BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM HÀ NỘI 2

VŨ THỊ HÀ

QUẢN LÝ XÂY DỰNG VĂN HÓA NHÀ TRƢỜNG TẠI
CÁC TRƢỜNG TIỂU HỌC TRÊN ĐỊA BÀN
THÀNH PHỐ CẨM PHẢ, TỈNH QUẢNG NINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ

HÀ NỘI, 2017


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM HÀ NỘI 2

VŨ THỊ HÀ

QUẢN LÝ XÂY DỰNG VĂN HÓA NHÀ TRƢỜNG TẠI
CÁC TRƢỜNG TIỂU HỌC TRÊN ĐỊA BÀN
THÀNH PHỐ CẨM PHẢ, TỈNH QUẢNG NINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ
CHUYÊN NGÀNH QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Mã số: 60 14 01 14

Ngƣời hƣớng dẫn khoa học:
PGS.TS. TRẦN KIỂM

HÀ NỘI, 2017

2.2. Khái quát về tổ chức khảo sát thực trạng ................................................. 47
2.2.1. Mục đích khảo sát ................................................................................. 47
2.2.2. Nội dung khảo sát.................................................................................. 48
2.2.3. Phương pháp khảo sát ........................................................................... 48
2.3. Quá trình xây dựng và phát triển của các trường tiểu học trên địa bàn
thành phố Cẩm Phả ......................................................................................... 49
2.3.1. Điều kiện cơ sở vật chất ....................................................................... 50
2.3.2. Điều kiện về tài chính .......................................................................... 50
2.4. Thực trạng xây dựng văn hóa nhà trường tại các trường tiểu học trên địa
bàn thành phố .................................................................................................. 51
2.4.1. Nhận thức của cán bộ quản lý và giáo viên về vấn đề xây dựng văn hóa
nhà trường ....................................................................................................... 51
2.4.2. Dấu hiệu của văn hóa nhà trường tại các trường tiểu học trên địa bàn
thành phố. ........................................................................................................ 52
2.5. Thực trạng công tác quản lý của Hiệu trưởng trong việc xây dựng văn
hóa nhà trường................................................................................................. 55
2.6. Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý xây dựng tập văn hóa nhà
trường tại các trường tiểu học trên địa bàn thành phố .................................... 63
2.6.1. Các yếu tố thuận lợi .............................................................................. 63
2.6.2. Các yếu tố khó khăn .............................................................................. 64
Kết luận chương 2 ........................................................................................... 67
Chƣơng 3. BIỆN PHÁP QUẢN LÝ XÂY DỰNG VĂN HÓA NHÀ
TRƢỜNG TẠI CÁC TRƢỜNG TIỂU HỌC TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH
PHỐ CẨM PHẢ TỈNH QUẢNG NINH ..................................................... 68
3.1. Các nguyên tắc đề xuất biện pháp quản lý ............................................... 68
3.1.1. Xuất phát từ những quy luật của giáo dục ............................................ 68
3.1.2. Xuất phát từ mục tiêu quản lý giáo dục tiểu học .................................. 68


3.1.3. Phù hợp với thực tiễn, mang tính kế thừa và tính khả thi cao .............. 69

nghiệp vụ sư phạm vững vàng, còn phải có phương pháp làm việc linh hoạt, có
kỹ năng giải quyết vấn đề, kỹ năng hợp tác và kỹ năng tự học, tự nghiên cứu.
Các trường tiểu học trên địa bàn thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh
luôn đứng trước nhiều khó khăn và thách thức về đội ngũ giáo viên, về chất
lượng dạy nghề, về điều kiện cơ sở vật chất và đặc biệt là việc chuyển đổi mô
hình giáo dục đào tạo.
Đội ngũ giáo viên của của các trường gồm nhiều thành phần, hầu hết đều
còn trẻ, mới tốt nghiệp ra trường, kinh nghiệm giảng dạy và giáo dục học sinh
còn nhiều hạn chế. Trước yêu cầu thực tiễn công việc đòi hỏi phải có sự đồng
thuận của tập thể và nỗ lực cao của mỗi cá nhân. Mỗi người làm việc không
chỉ cần có sáng tạo mà còn phải biết chia sẻ với đồng nghiệp, phải biết xây
dựng tình đoàn kết gắn bó, cùng nhau học hỏi để thích ứng với sự thay đổi
của xã hội.
Xây dựng văn hóa nhà trường theo lý thuyết văn hóa tổ chức là vấn đề
thời sự, đang được các nhà giáo, các nhà khoa học nghiên cứu áp dụng vào
quản lý giáo dục trong các nhà trường.
Sự xuất hiện của cụm từ “văn hóa tổ chức” gắn liền với các lý thuyết về
quản lý kinh tế, văn hóa, xã hội qua các thời kỳ khác nhau, đề tài sẽ điểm qua
các mốc cơ bản của sự phát triển này:
Trên thế giới:
- Frederich Winslow Taylor (1856 - 1915) cho rằng để quản lý một công
xưởng hay một đơn vị kinh doanh, nhà quản lý phải tạo ra động lực kinh tế để

