SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGA SƠN

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ BIỆN PHÁP TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC
THEO QUAN ĐIỂM LẤY TRẺ LÀM TRUNG TÂM CHO
TRẺ 5 - 6 TUỔI Ở TRƯỜNG MẦM NON NGA LIÊN

Người thực hiện: Trần Thị Tâm
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường Mầm non Nga Liên
SKKN thuộc lĩnh vực: Chuyên môn

THANH HOÁ, NĂM 2018
1


MỤC LỤC
TÊN ĐỀ MỤC

Trang

1. MỞ ĐẦU

1

1.1. Lí do chọn đề tài

1

kích thích trẻ hoạt động.

5

Giải pháp 2: Tạo cơ hội cho trẻ được thực hành, trải nghiệm và thí
nghiệm.

11

Giải pháp 3: Phát huy tính tích cực của trẻ thông qua các hoạt động.

13

Giải pháp 4: Ứng dụng công nghệ thông tin trong việc dạy trẻ

18

Giải pháp 5: Tăng cường tuyên truyền phối kết hợp với các bậc phụ
huynh trong việc giáo dục lấy trẻ làm trung tâm.

18

2.4. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm.

20

3. KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ

20


nhân cách ban đầu, cũng như phát triển 5 lĩnh vực giáo dục của trẻ. Vậy đòi hỏi
những nhà giáo dục phải giáo dục trẻ những gì? Giáo dục trẻ như thế nào? Và
chất lượng giáo dục mầm non sẽ ra sao?. Đó là điều mà ngành giáo dục và toàn
xã hội quan tâm.
Những năm học gần đây Giáo dục và Đào tạo nói chung, giáo dục Mầm
non nói riêng, không ngừng đổi mới về hình thức tổ chức và phương pháp dạy
học để đáp ứng với yêu cầu giáo dục hiện nay. Việc xây dựng trường mầm non
“Lấy trẻ làm trung tâm” là giúp giáo viên có khả năng tự thiết kế, kế hoạch
giảng dạy để dạy trẻ đạt kết quả tốt nhất. Căn cứ vào khả năng, nhu cầu học tập,
kinh nghiệm sống của trẻ để xác định mục tiêu, nội dung cụ thể trong từng hoạt
động và đảm bảo tốt mục tiêu giáo dục đề ra. Giáo viên có nhiều sáng tạo trong
việc đổi mới nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức hoạt động nhằm phát
huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của trẻ trong quá trình tham gia các hoạt
động giáo dục tại trường. Có nhiều sáng tạo trong việc làm đồ dùng, đồ chơi
phong phú, đa dạng mang tính giáo dục và thẩm mỹ cao. Trẻ sẽ tích cực, chủ
động tham gia các hoạt động, làm việc theo nhóm để được trải nghiệm, trao đổi,
chia sẻ và trình bày ý kiến của mình; biết suy nghĩ và vận dụng những điều đã
học vào thực tế cuộc sống, giải quyết các tình huống mà trẻ gặp phải… Từ đó,
trẻ mạnh dạn, tự tin, tích cực, chủ động, tư duy, sáng tạo, thích thú tìm tòi, khám
phá trong quá trình tham gia các hoạt động giáo dục ở trường, ở lớp.
Là giáo viên mầm non đã dạy lâu năm, qua quá trình chăm sóc giáo dục, tôi
thấy nhận thức được rằng kĩ năng sống của trẻ còn nhiều hạn chế, trẻ còn nhút
nhát, chưa tích cực mà còn hay bị thụ động, tự ti, nên vấn đề đặt ra với tôi hiện
nay là: Giáo dục trẻ căn cứ vào khả năng nhu cầu học tập, kinh nghiệm sống của
trẻ để lựa chọn các hình thức, lựa chọn nội dung, phương pháp giáo dục phù hợp
với khả năng nhận thức của trẻ. Xuất phát từ những vấn đề trên, để nâng cao
chất lượng giáo dục cho trẻ khi dạy trẻ tôi luôn “Lấy trẻ làm trung tâm” có
nghĩa là tôi luôn tạo mọi cơ hội cho trẻ được tham gia vào các hoạt động như:
Hoạt động trải nghiệm, hoạt động giao tiếp, suy ngẫm, trao đổi và khi dạy trẻ tôi
luôn quan tâm đến: Trẻ đã biết cái gì? muốn biết cái gì? để tạo cơ hội, hướng

"Xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm”. Để có kế hoạch giáo dục
cho trẻ phù hợp với khả năng của trẻ, phát huy được tính tích cực của trẻ giúp
trẻ tiếp thu kiến thức nhẹ nhàng.
Cùng với việc đổi mới toàn diện về giáo dục mầm non. Vụ giáo dục Mầm
non đã và đang chỉ đạo thực hiện chương trình giáo dục mầm non với quan điểm
giáo dục "Lấy trẻ làm trung tâm" thực sự phát huy được tính tích cực của trẻ,
môi trường học tập của trẻ được chuẩn bị chu đáo, thuận lợi gây được hứng thú
trong hoạt động học tập, tính độc lập, mạnh dạn, tự tin trong mọi tình huống
cũng như trong học tập, phát huy được tính tích cực của trẻ nhằm giúp trẻ tiếp
thu lĩnh hội kiến thức một cách nhẹ nhàng, thoải mái, không gò bó áp đặt và
mang lại hiệu quả giáo dục cao.
2.2. Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm.
Trường mầm non Nga Liên nằm ở vị trí trung tâm chính trị văn hóa - xã hội
của xã, trên địa bàn có bề dày trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ. Nhưng tôi
thấy, nhận thức và kỹ năng sống của trẻ còn chưa cao. Bản thân tôi là một giáo
viên trực tiếp chăm sóc giáo dục trẻ trong độ tuổi mầm non, trong quá trình
chăm sóc giáo dục trẻ tôi luôn trăn trở, suy nghĩ, tôi phải làm thế nào để học
sinh của tôi cảm thấy thoải mái trong các hoạt động mà vẫn đạt được kết quả
như mục tiêu đề ra để giáo dục thực sự là lấy trẻ làm trung tâm.
Năm học 2017 - 2018 tôi được ban giám hiệu nhà trường phân công trách
nhiệm chăm sóc giáo dục trẻ lớp 5 - 6 tuổi với số trẻ là 37 cháu. Qua thời gian
thực hiện chuyên môn tôi rút ra được những mặt thuận lợi và khó khăn như sau:
2.2.1. Thuận lợi.
Đối với giáo viên
Được sự quan tâm của Ban Giám Hiệu và đồng nghiệp, gia đình và phụ
huynh học sinh tạo điều kiện thuận lợi cho tôi làm tốt công tác chăm sóc giáo
dục trẻ nhất là đối với việc thực hiện chuyên đề: "Xây dựng trường mầm non
lấy trẻ làm trung tâm".
Năm học 2017 - 2018 cũng như các năm học trước được tham gia đầy đủ
các lớp chuyên đề của Phòng giáo dục và Đào tạo, của nhà trường tổ chức.

đến trường đúng giờ quy định.
Với những thuận lợi và khó khăn trên là một giáo viên Mầm non qua thực
tế giảng dạy và qua thực tế của địa phương giúp tôi đúc rút những kinh nghiệm
và từng bước giáo dục trẻ từ đó tôi đã đúc rút một số kiến thức, kỹ năng về
“Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm”. Vì thế tôi đã mạnh dạn lựa chọn đề tài này và
từng bước tìm ra những biện pháp hữu hiệu nhất để góp phần giáo dục trẻ ở lớp
tôi nói riêng và trẻ trong toàn trường nói chung.
2.2.3. Kết quả thực trạng:
Năm học 2017 - 2018, tôi được phân công chủ nhiệm lớp Mẫu giáo 5 - 6
tuổi, tôi nhận thấy trong các hoạt động giáo dục trẻ chưa mạnh dạn, còn nhút
nhát, tự ti, chưa chủ động, sáng tạo và trẻ tham gia vào hoạt động chưa hứng
thú, kỹ năng thực hành và tư duy chưa trìu tượng. Chính vì vậy, ngay đầu năm
học, tôi đã tiến hành khảo sát trên trẻ để nắm được kết quả cụ thể, từ đó tôi đã đi
sâu vào nghiên cứu đề tài này và bước đầu khảo sát trên trẻ ở nhóm lớp, kết quả
thu được như sau:
B¶ng kÕt qu¶ kh¶o sát trẻ tháng 9 năm 2017.
Kết quả
Tổng
STT
Nội dung
số
Chưa
Đạt Tỷ lệ
Tỷ lệ
trẻ
đạt
Trẻ yêu thích, hào hứng tham gia
1
37
19

lấy trẻ làm trung tâm đạt hiệu quả tốt hơn, nên tôi đã mạnh dạn đưa ra một số
biện pháp tổ chức hoạt động giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ 5 - 6 tuổi ở
trường mầm non Nga Liên làm đề tài nghiên cứu trong năm học này.
3. Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề.
Qua kết quả khảo sát để đáp ứng nhu cầu về khả năng hiểu biết của trẻ
theo quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm trong chương trình giáo dục hiện
nay. Tôi đã áp dụng một số biện pháp sau:
Giải pháp 1. Xây dựng môi trường giáo dục trong và ngoài lớp học phù
hợp, kích thích trẻ hoạt động.
Môi trường giáo dục trong trường Mầm non là tổ hợp những điều kiện tự
nhiên – xã hội cần thiết, trực tiếp ảnh hưởng đến hoạt động chăm sóc, giáo dục
trẻ ở trường Mầm non. Hiệu quả của những hoạt động này nhằm góp phần thực
hiện tốt mục tiêu, nhiệm vụ chăm sóc giáo dục trẻ.
Việc xây dựng môi trường giáo dục phù hợp sẽ là phương tiện, là điều kiện
để họ phát triển phù hợp với từng trẻ và từng lứa tuổi. Ðối với phụ huynh và xã
hội, quá trình xây dựng môi trường giáo dục và xây dựng môi trường giáo dục
lấy trẻ làm trung tâm sẽ thu hút được sự tham gia của các bậc phụ huynh và sự
đóng góp của cộng đồng xã hội để thỏa mãn mong đợi của họ đối với sự phát
triển của trẻ trong từng giai đoạn, từng thời kì.
a. Môi trường trong lớp học:
Trong lớp học không thể thiếu những góc chơi của trẻ, do đó để làm tăng sự
hứng thú, hào hứng của trẻ cuốn hút trẻ tích cực tham gia vào hoạt động tôi luôn
tạo nên một môi trường lớp học với những màu sắc sinh động, những nhân vật ngộ
nghĩnh… Môi trường có không gian, cách sắp xếp phù hợp, gần gũi, quen thuộc
với cuộc sống thực hàng ngày của trẻ; phản ánh kinh nghiệm, văn hóa của địa
phương; thường xuyên thay đổi theo chủ đề theo đề tài của mỗi hoạt động, tạo ra sự
hấp dẫn mới lạ đối với trẻ. Các góc hoạt động chính được duy trì thường xuyên,
chúng không cần phải di chuyển đi hoặc đóng lại. Vì vậy tôi luôn chú trọng về việc
bố trí, sắp xếp các góc rất linh hoạt phù hợp để phát huy tính tích cực của trẻ.
Ví dụ: Để thay đổi sự tập trung của góc phân vai từ trò chơi gia đình sang

