B(> GIAO DVC VA DAO T,~o
TRUONG D~I HQC MO THANH PHO HO CHi MINH
TRAN MAI HUYEN
NHiJNG YEU TO ANH HUONG DEN GIAO DICH
•
THE TIN DUNG
CUA VIETCOMBANK
,.. •
'
TREN DIA
BAN
TP HCM
•
Chuyen nganh
: Tai Chinh - Ngan hang
Ma s6 chuyen nganh: 60 34 02 01
LUAN
. VAN THAC
. SY TAI CHINH-NGAN HANG
....
""'
-
Nguai thµc
hi~n
TrAn Mai Huy~n
.
LOI CAMON
Tran trc,mg cam on PGS.TS Nguy~n Minh Ki€u da t~n tinh hu6ng ddn, h6 trq va
truyen d~t cho toi nhfrng y ki€n khoa hQC ve ly thuy€t cfing nhu kinh nghi~m tri~n khai
th\IC t€ trong qua trinh toi Iva ch9n va tri~n khai de tai "Nhfmg nhan t6 anh huang din
giao djch the tin dz.mg cua Vietcombank tren ilia ban Thanh ph6 H6 Chi Minh".
Tran tr9ng cam on Quy Thfry, Co giang d~y chuong trinh dao t~o Th~c sy Tai
chinh Ngan hang cua Truang d~i hQc Ma TP.
H6 Chi Minh da t~n tinh giang d~y, truyen
d~t nhfrng ki€n thuc, kinh nghi~m h€t sue b6 ich d~ toi c6 th~ hoan thanh lu~n van nay.
, Tran tr9ng cam on Khoa Dao t~o Sau D~i hQc, Truang D~i hQc Ma TP.
Hb
Chi
Minh da d(mg vien va t~o di€u ki~n thu~n lqi cho toi trong su6t qua trinh thvc hi~n lu~n
van nay.
dt,mg tren thi truang Vi~t Nam, tuy nhien, thi phfrn thanh toan cua Vietcombank dang svt
giam nghiem tn;mg va c6 nguy
CO'
bi cac ngan hang d6i thu vuqt qua. Tru6c th1,rc tr;;ing
d6, nghien cuu nay duqc th1,rc hi~n nh~m tim ra cac yeu t6 tac d(>ng t6i giao dich the tin
d\lng va dua ra cac khuyen nghi nh~m dfiy m;;inh giao dich the tin dvng trong ho;;it d(>ng
kinh doanh the tin dvng cua Vietcombank dia ban Tp H6 chi Minh n6i rieng va
Vietcombank n6i chung.
D€ tai tien hanh nghien cuu dinh luqng b~ng phuang phap h6i quy dµa tren s6
li~u cua 1798 chu the tin dvng cua Vietcombank dia ban Tp H6 chi Minh. Du li~u cua
nghien cuu g6m hai phfrn: du li~u v€ nhan than va nang lµc cua chu the duqc chiet xuftt
thong tin tu Yeu cfiu phat hanh the tin dvng, du li~u v€ d~c di~m giao dich cua chu the
duqc ghi nh~n tu h~ th6ng quan ly the khi chu the su dvng the tin dvng d~ thanh toan ti€n
ml'
'
hang h6a ho~c rut tien m~t.
Ket qua nghien ctru cho thfty ha nh6m nhan t6 tac d(>ng den giao dich the tin
dvng la nh6m bien d~c diem nhan khfiu h9c cua chu the (gi6i tinh, tubi); nh6m bien nang
lµc cua chu the (ngh~ nghi~p, thu nh~p, tai san the chftp, s6 luqng the); nh6m bien d~c
iii
Khai
2.2.2 Phan
2.2.3
ni~m
lo~i
Nghi~p
the tin d\lng ........................................................................... 7
the tin d\lng .............................................................................. 8
V\l phat hanh va thanh toan the tin d\lng ................................... 10
2.2.3 .1 Chu th€ tham gia vao ho~t d(mg phat hanh va thanh toan the tin d\lng 10
2.2.3.2 Quy trinh phat hanh the tin d\lng .......................................................... 11
v
2.2.3.3 Vong deri chu the .................................................................................. 11
2.2.3.4 Quy trinh thanh toan the tin dvng ......................................................... 12
2.3 Cac y€u tb cciu thanh giao dich the tin dvng ............................................... 14
2.3.1 Cac y€u tb cciu thanh giao dich the tin dvng ............................................ 14
2.3 .2Tftm quan tn;mg cua giao dich the tin dvng dbi v6i ho:;tt d('mg kinh doanh
the cua Ngan hang thuong m:;ti .. .. .. .. .. .. .. .. ... .. ... .... .. .. ... ... ... .. .. ... ... ... .. .. .. .. .. .. .. .. .. . 15
2.3 .3 Xac dinh va do luang giao dich the tin dvng trong ho:;tt d('mg kinh doanh
the
li~u ..........................................................................................
