LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Hiện nay nước ta đang trong thời kì hội nhập các doanh nghiệp của
chúng ta đang đứng trước vận hội lớn nhưng cũng không ít các nguy
cơ.điều quan trọng hiện nay chính là làm thế nào để các doanh nghiệp có
thể vượt qua các khó khăn và nắm được cơ hội.Ngành thép 1 ngành kinh tế
mũi nhọn của đất nước cũng đang gặp rất nhiều những khó khăn và những
vận hội lớn.Tình hình phát triển của nganh thép VN những năm qua đặc
biệt là giai đoạn 2000 đến nay sự phát triển của ngành thép đã có những bước
tiến dài đánh dấu sự thay đổi của ngành thép VN.sự thay đổi này là cả về
lượng và về chất đây là dấu hiệu đáng mừng của doanh nghiệp thép mở ra
triển vọng mới cho ngành thép VN.Triển vọng vươn ra khu vực và quốc tế.
Một trong những nhân tố hàng đầu quyết định sự thành bại của doanh
nghiệp chính là năng lực cạnh tranh doanh nghiệp có được năn lực cạnh
tranh cao thì tồn tai và ngược lai doanh nghiệp có năng lực cạnh tranh thấp
thì thất bại.và trong môi trường toàn cầu thì ngày càng khẳng định tính
đúng đắn của nó
Tuy nhiên hiện nay các doanh nghiệp còn đang gặp rất nhiều khó
khăn.hàng loạt các vấn đề cần được quan tâm giải quyết như thiếu quy
hoạch tổng thể dẫn đến tình trạng mất cân đối trong quá trinh sản xuất tình
trạng thiếu phôi thiếu nguyên liệu trầm trọng….công nghệ kĩ thuật. lao
động và cơ sở hạ tầng kỹ thuật….
Trước những thời cơ, thách thức và các khó khăn trên các doanh
nghiệp ngành thép cần tìm ra những hướng đi cho mình qua đó khắc phục
khó khăn đón nhận thời cơ mới để tài này mong được góp 1 phần nhỏ bé
vào việc đó.thông qua 1 cái nhìn toàn cảnh ngành thép VN và các họ thuyết
cạnh tranh hàng đâu thế giới bước đầu đưa ra các giải pháp,hướng đi cho
các doanh nghiệp thép Việt Nam nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của
doanh nghiệp.Qua đó nâng cao vị thế của các doanh nghiệp thép Việt Nam
1
CHƯƠNG I
LÝ THUYẾT CHUNG VỀ NĂNG LỰC CẠNH TRANH

đánh giá năng lực cạnh tranh chưa được thống nhất.có rất nhiều mô hình
được đưa ra như mô hình của M.Porter ….
Đây là mô hình năng lực cạnh tranh của M.PORTER
Mô hình này cho thấy năng lực cạnh tranh không chỉ được tạo nên bởi
các yếu tố bên trong doanh nghiệp mà nó còn phụ thuộc rất lớn vào các yếu
tố bên ngoài doanh nghiệp như thị trường.nhà cung ứng …và 2 nhân tố
quan trọng khác đó là cơ hội và nhà nước co tác động gần như toàn bộ đến
các yếu tố khác.Điều này 1 lần nữa khẳng định năng lực cạnh tranh là 1 chỉ
tiêu tổng hợp chứ không phải là 1 chỉ tiêu đơn nhất.
3

Doanh
Nghiệp

Nhà Nước

Đầu vào
Thị
trường
Ngành
liên quan

Cơ hội
Theo mô hình trên chúng ta thấy năng lực canh tranh phụ thuộc vào
các yếu tố : bản thân doanh nghiệp (các yếu tố bên trong) ,nhà cung ứng
,các ngành có liên quan (ngành phụ trợ) ,thị trường và các yếu tố đầu vào
như vốn lao động…Các yếu tố này lại bị chi phối bởi 2 nhân tố là nhà
nước_với chức năng quản lý vĩ mô nhà nước có tác động đến các yếu tố
khác.ngoải ra yếu tố thời cơ cũng có tác động mạnh đến các nhân tố còn lại
2. Các Chỉ Tiêu Đánh Giá Năng Lực Cạnh Tranh