Đặt tên góc đơn giản, gần gũi, dễ hiểu phù hợp nội dung chủ đề đang thực hiện.
VD: Khi thực hiện chủ đề “Gia đình”, ở góc sách có thể đặt tên “Thư viện
gia đình bé” nhưng ở chủ đề “Thế giới thực vật” có thể đặt tên “Vườn cổ tích”
hay “Thư viện các loài cây”...và góc học tập dán ô bìa gương để gắn chữ cái, số
thay đổi theo chủ đề (Chủ đề nào học đến chữ cái nào thì gắn chữ cái đó kết hợp
với tranh có từ) hay ở góc sách học đến bài thơ nào thì dán bài thơ đó lên.
Không dán khít các mảng tường mà phải để dành khoảng trống để trẻ dán sản
phẩm của mình theo chủ đề. Bên cạnh đó để gây được sự hứng thú và hấp dẫn
đối với trẻ để trẻ cảm thấy luôn mới lạ. Xuất phát từ đặc điểm này sau mỗi chủ
đề tôi thường thay đổi, sắp xếp, trang trí lại các góc. Nhưng để tiết kiệm về thời
gian và kinh phí tôi phối hợp với các giáo viên trong trường đổi các hình ảnh
trang trí, các đồ chơi,....cho nhau.
* Xây dựng và bố trí các mảng hoạt động các góc phù hợp.
Khi xây dựng và bố trí các mảng hoạt động, tôi chỉ dành 1/3 diện tích để
dán các tranh ảnh có nội dung liên quan về chủ đề, 1/3 diện tích khác tôi dùng
để tạo môi trường mở cho trẻ hoạt động ở các góc học tập, góc xây dựng, góc
phân vai, 1/3 diện tích còn lại tôi dành để trưng bày sản phẩm huy động từ trẻ và
từ phụ huynh trong việc trang trí môi truờng, như vậy vừa tiết kiệm thời gian
vừa giúp trẻ hứng thú, tự tin khi sản phẩm của mình được trưng bày lên tường.
Để tổ chức một buổi chơi thành công vai trò tổ chức và hướng dẫn của cô
giáo là rất quan trọng. Nhưng vấn đề nảy sinh là mâu thuẫn giữa số góc chơi
nhiều, số trẻ chơi lớn, diện tích lớp học chật hẹp. Vì vậy việc cung cấp kiến thức
cho trẻ trong các góc chơi là cần thiết, phù hợp với vốn kiến thức, kỹ năng của
trẻ điều đó nó có ý nghĩa đặc biệt trong việc phát huy tính tích cực của trẻ.
Ví dụ: Với chủ đề: “Phương tiện giao thông” tôi trang trí mảng tường ở
góc học tập với hình thức mở.
6


Như vậy khi tổ chức cho trẻ chơi, trẻ quan sát hình ảnh bài tập trẻ sẽ biết

quan,...Với những chai lọ, hộp tôi để ở góc bán hàng, góc thiên nhiên cho trẻ
được chơi đong cát, nước...

