ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM

NGÔ VIỆT TRUNG

PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ CÁN BỘ QUẢN LÝ THEO
CHUẨN HIỆU TRƢỞNG CÁC TRƢỜNG TIỂU HỌC
THÀNH PHỐ BẮC GIANG, TỈNH BẮC GIANG

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THÁI NGUYÊN- 2014
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái1Nguyên

/>

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM

NGÔ VIỆT TRUNG

PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ CÁN BỘ QUẢN LÝ THEO
CHUẨN HIỆU TRƢỞNG CÁC TRƢỜNG TIỂU HỌC
THÀNH PHỐ BẮC GIANG, TỈNH BẮC GIANG
CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ GIÁO DỤC
MÃ SỐ
: 60140114

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS. NGUYỄN DỤC QUANG

5. Giả thuyết khoa học ......................................................................................... 5
6. Nhiệm vụ nghiên cứu ...................................................................................... 5
7. Phương pháp nghiên cứu ................................................................................. 5
8. Cấu trúc luận văn ............................................................................................. 6
Chƣơng1 ............................................................................................................. 7
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ
CÁN BỘ QUẢN LÝ THEO CHUẨN HIỆU TRƢỞNG
CÁC TRƢỜNG TIỂU HỌC
1.1. Sơ lược lịch sử nghiên cứu vấn đề............................................................7
1.2. Một số khái niệm cơ bản của đề tài ..........................................................9
1.2.1. Phát triển ............................................................................................ 9
1.2.2. Đội ngũ .............................................................................................. 9
1.2.3. Quản lý ............................................................................................ 10
1.2.4. Quản lý giáo dục .............................................................................. 13
1.2.5. Quản lý nhà trường .......................................................................... 14
1.2.6. Chuẩn hiệu trưởng ........................................................................... 15
1.2.7. Đội ngũ cán bộ quản lý .................................................................... 16
1.2.8. Phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trường tiểu học theo chuẩn hiệu
trưởng......................................................................................................... 16
1.3. Một số vấn đề chung về nhà trường Tiểu học.........................................17
1.3.1. Vị trí của trường Tiểu học ............................................................... 17
1.3.2. Mục tiêu giáo dục tiểu học .............................................................. 18
1.3.3. Nhiệm vụ, quyền hạn và hoạt động quản lý của trường tiểu học .... 18
1.3.4. Nhiệm vụ, quyền hạn của Hiệu trưởng và phó hiệu trưởng trường
tiểu học....................................................................................................... 20
1.3.5. Quy định hạng trường Tiểu học ...................................................... 21
1.4. Những yêu cầu về phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trường tiểu học theo
chuẩn hiệu trưởng ..........................................................................................22
1.4.1. Phát triển về số lượng ...................................................................... 22
1.4.2. Phát triển về cơ cấu.......................................................................... 22

2.4.1. Số lượng ........................................................................................... 45
2.4.2. Trình độ ........................................................................................... 45
2.4.3. Cơ cấu giới, độ tuổi và thâm niên quản lý ...................................... 46
2.4.4. Chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý các trường tiểu học thành phố
Bắc Giang .................................................................................................. 48
2.4.5. Đánh giá chung về đội ngũ CBQL các trường Tiểu học thành phố
Bắc Giang, tỉnh Bắc Giang ....................................................................... 56
2.5. Thực trạng về công tác phát triển đội ngũ cán bộ quản lý theo chuẩn hiệu
trưởng các trường Tiểu học thành phố Bắc Giang, tỉnh Bắc Giang...............57
2.5.1. Công tác quy hoạch ......................................................................... 58
2.5.2. Công tác tuyển chọn, bổ nhiệm, bổ nhiệm lại, luân chuyển, bãi miễn ... 59
2.5.3. Công tác đào tạo, bồi dưỡng ........................................................... 60
2.5.4. Công tác thanh tra, kiểm tra, đánh giá ........................................... 62
2.5.5. Công tác thực hiện chế độ, chính sách đãi ngộ, khen thưởng, kỷ luật ... 63
2.5.6. Đánh giá chung về công tác phát triển đội ngũ cán bộ quản lý theo
chuẩn hiệu trưởng trường Tiểu học thành phố Bắc Giang tỉnh Bắc Giang ..... 64
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học TháiiiiNguyên

