10 năm trước, tôi viết về liệt sỹ Đặng Thùy Trâm (tiếp)
Dẫu nặng lòng thương yêu bố mẹ và các em, Thùy Trâm vẫn
không chỉ ý thức trách nhiệm của bản thân đối với đất nước
thời chiến tranh, mà còn cố gắng truyền cho em tình cảm cao
đẹp đó.
Quyết định xung phong vào chiến trường, ngay khi tốt nghiệp, chị viết
thư cho bố mẹ: “Bố mẹ thương yêu ơi, đừng lo cho con. Con chỉ ân
hận mai này đi công tác xa, con chẳng giúp gì được bố mẹ và các
em...”.
Và xoa dịu tâm trạng lo lắng của em gái: “Phương Trâm thương yêu!
Đừng bao giờ yếu đuối như vậy. Hãy cứng rắn như Giên E-rơ. Cuộc
đời hiện nay đang giữa cơn gió lốc. Cơn gió buổi giao thời trước lúc
trời êm đẹp.
Những ước mơ ngày xưa: mơ một căn nhà êm ấm, ở đó tất cả
chúng mình quây quần bên bố mẹ chắc khó thực hiện. Đất nước và
lương tâm đòi hỏi mình phải hy sinh nhiều hơn. Nói cho cùng, nhà
mình vẫn chưa cống hiến gì đáng kể cho đất nước.
Hơn mười năm kháng chiến, gia đình vẫn nguyên vẹn, trong khi biết
bao người đã ngã xuống. Mình lớn lên giữa thời buổi này, lẽ nào lại
tìm một nơi an nhàn nhất? Lương tâm chị không cho phép”.
Sẽ sai lầm, nếu nghĩ rằng, Thùy Trâm thanh thản từ bỏ cuộc sống ít
vất vả hơn ở hậu phương, bởi quanh chị, tất cả bạn bè đều là người
tốt. Trái lại, thực tế không thiếu kẻ cơ hội, ích kỷ, giả dối, song chị
vẫn biết chọn cho bản thân lối sống kiên định, mạnh mẽ.
Chừng hai tuần sau ngày tập trung học khóa huấn luyện chuẩn bị đi
Nam, thất vọng trước những người quá “khôn”, Thùy Trâm tâm sự
với bạn thân, anh Dương Đức Niệm: “Mình đang sống ở căn phòng,
mà như ở một nơi xa lạ. Niệm đừng ngạc nhiên - quả thật, những
con người ở đây là như thế đấy. Họ sống trong sự chiều chuộng của
Đảng và nhân dân. Ấy thế mà họ trốn tránh những gian khổ đang
chờ đợi họ.

những lá thư từ nơi đối mặt với cái chết của chị gửi về từ mặt trận
còn có tác dụng tăng cường sức mạnh cho người hậu phương.
Hãy nghe chị kể chuyện về đồng bào địa phương, nơi có “hàng ngàn
tấm guơng hy sinh có thể viết thành những bài ca tuyệt đẹp. Ngay chị
y tá cơ quan, trong trận oanh tạc vừa rồi cũng lấy thân mình che cho
thương binh. Chị chết khi mới 21 tuổi và vừa cưới tháng 12 năm
1966” (thư ngày 23 tháng tư năm 1967).
Cảnh đời bi tráng điển hình như thế của một gia đình công chức giữa
thủ đô Hà Nội, thời cuối thế kỷ XX chắc chắn là đề tài không thể bỏ
qua đối với bất cứ người cầm bút nào. Và tôi đã nảy ra cái tít “Đi tìm
Su-li-cô” để đặt cho bài viết. Cái tít bắt nguồn từ cuộc trò chuyện với
bà Doãn Ngọc Trâm.
Bà kể : “Thùy Trâm rất thích ca hát và hay hát. Đã ngót ba mươi năm
(đến 1995-TG), cứ mỗi dịp có việc qua dốc Thọ Lão (cuối phố Lò
Đúc, nơi ở cũ của gia đình-TG), tôi lại thấy văng vẳng tiếng nó hát. Ai
ngờ con Thùy (Trâm) nhà tôi lại chính là Su-li-cô”.
Su-li-cô là tên cô gái trong bài hát cùng tên của Gru-di-a. Bài hát kể
về mối tình bi hùng của cô gái với chàng trai trong thời buổi đất nước
có chiến tranh. Họ chia tay nhau, cả hai ra mặt trận. Có điều mỗi
người đi một ngả. Chiến tranh kết thúc. Chàng trai trở về nơi hẹn. Cô
gái đã hy sinh...
(Còn nữa)
Vinh Thu
Tin bài liên quan:
10 năm trước, tôi viết về liệt sỹ Đặng Thùy Trâm - kỳ 3
10 năm trước, tôi viết về liệt sỹ Đặng Thùy Trâm