SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO QUAN HÓA

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ KINH NGHIỆM
PHÒNG CHỐNG SUY DINH DƯỠNG CHO TRẺ
Ở TRƯỜNG MẦM NON THỊ TRẤN QUAN HÓA

Người thực hiện: Lê Thị Hiền
Chức vụ: Phó Hiệu trưởng
Đơn vị công tác: Trường MN Thị Trấn
SKKN thuộc lĩnh vực: Quản lý

THANH HÓA, NĂM 2017


MỤC LỤC
1. MỞ ĐẦU
1.1. Lý do chọn đề tài
1.2. Mục đích nghiên cứu
1.3. Đối tượng nghiên cứu
1.4. Phương pháp nghiên cứu
2. NỘI DUNG
2.1. Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm
2.2. Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh
nghiệm
2.2.1. Thực trạng
2.2.2. Kết quả thực trạng
2.3. Các giải pháp tổ chức thực hiện

12
13
15


I. MỞ ĐẦU
1.1. Lý do chọn đề tài:
Sức khoẻ vô cùng quan trọng đối với con người, nếu không có sức khoẻ
thì cơ thể chậm phát triển và sinh ra nhiều bệnh tật. Nhất là trẻ ở lứa tuổi
mầm non đang phát triển nhanh về thể lực và trí tuệ. Nếu được chăm sóc
nuôi dưỡng đầy đủ trẻ phát triển tốt, sẽ dễ dàng lĩnh hội những kiến thức
trong quá trình giáo dục, đồng thời hạn chế được ốm đau, bệnh tật.
Chăm sóc nuôi dưỡng và bảo vệ sức khỏe cho trẻ trong trường mầm non là
việc hết sức quan trọng mà toàn đảng, toàn dân cần phải quan tâm đến. Vì mục
tiêu giáo dục mầm non là hình thành nhân cách con người xã hội chủ nghĩa
giúp cho trẻ khỏe mạnh hồn nhiên, vui tươi phát triển cơ thể cân đối hài hòa.
Nếu chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ không tốt sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe của trẻ,
tỷ lệ suy dinh dưỡng cao ảnh hưởng đến trí tuệ của trẻ, ảnh hưởng đến chất
lượng giáo dục của toàn trường. Do đó việc nuôi dưỡng và giáo dục dinh
dưỡng và phòng chống suy dinh dưỡng cho trẻ là hết sức cần thiết đối với
bậc học mầm non.
Trong những năm gần đây, hoạt động chăm sóc giáo dục dinh dưỡng,
bảo vệ sức khoẻ cho trẻ trong trường mầm non không ngừng phát triển. Để
đảm bảo công tác phòng chống suy dinh dưỡng được phát huy theo theo
chiều hướng tích cực, nâng cao chất lượng chăm sóc, phòng chống suy dinh
dưỡng cho trẻ đang là mối quan tâm của toàn xã hội trong giai đoạn hiện
nay. Vì vậy cần phải giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng của trẻ xuống mức thấp nhất [1].
Xuất phát từ mục tiêu Giáo dục mầm non là nhằm giúp trẻ phát triển toàn
diện về thể chất, tinh thần, tình cảm, trí tuệ, thẩm mỹ. Hình thành những yếu tố
đầu tiên về nhân cách, hình thành ở trẻ em những tâm sinh lý, năng lực, phẩm