(Hình ảnh: Nguyên vật liệu từ thiên nhiên và nguyên vật liệu phế thải.)
7


Từ các nguồn nguyên vật liệu tôi đã chuẩn bị và sắp xếp ở các góc hợp lý
giúp trẻ dễ lấy, dễ cất nhằm gây được hứng thú và kích thích sự sáng tạo của trẻ,
trẻ được học, và nhất là từ nguồn nguyên vật liệu sưu tầm trên tôi đã tổ chức cho
trẻ làm ra những đồ dùng đồ chơi mà trẻ thích, từ đó kích thích trẻ có sự ham
thích, sáng tạo, bộc lộ ý tưởng, phát triển khả năng tư duy của trẻ.
Ví dụ: Với chủ đề “Thế giới thực vật”
Đề tài: Dạy trẻ làm bông hoa
Chuẩn bị: Giấy màu vàng, màu xanh, keo, kéo, que tre
Tiến hành:
- Cho trẻ kể về một số loài hoa quen thuộc.
- Cho trẻ quan sát một số loài hoa và đàm thoại với trẻ về các bộ phận của
hoa.
- Hướng dẫn trẻ làm bông hoa:
+ Bước 1: Trẻ vẽ những bông hoa mà trẻ thích lên mặt xốp sau đó tôi
hướng dẫn trẻ vẽ từng bông hoa có các kích thước khác nhau.
+ Bước 2: Trẻ cắt các bông hoa mà trẻ vừa vẽ theo từng nét vẽ mà không
cắt vào trong cánh hoa hoặc ra ngoài các nét cong.
+ Bước 3: Trẻ xếp lần lượt từ bông hoa to đến các bông hoa nhỏ xếp so le
chồng lên nhau để tạo thành một bông hoa và sau đó tôi cho trẻ phết keo lên bề
mặt bông hoa cho trẻ rắc kim tuyến và nhũ lên các cánh hoa sau, đó để cố định
cho các bông hoa khô lại để tạo thành một bông hoa hoàn chỉnh.
+ Bước 4: Cho trẻ gắn bông hoa vừa làm xong vào một que tre để làm thân
cho bông hoa và gắn lá cho bông hoa

sân trường… hệ thống đường đi lối lại trên sân, độ cao của hệ thống tường bao,
độ rộng của cổng và biển trường, khu đặt bảng tuyên truyền, hộp thư cha mẹ…
Ðặc biệt, với yếu tố thời tiết khí hậu nắng nóng nhiều, tôi luôn xác định sân chơi
của trẻ phải là nơi có cây xanh bóng mát, hệ thống mái tôn. Môi trường giáo dục
phải thực sự an toàn và có tính thẩm mỹ cao. Cần đa dạng, phong phú, kích
thích sự phát triển của trẻ qua các trang thiết bị ngoài trời, kích thích các vận
động khác nhau của trẻ.

(Hình ảnh: Môi trường ngoài lớp học)
Ví dụ: Tận dụng khoảng không của sân trường tôi tổ chức cho trẻ chơi một
số trò chơi sinh hoạt tập thể đơn giản, trò chơi sinh hoạt cộng đồng cũng rất thu
hút trẻ như: Trò chơi kéo co, mèo đuổi chuột, trời nắng trời mưa, đổi chỗ cho
bạn, bẫy cá, cá sấu lên bờ… hoặc cũng có thể cho trẻ hát theo một số bài hát
sinh hoạt tập thể đơn giản như: Bạn ở đâu, quả bóng tròn, ra đây xem…
Thông qua chơi giúp trẻ củng cố lại kiến thức, kỹ năng mà trẻ đã học và qua
chơi trẻ được giao tiếp, trao đổi với bạn giúp trí tuệ của trẻ phát triển tốt hơn.
Ngoài trò chơi vận động theo chương trình chăm sóc giáo dục trẻ tôi đã
linh hoạt thay đổi luật chơi, thay đổi tên trò chơi nhằm thu hút trẻ và hấp dẫn trẻ
vào các trò chơi.
Ví dụ:
- Trò chơi đổi chỗ cho bạn có thể đổi thành trò chơi gió thổi.
- Trò chơi kéo co có thể thay đổi tên là kéo pháo
9


- Cùng làm với cô những đồ chơi ngoài trời: quả cầu làm từ dây nilon và
nắp nhựa, hay nhặt những chiếc lá khô cùng đếm, so sánh đoán với nhau lá gì…
Ví dụ: Ở chủ đề: ‘Giao thông” tôi tận dụng khu vực sân chơi để vẽ ngã tư
đường phố để cho trẻ được chơi, được thực hành luật giao thông đường bộ giúp
trẻ thích được chơi giao thông. Qua đó trẻ tự tổ chức với các bạn cùng chơi và