Dt : thị phần của doanh nghiệp năm nghiên cứu
Dt-1 : thị phần doanh nghiệp năm trước
Đây là 1 chỉ tiêu phản ánh tốc độ tăng trưởng và khả năng phát triển
của doanh nghiệp.nó là 1 chỉ tiêu rất hiệu quả phản ánh sức mạnh cạnh
tranh của doanh nghiệp hiện tại và cả trong tương lai
b) Năng lực cạnh tranh của sản phẩm
Đây là chỉ tiêu thể hiện các lợi thế cạnh tranh mà doanh nghiệp tạo
ra(năng lực cạnh tranh sản phẩm)nó chính là hội tụ của lợi thế so sánh lợi
thế cạnh tranh và mang cả chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp.Và nó
được thể hiện ở các yếu tố cơ bản như : Chất lượng sản phẩm,Giá cả , dịch
vụ
_Chất lượng sản phẩm : Là khả năng đáp ứng nhu cầu người tiêu dùng
của sản phẩm hay chính là các thuộc tính hữu ích của sản phẩm nhằm thoả
mãn 1 nhu cầu nào đó của người tiêu dùng.đây là 1 yếu tố quan trọng trong
năng lực cạnh tranh của sản phẩm và chiến lược cạnh tranh của doanh
nghiệp.Như chiến lược khác biệt hoá sản phẩm.Doanh nghiệp càng tạo ra
sự khác biệt hoá cao càng tạo ra sức cạnh tranh cao cho sản phẩm và hiệu
quả cao trong cạnh tranh .Dù áp dụng bất cứ chiến lược cạnh tranh nào thì
chất lượng sản phẩm cũng là 1 vấn đề cần quan tâm của doanh nghiệp đặc
5
biệt trong giai đoạn hiện nay khi trinh độ của người tiêu dùng ngày càng
tăng cao thì chất lượng là 1 yếu tố được đặt lên hàng đầu
_Giá cả : ngoài chất lượng sản phẩm 1 yếu tố quan trọng khác được
người tiêu dùng quan tâm không kém đó là giá cả.vì nguồn lực của họ là có
hạn.1 sản phẩm có giá thấp luôn có sức cạnh tranh cao hơn các sản phẩm
có giá thấp và khả năng chiếm lĩnh thị trường của các sản phẩm này là rất
cao vì giá luôn là mối quan tâm hàng đầu của người tiêu dùng.1 trong
những chiến lược hiệu quả trong cạnh tranh chính là chiến lược chi phí thấp
và giá cả luôn là 1 công cụ cạnh tranh rất hiệu quả trong mọi tình huống
kinh doanh.Trong môi trường cạnh tranh và thị trường Việt Nam hiện nay

d)Năng suất lao động
-Đây là chỉ tiêu tổng hợp phản ánh trình độ tổ chức sản suất kinh
doanh , năng lực sử dụng các yếu tố sản xuất , trình độ công nghệ của
doanh nghiệp.
-Năng suất lao dộng càng cao chứng tỏ hiệu quả quản trị càng cao do
đó mà năng lực cạnh tranh càng lớn
-Đây là 1 yéu tố quan trọng đánh giá năng lực cạnh tranh của doanh
nghiệp vì con người là yếu tố trung tâm của quá trình sản xuất.và người lao
động chính là tài sản rất quý giá của 1 doanh nghiệp là nguồn lực quan
trọng tạo ra sức cạnh tranh của doanh nghiệp
-Có được năng suất lao động doanh nghiệp sẽ có được hiệu quả kinh
doanh có được các lợi thế về chi phí cũng như về chất lượng sản phẩm do
đó mà năng suất lao động luôn là mục tiêu quan trọng nhất của quản trị
kinh doanh
e) Hiệu suất sử dụng vốn
Đây là chỉ số thể hiện khả năng kinh doanh khả năng sử dụng nguồn
lực tài chính của doanh nghiệp nó được đo bằng doanh thu thuần/ vốn kinh
doanh.
7
-Vốn chính là 1 nguồn lực quan trọng của 1 doanh nghiệp do đó khả
năng sử dụng vốn cao sẽ tạo cho doanh nghiệp khả năng cạnh tranh cao và
ngược lại
f) Năng suất sử dụng toàn bộ tài sản
-Chỉ số này được đo bằng doanh thu thuần/Tổng tài sản hay tổng vốn
đầu tư của doanh nghiệp
-Đây cũng là chỉ số thể hiện khả năng sử dụng các nguồn lực của
doanh nghiệp
-Năng lực sử dụng tài sản càng cao thì khả năng cạnh tranh của doanh
nghiệp càng lớn và ngược lại
g) Năng suất yếu tố tổng hợp