30
li~u .....................................................
31
3.4 Phuang phap XU ly va phan ti ch du
3.5 Tom t~t
.................................................................................................... 32
CHUONG 4 - PHAN Ti CH KET QUA NGHIEN CUD ...................................... 34
4.1 Phan tich th6ng ke mo ta ............................................................................ 34
4.2 Phan tich khac bi~t giua m()t s6 bi€n s6 dinh tinh va bi€n s6
ph\l thu(>c
.................................................................................................... 38
4.2.1 Ki~m dinh T-test cho hai m~u d(>c l~p ..................................................... 38
4.2.2 Phan tich Anova cho nhung bi€n tuba d~c tinh tra ten .......................... 39
4.3 Phan tich tuang quan va da c(>ng tuy€n ...................................................... 40
4.3. l Ki~m dinh S\f tmmg quan ........................................................................ 40
4.3.2 Ki~m dinh da c(>ng tuy€n ......................................................................... 43
4.4 Phan ti ch k€t qua h6i quy ........................................................................... 43
4.4.1 Mo ta k€t qua h6i quy ............................................................................. 43
4.4.2 Phan tich y nghia cac bi€n d(k l~p trong mo hinh .................................. 45
4.5 Tom t~t
S6 lfrn giao di ch ................ 73
Gia tri giao dich
binh quan .......................................................................................................... 7 5
Ph-µ 1-µc 7: K€t qua phan tich hbi quy mo hinh 3 -Ti~n lai binh quan ............. 76
TAI LI$U THAM KHAO ...................................................................................... 77
viii
DANH MVC HINH
Trang
Hinh 2.1: Vong dai chu the tin d\mg .................................................................. 12
Hinh 2.2: Quy trinh thanh toan the tin dvng ........................................................ 13
Hinh 3.1: Mo hinh nghien ciru d~ xufrt ................................................................ 26
ix
DANH MT)C BANG BIEU
Trang
Bang 3.1: Bang Mo ta cac bi€n ....................................................................... 28
Bang 4.1 T6m t~t thbng ke mo ta cac bi€n sf> djnh tinh .................................. 34
Bang 4.2 T6m t~t thbng ke mo ta cac bi€n sf> dinh luqng............................... 36
Bang 4.3 K€t qua ki€m d!nh T-test cho hai milu d(k l~p................................. 38
Bang 4.4 K€t qua ki€m dinh Anova ......... .............. ...... .. ... .. .. ... .. ... .... ... .... ... .... 40
May giao dich t\l d(mg
VISA
T6 chuc the qu6c t€ Visa
MASTER
T 6 chuc the qu6c t€ Master
JCB
T6 chuc the qu6c t€ JCB
CUP
T6 chuc the qu6c t€ China Union Pay
AMEX
T6 chuc the qu6c t€ Amex
xi
LUAN v AN T~C SY
CHUONG 1: Glffi THI¥U
D~TVANDE
di~n
dang duqc khach hang SU d\lllg ngay cang nhiSu, nhat la gi6i tre. Song, dich
V\l the vfin duqc cac ngan hang thuong m~i t~p trung c~nh tranh phat trien m~nh
nhAt (Le Van Hai, 2011 ). Hfru h€t cac ngan hang dSu
CUa thi truOng nay, tlrng bm)'c xam
nh~p,
hoan
thi~n
y thuc duqc tiSm nang to 16n
Va
ma r(}ng cac dich V\l cung
l'.mg.