/>

Tiểu kết Chương 2 ............................................................................................. 66
Chƣơng 3
MỘT SỐ BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ CÁN BỘ QUẢN LÝ
THEO CHUẨN HIỆU TRƢỞNG TRƢỜNG TIỂU HỌC THÀNH PHỐ
BẮC GIANG, TỈNH BẮC GIANG GIAI ĐOẠN 2014-2020 ...................... 68
3.1. Nguyên tắc đề xuất biện pháp phát triển đội ngũ cán bộ quản lý theo chuẩn
hiệu trưởng các trường Tiểu học Thành phố Bắc Giang, tỉnh Bắc Giang ........... 68
3.1.1. Nguyên tắc đảm bảo tính toàn diện ................................................. 68
3.1.2. Nguyên tắc đảm bảo sự phát triển ........................................................... 68
3.1.3. Nguyên tắc đảm bảo tính lịch sử cụ thể, thiết thực và khả thi ........ 69


DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN

- BDQL

Bồi dưỡng quản lý

- CBQL

Cán bộ quản lý

- CĐ

Cao đẳng

- CM

Chuyên môn

- CNH-HĐH

Công nghiệp hóa- Hiện đại hóa

- ĐH

Đại học

- GD&ĐT

Giáo dục và Đào tạo


Trung học phổ thông

- UBND

Ủy ban Nhân dân

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học TháiiiiNguyên

/>

DANH MỤC CÁC BẢNG
Số hiệu

Tên bảng

Trang

bảng

1.1

Quy định hạng trường tiểu học

21

2.1

Chất lượng giáo dục tiểu học thành phố Bắc Giang



49

đạo đức nghề nghiệp của CBQL trường tiểu học thành phố Bắc Giang
tỉnh Bắc Giang.

2.6

Tổng hợp kết quả trưng cầu ý kiến đánh giá về năng lực chuyên môn,

51

nghiệp vụ sư phạm của CBQL trường tiểu học thành phố Bắc Giang.

2.7

Tổng hợp kết quả trưng cầu ý kiến đánh giá về năng lực quản lý của

52

CBQL trường tiểu học thành phố Bắc Giang.

2.8

Tổng hợp kết quả trưng cầu ý kiến đánh giá về năng lực tổ chức phối

55

hợp với gia đình học sinh, cộng đồng và xã hội của CBQL trường tiểu
học thành phố Bắc Giang.


Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học TháiivNguyên

/>
62


2.13

Kết quả điều tra, đánh giá thực trạng việc thực hiện chế độ, chính sách

63

đãi ngộ, khen thưởng, kỷ luật đối với đội ngũ CBQL các trường tiểu
học thành phố Bắc Giang.

3.1

Đánh giá tính cần thiết của các biện pháp phát triển đội ngũ CBQL

94

theo chuẩn hiệu trưởng các trường tiểu học thành phố Bắc Giang, tỉnh
Bắc Giang

3.2

Đánh giá tính khả thi của các biện pháp phát triển đội ngũ CBQL theo chuẩn
hiệu trưởng các trường tiểu học thành phố Bắc Giang, tỉnh Bắc Giang.



ắn với nhu

cầu phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm an ninh, quốc phòng và hội nhập quốc
tế là giải pháp hữu hiệu.
1.2. Trong những năm qua, sự nghiệp giáo dục và đào tạo thành phố Bắc
Giang, tỉnh Bắc Giang đã có bước phát triển không ngừng. Cấp ủy đảng, chính
quyền luôn quan tâm chăm lo đào tạo, bồi dưỡng, phát triển nguồn nhân lực
của thành phố có trình độ cao, đồng thời bồi dưỡng nhân tài phục vụ sự nghiệp
công nghiệp hóa, hiện đại hóa (CNH- HĐH) địa phương, của đất nước. Phòng
giáo dục và đào tạo Thành phố luôn bám sát đường lối công tác cán bộ của
Đảng, có sự vận dụng sáng tạo phù hợp với thực tiễn địa phương. Do đó, đội
ngũ cán bộ quản lý (CBQL) giáo dục nhất là đội ngũ cán bộ quản lý các trường
Tiểu học có nhiều chuyển biến tích cực.

2


Tuy nhiên, đội ngũ CBQL các trường Tiểu học của thành phố hiện nay
vẫn còn những hạn chế, yếu kém, chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn xây dựng và
phát triển của Thành phố, nhất là đảm bảo theo chuẩn hiệu trưởng mà ngành
giáo dục đề ra. Trong đó, có một số vấn đề cấp thiết cần sớm có biện pháp giải
quyết như tuổi cao, chưa qua các lớp đào tạo hoặc bồi dưỡng về nghiệp vụ công
tác quản lý. Công tác quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ; công tác bổ nhiệm,
luân chuyển, tạo nguồn cán bộ kế cận chưa được quan tâm đúng mức. Chất
lượng đội ngũ CBQL cơ sở giáo dục nói chung, cán bộ quản lý các trường Tiểu
học nói riêng còn hạn chế, chưa đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ thời kỳ CNH- HĐH
đất nước...
1.3. Một lý do khác có những ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục đào tạo
của Thành phố, đó là: Thực hiện Nghị quyết số 36/NQ-CP, ngày 27 tháng 9