1


thúc đẩy người công nhân làm việc, bởi vì chính việc thu nhập cao đáp ứng
nhu cầu cuộc sống, họ sẽ nỗ lực làm việc.
- Thuyết quản lý hành chính của Henri Fayol (1841 - 1925) và Max
Weber (1864 - 1920) cho rằng quản lý một tổ chức cần phải áp dụng một hệ

Trong những năm gần đây ở nước ta cũng xuất hiện cụm từ “Văn hóa tổ
chức” và đã được áp dụng thành công trong các doanh nghiệp.
Tuy có sự khác biệt giữa kinh tế và giáo dục, song các nhà nghiên cứu
giáo dục cũng đã tìm thấy những tinh hoa của văn hóa tổ chức và áp dụng vào
quản lý giáo dục trong các nhà trường.
Xây dựng văn hóa nhà trường trở thành một tổ chức biết học hỏi chính là
sự vận dụng các lý thuyết quản lý hiện đại “Văn hóa tổ chức” vào quản lý
giáo dục, quản lý nhà trường.
Trong một môi trường xã hội luôn luôn phát triển, chỉ có bằng cách xây
dựng văn hóa nhà trường vững mạnh, một tổ chức biết học hỏi, các nhà
trường mới có thể ứng phó được trước những thách thức và chính đó là một
yếu tố hết sức quan trọng để xây dựng văn hoá nhà trường.
Tác giả Nguyễn Viết Lộc Trường Đại học Kinh tế – ĐHQG Hà Nội đã
viết trong tạp chí Khoa học ĐHQG Hà Nội: Lý luận và thực tiễn đã chứng
minh rằng, văn hóa tổ chức có vai trò hết sức quan trọng trong việc tạo nên sự
phát triển đột phá và bền vững cho tổ chức nhờ phát huy được nguồn lực nội
sinh và tìm kiếm, dung nạp nguồn lực ngoại sinh. ĐHQG Hà Nội là một tổ
chức đặc thù gồm các tổ chức con với những khác biệt về văn hóa tạo thành
một tổ chức lớn. Bởi vậy xây dựng văn hóa tổ chức ĐHQG Hà Nội có vai trò
rất quan trọng trong việc phát huy tính liên thông, liên kết, chia sẻ nguồn lực
giữa các tổ chức con và đồng thời khắc phục những tồn tại, mâu thuẫn, xung
đột làm ảnh hưởng, cản trở quá trình phát triển bền vững của ĐHQG Hà Nội.
Tác giả Phạm Phúc Tuy, Trường CĐSP Bình Dương đã viết: Dù phát
biểu theo những cách khác nhau về văn hóa tổ chức nhưng nói chung các tác
giả đều nhấn mạnh những chuẩn mực và giá trị chung được biểu hiện thành