Ví dụ: Khi dạy trẻ về chủ đề: “Thế giới thực vật – Tết nguyên đán” với
hoạt động khám phá khoa học “Sự nảy mầm của hạt”.
Mục đích: giúp trẻ nắm được sự cần thiết của nước, ánh sáng đối với sự
nảy mầm của hạt như thế nào? Trẻ biết được cây cũng cần thức ăn, ánh sáng và
nước mới sinh trưởng và phát triển được.
Chuẩn bị: Hạt đậu tương, đậu đen...3 khay đất, bình nước tưới.
Tiến hành: Tôi hướng dẫn trẻ ngâm hạt vào trong nước ấm từ một đến hai
tiếng, sau đó tôi cho trẻ quan sát và nhận xét đất ở trong 3 khay nhỏ rồi cùng trẻ
gieo hạt đậu vào 2 khay đất ẩm, một khay đất khô cùng một thời gian.
Khay đất ướt thứ nhất: Để nơi mà có nhiều ánh sáng mặt trời chiếu vào (Để
phía trước hiên của lớp) và cho trẻ tưới nước hàng ngày.
Khay đất ướt thứ hai: Để ở trong nhà nơi không có ánh sáng chiếu vào.
Khay đất khô: Để cạnh khay đất ướt thứ nhất.
Hàng ngày tôi cho trẻ tưới nước vào khay thứ nhất và khay thứ hai còn
khay thứ ba không tưới nước, và nhắc nhở trẻ quan sát và theo dõi hạt sẽ nảy
mầm và lớn dần lên ở ba khay như thế nào. Lúc này tôi cho trẻ nhận xét, đánh
giá, giải thích hiện tượng nảy mầm và không nảy mầm của cây.
Khi hạt đã nảy mầm và có dấu hiệu rõ rệt tôi cho trẻ mang 3 khay ra để
quan sát, nhận xét, so sánh và thảo luận với nhau để tìm nguyên nhân. Tôi cho
trẻ đưa ra ý kiến của mình, sau đó tôi hỏi trẻ: Vì sao con biết khay đất ướt thứ
nhất hạt nẩy mầm khỏe và lá có màu xanh?. Vì sao con biết khay đất ướt thứ hai
mầm yếu, lá màu vàng nhạt?. Vì sao khay đất khô hạt không nảy mầm được?.
Tôi cho trẻ trả lời bằng khả năng hiểu biết của trẻ, có trẻ trả lời hoàn thiện câu
hỏi cô đưa ra, có trẻ thì trả lời được 1-2 ý. Tôi hướng dẫn tỉ mỉ, gợi ý cho trẻ nói
lên ý kiến của mình. Có trẻ nêu ý kiến đúng, trẻ nêu ý kiến sai nhưng tôi không
bác bỏ ý kiến của trẻ. Làm như vậy trẻ càng mất tự tin, càng trở nên nhút nhát
hơn. Tôi nhẹ nhàng, từ từ bằng những giải thích có tính khoa học, có tính sư
phạm giúp cho trẻ tìm ra kết quả đúng.


(Hình ảnh: Trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thực hành pha nước đường, muối)
Kết quả: Bằng những thí nghiệm, thử nghiệm mà trẻ được trực tiếp thực hành
khám phá khoa học trên tôi thấy trẻ hứng thú hơn, nhanh nhẹn, tự tin hơn trong các
hoạt động và điều mà tôi cảm thấy hài lòng nhất đó là kết quả đạt được trên trẻ tốt
hơn. Nhận thức của trẻ được mở rộng, khả năng quan sát, tri giác của trẻ phát triển
tốt đa số trẻ thể hiện được tính tích cực chủ động khi quan sát đối tượng trong quá
trình quan sát trẻ tỏ ra nhanh nhẹn, linh hoạt và phát triển nhiều vốn kinh nghiệm,
vốn từ của trẻ trở nên phong phú hơn và khả năng diễn đạt tốt hơn..
Giải pháp 3. Phát huy tính tích cực của trẻ thông qua các hoạt động.
Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm là giáo viên phải giáo dục trẻ theo phương
châm “Lấy trẻ làm trung tâm”. Trẻ được lựa chọn mình muốn học gì, giáo viên
12


tạo mọi điều kiện để cho trẻ tham gia nhiều hoạt động, trẻ được tự mình tìm tòi
khám phá để học hỏi... chứ không phải trẻ “Làm trung tâm” và cô giáo làm hộ
mọi việc. Để thực sự phát huy được tính tích cực của trẻ, thì cô giáo cần cho trẻ
trẻ được thực hành trải nghiệm, suy ngẫm, giao tiếp, trao đổi và kích thích suy
nghĩ, tư duy của trẻ thông qua các hoạt động trong ngày.
a. Hoạt động học:
Đây là hoạt động nhằm cung cấp cho trẻ những kiến thức mới và củng cố
lại kiến thức, kĩ năng sẵn có của trẻ, nên ở hoạt động này trẻ cảm thấy bị gò bó,
không chủ động tham gia vào các hoạt động. Chính vì vậy khi dạy trẻ tôi không
dạy một cách áp đặt mà tạo mọi cơ hội để trẻ được phát huy hết khả năng và
hiểu biết của mình về vấn đề mà tôi cần cung cấp cho trẻ, từ đó trẻ cảm thấy
thoải mái và hứng thú tham gia vào hoạt động học.
* Hoạt động làm quen với chữ cái.
Trẻ mẫu giáo suy nghĩ bằng hình thức tư duy hình tượng trực quan, tư duy
gắn liền với tình cảm. Trẻ ghi nhớ những gì ấn tượng mạnh, một câu chuyện hấp