một số biện pháp phát triển đội ngũ cán bộ quản lý theo chuẩn hiệu trưởng các
trường Tiểu học Thành phố Bắc Giang, tỉnh Bắc Giang nhằm nâng cao chất
lượng đội ngũ cán bộ quản lý, phù hợp với tình hình phát triển giáo dục Tiểu
học ở địa phương, đáp ứng yêu cầu của giáo dục trong giai đoạn hiện nay.
3. Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu
Đội ngũ cán bộ quản lý các trường Tiểu học.
3.2. Đối tượng nghiên cứu
Các biện pháp phát triển đội ngũ CBQL theo chuẩn hiệu trưởng các
trường Tiểu học (Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng ) ở thành phố Bắc Giang, tỉnh
Bắc Giang giai đoạn 2014 - 2020.
4. Giới hạn, phạm vi nghiên cứu
4.1. Giới hạn về đối tượng nghiên cứu
Nghiên cứu và đề xuất các biện pháp phát triển đội ngũ cán bộ quản lý
trường Tiểu học (hiệu trưởng và phó hiệu trưởng) theo chuẩn hiệu trưởng.
4.2. Giới hạn địa bàn nghiên cứu
Các trường Tiểu học thuộc thành phố Bắc Giang tỉnh Bắc Giang.

4


4.3 Giới hạn về khách thể điều tra
- Thành phần: Đội ngũ cán bộ quản lý trường Tiểu học bao gồm: Hiệu
trưởng và Phó hiệu trưởng.
- Số lượng: 47 Hiệu trưởng và Phó hiệu trưởng (16 hiệu trưởng + 31 phó
hiệu trưởng).
5. Giả thuyết khoa học
Đội ngũ CBQL các trường Tiểu học ở thành phố Bắc Giang, tỉnh Bắc
Giang sẽ phát triển một cách cân đối, đồng bộ và bền vững, đáp ứng được yêu
cầu của thời kỳ đẩy mạnh CNH- HĐH đất nước, sự phát triển của giáo dục và

7.3 Phương pháp thống kê toán học: Dùng để xử lý các kết quả nghiên
cứu.
8. Cấu trúc luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, kiến nghị, danh mục các tài liệu tham khảo
và phụ lục, luận văn có 3 chương với nội dung như sau:
Chương 1: Cơ sở lý luận về phát triển đội ngũ cán bộ quản lý theo chuẩn
hiệu trưởng các trường Tiểu học.
Chương 2: Thực trạng đội ngũ cán bộ quản lý và công tác phát triển đội
ngũ cán bộ quản lý theo chuẩn hiệu trưởng các trường Tiểu học thành phố Bắc
Giang, tỉnh Bắc Giang.
Chương 3: Một số biện pháp phát triển đội ngũ cán bộ quản lý theo
chuẩn hiệu trưởng các trường Tiểu học thành phố Bắc Giang, tỉnh Bắc Giang
giai đoạn 2014-2020.

6


Chƣơng1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ
CÁN BỘ QUẢN LÝ THEO CHUẨN HIỆU TRƢỞNG
CÁC TRƢỜNG TIỂU HỌC
1.1. Sơ lƣợc lịch sử nghiên cứu vấn đề
Hoạt động quản lý bắt nguồn tự sự phân công, hợp tác lao động. Chính
sự phân công, hợp tác lao động giúp cho năng suất và hiệu quả lao động tốt hơn,
cao hơn. Tuy nhiên để đạt được điều đó, trong công việc đòi hỏi phải có sự chỉ
huy, điều hành, phối hợp, kiểm tra, chỉnh lý..., hay nói cách khác là phải có
người đứng đầu và hoạt động của người đứng đầu. Những hoạt động như chỉ
huy, điều hành, phối hợp, kiểm tra, chỉnh lý..., là hoạt động giúp người thủ
trưởng, người đứng đầu kết hợp tổng lực trí tuệ, sức lực của các thành viên
trong nhóm, trong cộng đồng, trong tổ chức nhằm thực hiện đạt mục tiêu đề ra.