1.4. Phương pháp nghiên cứu:
- Phương pháp quan sát
- Phương pháp thực nghiệm
- Phương pháp điều tra
- Phương pháp thống kê, tổng hợp
2. NỘI DUNG CỦA VẤN ĐỀ
2.1. Cơ sở lý luận
Dinh dưỡng là nguồn cung cấp năng lượng cho cơ thể, giúp cho cơ thể phát
triển hài hoà, cân đối, khoẻ mạnh. Nếu không có dinh dưỡng thì con người sẽ
không tồn tại được. Vì vậy dinh dưỡng hợp lý đóng vai trò quan trọng, quyết
định trực tiếp đến sự phát triển cơ thể trẻ. Nếu ăn không đủ chất, ăn không hợp
lý, ăn không ngon miệng đều gây tác hại cho sức khoẻ của trẻ. Để duy trì mọi
hoạt động của cơ thể thì chúng ta luôn cần đến các chất dinh dưỡng. Tuy nhiên chất
dinh dưỡng không những là cần thiết mà còn đóng vai trò rất quan trọng đối với sức
khỏe và sự phát triển của cơ thể, nhất là đối với cơ thể của trẻ em. Chất dinh
dưỡng bao gồm các chất sinh năng lượng và chất không sinh năng lượng. Các
chất sinh năng lượng có thể kể đến chất đạm, chất béo và chất bột đường. Các
chất không sinh năng lượng bao gồm các Vitamin, các chất khoáng và nước. Ở
lứa tuổi mầm non là giai đoạn mà cơ thể phát triển rất nhanh, các cơ quan của cơ
thể đang trên đà hoàn thiện. Do đó nhu cầu dinh dưỡng đối với trẻ mầm non là
rất quan trọng tạo tiền đề phát triển toàn diện cho trẻ. Tuy nhiên trên thực tế
chúng ta thấy tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng ở các trường mầm non vẫn còn rất cao và
nó có ảnh hưởng rất lớn đối với sự phát triển của trẻ như:
Suy dinh dưỡng làm tăng nguy cơ mắc bệnh ở trẻ: Khi bé bị suy dinh
dưỡng, sức đề kháng yếu sẽ tạo cơ hội cho các loại vi khuẩn gây bệnh xâm nhập
như: nhiễm trùng đường hô hấp, tiêu chảy,... làm bé càng thêm biếng ăn, gầy guộc.
Làm ảnh hưởng đến sự phát triển thể chất: suy dinh dưỡng làm tất cả các hệ
cơ quan trong cơ thể bé kém phát triển, khiến bé chậm phát triển chiều cao và

2

theo yêu cầu của giáo dục. Giáo viên phụ trách dinh dưỡng nắm vững qui trình
lựa chọn, đã qua lớp đào tạo nấu ăn chế biến thực phẩm cho trẻ.
Được sự quan tâm chỉ đạo của Phòng Giáo dục và Đào tạo Quan Hóa cung
cấp tài liệu, tổ chức mở các lớp triển khai chuyên đề hướng dẫn về việc thực
hiện tổ chức chăm sóc, nuôi dưỡng, phòng chống suy dinh dưỡng và vệ sinh an
toàn thực phẩm cho trẻ trong trường mầm non.
Cùng với sự quản lý, tham mưu chặt chẽ của ban giám hiệu nhà trường đã
vận động được sự ủng hộ của các ban ngành đoàn thể, hội cha mẹ học sinh trong
việc đầu tư về cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ cho công tác chăm sóc
giáo dục trẻ.
Bên cạnh đó nhà trường có đội ngũ giáo viên trẻ, khoẻ, nhiệt tình, yêu nghề
mến trẻ, có trình độ chuyên môn đạt chuẩn trở lên, đội ngũ cán bộ giáo viên có

3


phẩm chất đạo đức tốt, tâm huyết với nghề nghiệp, có tinh thần đoàn kết, đồng
lòng, đồng sức thực hiện tốt mục tiêu nhiệm vụ của năm học.
Cơ sở vật chất của nhà trường ngày càng khang trang, công trình vệ sinh,
nguồn nước sạch đã được đảm bảo cho trẻ sử dụng, đồ dùng học tập cũng như
đồ dùng phục vụ bán trú cho trẻ được trang bị đầy đủ.
Trong quá trình quản lý nuôi dưỡng đã được tập thể cán bộ giáo viên,
lãnh đạo địa phương và đặc biệt là các bậc phụ huynh tin tưởng giúp đỡ, tạo
điều kiện để đầu tư vào công tác nuôi dưỡng.
Hội phụ huynh chấp hành đầy đủ các nội qui, qui định của nhà trường,
hưởng ứng tích cực trong việc bán trú cho trẻ, nâng mức ăn cho trẻ theo yêu
cầu, nhiệt tình tham gia các phong trào và các hoạt động của nhóm, lớp.
* Khó khăn:
Bên cạnh những thuận lợi nêu trên nhà trường vẫn còn gặp không ít những
khó khăn như:

đo
297

Cân nặng
bình
thường
Số
Tỉ lệ
trẻ
%
274 92,2

Chiều cao
bình
thường
Số Tỉ lệ
trẻ
%
285
96

Thể nhẹ
cân
Số
trẻ
19

Tỉ lệ
%
6,3

- Giảm tỷ lệ trẻ nhẹ cân xuống dưới 4,% vào tháng 05 năm 2018.
- Phòng chống một số loại bệnh như: Bệnh giun, bệnh đau mắt, bệnh sâu răng...
- Có chế độ ăn hợp lý cho trẻ bị suy dinh dưỡng.
Để thực hiện tốt công tác phòng chống suy dinh dưỡng cho trẻ, ngay từ
đầu năm học, nhà trường đã tổ chức cân đo, khám sức khoẻ cho trẻ ở từng
nhóm, lớp: Nhà trẻ, lớp 3-4 tuổi, lớp 4-5 tuổi, lớp 5-6 tuổi, sau đó giáo viên
đứng lớp lập danh sách những trẻ suy dinh dưỡng để có chế độ chăm sóc
phù hợp cụ thể như sau:
+ Nhà trẻ có 62/62 trẻ được cân đo, khám sức khoẻ thì có 6 trẻ bị suy
dinh dưỡng. Chiếm 9,6%.
+ Khối 3 tuổi có 67/67 trẻ trẻ được cân đo, khám sức khoẻ thì có 2 trẻ
bị suy dinh dưỡng. Chiếm 3,0%.
+ Khối 4 tuổi có 76/76 trẻ trẻ được cân đo, khám sức khoẻ thì có 4 trẻ
bị suy dinh dưỡng. Chiếm 5,2%.
+ Khối 5 tuổi có 92/92 trẻ trẻ được cân đo, khám sức khoẻ thì có 7 trẻ
bị suy dinh dưỡng. Chiếm 7,6 %
Từ kết quả khảo sát đầu năm học, nhà trường có 19/297 trẻ bị suy dinh
dưỡng thể nhẹ cân chiếm 6,3%. Có 12/297 trẻ bị thấp còi về chiều cao
chiếm 4,0%. Đối với những trẻ bị suy dinh dưỡng nhà trường đã thông
báo ngay cho phụ huynh để phụ huynh biết được tình hình sức khoẻ của
con em mình, trẻ bị suy dinh dưỡng là do mắc bệnh, hay do chế độ dinh
dưỡng chưa phù hợp. Từ đó gia đình và nhà trường phối hợp để có chế độ
chăm sóc dinh dưỡng hợp lí giúp trẻ phát triển khỏe mạnh.
- Hàng tháng nhà trường tổ chức theo dõi cân đo cho những trẻ bị suy
dinh dưỡng để kịp thời điều chỉnh chế độ ăn uống cho trẻ sao cho phù hợp.
Cụ thể ở trường chúng tôi những trẻ suy dinh dưỡng cho trẻ uống thêm
250ml sữa bột vào buổi chiều sau giờ ăn phụ. (Sữa này của phụ Huynh
mang đến )

5

* Về kiến thức: Giúp cho giáo viên trong nhà trường hiểu được.
- Nhu cầu năng lượng hàng ngày của trẻ được quy định theo từng độ tuổi.
- Chế độ ăn phải phù hợp với độ tuổi của trẻ.
- Cách xây dựng thực đơn và lựa chọn thực phẩm.
- Cách chế biến các món ăn cho trẻ.
- Cách tổ chức bữa ăn, giấc ngủ cho trẻ.

6


Cách chế biến các món ăn
Muốn nâng cao chất lượng nuôi dưỡng, chăm sóc sức khoẻ cho trẻ thì cần
phải làm cho cán bộ, giáo viên trong trường nhận rõ mục đích, ý nghĩa, tầm
quan trọng và lợi ích thiết thực của việc trẻ ăn bán trú tại trường. Xây dựng niềm
tin và lòng quyết tâm phối hợp thực hiện kế hoạch của trường đề ra.
Hàng tuần vào sáng thứ bảy, tổ chức sinh hoạt chuyên môn rút kinh nghiệm chăm
sóc, giáo dục trẻ đối với các đồng chí giáo viên tổ nuôi, tổ trưởng các nhóm lớp.
* Về kỹ năng:
- Tổ chức bồi dưỡng cho cán bộ giáo viên theo chuyên đề, theo từng khối
lớp với những nội dung như giúp cho giáo viên hiểu được cách lựa chọn thực
phẩm tươi ngon có giá trị dinh dưỡng cao và đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm như
Mua rau, quả tươi không bị dập nát, thịt cá phải qua kiểm dịch động vật, thực
phẩm khô còn thời hạn sử dụng.
- Cách chế biến món ăn phù hợp theo từng độ tuổi, chế biến đúng kỹ thuật,
biết bảo tồn chất dinh dưỡng trong quá trình chế biến. Cụ thể:
+ Thức ăn của trẻ cần chế biến nhỏ, nhừ, thơm ngon, đẹp mắt.
+ Kết hợp nhiều loại thực phẩm để nâng cao giá trị dinh dưỡng của thức ăn,
tạo món ăn đa dạng về màu sắc, mùi vị để kích thích trẻ ăn ngon miệng, ăn hết
định lượng, tạo điều kiện cho sự tiêu hoá thức ăn tốt.
* Cách bảo quản thực phẩm và lưu mẫu thức ăn:

giáo dục và nuôi dưỡng trẻ.
Đây là việc nhà trường xác định có tầm quan trọng lớn để đem đến hiệu
quả trong việc chăm sóc và phòng ngừa suy dinh dưỡng. Công tác tuyên
truyền là chủ yếu với nhiều hình thức khác nhau như: Tuyên truyền qua loa
đài của nhà trường vào các buổi đón và trả trẻ, góc trao đổi với phụ huynh ở
các nhóm lớp, gặp gỡ, trao đổi giữa giáo viên và phụ huynh thông qua đón
trả trẻ. Phát tờ tranh có các nội dung về nuôi dạy trẻ, cách chăm sóc, phòng
bệnh cho trẻ. Cụ thể là:
- Thông báo cho phụ huynh biết tình hình sức khoẻ của con em mình
thông qua biểu đồ tăng trưởng của các lớp và kết quả cân đo theo định kỳ.
- Tình hình bệnh tật của trẻ có thể phát sinh do thời tiết, khí hậu, môi
trường bên ngoài để phụ huynh có thể biết được và biết cách phòng chống bệnh
tật cho trẻ.
- Các thông tin cần thiết về cách chăm sóc con về bữa ăn hợp lí cho trẻ, khi
cho trẻ ăn cần phải cho trẻ ăn đầy đủ bốn nhóm thực phẩm, tỉ lệ các chất phải
cân đối, đủ lượng, đảm bảo nhu cầu dinh dưỡng theo độ tuổi, tuyên truyền cho
phụ huynh biết tầm quan trọng của việc nuôi con bằng sữa mẹ nhằm đảm bảo
nguồn dinh dưỡng cho trẻ và tiết kiệm được tiền bạc cho gia đình.
- Quan tâm đầu tư cho các góc tuyên truyền của trường và lớp, thông báo
cho phụ huynh các nội dung giáo dục dinh dưỡng, các biện pháp phòng chống
suy dinh dưỡng cho trẻ, kết hợp với các bản tin và hình ảnh được thay đổi nhiều
lần trong tháng để thu hút đươc sự quan tâm chú ý của phụ huynh.
- Thông báo cho phụ huynh biết tình hình sức khoẻ của trẻ qua các cuộc
họp, qua các buổi đưa đón trẻ, giáo viên trao đổi trực tiếp với phụ huynh, từ đó
giúp cho giáo viên và phụ huynh nắm được đặc điểm, cá tính của từng trẻ để có
biện pháp uốn nắn kịp thời và ủng hộ nhà trường trong công tác phòng chống
suy dinh dưỡng cho trẻ.

9


* Tóm lại: Qua việc nuôi dạy trẻ theo đúng khoa học, qua tuyên truyền của
nhà trường, qua phối hợp với trạm y tế để cân đo và khám sức khoẻ cho trẻ theo
định kì đã được các bậc phụ huynh khẳng định là bổ ích. Từ đó phụ huynh chủ
động phối hợp với nhà trường để nâng cao chất lượng chăm sóc nuôi dưỡng trẻ
và có biện pháp phòng chống suy dinh dưỡng cho trẻ.
2.4. Hiệu quả của sáng kiến
Do đổi mới kịp thời về công tác quản lý chỉ đạo, đổi mới công tác chăm sóc
nuôi dưỡng trẻ, tạo mọi điều kiện tốt nhất cho công tác nuôi dưỡng. Vì vậy mà
năm học 2017 - 2018 số trẻ suy dinh dưỡng giảm đi đáng kể bước đầu đã gây
được lòng tin của các bậc phụ huynh đối với chất lượng chăm sóc nuôi dưỡng
trẻ của nhà trường, chất lượng chăm sóc nuôi dưỡng trẻ đã được nâng lên rõ
rệt, tỉ lệ trẻ ăn bán trú trong năm học này tăng cao nhất so từ trước tới nay ở
trường Mầm Non Thị Trấn.
* Kết quả cụ thể
Năm học

