Một cây cầu bắc qua dòng sông cay đắng
TT - Đây là bức thư Robert Whitehurst (anh trai của
Fred) gửi cho bà Doãn Ngọc Trâm (mẹ của chị
Thùy Trâm). Thư viết ngày 28-5-2005, lúc 23g47,
được mở đầu bằng một dòng chữ “Gửi người mẹ
tuyệt vời”. Tuổi Trẻ xin được trích đăng...
Gửi người mẹ tuyệt vời,
Sau bức thư rất dài gửi đi không nhận được hồi âm,
tôi cứ nghĩ có lẽ mình đã làm bà bực mình, thế nhưng
hôm nay bà gửi cho tôi một bức thư và trao cho tôi một
nhiệm vụ nặng nề - làm một người sáng suốt. Tôi
không dám chắc mình có phải là người sáng suốt hay
không nhưng tôi sẽ cố hết sức thành thật nhất.
Tôi gọi điện cho mẹ tôi, đọc cho mẹ tôi nghe bức thư
của bà và dường như cả hai mẹ con tôi đều hòa
chung nước mắt với bà, cảm nhận được vị mặn chát
của nỗi buồn - nỗi buồn giống nhau ở mọi con người.
Robert Whitehurst
(thứ nhất, bên
phải) và Frederic
Whitehurst (đứng
giữa, hàng sau) -
người lính Mỹ đã
gìn giữ cuốn nhật
ký suốt hơn 30
năm qua
Tôi xin mẹ tôi cho một lời khuyên và sau đây tôi xin
chuyển tới bà những suy nghĩ của mẹ tôi và cũng là
của tôi.
Tôi nghĩ không ai có thể xúc phạm đến Thùy, và không
ai từng hiểu Thùy như bà hiểu. Bà là mẹ của Thùy và

điều mà tất cả chúng ta đều cần phải học. Chúng tôi,
những kẻ sống bên ngoài vầng ánh sáng gia đình ấy,
sẽ không bao giờ tước đoạt đi được những lời chị
thường viết gửi đến bà, đến gia đình.
Nhưng tất cả chúng tôi đều cần học những bài học kia
- những bài học về danh dự, những bài học về tinh
thần trách nhiệm và chăm sóc người khác, bài học về
tận tụy với sự nghiệp và những bài học mà chính chị
là một tấm gương về tình yêu kiên định, về cái đẹp và
lòng nhân ái. Tôi biết Thùy không định viết cho cả thế
giới rộng lớn này đọc, nhưng có lẽ chính vì thế mà
những niềm tin sâu thẳm trong chị được nói ra rất tự
nhiên, và tôi đã thấy chị có đủ dũng cảm để theo đuổi
niềm tin ấy trong trận thử thách cuối cùng.
Cả Fred và tôi đều rất sung sướng vì bà còn sống với
gia đình để được nhận những lời con gái bà gửi lại,
nhưng cả hai chúng tôi đều nghĩ rằng giá như cách
nào đó chị còn sống cho đến ngày giải phóng thì
chúng tôi sẽ thấy hạnh phúc hơn nhiều. Cho đến lúc
này tôi là người đã đọc đi đọc lại cuốn nhật ký nhiều
hơn ai hết. Trước đây tôi đã viết và bây giờ tôi xin
nhắc lại rằng tôi không hề đọc thấy điều gì có thể
khiến Thùy hoặc bà thấy khó xử. Những lời chị giải
bày về tình yêu cũng như lời gọi tha thiết hướng tới
gia đình sẽ khiến bà xúc động hơn cả, nhưng bất cứ ai
được đọc những lời đó đều cảm thấy xúc động...
Tôi đã gặp Steve Maxner ở Texas và từ đó đến giờ
thường trao đổi với anh ta. Đọc thư bà tôi nhận thấy
có sự khác biệt về văn hóa và những gì bà thấy có vẻ
huênh hoang thì với chúng tôi chỉ là một cách anh ta

bà tất cả những câu đó và nếu như câu hỏi có vẻ quá
ngạo mạn thì xin bà hãy nhắc nhở tôi và buộc tôi phải
kiên nhẫn hơn.
Giờ đây mẹ tôi nói rằng vì chúng tôi mà bà bị cuốn
nhật ký của Thùy làm cảm động. Bà đọc chúng lần
đầu cách đây gần 30 năm và trong suốt mấy chục năm
nay bà cũng tham gia vào câu chuyện của Fred và tôi
về cuốn nhật ký. Mẹ tôi đòi tôi nói với bà rằng đối với
mẹ tôi cũng như đối với rất nhiều bạn bè của mẹ tôi -
những người từng được đọc vài phần của cuốn nhật
ký đó, những lời Thùy viết là một cây cầu, một con
đường bắc qua dòng sông chất chứa những vô tình,
những cay đắng, những lòng tin lầm lạc đã chia cắt hai
đất nước chúng ta quá lâu.
Các bạn của mẹ tôi đã nhận ra rằng bà cũng không
khác họ nhiều, và họ cũng sẽ vô cùng tự hào nếu có
được một người con gái như con gái bà. Mẹ tôi nói
rằng cây cầu quan trọng chính vì điều đó. Cây cầu đó