thế của mình và khả năng thu hút các nguồn lực tạo ra điều đó.
-Các nguồn lực mà các Doanh Nghiệp cần thu hút là Vốn , Lao
động….Chính là tạo ra tiền đề của sức cạnh tranh của doanh ngiệp
j) Khả năng kết hợp và hợp tác của doanh nghiệp
Môi trường toàn cầu hoá và nền kinh tế thị trường đòi hỏi doanh
ngiệp phải có khả năng liên kết nhằm tạo ra sức mạnh trên thị trường.Cạnh
tranh hiện nay có xu hướng chuyển từ đối đầu sang hợp tác cùng có lợi do
đó mà 1 doanh nghiệp muốn tồn tại và tạo ra sức cạnh tranh của mình thì
nó phải có khả năng liên kết và hợp tác cùng phát triển
*Chỉ số tổng hợp năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp
Để có thể so sánh được năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp chúng ta
có thể dựa vào chỉ số
Ca =
Ca : là chỉ số năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp A
ki là trọng số của chỉ tiêu thứ i
Mi : là điểm đánh giá của chỉ tiêu thành phần thứ i
9
Đây là phương pháp rất hiệu quả để đánh giá và so sánh năng lực cạnh
tranh của mỗi doanh nghiệp.
III- CÁC NHÂN TO TÁC ĐỘNG ĐẾN NĂNG LỰC CẠNH
TRANH CỦA DOANH NGHIỆP
Năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp chịu tác động của rất nhiều
nhân tố khác nhau . theo mô hình đánh giá năng lực cạnh tranh của
M.Porter như đã nêu ra ở phần trước thì có ít nhất 6 nhân tố tác động tới
năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp : Nhân tố bên trong doanh nghiệp ,
các yếu tố đầu vào , ngành cung ứng , đối thủ cạnh tranh , các cơ hội và nhà
nước.Chúng ta sẽ chia các nhân tố thành 2 nhóm các nhân tố bên trong và
nhân tố bên ngoài doanh nghiệp.
1.Các nhân tố bên trong doanh nghiệp
a)Trình độ và năng lực tổ chức,quản lý của doanh nghiệp

