu ......................................................................... 8
CHƯƠNG 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU .................................................. 11
3.1. Thực trạng trồng cây nông nghiệp tại xã Mỹ Tân .................................. 11
3.2. Một số thông tin phân loại về giống hoa Cúc pha lê .............................. 12
3.2.1. Đặc điểm hình thái.............................................................................. 12
3.2.2. Nguồn gốc và phân bố ........................................................................ 12
3.2.3. Đặc điểm sinh học và sinh thái ........................................................... 13
3.2.4. Giá trị kinh tế...................................................................................... 14
3.3. Sự sinh sản, quy trình nhân giống bằng phương pháp giâm mầm .......... 15
3.4. Quá trình sinh trưởng trong điều kiện trồng tại xã Mỹ Tân .................... 19
3.4.1. Trồng lần 1 ......................................................................................... 19
Trần Thị Dung

Khoa Sinh - KTNN


Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2

Khóa luận tốt nghiệp

Biểu đồ 3.4.1 Chiều cao qua các giai đoạn trồng lần 1
Biểu đồ 3.4.2 Chiều cao qua các giai đoạn trồng lần 2
Ảnh
Hình 3.3.1 Mầm trước khi giâm
Hình 3.3.2 Mầm sau khi giâm
Hình 3.3.3 Luống giâm
Hình 3.3.4 Sau khi giâm 7 ngày
Hình 3.3.5 Sau khi giâm 8 ngày
Hình 3.3.6 Đóng gói trước khi đem trồng
Hình: 3.4.1.1 Mới trồng
Hình: 3.4.1.2 Sau 3 tuần
Hình: 3.4.1.3 Sau khi bị bão (3 tháng)
Hình: 3.4.1.4 Sau 14 tuần
Hình 3.4.2.1 Mới trồng
Hình 3.4.2.2 Sau 1 tháng
Hình 3.4.2.3 Sau 2 tháng
Hình 3.4.2.4 Sau khi tỉa nụ nhánh
Hình 3.4.2.5 Sau 14 tuần

Trần Thị Dung

Khoa Sinh - KTNN


Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2

Khóa luận tốt nghiệp

Hình 3.4.2.6 Sau 15 tuần
Hình 3.4.2.7 Sau 16 tuần

Trên cơ sở khoa học và thực tiễn em đã chọn đề tài “Nghiên cứu một số
đặc điểm sinh thái học cá thể của giống hoa Cúc pha lê được trồng tại
huyện Mỹ Lộc, tỉnh Nam Định” nhằm nghiên cứu một cách chi tiết và khoa
học về một số đặc điểm hình thái, sinh thái phục vụ công tác gieo trồng giống
cây này tại địa phương cũng như trên cả nước.
2. Mục đích nghiên cứu
Xây dựng bản mô tả hình thái, đánh giá khả năng nhân giống, sự sinh
trưởng và phát triển của giống hoa Cúc pha lê được trồng tại xã Mỹ Tân,
huyện Mỹ Lộc, tỉnh Nam Định. Từ đó đề xuất giải pháp gây trồng phục vụ
phát triển kinh tế.

Trần Thị Dung

1

Khoa Sinh - KTNN


Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2

Khóa luận tốt nghiệp

3. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn
- Ý nghĩa khoa học: Góp phần bổ sung vốn kiến thức về giống hoa Cúc
pha lê ở xã Mỹ Tân, huyện Mỹ Lộc, tỉnh Nam Định, bổ sung kiến thức cho
chuyên ngành Thực vật học, Sinh thái học, Nông nghiệp, ...
Kết quả của đề tài là cơ sở cho các công trình nghiên cứu tiếp theo để
hoàn thiện quá trình nghiên cứu về các giống hoa Cúc được trồng tại xã Mỹ
Tân, huyện Mỹ Lộc, tỉnh Nam Định
- Ý nghĩa thực tiễn: Kết quả nghiên cứu của đề tài phục vụ trực tiếp cho