tác giả Trịnh Thị Hồng Hà, đã đề cập và khái quát vai trò của Hiệu trưởng
trường Tiểu học trong thực tế. Luận án của Nguyễn Liên Châu (2000), “ Một số
đặc điểm giao tiếp của Hiệu trưởng trường Tiểu học” phân tích đặc điểm giao
tiếp của Hiệu trưởng trên các mặt: Nhu cầu, mục đích và nhận thức trong giao
tiếp. Một số luận văn thạc sĩ quản lý giáo dục với các đề tài nghiên cứu về vấn
đề qui hoạch phát triển đội ngũ CBQL trường học hoặc nâng cao năng lực quản
lý trường học của Hiệu trưởng, phó hiệu trưởng với các nội dung tiếp cận về
quản lý các mặt hoạt động trong nhà trường như: quản lý đội ngũ giáo viên,
quản lý quá trình dạy học, quản lý cơ sở vật chất – trang thiết bị,…
Tuy nhiên, trên địa bàn thành phố Bắc Giang, tỉnh Bắc Giang chưa có đề
tài nào đi sâu nghiên cứu về phát triển đội ngũ CBQL theo chuẩn hiệu trưởng
các trường tiểu học. Vì thế, việc nghiên cứu đề xuất các biện pháp phát triển
đội ngũ CBQL theo chuẩn hiệu trưởng các trường tiểu học thành phố Bắc
Giang tỉnh Bắc Giang có ý nghĩa to lớn về mặt lý luận và thực tiễn trong việc
đáp ứng yêu cầu phát triển giáo dục tiểu học của địa phương trong điều kiện
mới.

8


1.2. Một số khái niệm cơ bản của đề tài
1.2.1. Phát triển
Theo Từ điển Tiếng Việt, " phát triển" là biến đổi hoặc làm cho biến đổi từ
ít đến nhiều, hẹp đến rộng, thấp đến cao, đơn giản đến phức tạp [26, tr37].
Phát triển là thuật ngữ được sử dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực như
phát triển kinh tế, phát triển xã hội, phát triển nguồn nhân lực, phát triển đội
ngũ. Còn theo quan điểm triết học, phát triển là khái niệm biểu hiện sự thay đổi
tăng tiến cả về chất, cả về không gian lẫn thời gian của sự vật, hiện tượng và
con người trong xã hội.
Như vậy, phát triển được hiểu là sự tăng trưởng, là sự chuyển biến theo

hiện các mục tiêu, mục đích mong muốn trong bối cảnh và thời gian nhất định.
Trong cuốn " Lý luận quản lý nhà nước" của tác giả Mai Hữu Khuê, xuất
bản năm 2003 có định nghĩa về quản lý như sau: "Quản lý là một phạm trù có
liên quan mật thiết với hiệp tác và phân công lao động, nó là một thuộc tính tự
nhiên của mọi lao động hiệp tác. Từ khi xuất hiện những hoạt động quần thể
của loài người thì đã xuất hiện sự quản lý. Sự quản lý đã có trong cả xã hội
nguyên thuỷ, ở đó con người phải tập hợp với nhau để đấu tranh với thế giới tự
nhiên, muốn sinh tồn con người phải tổ chức sản xuất, tổ chức phân phối" [17].
Theo quan điểm chính trị xã hội: "Quản lý là sự tác động liên tục, có tổ
chức, có định hướng của chủ thể (người quản lý, người tổ chức quản lý) lên
khách thể (đối tượng quản lý) về các mặt chính trị, văn hoá, xã hội, kinh
tế...bằng một hệ thống luật lệ, các chính sách, các nguyên tắc, các phương pháp
và các biện pháp cụ thể nhằm tạo ra môi trường và điều kiện cho sự phát triển
của đối tượng"
Mục tiêu của quản lý là hình thành một môi trường mà trong đó con
người có thể đạt được các mục đích của nhóm với thời gian, tiền bạc, vật chất
và sự bất mãn cá nhân ít nhất. Quản lý là một trong những loại hình lao động
quan trọng nhất trong các hoạt động của con người. Quản lý đúng tức là con

10


người đã nhận thức được quy luật, vận động theo quy luật và sẽ đạt được thành
công theo ý muốn.
Bản chất của hoạt động quản lý là sự tác động có mục đích của người
quản lý đến tập thể người bị quản lý nhằm đạt được mục tiêu của tổ chức đặt ra.
Vì vậy, nhiệm vụ của quản lý là biến đổi mối quan hệ trên thành những yếu tố
tích cực, hạn chế xung đột và tạo nên môi trường thuận lợi để hướng tới mục
tiêu. Đó là "bí quyết" làm việc của người quản lý được khám phá trên sự đúc
rút kinh nghiệm thực tế. Những kinh nghiệm thực tế được khái quát hoá thành