B GIÁO D

O

B

IH

YT

C HÀ N I

LÊ THANH LIÊM

NGHIÊN C U

NG

CH NG VIÊM VÀ PHÂN L P M T S
THÀNH PH N T

ALKALOID TOÀN

PH N C A R CÂY BÁ B NH
(EURYCOMA LONGIFOLIA JACK.)
LU N

CH C

HÀ N I 2018



C H C C TRUY N


-

chân thành
-

-

-

Lê Thanh Liêm


M CL C
Trang
DANH M C CÁC KÝ HI U, CH

VI T T T

DANH M C CÁC B NG
DANH M C CÁC HÌNH
TV
NG QUAN
Eurycoma

Eurycoma
1.2. T ng quan v loài Eurycoma longifolia


4

.....

5

......

9

........

14

1.3. T ng quan b

....... 15

1.3.1. Khái ni

......

15

1.3.2. Vai trò c

........

16


.........

21

in vivo

..........

21


........

22

........ 22
2.3.1

..................................
nh tính m t s nhóm ch t h

22

n alkaloid

toàn ph n ....................................................................................................

22



28

lý s li u

2.3.3

t qu

3:

.... 29
......

29

.............................

29

in vitro, in vivo

3.2.1.

các nhóm ch

n alkaloid toàn ph n

r Bá b nh


36

3.3.2.1. Nh n d ng ch t EL-

.. 36

3.3.2.2. Nh n d ng ch t EL-

. 41

3.3.2.

.. 45

in vitro


48
4: BÀN LU N

....

51

4.1. V tác d ng sinh h

......

51


1

H-NMR

Ph c

ng t h t nhân proton

A-549

T bào u

COX

Cyclooxygenase

D

Diclomethan

DD

Dung d ch

i

n Vi t Nam IV
DEPT

Ph DEPT


Acid clohydric

HepG2

T bào u

HL-60

Human leukemia 60

HMBC

Ph

HO

Heme oxygenase

HSQC

Ph

h t nhân qua nhi u liên k t

h t nhân tr c ti p


IC50


T bào u

MS

Ph kh

MTT

3-(4,5-dimethylthiazol-2-yl)-2,5-diphenyl tetrazolium bromide

NaCl

Natri clorua

NaOH

Natri hydroxit

NF-

Y u t nhân kappa B

nNOS

Nitric oxide synthase th n kinh

NO

Nitric oxide


Tên b ng

3.1 K t qu

Trang

các nhóm ch

n ELA b ng

ph n ng hóa h

30

3.2 K t qu ho t tính ch ng viêm c a cao

n ELA t

r cây

Bá b nh
3.3

. 31
ng c

n ELA t r cây Bá b

phù



r cây Bá b nh .................................................................................

49


DANH M C CÁC HÌNH
Hình

Tên hình

Trang

1.1

Hình thái th c v t cây Bá b nh (Eurycoma longifolia

1.2

C u trúc c a m t s quassinoid phân l p t cây Bá b

1.3

C u trúc c a m t s alkaloid phân l p t cây Bá b

1.4

C u trúc c a m t s triterpen phân l p t cây Bá b

1.5

...

12

.... 13

.

.. 30
..

35

n

ELA, h dung môi D:M (20:1)
1

5

36

3.4

Ph

H-NMR c a h p ch t EL-

.


3.9

Ph kh

13

C-NMR c a h p ch t EL-

.. 39
n t c a h p ch t EL-1.......................

40

H-NMR c a h p ch t EL-2.....................................................

41

3.10 Ph

1

3.11 Ph

13

C-NMR c a h p ch t EL-2 ...................................................

42



.

45

.

46

3.18 Ph DEPT c a h p ch t EL-

..

46

3.19 Ph MS c a h p ch t EL-

.

47

3.20 C u trúc c a h p ch t EL-

. 47

C-NMR c a h p ch t EL-



TV
Vi t Nam là qu c gia n m trong vùng khí h u nhi

alkaloid
u:

1.

2.

alkaloid

p

2-3

1

alkaloid


c2m

tài s

c ti n hành v i các n i dung

sau:
N i dung 1: Nghiên c u v tác d ng sinh h c:
-

ng ch ng viêm in vitro c a


L p Ng c lan (Magnoliopsida)
Phân l p Hoa h ng (Rosidae)
B Cam (Rutales)
H Thanh th t (Simaroubaceae)
Chi Eurycoma
Loài E. longifolia
Eurycoma
Eurycoma Jack là nh ng cây g hay cây b i có v

ng, nhánh ph lông

tuy n sít nhau. Lá m c so le, lá kép lông chim nh , có nhi
nguyên, thuôn. C m hoa là chùy r ng, g n
ho c dính

g

ng

i

ng ph lông tuy

g p trong. Nh 5, xen k

v i cánh hoa, nh

có 2 v y có lông nhung
ngã xu ng, l



t là loài Bá

b nh phân b r ng rãi t
M

o Borneo (Indonesia) và Philippin. Loài này còn xu t hi n

Trung Qu c,

và m t s vùng khác n a [12].
3

Nam


Theo tác gi Ph m Hoàng H , h Thanh th t (g i là h Kh m c)

Vi t

Nam có 8 chi:
Samadera

Quassiflavonoid, saponin, tanin, acid h
các nhóm ch
B ng 3.1. K t qu

ng kh
o


Ph n ng v i TT. Mayer

++

Ph n ng v i TT. Bouchardat

++

Ph n ng v i TT. Dragendorff

++

Ph n ng Liebermann-burchardt

-

Ph n ng Keller-Kiliani

-

30

k t
lu n

Có

Không




4

Saponin

Hi

5

Anthranoid

Ph n ng Borntrager

-

Ph n ng v i dd s t (III) clorid 5%

+

Ph n ng v i dd chì acetat 10%

-

Ph n ng v i dd gelatin 1%

-

Ph n ng v i TT Felling

-

n EL

c th

n ELA r Bá b nh

ho t tính ch ng viêm trên t bào

RAW264.7 và th c nghi m t i Trung tâm tiên ti n v Hóa sinh h

, Vi n

Hóa sinh bi n, Vi n Hàn lâm Khoa h c và Công ngh Vi t Nam. K t qu
c th hi n

b ng 3.2.

