ĐẠI HỌC Y DƢỢC TP. HỒ CHÍ MINH
HỘI NGHỊ KHOA HỌC KỸ THUẬT LẦN THỨ 35

XÂY DỰNG BÀI THỰC TẬP PHƢƠNG
PHÁP CHỤP X –RAY TRONG XÁC ĐỊNH
TÍNH CHẤT VẬT LIỆU
Họ và tên báo cáo viên: Nguyễn Mai Bảo Thy
Đơn vị công tác: Bộ môn Vật Lý – Khoa KHCB

TP. HCM, ngày 30 tháng 03 năm 2018


NỘI DUNG
Tổng quan

1

2 Phương pháp thực nghiệm
3

Kết quả - Thảo luận

4 Kết luận – Hướng phát triển


I. TỔNG QUAN
1. Đặt vấn đề

TIA X

Tại sao chúng ta phải



2. Cơ sở lý thuyết:

Cấu tạo:
Ống tia X là một bình cầu (chứa khí áp
suất thấp) bên trong có 3 điện cực:
• Catốt có tác dụng làm các electron bật
ra tập trung tại tâm của bình cầu.
• Anốt là điện cực dương ở phía đối
diện với catốt ở thành bình bên kia.
• Đối catốt là một điện cực (thường
được nối với anốt). Ở bề mặt của đối
catốt là một kim loại có nguyên tử
lượng lớn và khó nóng chảy.

Hoạt động:
Đặt vào giữa anốt và catốt một hiệu
điện thế không đổi (khoảng vài
chục kV) thì electron bứt ra từ catốt
được tăng tốc rất mạnh. Khi đập vào
đối âm cực, các electron bị đột ngột
hãm lại và làm phát ra tia X. Người
ta gọi tia X là bức xạ hãm.


II. PHƢƠNG PHÁP THỰC NGHIỆM
1 Thiết bị:
Máy X – ray hiệu Leybold
a. Nguồn điện.

Tia X với khả năng đâm xuyên mạnh  sử
dụng tia X để chiếu qua mẫu vật và kiểm tra
xem phần bên trong của mẫu vật đó.
• Mẫu vật là một khối gỗ, bên trong là một
thanh kim loại mà ta không nhìn thấy
được
• Sử dụng tia X để chiếu xuyên qua khối gỗ
để tìm kích thước thanh kim loại đó.


Thí nghiệm 3: Khảo sát sự ảnh
hưởng của môi trường tương
phản trong việc hấp thụ tia X

 Sử dụng một một tấm nhựa mỏng,
ẩn phía trong tấm nhựa có những
ống rỗng
 Bơm dung dịch kali iot vào ống
tạo môi trường tương phản ta sẽ
thấy được cấu trúc bên trong của
tấm nhựa bằng tia X.

Thí nghiệm 4: Phát hiện tia X bằng c
sử dụng buồng ion hóa

Phát hiện tia X bằng cách sử dụng buồng ion
hóa không khí và đo dòng ion hóa IC.
a. Tìm hiểu mối quan hệ giữa dòng ion hóa IC
và điện áp tụ UC, xây dựng đồ thị về dòng
bão hòa.

XOAY

90o
Hình ảnh hiển thị khối gỗ
ở vị trí đặt đầu tiên.
Kết quả đo được:

Hình ảnh hiển thị khối gỗ
khi xoay 90o

Vậy độ dài
thanh thép là

3.6cm


III. KẾT QUẢ - THẢO LUẬN
3. Sự ảnh hƣởng của môi trƣờng tƣơng phản trong việc hấp thụ tia

• Hình ảnh trên cho thấy
cấu trúc phía trong của
tấm nhựa nhờ chất tương
phản kali iod.

Ảnh của mô hình mạch
có nước tinh khiết bên
trong được hiển thị trên
màn huỳnh quang.

Ảnh mô hình mạch máu

- Tại điện thế không đổi của
ống phát tia, giá trị bão hòa của
dòng tỉ lệ thuận với cường độ
Đồ thị thể hiện mối liên hệ giá trị dòng điện bão hòa bức tia X.
của dòng ion hóa IC tỉ lệ với điện thế ống U, tại
- Khi giữ nguyên cường độ
cường độ dòng phát không đổi I = 1mA
dòng bức xạ I, giá trị bão hòa
này tăng khi U tăng nhưng
không theo tỉ lệ.


IV. Kết luận – hƣớng phát triển

- Với các thí nghiệm thực hiện được
giúp cho sinh viên tiếp cận sớm với kĩ
thuật hữu dụng trong chẩn đoán.
- Có thể tiến hành xây dựng các bài thí
nghiệm gần với chuyên ngành Y dược
hơn trong thời gian sắp tới


CẢM ƠN SỰ THEO DÕI CỦA QUÝ
THẦY CÔ VÀ ĐỒNG NGHIỆP!