13


cầm tay nhau dang rộng). Ai có thể tạo thành chữ ô? Cô muốn cả lớp mình cùng
tạo một chữ ô thật lớn nào? trẻ cầm tay nhau đứng thành vòng trong rộng và cho
6 trẻ làm dấu ô.Với chữ cái ơ tôi cũng cho thực hiện như thế.
Ngoài ra tôi còn cho trẻ sử dụng chuột máy tính mời trẻ lên tích chuột vào
các chữ cái và đọc đúng chữ cái theo yêu cầu của cô.
Khi ôn luyện tôi cho trẻ chơi trò chơi trên máy tính “Vòng quay kỳ diệu”
Trò chơi: Khéo tay tạo chữ, từ các nguyên vật liệu như: Len, hoa nhựa, hột
hạt, đất nặn, hình chữ cái để trẻ đồ chữ.
Kết quả: Với cách tổ chức như vậy tôi thấy trẻ hứng thú, tích cực tham gia
học tập, tư duy của trẻ phát triển tốt, tôi thấy trẻ thoải mái trong hoạt động, không
gò bó, không bị ép buộc mà còn tạo cho trẻ phát huy tính tích cực, tự tin tìm tòi
khám phá và trẻ nói lên được ý tưởng của trẻ, kỹ năng nhận xét đánh giá theo ý
hiểu của trẻ nên trẻ hứng thú tham gia và đem lại kết quả cao trong hoạt động.
* Hoạt động khám phá khoa học.
Trong quá trình cho trẻ khám phá thế giới xung quanh trong hoạt động, tôi
đã sử dụng các phương pháp như: phương pháp quan sát, phương pháp trò
chuyện, phương pháp sử dụng trò chơi..... Đồng thời tôi đã sử dụng vật thật cho
trẻ khám phá, cho trẻ tiếp xúc trực tiếp với vật thật bằng cách nhìn, sờ, nếm...và
cảm nhận, qua đó trẻ trải nghiệm bằng chính bản thân của mình sẽ giúp trẻ hứng
thú, ham tìm hiểu và ghi nhớ một cách có chủ định. Tùy từng tiết học theo từng
chủ đề phù hợp tôi càng tích cực chuẩn bị đồ dùng trực quan sinh động, thực tế
để cho trẻ quan sát, trải nghiệm hứng thú nhất. Tránh dạy vo, dạy lí thuyết sáo
rỗng không hợp lứa tuổi của trẻ sẽ làm trẻ không hứng thú, khắc sâu biểu tượng
mờ nhạt. Bằng các vật thật dễ tìm kiếm, sưu tầm, sẵn có trong thực tế giáo viên
tận dụng tối đa sử dụng trong hoạt động cho trẻ khám trong các chủ đề: trường
Mầm non, gia đình, bản thân, thế giới thực vật… sẽ giúp trẻ tham gia khám phá
môi trường xung quanh đạt hiệu quả cao nhất, trẻ chủ động tích cực hơn trong

đều được phát triển toàn diện các lĩnh vực. Luôn dựa trên nhận thức đặc điểm
tâm lý của từng cá nhân trẻ hoặc đặc trưng của từng trò chơi để có cách hướng
dẫn chơi một cách hợp lý. Cũng có lúc cô là người chủ trò song cũng có lúc cô
là bạn chơi, người xem, là người cố vấn giúp đỡ trẻ. Vui chơi còn là một trong
những nhu cầu đầu tiên của trẻ, trẻ muốn chơi và thích chơi. Thông qua vui chơi
tạo điều kiện cho trẻ được phát triển toàn diện về mọi mặt: thể chất, nhận thức,
ngôn ngữ, kỹ năng - tình cảm xã hội, thẩm mỹ.
Ví dụ: Ở chủ đề: “Bản thân” .
Chuẩn bị: Các góc chơi: Góc tạo hình; Góc phân vai; Góc xây dựng; Góc
thiên nhiên; Góc khám phá khoa học.
Để gây hứng thú tôi cho trẻ hát và vận động bài: “Cái mũi”, rồi đàm thoại
về chủ đề. Sau đó để trẻ hào hứng tham gia hoạt động tích cực tôi cho xuất hiện
một món quà, trẻ đoán hộp quà (quả bóng). Qủa bóng này tôi sẽ cho chơi trò
chơi: “Lăn bóng” khi quả bóng lăn đến bạn nào, thì bạn đó sẽ cầm quả bóng và
trẻ tự nói lên ý thích của trẻ là thích chơi gì? Và chơi như thế nào? trẻ chọn góc
chơi và giới thiệu bạn cùng chơi. Tôi lại đổi hình thức chơi bằng cách cho xuất
hiện bộ đồ dùng nấu ăn và hỏi trẻ: Bộ đồ dùng này chơi ở góc nào? Và ai sẽ chơi
trò chơi này? Trẻ tự nhận vai chơi, sau đó các góc còn lại tôi giới thiệu và trẻ tự
lựa chọn góc chơi cho mình. Hỏi trẻ về các nguyên tắc trong khi chơi, Tôi cho
trẻ nhẹ nhàng về góc chơi và tự lấy đồ dùng ra chơi. Trong quá trình trẻ chơi, tôi
quan sát, bao quát trẻ , đến từng góc chơi gợi ý cho trẻ thể hiện vai chơi, cho trẻ
nói lên ý tưởng của trò chơi mà trẻ và các bạn trong nhóm đang thực hiện, liên
kết các nhóm chơi với nhau: Như trẻ chơi ở góc phân vai trò chơi bán hàng thì
các trẻ chơi ở trong nhóm được giao tiếp trao đổi với các bạn nhóm khác (Nấu
ăn, xây dựng) bằng việc trao đổi mời chào khách đến mua hàng, ngược lại người
mua hàng phải biết hỏi giá, trả giá cho mặt hàng mình muốn mua. Trong quá
trình quan sát trẻ chơi, tôi thấy trẻ đang lúng túng, các vai chơi chưa liên kết.
Tôi đến góc đó và gợi ý cho trẻ cách chơi, đưa ra các tình huống để trẻ tìm ra
cách giải quyết, giúp trẻ thể hiện được vai chơi trong góc chơi của mình.
Sau khoảng 25 phút tôi đến từng góc hướng lái trẻ để trẻ dọn dẹp góc và

cây gì? Nó có đặc điểm như thế nào? Tác dụng của nó ra sao? ...sau khi trẻ được
tìm hiểu về các loại cây tôi cho trẻ được chăm sóc cây như tưới nước, nhổ
cỏ...Thông qua đó trẻ sẽ có ý thức chăm sóc và bảo vệ cây: Tưới nước, nhổ cỏ,
bắt sâu và không bẻ cành cây. Từ đó hình thành ở trẻ biết yêu cái đẹp của thiên
nhiên gần gũi xung quanh trẻ.