Số trẻ Số
đi học trẻ
cân
đo

Cân nặng Chiều cao Thể
bình
bình
cân
thường
thường
Số
trẻ



92
%

255 92,3 22
%

8%

21

7,7
%

2017-2018 300

300

288

96

193 97,6 12

4,0

7

2,4


số kinh nghiệm như sau :
- Làm tốt công tác xã hội hoá giáo dục để huy động nguồn vốn, kinh phí
đóng góp của nhân dân để xây dựng cơ sở vật chất phục vụ tốt cho việc chăm
sóc nuôi dưỡng.
- Thực hiện có hiệu quả về chất lượng chăm sóc, giáo dục trẻ, đó là biện
pháp tốt nhất để huy động trẻ đến lớp và làm tốt công tác tuyên truyền với các
bậc phụ huynh để nâng cao nhận thức của họ về cách chăm sóc giáo dục trẻ
phòng chống suy dinh dưỡng cho trẻ.
- Phối hợp chặt chẽ với các ban nghành đoàn thể, với phụ huynh và trạm y
tế Thị trấn để khám sức khoẻ định kì, tiêm phòng, uống các loai Văcxin chống
các bệnh thường gặp cho trẻ.
- Cần nâng cao nhận thức về trách nhiệm tạo mọi điều kiện tốt nhất cho cán
bộ, giáo viên, tổ nuôi dưỡng đi học bồi dưỡng để nâng cao trình độ chuyên môn
nghiệp vụ trong công tác chăm sóc nuôi dưỡng trẻ.
- Nhà trường cần xây dựng kế hoạch cụ thể và ưu tiên đầu tư cho cơ sở vật
chất phục vụ cho công tác chăm sóc nuôi dưỡng trẻ.
- Cần lựa chọn và cung cấp các kiến thức cơ bản về cách chăm sóc nuôi
dưỡng trẻ theo khoa học, thông qua việc tổ chức buổi tập huấn chuyên đề cho

12


giáo viên và phụ huynh học sinh. Chỉ đạo giáo viên thực hiện nghiêm túc chế độ
sinh hoạt cho trẻ. Thực hiện cân đo theo dõi chấm biểu đồ sức khoẻ cho trẻ một
cách chính xác, đúng thời gian quy định.
- Chú trọng vệ sinh an toàn thực phẩm, từ khâu mua thực phẩm tại các cơ
sở hợp đồng đến khi chế biến và tổ chức cho trẻ ăn.
Năm học 2017-2018 và những năm tiếp theo đội ngũ cán bộ giáo viên
trường mầm non Thị Trấn sẽ luôn vượt khó khăn để hoàn thành tốt nhiệm vụ
của mình, tạo mọi điều kiện tốt nhất để nâng cao chất lượng về mọi mặt cho

NGƯỜI VIẾT
Lê Thị Hiền

13


PHỤ LỤC
Tài liệu tham khảo:
[1]. Tạp chí giáo dục mầm non (Vụ giáo dục Mầm non)
[2]. Sách hướng dẫn chăm sóc sức khỏe vệ sinh trẻ em lứa tuổi Mầm non
(Đại học sư phạm)
[3]. Một số biện pháp phòng tránh ngộ độc thức ăn

14


DANH MỤC
CÁC ĐỀ TÀI SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM ĐÃ ĐƯỢC HỘI ĐỒNG
ĐÁNH GIÁ XẾP LOẠI CẤP PHÒNG GD&ĐT
Họ và tên tác giả: Lê Thị Hiền
Chức vụ và đơn vị công tác: Phó hiệu trưởng
Trường mầm non Thị trấn Quan Hóa

TT

Tên đề tài SKKN

Kết quả
Cấp đánh
đánh giá