xuất hiện một cơ quan mới mang một chức năng mới.
- Sinh sản sinh dưỡng là hình thức sinh sản mà cơ thể mới được hình
thành từ một bộ phận của cơ thể mẹ (thân, lá, rễ,…).
- Sinh thái học cá thể (Autoecology) là những mối quan hệ của một loài
đối với môi trường. Nó xác định giới hạn sinh thái, cực thuận của loài đối với
những nhân tố môi trường và nghiên cứu ảnh hưởng của điều kiện ngoại cảnh
đến hình thái, sinh lý…
- Giống cây trồng là quần thể cây trồng thuộc cùng một cấp phân loại
thực vật thấp nhất, đồng nhất về hình thái, ổn định qua các chu kỳ nhân giống,
có thể nhận biết được bằng sự biểu hiện các tình trạng do kiểu gen hoặc sự
phối hợp của các kiểu gen quy định và phân biệt được với bất kỳ quần thể cây
trồng nào khác bằng sự biểu hiện của ít nhất một tình trạng có khả năng di
truyền được.
1.2. Lược sử nghiên cứu
1.2.1. Các nghiên cứu trên thế giới
Họ Cúc (Asteraceae Dumort. 1822 hoặc Compositae Gisek. 1792) là một
trong những họ lớn nhất của Ngành Mộc lan (Magnoliophyta, Thực vật Hạt
kín - Angiospermae) (Takhtajan, 1966). Họ Cúc có khoảng 1.550 chi với
23.000 loài (Takhtajan, 1997), sống ở khắp nơi, trong nhiều môi trường khác
nhau, là họ ở vị trí tiến hóa cao nhất nên rất đa dạng và phức tạp.

Trần Thị Dung

3

Khoa Sinh - KTNN


Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2


Trần Thị Dung

4

Khoa Sinh - KTNN


Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2

Khóa luận tốt nghiệp

Bannier đã nghiên cứu loài này trong công trình Cold acclimation and freeze
preservation of tissue culture of Chrysanthemum morifolium Ramat. năm
1971 về sự thích nghi trong điều kiện lạnh và đông trong quá trình nuôi cấy
mô. Tác giả Ellen G. Sutter đã ghi nhận những bất thường trong cây tái sinh
từ nuôi cấy mô trong tác phẩm Abnormalities in Chrysanthemum morifolium
Ramat. plants regenerated from long-term tissue culture and the formation of
epicuticular wax in Dianthus caryophyllus L. and Brassica oleracea var.
capitata L. plants grown in tissue culture xuất bản năm 1981. Còn tác giả
Mary Kathryn Handley trong tác phẩm The effect of temperature and light on
Chrysanthemum stunt disease, caused by the Chrysanthemum stunt viroid
xuất bản năm 1980 nghiên cứu sự ảnh hưởng của nhiệt độ trong thời kì cảm
ứng đến sự nở sớm hay muộn của hoa, điều khiển thời gian nở hoa bằng nhiệt
độ [19, 20, 21, 22].
Trong tác phẩm Flora of Great Britain and Ireland, Tập 4 của tác giả
Peter D. Sell, Gina Murrell nhà xuất bản Cambridge University Press năm
2006 đã ghi nhận loài này ở Anh [23].
1.2.2. Các nghiên cứu ở Việt Nam
Năm 1993, Phạm Hoàng Hộ cũng đã ghi nhận và miêu tả loài này trong
sách Cây cỏ Việt Nam tập 3 trang 352 với tên Chrysanthemum morifolium

cây Cúc trên vùng đất trồng hoa ở Hà Nội tác giả Nguyễn Thị Kim Lý đã
nghiên cứu và đưa ra quy trình nhân giống bằng phương pháp giâm mầm của
loài Cúc nói chung. Năm 2012, tác giả Nguyễn Thị Kim Lý xuất bản sách Kỹ
thuật trồng và chăm sóc hoa Cúc [11].
Các nghiên cứu về loài Cúc (Chrysanthemum sp.) cả trên thế giới và Việt
Nam đã có khá nhiều nhưng mỗi giống đều có những đặc điểm riêng biệt mà
những nghiên cứu về từng giống còn thiếu nhiều. Giống hoa Cúc pha lê mới
chỉ được nhắc đến trong nhiều công trình nhưng chưa được nghiên cứu cụ thể.

Trần Thị Dung

6

Khoa Sinh - KTNN


Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2

Khóa luận tốt nghiệp

CHƯƠNG 2. ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI,
THỜI GIAN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
2.1. Đối tượng nghiên cứu
Giống Cúc pha lê, thuộc loài Đại cúc (Cúc trắng) có tên khoa học là
Dendranthema×morifolium (Ramat.) Tzvel. 1961 được trồng tại xã Mỹ Tân,
huyện Mỹ Lộc, tỉnh Nam Định, dựa trên cơ sở mẫu vật và tài liệu.
2.2. Phạm vi nghiên cứu
Huyện Mỹ Lộc, tỉnh Nam Định
Vị trí địa lý, địa hình
Xã Mỹ Tân có diện tích 10,37 km², dân số năm 1999 là 9834 người, mật