16


(Hình ảnh: Cô và trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi chăm sóc vườn cây )
d. Hoạt động mọi lúc, mọi nơi trong sinh hoạt hàng ngày:
Tôi luôn tận dụng linh hoạt ở mọi lúc, mọi nơi thời điểm trong sinh hoạt hàng
ngày để dạy trẻ, tôi giới thiệu cho trẻ làm quen hoặc vận dụng những điều đã biết tùy
từng hoàn cảnh cụ thể để hướng dẫn trẻ trong sinh hoạt hàng ngày. Để thực hiện tốt
biện pháp này tôi phải lập kế hoạch thực hiện cho từng ngày, từng tuần trong
chủ đề sao cho biện pháp này là chỗ dựa tốt cho trẻ học, vừa là chỗ trẻ được vận
dụng củng cố các kiến thức, các kỹ năng đã biết vào các hoạt động sinh hoạt
hàng ngày.
Ngoài ra tôi còn tổ chức các buổi dạo chơi, thăm quan, dã ngoại ở các di
tích lịch sử như: Nhà truyền thống Huyện, đài tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ
của xã, Động Từ Thức....để giúp trẻ hiểu thêm về truyền thống dựng nước và giữ
nước của cha ông ta, hiểu thêm về các làng nghề truyền thống, các khu danh lam
thắng cảnh của huyện Nga Sơn. Từ đó giáo dục trẻ lòng biết ơn, tình yêu quê
hương, đất nước,...
Kết quả: Sau khi sử dụng biện pháp này trẻ đã phát huy được hết khả
năng của mình trong khi hoạt động và trẻ mạnh dạn, tự tin thể hiện mình và giao
tiếp với cô với bạn.
Giải pháp 4. Ứng dụng công nghệ thông tin trong việc dạy trẻ
Năm học 2017 - 2018 năm học tiếp tục thực hiện chủ đề “Đổi mới quản lý nâng
cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ, ứng dụng công nghệ thông tin”.

dễ khắc sâu kiến thức qua đó trẻ được tiếp cận dần với công nghệ thông tin.
Giải pháp 5. Tăng cường tuyên truyền phối kết hợp với các
bậc phụ huynh trong việc giáo dục lấy trẻ làm trung tâm.
Để hoạt động giáo dục thực sự “Lấy trẻ làm trung tâm” ngoài khả năng,
sự cố gắng của cô thì nhất thiết phải có sự phối hợp chặt chẽ, thường xuyên liên
tục của các bậc phụ huynh bằng cách tôi luôn tuyên truyền rộng rãi ở các cuộc
họp phụ huynh, trao đổi trò chuyện với phụ huynh vào những lúc đón - trả trẻ về
phương pháp giáo dục và nội dung giáo dục, để thống nhất nội dung phương
pháp chăm sóc giáo dục trẻ giúp trẻ thu nhận kiến thức một cách nhanh chóng
và bền vững trên cơ sở đó hình thành và phát triễn các kĩ năng cần thiết cho trẻ.
Tôi tuyên truyền cho phụ huynh hiểu hơn về giáo dục lấy trẻ làm trung tâm
là nên dạy trẻ những điều trẻ muốn biết và phù hợi với nhận thức, khả năng, kích
thích trẻ suy nghĩ, gợi ý để trẻ giao tiếp, trao đổi, chia sẻ với mọi người trong gia
đình trẻ. Gia đình nên tạo điều kiện cho trẻ tự lập, tự chủ trong các sinh hoạt
hàng ngày như: Đánh răng, rửa mặt, tự mặc, cởi quần áo, thu dọn sắp xếp đồ
dùng đồ chơi và tham gia vào các hoạt động khác trong gia đình..Không nên áp
đặt trẻ và bắt trẻ học, làm những điều mà trẻ không thích và không phù hợp với
khả năng, nhận thức của trẻ
Ví dụ: Khi phụ huynh dạy chữ cái cho trẻ ở nhà thì không nên bắt và ép
buộc trẻ viết chữ cái vào bảng vào vở vì việc đó là ngoài khả năng của trẻ, làm
cho trẻ không thích mà nên cho trẻ làm quen các chữ cái qua các trò chơi: như
tìm chữ cái trong từ, câu, xếp chữ cái bằng hột hạt, tập tô màu chữ cái...
Để cho hoạt động dạy và học của cô được thuận lợi thì đồ dùng đồ chơi
đóng vai trò quan trọng. Hiểu được điều đó nên ngay từ đầu năm học tôi đã tham
mưu để ban giám hiệu cùng đồng nghiệp xây dựng kế hoạch truyên truyền vận
động phụ huynh cùng tham gia vào các hoạt động chung của nhà trường như:
Xây dựng môi trường giáo dục, sưu tầm các nguyên vật liệu sẵn có ở địa
18