Theo bao cao cua Euromonitor International 2013, thi tru0ng the
Se duy tri tinh hinh kha quan vai S\l' tang trucrng
a hai
Vi~t
(khoang 2,77
tri~u
the). Trong khi lqi
5USD thi con s6 nay
a cac
35USD (Anh), va trong khu
nhu~n
tinh tren 1 the tin d1,lng
a Vi~t Nam la
nu6c phat tri€n la 40USD (My), 38USD (Canada),
V\l'C
chau
A:
42USD (Malaysia), 38USD (Han Qu6c),
39USD (Thai Lan), 20USD (Philippines) ... (Bao cao H9i nghi The Vietcombank
2011).
Day la linh
tranh gay g~t tir nhfmg ngan hang c6 truy8n th6ng kinh doanh the. Ben c~nh d6,
nguyen nhan n9i t~i do Vietcombank chua chu d9ng tim ki€m va phan do~n khach
hang (trich bao cao danh gia ho~t d9ng kinh doanh 6 thang dfru nam 2012 & nhi~m
V\l tr9ng tam cho 6 thang cu6i nam 2012 cua Vietcombank).
V6i tinh nang "chi tieu tru6c, tra ti8n sau", "chi tieu khong bien gi6i", the tin
dl)l1g se ngay cang hfrp dfin khach hang bai phuang thuc chi tra nhanh ch6ng, thu~
ti~n, ngu6n v6n sir dl)l1g uu dai, an toan.
v6i k€t cfru dan s6 tre, thu nh~p binh quan cua ngub'i dan ngay cang tang,
d~c bi~t ngub'i dan Vi~t Nam da bu6c dAu quen v6i vi~c vay ngan hang d€ tieu dung
lam cho lqi nhu~ tir ho~t d9ng kinh doanh the ngay cang gia tang va chi€m cy tr9ng
-2 -
LUAN vAN TII~C SY
khong nh6 trong thu
nh~p
tir hoc;it d()ng ban le cua cac ngan hang thuang mc;ii. Qua
th1.rc ti8n qua trinh cong tac va nghien c(ru, v6i mong mu6n khai thac t6i da nguan
doanh thu tir kinh doanh the tin d\lllg, g6p phfin nang cao hi~u qua ho~t d()ng kinh
doanh the, toi ch9n d€ tai "Nhimg nhlin ta anh huirng din giao djch the tin d1:1ng
Vietcombank tren ilia ban Tp HJ Chi Minh ". Vi~c nghien c(ru d€ tai nay g6p phk
1.3
PH,;.M VI VA DOI TUQNG NGHIEN CUu
De tai nghien c(ru thl.rc trc;ing kinh doanh the tin dl,lng, cac yeu t6 tac d()ng
den giao dich the tin d\lllg Vietcombank tren dia ban Tp Ha Chi Minh. D€ tai gi6i
hc;tn phc;im vi nghien c(ru la the tin d\lllg ca nhan tren dia ban Tp Ha Chi Minh do
Vietcombank phat hanh va con hi~u lµc den 31/12/2013. D~ thu~ lqi cho vi~c danh
gia cac nhan t6 tac d()ng t6'i giao dich the, nhiing the con hi~u lµc nhung bi huy va
kh6a vinh vi8n den het ngay 31/12/2013 duqc loc;ii trir trong nghien c(ru nay.
1.4
PHUONG PllAP VA DU LI¥U NGHIEN CUu
-3 -
LUAN v AN T~C SY
1.4.1
Quy trinh nghien cll'u
Quy trinh nghien CUu cua dS tai nhifng nhan t6 anh huimg din giao djch
the tin dt;ng Vietcombank dia ban TP H6 Chi Minh duqc th1,rc hi~n qua 5 bu&c sau:
./
Bu&c 1: Xac dinh vAn dS nghien CUu, mvc tieu nghien CUu, ph!;tm vi va y
Vietcombank, ch9n Iva cac bien c6 lien quan den dS tai d€ xay d\l'Ilg mo hinh h6i
quy da bien th€ hi~n cac nhan t6 tac d{)ng t&i giao dich the tin dl,lilg cua
Vietcombank.
Dva tren ket qua cac gia thuyet nghien cw vs cac nhan t6 tac d<;>ng t&i
giao dich the tin dl,lilg Vietcombank da duqc ki€m dinh, dS tai dua ra m9t s6 khuyen
nghi nh~m tang giao djch the tin dl,lilg, nang cao hi~u qua kinh doanh the cua
Vietcombank tren d!;ti ban Tp HCM n6i rieng va toan h~ th6ng Vietcombank n6i
chung.