3


những nguyên tắc sống, những nguyên tắc ứng xử có tác dụng chỉ dẫn hành vi

chất lượng giáo dục đào tạo. Tuy nhiên kinh nghiệm lãnh đạo còn ít, các
nghiên cứu vận dụng lý luận quản lý giáo dục chưa có hệ thống.
Xuất phát từ những lý do cấp thiết trên, tác giả chọn đề tài: “Quản lý xây
dựng văn hóa nhà trường tại các trường tiểu học trên địa bàn thành phố Cẩm
Phả, tỉnh Quảng Ninh” làm luận văn cao học chuyên ngành Quản lý giáo dục,
với hy vọng góp phần xây dựng văn hóa nhà trường tại các trường tiểu học trên
địa bàn thành phố Cẩm Phả vững mạnh.
2. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận về “văn hóa tổ chức” và khảo sát thực tiễn,
luận văn đề xuất biện pháp quản lý xây dựng văn hóa nhà trường tại các
trường tiểu học trên địa bàn thành phố Cẩm Phả tỉnh Quảng Ninh.
3. Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu
Hoạt động xây dựng văn hóa nhà trường tại các trường tiểu học.
3.2. Đối tượng nghiên cứu
Quản lý xây dựng văn hóa nhà trường theo lý thuyết “Văn hóa tổ chức”
tại các trường tiểu học thành phố Cẩm Phả tỉnh Quảng Ninh.
4. Giả thuyết khoa học
Trong những năm qua các trường tiểu học trên địa bàn thành phố Cẩm Phả
đã vận dụng một số biện pháp nhằm xây dựng văn hóa nhà trường, song hiệu quả
vẫn còn nhiều hạn chế. Nếu triển khai các biện pháp xây dựng văn hóa nhà trường
phù hợp với các đặc trưng của “Văn hóa tổ chức”, phù hợp với điều kiện thực tiễn
của các trường thì sẽ đáp ứng nhu cầu phát triển của mỗi đơn vị đồng thời góp
phần nâng cao chất lượng giáo dục đào tạo của các trường.
5. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Nghiên cứu cơ sở lý luận của “Văn hóa tổ chức” và xây dựng văn hóa
nhà trường vững mạnh.
- Khảo sát, đánh giá thực trạng việc xây dựng văn hóa nhà trường tại các
trường tiểu học trên địa bàn thành phố Cẩm Phả.


kinh nghiệm nhằm thu thập những thông tin cần thiết phục vụ cho luận văn

6


8. Nhóm phương pháp hỗ trợ:
- Sử dụng các công thức thống kê để xử lý số liệu. Tác giả sử dụng
phương pháp thống kê toán học trong xử lý số liệu khảo sát thực tiễn và tổng
hợp ý kiến đánh giá về các đề xuất của luận văn.
9. Cấu trúc luận văn:
Ngoài phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị, danh mục tài liệu tham khảo
và các phụ lục, luận văn được trình bày trong 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý xây dựng văn hóa nhà trường theo lý
thuyết văn hóa tổ chức.
Chương 2: Thực trạng quản lý xây dựng văn hóa nhà trường tại các
trường tiểu học trên địa bàn thành phố Cẩm Phả tỉnh Quảng Ninh.
Chương 3: Biện pháp quản lý xây dựng văn hóa nhà trường tại các
trường tiểu học trên địa bàn thành phố Cẩm Phả tỉnh Quảng Ninh theo lý
thuyết văn hóa tổ chức.

7


Chƣơng 1.
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ XÂY DỰNG VĂN HÓA
NHÀ TRƢỜNG
1.1. Tổng quan vấn đề nghiên cứu
Thế kỉ XXI với những bước phát triển mạnh mẽ của khoa học - công
nghệ hiện đại đã tạo ra những thay đổi mạnh mẽ đến toàn thế giới. Quốc tế
hóa, toàn cầu hóa trở thành xu thế chung đối với tất cả các nước. Các quốc gia

Trong bối cảnh kinh tế - xã hội nói trên, nhà trường đòi hỏi phải có
những sự thay đổi đề phù hợp với xu thế chung của thời đại. Toàn cầu và hội
nhập đặt ra những yêu cầu mới trong việc xây dựng quản lý văn hóa tại nhà
trường, phục vụ mục đích học tập suốt đời cho HS và GV.
Vấn đề xây dựng và quản lý xây dựng văn hóa trong nhà trường nói
chung đã có nhiều tác giả nổi tiếng trên thế giới, trong nước đề cập đến và
kh ng định đó là yếu tố đòn bẩy đối với sự phát triển của các tổ chức. Xây
dựng tập thể sư phạm theo lý thuyết văn hóa tổ chức là vấn đề thời sự, đang
được các nhà giáo, các nhà khoa học nghiên cứu áp dụng vào quản lý giáo
dục trong các nhà trường.
Sự xuất hiện của cụm từ “văn hóa tổ chức” gắn liền với các lý thuyết về
quản lý kinh tế, văn hóa, xã hội qua các thời kỳ khác nhau.
* Trên thế giới
- Frederich Winslow Taylor (1856 - 1915) cho rằng để quản lý một công
xưởng hay một đơn vị kinh doanh, nhà quản lý phải tạo ra động lực kinh tế để
thúc đẩy người công nhân làm việc, bởi vì chính việc thu nhập cao đáp ứng
nhu cầu cuộc sống, họ sẽ nỗ lực làm việc.
- Thuyết quản lý hành chính của Henri Fayol (1841 - 1925) và Max
Weber (1864 - 1920) cho rằng quản lý một tổ chức cần phải áp dụng một hệ
thống các quy tắc, luật lệ, các thủ tục chặt chẽ đối với tất cả mọi người để họ
làm việc có kết quả đúng với mục tiêu đã xác định, bởi vì chỉ có ý thức kỷ
luật giúp họ làm việc tốt.