B ng 3.2. K t qu ho t tính ch ng viêm c a cao

n ELA t r

cây Bá b nh
% c

Tên m u

Sai s

ch


10444

1,31

µg/ml

31


10 µg/ml

25,56

1,00

101,13

2,36

30 µg/ml

31,74

0,38

96,94

1,49

50 µg/ml


25,78

0,58

96,54

0,67

3 (µM)

74,70

1,20

93,27

1,12

Cardamonin*

*

2,59 ± 0,18
(µM)

c s d ng làm ch ng

Nh n xét
T k t qu

c lý sinh hóa-Vi

c li

trên mô hình gây phù chân chu t b ng carrageenan.
K t qu m

tích chân chu t c a các lô và % c ch phù

c a lô th so v i lô ch
B ng 3.3.

c th hi n

ng c a cao

b ng 3.3.
n ELA t r cây Bá b nh

phù chân chu t
Sau 3 gi gây phù

Lô thí nghi m
phù
(%)
Ch ng b nh lý

Sau 5 gi gây phù

Sau 7 gi gây phù


so v i
ch ng


ELA 50 mg/kg

49,1±4,8

-6,9

46,2±3,4

-10,1

32,7±2,2

-12,9

ELA 250 mg/kg

34,3±5,0

25,4

35,9±4,0

14,4

28,5±4,2

ch ng b

t m c phù l n nh t, t i 7 gi thì m c phù chân chu

gi
Lô u ng ELA li

ng 50 mg/kg th tr ng chu t có th tích bàn

chân phù còn l

ng b nh lý t i c 3 th

m 3 gi , 5 gi và 7

gi .
Lô u ng ELA li
phù bàn chân t i th

ng 250 mg/kg th tr ng chu t có % th tích
m 3 gi nh

ng b

ng kê (P > 0,05). Sau 5 gi và 7 gi thì m
chân phù c a lô u ng m u th gi

c ch bàn
i lô ch ng


ng t l 1:1. Kh i silicagel

thu h

n, b

c c t quay
chi t pha r n

c ti p theo.
33


Chu n b c t: c t s

c r a s ch, tráng b

nhiên. Lót bông

t và c

ng lên c

nh ch c ch n trên giá. Cho silicagel pha

ng ch

b t phân b

khô t


v ih

n nh là ELA-I.2.1 và

ELA-I.2.2. Ch t c n tách n m
v

ng

n ELA-

ch và khó tách, ti p t

n này
n này trên s c ký c t

Sephadex v i h dung môi ly gi

c (M/W) t l 1:1, thu

c 1 ch t s ch ký hi u EL-1 (9,5 mg).
Trên phâ

n ELA-I.4 s c ký c t silicagel và r a gi i v i h dung môi

D/M (20:1 v/v), s
Trên phân

c 1 ch t s ch ký hi u EL-2 (6,5 mg).

(0,09g)

R ak t
tinh b ng
CH2Cl2

Silicagel pha
ng

D/M(30:1)
EL-3
(15mg)
ELA-I.2.1
0,15g

ELA-I.4
(0,09g)

D/M (20:1)

EL-2
(6,5mg)

ELA-I.2.2

Sephadex M/W (1:1)
EL-1 (9,5mg)

phân l p các ch t EL-1, EL-2, EL-3


c

3.3.2.1. Nh n d ng ch t EL-1

Hình 3.4. Ph

1

H-NMR c a h p ch t EL-1
36


Hình 3.5. Ph giãn 1H-NMR c a h p ch t EL-1
H p ch t EL-

i d ng b t màu vàng. Trên ph

ng cao xu t hi n tín hi u c
nhóm O-CH3.

ng d ng singlet t

ng h n proton H-2 xu t hi n
a vòng pyridin, có tín hi u c

a

ng th p nh t do

ng d

xu t hi n tín hi u c

ng c nh

-5=6,93 ppm (1H, d, J = 10 Hz). Trên
ng t i 7,95 ppm (1H, d, J

nh là H-

u này kh

l ch gi a H-8 và H khác, c th là có s

37

i

nh có s
i H-

m khác


nh n d ng vòng canthin chính là h ng s J gi a H-10 v i H-11 là 10,0 Hz và
H-10 v i H-8 là (2-2,5 Hz). Các proton còn l
8,12 ppm (1H, d, J
6,93 ppm (1H, d, J

c th hi



tín hi u c a 15 carbon, và
c m t nhóm methoxy OCH3 có

55,72 ppm. Trên ph

xu t hi n tín hi u c a 7 carbon b c 4 t

(C-6); 161,60 (C-9); 116,81 (C-12); 140,15 (C-13); 129,32 (C-14); 131,56 (C15); 135,05 (C-16),

i v i C-

ng h

c bi t xu t hi n t

ng

ng so v
nh n d ng vòng canthin. Ngoài ra trên ph

38

còn xu t hi n b y carbon


chuy n d ch hóa h

methin


13 15
7 N
6
O

1
2
N 3
16
4

5

Hình 3.8. C u trúc c a h p ch t EL-1
39