1.4.3
Dfr neu va phfm vi nghien cll'u
DS tai su dl,lilg du li~u trong ph!;tm vi 1798 chu the tin dl,lilg clia
Vietcombank tren dia ban Tp H6 Chi Minh phat hanh trong khoang thai gian tir
01/01/2012 den 31/12/2013, va con hi~u Ive den 31/12/2013. Trong d6 g6m 747
chu the nam 2012 va 1051 chu the niim 2013.
-4 -
LU!N VAN T~C SY
f)~ CO CO'
SCT SO
sanh, danh gia hi~U qua ho~t d(}ng kinh doanh the CUa
Vietcombank, m()t s6 s6 li~u th6ng ke tu bao cao cua H()i The ngan hang Vi~t Nam,
bao cao HQi nghi the Vietcombank dugc SU d\lllg.
d\lng trong ho~t d()ng kinh doanh the cua Viecombank dja ban Tp HCM.
ChuO'Ilg 3: Trinh bay phuO'Ilg phap nghien ctru, phuO'Ilg phap thu
th~p
du
li~u, xu ly du li~u, xay d\fllg mo hinh nghien ctru d~ xufit va dua ra quy trinh nghien
Clru.
ChuO'Ilg 4: Trinh bay k€t qua nghien Clru thong qua th6ng ke mo ta, ki~m
djnh S\f tuO'Ilg quan va da c()ng tuy€n cua mo hinh, phan tich h6i quy b~g phAn
m~m SPSS d~ dua ra mo hinh chinh thuc v~ cac nhan t6 tac d()ng d€n giao djch the
tin d\lllg trong ho~t d()ng kinh doanh the cua Vietcombank tren dja ban Tp H6 Chi
Minh.
ChuO'Ilg 5: Tom t~t k€t qua nghien ctru, tir d6 dua ra k€t lu~, khuy€n nghi
nh~m tang cao lugng giao djch trong ho~t d()ng kinh doanh the tin d\lllg t~i
Vietcombank dja ban Tp HCM n6i rieng va h~ th6ng Vietcombank n6i chung.
-5 -
LUAN vAN T~C SY
CHUONG 2:
ca so LY THUYET
(remittance), mua xeng danh b?c (gambling chip) ...
./
Giao dich thanh toan the trµc tuySn la giao dich thanh toan the tren cac trang
ban hang hoa, dich V\l tren internet cua cac dan vi chfrp nh~n the trµc tuySn .
./
Giao dich thanh toan hang hoa dich V\l qua ATM la giao dich mua ban hang
hoa dich V\l do chu the thµc hi~n qua h~ th6ng A TM dS tra tien cho cac nha cung
l'.rng hang hoa dich V\l da ky kSt hqp d6ng cung cfrp dich V\l thanh toan qua ngan
hang .
./
Giao dich MO/TO la giao dich ·mua ban hang hoa/dich V\l duqc chu the thµc
hi~n
qua thu/ di~n tho?i/ fax .
./
Giao dich NO-SHOW la giao dich chu the su d\lllg the dS d~t ch6 tru&c trong
khach S?n nhung khong SU d\lllg phong va khong thong bao huy theo dting quy
dinh CUa khach S?n. Khi d6, khach S?n CO quyen ghi nq tai khoan the CUa chu the
tri gia tien phong m
achuc nang cua chiec the nay Ia nhiing dich V\l ma n6 cung cfip cho chu the. Bm
th~, the thanh toan mang d~c tinh cua 2 lo~i: san phfim va dich V\l. Nghien CUu nhiing
nhan t6 anh huang t&i giao dich the tin d1,lng cua Vietcombank tren dia ban Tp HCM
duqc dµa tren cac d~c tinh cua the thanh toan.
2.2.1
Khai ni~m the tin dyng
The duqc xem la san phfim ngan hang hi~n d~i danh cho khach hang hen
c~ nhiing san phfim va dich V\l ngan hang truy~n th6ng. The mm duqc cac ngan
hang thucrng m~i Vi~t Nam cung cfip cho khach hang vao dfiu nhiing niim 1990 nhung
c6 t6c d9 phat tri~n rfit nhanh va den nay hfiu nhu tfit ca cac ngan hang thucrng m~i d~u
c6 cung cfip lo~i san phfim va dich V\l nay (Nguy€n Minh Ki~u, 2012).