9


- Trong bối cảnh có những biến đổi sâu sắc về kinh tế - xã hội ở thập kỷ
20 - 30 của thế kỷ XX, một học thuyết quản lý mới theo quan điểm hành vi ra
đời. Đây là một cống hiến lớn của Hugo Munsterberge (1863 - 1916), Mary
Parker Follett (1868 - 1933), Chester Irving Barnard (1886 - 1961) và Elton

giáo dục cũng đã tìm thấy những tinh hoa của văn hóa tổ chức và áp dụng vào
quản lý giáo dục trong các nhà trường.
Xây dựng tập thể sư phạm trong nhà trường trở thành một tổ chức biết
học hỏi chính là sự vận dụng các lý thuyết quản lý hiện đại “Văn hóa tổ chức”
vào quản lý giáo dục, quản lý nhà trường.
Trong một môi trường xã hội luôn luôn phát triển, chỉ có bằng cách xây
dựng tập thể sư phạm vững mạnh, một tổ chức biết học hỏi, các nhà trường
mới có thể ứng phó được trước những thách thức và chính đó là một yếu tố
hết sức quan trọng để xây dựng văn hoá nhà trường.
Tác giả Nguyễn Viết Lộc Trường Đại học Kinh tế - ĐHQG Hà Nội đã
viết trong tạp chí Khoa học ĐHQG Hà Nội: Lý luận và thực tiễn đã chứng
minh rằng, VHTC có vai trò hết sức quan trọng trong việc tạo nên sự phát
triển đột phá và bền vững cho tổ chức nhờ phát huy được nguồn lực nội sinh
và tìm kiếm, dung nạp nguồn lực ngoại sinh. ĐHQG Hà Nội là một tổ chức
đặc thù gồm các tổ chức con với những khác biệt về văn hóa tạo thành một tổ
chức lớn. Bởi vậy xây dựng VHTC ĐHQG Hà Nội có vai trò rất quan trọng
trong việc phát huy tính liên thông, liên kết, chia sẻ nguồn lực giữa các tổ
chức con và đồng thời khắc phục những tồn tại, mâu thuẫn, xung đột làm ảnh
hưởng, cản trở quá trình phát triển bền vững của ĐHQG Hà Nội.
Tác giả Phạm Phúc Tuy, Trường CĐSP Bình Dương đã viết: Dù phát
biểu theo những cách khác nhau về văn hóa tổ chức nhưng nói chung các tác
giả đều nhấn mạnh những chuẩn mực và giá trị chung được biểu hiện thành
những nguyên tắc sống, những nguyên tắc ứng xử có tác dụng chỉ dẫn hành vi
của cá nhân trong tổ chức. Sự thật là những giá trị và chuẩn mực này thường
không được truyền đạt chính thức cho những người mới tới với tư cách là một

