10 năm trước, tôi viết về liệt sỹ Đặng Thùy Trâm - kỳ 3
Ghi chép “Đi tìm Su-li-cô” của tôi hoàn thành chủ yếu nhờ vào
ký ức hoàn hảo của anh Dương Đức Niệm và thông tin từ hơn
hai mươi lá thư anh còn giữ được của Thùy Trâm.
Những lá thư chứa đựng khá nhiều sự kiện quan trọng diễn ra trong
thời gian hơn một năm rưỡi (lá đầu ghi ngày 17 tháng 2 năm 1966, lá
cuối-21 tháng 9 năm 1967).
Anh Niệm cũng là người cùng với bà Doãn Ngọc Trâm được chứng
kiến phút chia tay đầy xúc động với Thùy Trâm, lúc lên đường xa Hà
Nội, sáng sớm ngày 20 tháng 12 năm 1966.
Anh Niệm kể: “10 giờ tối ngày 19 tháng 12 năm 1966, Thùy Trâm
nhận được thông báo “mật” - 5 giờ sáng mai xuất phát. Chị xin phép
tổ chức về thăm gia đình và chia tay người thân, bạn bè.
Sớm hôm sau tôi đạp xe đến nhà Thùy Trâm. Bác Khuê (bố Thùy
Trâm - TG) sang Đông Anh cấp cứu cho nhân dân địa phương sau
trận bom trước đó hai ngày vẫn chưa về.
Tôi cùng bác gái tới nhà thờ Liễu Giai, cuối đường Đội Cấn (địa điểm
tập kết bí mật của Đoàn đi B). Chuyến đi ấy cả đoàn chỉ độc nhất
Thùy Trâm là gái. Chị gọn gàng trong bộ quân phục giải phóng, đầu
Anh hùng Quân
đội Nguyễn Đức
Thắng và cụ
Đặng Ngọc Khuê
- thân sinh bác sĩ
Đặng Thùy Trâm
đội mũ mềm.
Gương mặt vẫn ửng hồng, rạng rỡ. Đôi mắt đen hạt nhãn, ướt long
lanh. Vừa phát hiện ra đôi mắt ấy, tất cả những lời đằm thắm, trau
chuốt, giàu ý tưởng, mà tôi sắp đặt, nhẩm thuộc từ đêm hôm trước
cho phút chia tay, bỗng tan biến đâu hết.
Hình như bác Ngọc Trâm cũng rơi vào tình trạng giống tôi. Hai mẹ

cậu lính ào vào phòng làm việc.
Chúng đứng nghiêm, giơ tay chào và xin phép... thủ trưởng khao bia!
Đứa đầu têu trịnh trọng đặt lên bàn tờ báo Tiền Phong và lắp
bắp...Thủ trưởng đã tìm được địa chỉ gia đình chị Thùy Trâm !”.
Thế rồi, chờ thu xếp ổn công việc, anh Tư Thắng đã vượt trên hai
ngàn cây số, từ Trà Nóc (Cần Thơ), tới thăm gia đình liệt sỹ Đặng
Thùy Trâm (khi ấy còn ở nhà B5, tập thể Trung Tự, Hà Nội).
Tấm hình cảm động ghi lại hình ảnh anh Tư Thắng với ông Đặng
Ngọc Khuê, cùng mấy dòng tin ngắn sau đó được đăng trong mục
“Hồi âm bài báo” (trang 2 báo Tiền Phong số 18 tháng 4 năm 1995).
Bài đăng khá lâu, tôi mới biết mình đã quên một sự kiện ngẫu nhiên
khác, hết sức thú vị-mảnh đất người nữ bác sỹ anh hùng yên nghỉ từ
trước thời điểm tôi viết bài đúng 5 năm (1990), Nghĩa trang liệt sỹ
huyện Từ Liêm, Hà Nội chính là cánh đồng quê tôi.
Nơi chúng tôi từng nhiều năm tha thẩn chăn trâu, cắt cỏ và hò nhau
thả diều vào những dịp cuối hạ, đầu thu-trong những ngày thơ ấu,
hơn bốn mươi năm trước.
Những tình huống ngẫu nhiên kỳ lạ khó lý giải đó phải chăng theo
như tôi nghĩ đó là bản chất tốt đẹp, cao cả, thiêng liêng của con
người, cuối cùng không sớm thì muộn con người cũng sẽ nhận ra.
Hà Nội, 2005
Vinh Thu
Tin bài liên quan:
10 năm trước, tôi viết về liệt sỹ Đặng Thùy Trâm (tiếp)
10 năm trước, tôi viết về liệt sỹ Đặng Thùy Trâm