Theo Quyet dinh s6 20/2007/QD-NHNN ngay 15/05/2007 cua Ngan hang
Nha nu&c Vi~t Nam, the tin d\lllg Ia the cho phep chu the thµc
hi~n
giao dich the trong
ph~m vi h~n muc tin d1,lng da duqc cfip theo thoa thu~n v&i t6 chuc phat hanh the.
-7 -
LUAN VAN T~C SY
sang~ muc chi tieu, mua s~m hang hoa dich V\l. Ngoai ra, cac ngan hang con quy
dinh h~ muc SU d\lng the trong ngay' dieu nay giup khach hang giam thi~u rui ro khi
the bi mdt c~p, thdt l~c.
The tin d\lllg la m()t phuong
ti~n
thanh toan duqc luu hanh va SU d\lllg trong
va ngoai nu6c Vi~t Nam. Ben c~ d6, the tin d\lllg con duqc xem nhu m()t cong C\l tin
d\lllg trong linh VlJC cho vay tieu dung. Khac v6i cac hinh thuc tin d\lllg truyen th6ng,
chti the tin d\lng chi thµc sµ vay nq ngan hang khi su d\lllg the d~ thanh toan hang hoa,
dich v1,1 ho~c (mg tien m~t, vi~c tinh lai vay chi thµc sµ diSn ra khi khach hang khong
thanh toan toan b() s6 tien da su d\lllg b~ng the khi d~n h~n. Ngoai ra, h~n muc tin
d\lllg ngan hang cfrp cho chu the la h~n muc tin d\lllg tufin hoan, rue la mfo khach hang
tra nq thi phfin h~n muc con duqc phep SU d\lllg se tµ d
va the ph\1, d6ng thai c6 quyen dua ra cac yeu du lien quan d€n vi~c SU d\lllg the cua
the chinh va the ph\1.
./ The ca nhan do cong ty/ t6 chuc uy quyen su d\lllg (the cong ty): la the do m()t
cong ty/ t6 chuc dtrng ten de nghi phat hanh va uy quyen cho ca nhan thu()c cong ty/ t6
chuc d6 su d\lllg. Cong ty/ t6 chuc dtrng ten tren de nghi phat hanh c6 quyen dua ra
cac quy€t dinh lien quan d€n vi~c SU d\lng the d6 va chiu trach nhi~m thanh toan cac
khoan du nq phat sinh tir the b~ng ngu6n tien cua cong ty/ t6 chuc d6. Ca nhan duqc
cong ty/ t6 chuc uy quyen SU d\lng the khong duqc phep de nghi phat hanh the ph\1.
Phan lo1;1i theo h1;1n muc tin d\lllg the
./
The chufin (Standard Card): day la lo1;1i the ca ban nhfrt, duqc phat hanh ph6
bien cho m9i d6i tuqng nguai tieu dung. Theo quy dinh cua Vietcombank, lo1;1i the nay
c6 h1;1n muc nho han 50 tri~u d6ng .
./
The vang (Gold Card): lo1;li the nay duqc phat hanh cho nhfrng khach hang c6
mire thu nh~p trung binh, h~ muc cua the tir 50 tri~u d6ng d€n du6i 200 tri~u d6ng .
./
The b1;lch kim (Platium Card): la lo1;1i the duqc phat hanh cho nhfrng khach
hang "cao cfrp" - nhfrng khach hang c6 muc s6ng, thu nh~p va nhu du tieu dimg cao.
Lo1;1i the nay c6 h~ muc tin d\lllg tu 200 tri~u d6ng tr& ten.
Phan lo1;1i theo d~c di~m ky thu~t
./ The bang tir: do duqc san xufrt tren ky thu~t tir tinh, thong tin cua chu the duqc
ghi trvc ti€p tren dai bang tir phia m~t sau cua the. Lo1;li the nay c6 nhuqc di~m de bi
Phan loi;ii theo hinh thuc dam bao ngu6n tra ng
./ The tin d\lng tin chfrp: the dugc phat hanh dva tren uy tin cua chu the d€ dam
bao cho ngu6n tra ng .