11


thành viên mới của tổ chức, tuy nhiên những người này cũng cố gắng và

của nhà trường phù hợp với hệ giá trị tiên tiến của thời đại, đất nước, cộng
đồng tác động vào nhà trường.”
Tất cả những công trình nghiên cứu của các tác giả đi trước đã làm
phong phú kho tàng lý luận của khoa học quản lý và đều có giá trị rất lớn
trong việc giúp cho công trình nghiên cứu này xây dựng khung lý thuyết về
quản lý xây dựng văn hóa nhà trường tại các trường tiểu học trên địa bàn
thành phố Cẩm Phả tỉnh Quảng Ninh hiện nay.
1.2. Một số vấn đề lý luận về văn hóa tổ chức
1.2.1. Văn hóa
Văn hóa là khái niệm đa nghĩa, hiện còn đang tồn tại những định nghĩa
khác nhau. Từ điển tiếng Việt của Viện Ngôn ngữ học, đưa ra một loạt quan
niệm như sau:
- Văn hóa là tổng thể những giá trị vật chất và tinh thần do con người
sáng tạo ra.
- Văn hóa là một hệ thống hữu cơ các giá trị vật chất và tinh thần do con
người sáng tạo và tích lũy trong quá trình hoạt động thực tiễn, trong sự tương
tác giữa con người với môi trường.
- Văn hóa là những hoạt động của con người nhằm thỏa mãn nhu cầu đời
sống tinh thần.
- Văn hóa là tri thức, kiến thức khoa học.
- Văn hóa là trình độ cao trong sinh hoạt xã hội, biểu hiện của văn minh.
- Văn hóa là trình độ phát triển của một thời kỳ lịch sử, được xác định
trên cơ sở một tổng thể những di vật có những đặc điểm giống nhau, ví dụ
Văn hóa Đông Sơn.
Theo Tổ chức Giáo dục và Khoa học của Liên Hiệp Quốc - UNESCO
thì: Văn hóa là tất cả những gì làm cho dân tộc này khác với dân tộc kia.

13




Tổ chức là đơn vị xã hội, một nhóm người cùng hoạt động vì một mục
đích chung, mà một con người riêng lẻ không thể thực hiện được. Về bản
chất, đó là một tập thể với chất lượng mới, có sức mạnh lớn hơn sức mạnh
của nhiều cá nhân cộng lại.
Tổ chức không phải là tập hợp riêng rẽ các cá nhân, tự nó theo đuổi một
mục đích chung, mà là tập hợp các yếu tố của một hệ thống, xuất hiện và tồn
tại như một sản phẩm, vận hành để thực hiện các chức năng của hệ thống. Nói
cách khác tổ chức là một tập hợp người tạo thành một chỉnh thể, có cấu trúc
và có những chức năng nhất định.
Như vậy tổ chức là một bộ phận của xã hội, được thừa nhận, được giao
nhiệm vụ và mục đích hướng tới của bản thân tổ chức cũng chính là các
nhiệm vụ mà nó phải thực hiện đối với xã hội.
Với khái niệm này, chúng ta thấy:
- Tổ chức là một nhóm người có cùng một hoạt động chung (có cùng
động cơ, mục đích hoạt động, cùng thực hiện các nhiệm vụ chung).
- Hoạt động chung được tổ chức chặt chẽ và đạt được hiệu quả.
- Có sự quan tâm đúng mức, hợp lý, hài hoà các lợi ích cá nhân và lợi ích
tập thể, lợi ích của tổ chức và lợi ích của xã hội.
1.2.2.1. Mục tiêu của tổ chức
Hoạt động của tổ chức bao giờ cũng có mục tiêu. Mục tiêu là kết quả
cuối cùng mà một tổ chức mong muốn đạt đến. Mục tiêu của tổ chức là lý do
tồn tại của tổ chức.
- Mục tiêu là sự định hướng của hoạt động. Nhờ có mục tiêu rõ ràng, con
người và tổ chức hành động có phương hướng, có động cơ và cảm hứng, có
nghị lực và sức mạnh, nhằm đạt được hiệu quả mong muốn.
- Mục tiêu định hướng cho các cá nhân tập trung nỗ lực, ý chí. Nhờ có
mục tiêu mà nhà quản lý xác định được cách thức sử dụng nguồn lực hợp lý
và có hiệu quả.