phẩm
d)Năng lực tài chính của doanh nghiệp
-Năng lực tài chính thể hiện qua quy mô vốn , khả năng huy động và
sử dụng vốn có hiệu quả và năng lực quản lý tài chính
-Năng lực tài chính thể hiện sức mạnh kinh tế của doanh nghiệp cũng
như khả năng sử dụng hiệu quả năng lực đó. Đây là yếu tố đầu tiên bắt
buộc phải có vì tài chính là nhân tố hàng đầu của mỗi doanh nghiệp để tồn
tại và tạo ra năng lực cạnh tranh
e)Năng lực marketing của doanh nghiệp
_Đó là khả năng nắm bắt nhu cầu thị trường ,khả năng thực hiện chiến
lược 4 P(product, price,place và promotion).không chỉ là khả năng đáp ứng
nhu cầu mà nó còn là tốc độ đáp ứng nhu cầu thị trường. tốc độ đáp ứng
càng cao thì khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp càng lớn
-Khả năng marketing tác động trực tiếp đến sản xuất, tiêu thụ sản
phẩm khả năng mở rộng thị trường …đây chính là năng lực cạnh tranh của
11
doanh nghiệp.Chính vì vậy mà marketing đóng 1 vai trò quan trọng trong
việc tạo ra năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp
f)Năng lực nghiên cứu và phát triển của doanh nghiệp
-Năng lực nghiên cứu và phát triển có vai trò quan trọng trong cải tiến
công nghệ , nâng cao chất lượng sản phẩm thay đổi mẫu mã ,nâng cao căng
suất ,hợp lý hoá sản xuất. Do vậy năng lực nghiên cứu,phát triển cả doanh
nghiệp là yếu tố có ảnh hưởng mạnh đến năng lực cạnh tranh của doanh ngiệp-
Nghiên cứu và phát triển tạo cho doanh nghiệp khả năng công nghệ
khả năng đáp ứng nhu cầu người tiêu dùng 1 cách cao nhất đây chính là cơ
sở tạo ra sức cạnh tranh cho 1 doanh nghiệp
2) Các nhân tố ngoài doanh nghiệp
a)Thị trường
Thị trường là môi trường kinh doanh rất quan trọng đối với doanh
nghiệp quyết định sự thành bại đối với mỗi doanh nghiệp.Thị trường bao

như hệ thống giao thông mạng lưới điện, hệ thống giáo dục đào tạo….Đây
là tiền đề quan trong trong cho sự phát triển nền kinh tế quốc dân nói chung
và của mỗi doanh nghiệp nói riêng .1 kết cấu hạ tầng tốt tạo cho doanh
nghiệp thuận lợi trong sản xuất và đây chính là 1 cơ sở quan trọng giúp
doanh nghiệp giảm chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm đồng thời nâng
cao chất lượng sản phẩm của mình.Ngoài ra đây chính là điều kiện quan
trọng cho việc mở rộng thị trường hay thiết lập các kênh phân phối.Do vậy
1 cơ sở hạ tầng tốt sẽ là 1 lợi thế trong cạnh tranh của doanh nghiệp
-Để đảm bảo cho doanh nghiệp hoạt động bình thường và nâng cao
năng lực cạnh tranh cần có hệ thống kết cấu hạ tầng đa dạng, có chất lượng
tốt. Điều đó đòi hỏi đầu tư đúng mức để phát triển kết cấu hạ tầng kinh tế
xã hội.
d)Các ngành công nghiệp dịch vụ hỗ trợ
Trong nền kinh tế hiện đại cùng sự cạnh tranh ngày càng khốc liệt
thì sự liên kết hợp tác cùng phat triển là xu thế tất yếu 1 doanh nghiệp chỉ
13
đóng vai trò là 1 mắt xích trong chuỗi giá trị do đó nó có quan hệ phụ thuộc
lẫn nhau rất chặt chẽ 1 doanh nghiệp không thể hoạt động độc lập cũng như
không thể tự mình tạo ra 1 sản phẩm hoàn chỉnh. Điều đó đồng nghĩa 1
doanh nghiệp phụ thuộc rất nhiều ngành, doanh nghiệp khác.
-Năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp còn phụ thuộc rất nhiều vào
các doanh nghiệp khác cụ thể chính là các ngành hỗ trợ các ngành có liên
quan . Các ngành này hoạt động tốt sẽ tạo cho doanh nghiệp khả năng cạnh
tranh lớn hơn và ngược lại
e)Trình độ nguồn nhân lực
Đây chính là trình độ nguồn nhân lực của quốc gia nó có tác động
rất mạnh mẽ đến sự phát triển của mỗi quốc gia nói chung và của 1 doanh
nghiệp nói riêng. Trình độ nguồn nhân lực thể hiện ở trình độ kĩ thuật học
vấn của nguồn nhân lực tác phong làm việc….Nó ảnh hưởng trực tiếp tới
năng suất của người lao động.