./ The tin d\lng th€ chfrp: the dugc phat hanh dva tren tai san ma chu the ky quy,
cfun c6 hay th€ chfrp cho ngan hang phat hanh d€ dam bao cho ngu6n tra ng.
2.2.3
Nghi~p
2.2.3.1
Chu th~ tham gia vao ho~t dqng phat hanh va thanh toan the tin d\lng
V\l phat hanh va thanh toan the tin d\lng
Theo Quy ch€ phat hanh, thanh toan, sir d\lng va cung cfrp dich V\l h6 trg hoi;it
d()ng the ngan hang ban hanh kem theo Quy€t dinh s6 20/2007/QD-NHNN ngay
15/05/2007Chu the: la ca nhan ho~c t6 chuc dugc t6 chuc phat hanh the cung cfrp the
dS su d\lng bao g6m chu the chinh va chu the ph\l.
T6 chuc phat hanh the: la ngan hang, t6 chuc tin d\lllg phi ngan hang, t6 chuc
tin d\lfig hgp tac, t6 chuc khac khong phai la t6 chuc tin d\lllg dugc phep thvc hi~n
vi~c
phat hanh the cho chu the
su d\lllg theo quy dinh cua phap lu~t.
TMCP Ngo~i thuong VN v/v ban hanh quy trinh nghi~p V\l the cua Vietcombank, phat
harm the tin d\lllg la m
SO'
ve Chi nhanh quan ly d6ng thai thong bao cho khach hang ve h~ mire tin d\lllg
the duqc cfrp.
T~i
Chi nhanh - duqc gQi la chi nhanh phat hanh, tai khoan the duqc
ma, thong
tin du li~u cua khach hang duqc c~p nh~t tren h~ th6ng va truyen ve Trung Tam The.
T~i
Trung Tam The Vietcombank, the duqc
Khuy€n khich
su dl,lilg (giao
dich) the
./ Giai do~ phat tri€n chu the: day la giai drn;m dfru tien - giai do~n phat tri€n v~
s6 lugng the tin dl,lilg, cac ngan hang phai c~ tranh nhau d€ tim ki€m va phat
tri€n chu the .
./ Kich ho~t the: sau khi chu the nh~n the, cac ngan hang phai c6 giai phap d€ cac
chu the ma khoa the va s~n sang SU dl,lilg .
./ Khuy€n khich su dl,lilg (giao dich) the: day la giai do~n phat tri€n v~ chfit luqng,
sau khi the duqc kich ho~t, cac ngan hang phai c6 nhfrng chinh sach khuy€n
khich chu the SU d\lng (tang doanh s6 thanh toan va du nq the tin d\lng), tu d6
mang l~i nhi~u lqi nhu~ cho ho~t d()ng kinh doanh the .
./ Duy tri chu the: duy tri long trung thanh CUa chu the.
2.2.3.4
Quy trinh thanh toan the tin d\lng
Khi nh~n duqc the tin d\lng, chu the c6 th€ su dl,lilg the d€ thanh toan hang hoa,
dich V\l t:;ii tfit ca cac don vi chfip nh~n the (ngo~i trir the American Express chi thanh
toan duqc t~i cac don vi chfip nh~n the cua VCB, do VCB la ngan hang d()c quy~n
thanh toan lo~i the nay) ma khong phai tra bfit cu khoan phi thanh toan nao. Ho:;it d()ng
thanh toan the tin dl,lilg duqc thµc
hi~n
nhu sau:
(7)
16 chii'c chuy~n m~ch the
r••·······
i• I
II
I·--- --
>gan hang Thanh to:in
1.
Chu the th1.rc hi~n giao dich thanh toan bing the t~i cac don vi ch~p nh~n the.
2.
Dan vi ch~p nh~n the dua the vao khe d9c the (d6i v6i the chip) ho~c qm;t
the (n~u la the tir) tren may POS de nh~p du li~u cua the, du li~u nay dugc truy€n
v€ ngan hang thanh toan de kiem tra thong tin the va xin dp phep giao dich.
3.
Ngan hang thanh toan truy€n thong tin the va xin cfip phep giao dich t6i T6
chuc chuyen m~ch the.
4.
T6 chuc chuyen m~ch the ti~p tl,lc truy€n thong tin the va xin cfip phep giao