16


- Chất lượng của đội ngũ được tích hợp từ phẩm chất và năng lực của
từng cá nhân. Mỗi cán bộ mạnh, có đủ đức, đủ tài sẽ tạo nên chất lượng và
sức mạnh tổng hợp của một tổ chức.
1.2.2.3. Quyền hạn của tổ chức
Quyền hạn của tổ chức bao gồm quyền ra quyết định và quyền được
hành động. Quyền hạn bao giờ cũng k m theo nghĩa vụ và trách nhiệm.
Quyền hạn luôn là hữu hạn vì vậy có việc phân quyền. Sự phân quyền là quá
trình người quản lý giao quyền hành động và quyền ra quyết định một số lĩnh
vực nhất định cho cấp dưới.
1.2.2.4. Môi trường của tổ chức
Một tổ chức sinh ra, phát triển và tồn tại trong một môi trường luôn biến
đổi. Người quản lý cần phải quan tâm đến mối quan hệ của tổ chức với các
nhân tố bên ngoài và bên trong đang tác động đến hoạt động của tổ chức.
Môi trường bên ngoài của tổ chức: là những nhân tố tồn tại bên ngoài có
ảnh hưởng đến tổ chức. Có hai lớp môi trường bên ngoài đó là môi trường
chung và môi trường hoạt động.
- Môi trường chung bao gồm những nhân tố có ảnh hưởng đến nhiều tổ
chức khác nhau trong xã hội (như nhân tố kinh tế, chế độ chính trị).
- Môi trường hoạt động bao gồm những nhân tố có ảnh hưởng trực tiếp đến
hoạt động, đến sự thành bại của tổ chức (đối thủ, đồng nghiệp, khách hàng).
- Môi trường bên trong bao gồm những yếu tố tâm lý, thành phần trong
nội bộ, những thành viên, ban quản lý và đặc biệt là văn hóa tổ chức. Văn hóa
tổ chức quy định hành vi của mỗi thành viên và tạo sự thích nghi của tổ chức
với môi trường bên ngoài.
1.2.3. Văn hóa tổ chức
1.2.3.1. Khái niệm

- Một định nghĩa được chấp nhận rộng rãi hiện nay, đó là định nghĩa của
Edgar H. Schein: “Văn hoá tổ chức là tổng hợp những quan niệm chung mà

18


các thành viên trong tổ chức học được trong quá trình giải quyết các vấn đề
nội bộ và xử lý các vấn đề với môi trường xung quanh”.
Việt Nam đang trong quá trình hội nhập và phát triển. Nền kinh tế thị
trường định hướng xã hội chủ nghĩa và có mục tiêu đưa đất nước tiến lên bằng
con đường công nghiệp hóa và hiện đại hóa. Vì vậy mọi hoạt động đều được
sắp xếp dưới dạng một tổ chức. Trong đó có nhiều người cùng làm việc, với
những quy định, nguyên tắc quản lý mọi người phải tuân theo. Sự tương tác
trong quá trình làm việc và tuân thủ những nguyên tắc, quy định chung của tổ
chức tạo nên VHTC. VHTC giúp ổn định tổ chức, nó là chất keo kết dính các
cá nhân, hỗ trợ rất hiệu quả cho hoạt động quản lý thông qua việc đề ra những
chuẩn mực hướng dẫn thái độ, hành vi của các thành viên trong tổ chức.
Có thể coi văn hoá tổ chức là môi trường trong đó diễn ra hoạt động của
mọi thành viên, đồng thời có hoạt động của chủ thể quản lý. Văn hoá tổ chức
đòi hỏi mọi thành viên, trước hết là người lãnh đạo, phải hành động bắt nguồn
từ con người, vì con người, vì lợi ích chung.
Văn hoá tổ chức được hiểu là mẫu hình về những giá trị đã được thực
hiện trong một tổ chức. Các thành viên học theo mẫu hình này khi họ phải đối
diện với những vấn đề bên trong và bên ngoài tổ chức, rồi họ “dạy” lại cho
những thành viên mới về cách nhận thức, thấu hiểu, tư duy và cảm nhận.
Qua những định nghĩa trên, ta thấy các tác giả đều nhấn mạnh đến những
chuẩn mực và giá trị chung, những nguyên tắc ứng xử chỉ dẫn hành động của
cá nhân trong tổ chức. Nói cách khác, văn hóa tổ chức gắn liền với những giá
trị tinh thần, thể hiện trình độ ứng xử của con người.
Trong tác phẩm Quản lý các quá trình xã hội trong xã hội xã hội chủ

gồm tất cả những hiện tượng và sự vật mà mọi người có thể nhìn, nghe và
cảm thấy khi tiếp xúc như:
- Kiến trúc, cách bài trí cơ quan, mẫu mã sản phẩm.
- Cơ cấu tổ chức, các phòng ban.
- Các văn bản quy định nguyên tắc hoạt động.
- Các biểu tượng, lôgo, khẩu hiệu, tài liệu quảng cáo.

20