*Bảng kết quả của trẻ đến tháng 4 năm 2018
Kết quả
Tổng
STT
Nội dung
số
Chưa
Đạt Tỷ lệ
Tỷ lệ
trẻ
đạt
Trẻ yêu thích, hào hứng tham gia
1
37
37
100
0
0
vào các hoạt động.
Trẻ chủ động tham gia hoạt động,
2
làm việc, trao đổi, chia sẻ trình 37
36
97
1
3
bày tỏ ý kiến.
Sự tìm tòi, khám phá, tư duy,

3.1. Kết luận
Qua quá trình áp dụng dạy học theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm bản
thân tôi nhận thấy: Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ thì nhất thiết cô giáo
phải tích cực cho trẻ được trải nghiệm qua thực tế, qua việc làm, qua khám phá
tìm tòi. Trẻ phải được giao tiếp, chia sẻ, với cô, với bạn và mọi người xung
quang. Ðể cho trẻ được suy ngẫm, trao đổi để tìm ra cách giải quyết các tình
huống.
Để trẻ làm được điều đó cô giáo phải tạo cơ hội cho trẻ được tham gia vào
các hoạt động dựa trên khả năng, nhu cầu học tập, kinh nghiệm sống của trẻ và
phát huy hết tính tích cực của trẻ.
Hiểu rõ được tầm quan trọng của nội dung giáo dục, qua thực tế giảng dạy
tôi rút ra bài học kinh nghiệm cho bản thân.
Phải tự tìm tòi học hỏi để nâng cao khả năng, trình độ và nghiệp vụ sư phạm
cho bản thân, tham gia đầy đủ các lớp học chuyên đề do trường và Phòng giáo dục
huyện Nga Sơn tổ chức, tăng cường việc trao đổi kinh nghiệm hơn nữa với bạn bè
đồng nghiệp.
20


Cô giáo yêu nghề, yêu thương trẻ thực sự là người mẹ thứ hai của trẻ, kiên trì,
chịu khó, sáng tạo trong việc tìm tòi đồ dùng, đồi chơi phục vụ cho việc dạy và học.
Cô giáo tổ chức các hoạt động khuyến khích trẻ và tạo cơ hội cho trẻ được
thực hành, trải nghiệm, suy ngẫm, chia sẻ, giao tiếp với cô, bạn và mọi người
xung quanh trẻ.
Kết hợp chặt chẽ giữa lớp với phụ huynh, nhà trường đồng nhất phương
pháp, nội dung, hình thức giáo dục giúp trẻ phát triển toàn diện và đồng bộ.
3.2. Kiến nghị
Để làm tốt hơn việc giáo dục theo quan điểm“Lấy trẻ làm trung tâm” tôi
mong muốn lãnh đạo cấp trên cung cấp thêm tài liệu để chúng tôi tham khảo,
đồng thời tổ chức hội thảo, dạy mẫu nhiều hơn nữa về giáo dục trẻ theo quan

bản Giáo Dục Việt Nam”; “Cù Thị Thủy”; “Lê Mỹ Dung”).
3. Thông tin về sáng kiến kinh nghiệm 1. Tên sáng kiến: " Một số
biện ..
.ninhgiang.haiduong.edu.vn/null/file_van_ban/20_quanly_dao_mnhongphu
c.doc PGS.TS. Lê Thị Ánh Tuyết. Đồng chủ biên - Nhà xuất bản giáo dục Việt Nam.
4. Chương trình giáo dục mầm non (Ban hành kèm theo Thông tư số
28/2016/TT- BGDĐT ngày 30/12/2016 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo).
Nhà xuất bản giáo dục mầm non.
5. Hướng dẫn tổ chức thực hiện chương trình giáo dục mầm non mẫu giáo
5 – 6 tuổi. TS: Lê Thu Hương – Trần Thị Ngọc Trâm. PGS.TS. Lê Thị Ánh Tuyết.
Đồng chủ biên - Nhà xuất bản giáo dục Việt Nam.
6. Chuyên đề: “Xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm”, do
phòng giáo dục huyện Nga Sơn tổ chức năm 2017-2018.
7. Một số tài liệu như báo, Internet,…

22


DANH MỤC
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM ĐÃ ĐƯỢC HỘI ĐỒNG SÁNG KIẾN
KINH NGHIỆM NGÀNH GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN, TỈNH VÀ
CÁC CẤP CAO HƠN XẾP LOẠI TỪ C TRỞ LÊN
Họ và tên tác giả: Trần Thị Tâm
Chức vụ và đơn vị công tác: Giáo viên trường mầm non Nga Liên

TT

1
2
3

xếp loại

Ngành GD &ĐT

B

2009 - 2010

Ngành GD & ĐT

B

2010 - 2011

Sở GD & ĐT

B

2012 - 2013

Ngành GD & ĐT

A

2016 - 2017

23