VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI
NGUYỄN THỊ TUYẾT
VĂN HÓA CÔNG SỞ
TẠI CÁC CƠ QUAN HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC
Ở QUẬN 8, TP. HỒ CHÍ MINH
LUẬN VĂN THẠC SĨ XÃ HỘI HỌC
HÀ NỘI – 2018
VIỆN HÀN LÂM
KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI
NGUYỄN THỊ TUYẾT
VĂN HÓA CÔNG SỞ
TẠI CÁC CƠ QUAN HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC
Ở QUẬN 8, TP. HỒ CHÍ MINH
Ngành: Xã hội học
Mã số: 8 31 03 01
LUẬN VĂN THẠC SĨ XÃ HỘI HỌC
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
TS. TRƯƠNG XUÂN TRƯỜNG
Để có được kết quả nghiên cứu này, tác giả cũng tỏ lòng biết ơn ban
lãnh đạo UBND Quận 8, UBND Phường 10 – Quận 8, các cán bộ công
chức phường/quận và những người dân đã tham gia trả lời phỏng vấn,
cung cấp thông tin giúp cho công tác thu thập dữ liệu hoàn thành.
Xin chân thành cảm ơn những người bạn, các anh/chị đồng nghiệp
đã giúp đỡ tác giả trong suốt thời gian học tập.
Cuối cùng, xin gửi lời tri ân tới gia đình đã tạo điều kiện về vật chất và
tinh thần tốt nhất cho tác giả yên tâm hoàn thành chương trình thạc sỹ này.
Thành phố Hồ Chí Minh, tháng 03 năm 2018
Nguyễn Thị Tuyết
MỤC LỤC
MỞ ĐẦU .......................................................................................................... 9
Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỂN ......................................... 26
1.1. Cơ sở lý luận............................................................................................. 26
1.2. Cơ sở thực tiễn.......................................................................................... 42
Chương 2: THỰC TRẠNG VĂN HÓA CÔNG SỞ TẠI UBND QUẬN
8 VÀ UBND PHƯỜNG 10 – QUẬN 8 – TP.HCM ...................................... 56
2.1. Hiểu biết của cán bộ, công chức về văn hóa công sở................................ 56
2.2. Việc tổ chức thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng, pháp luật của
nhà nước về Văn hóa công sở tại địa bàn nghiên cứu...................................... 60
2.3. Việc chấp hành những quy định về văn hóa công sở của cán bộ, công
chức
............................................................................................................. 66
2.4. Việc bài trí công sở................................................................................... 77
VHCS
Văn hóa công sở
DANH MỤC BẢNG
Bảng 2.1. Hiểu biết của CBCC về cấp ban hành văn bản VHCS ..................... 58
Bảng 2.2: Danh mục các giao dịch của người dân tại cơ quan hành chính
công......................................................................................................... 69
Bảng 2.3: Tương quan đánh giá của CBCC và người dân về bài trí công
sở ............................................................................................................. 78
DANH MỤC BIỂU
Biểu 2.1: Hiểu biết của CBCC về việc ban hành các quy định VHCS tại
đơn vị ................................................................................................... 57
Biểu 2.2:Cán bộ công chức đánh giá về chất lượng giải quyết công việc
tại cơ quan hành chính ......................................................................... 64
Biểu: 2.3 So sánh tỷ lệ đánh giá về chất lượng giải quyết công việc giữa
người dân và CBCC............................................................................. 65
Biểu 2.4: Đánh giá của người dân về thái độ làm việc của CBCC .................. 70
Biểu 2.5: Đánh giá của người dân đối với thái độ làm việc của CBCC theo
nhóm ngành nghề................................................................................. 71
Biểu 2.6: Đánh giá của CBCC về thái độ phục vụ của CBCC......................... 72
Biểu2.7: Tương quan đánh giá của CBCC cấp Quận và Phường về thái độ
phục vụ ................................................................................................ 72
Biểu 2.8: Tỷ lệ người dân phản ánh về thái độ gây phiền hà, tiêu cực của
CBCC................................................................................................... 74
Biểu 2.9: Tương quan đánh giá sự hài lòng về bài trí công sở của CBCC
Quận và CBCC Phường ....................................................................... 79
toàn diện. Điều đó được thể hiện tại Chương trình cải cách hành chính giai
đoạn 2001 - 2010. Gắn với việc cải cách hành chính, việc xây dựng văn hóa
công sở được Đảng và nhà nước ta quan tâm triển khai thực hiện trên toàn
quốc từ phường/xã đến trung ương. Nhằm xây dựng phong cách chuẩn mực
của cán bộ, công chức, viên chức trong hoạt động công vụ, bảo đảm tính
trang nghiêm và hiệu quả hoạt động của các cơ quan hành chính Nhà nước,
ngày 02 tháng 8 năm 2007, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định
129/2007 – QĐ -TTg, Quyết định ban hành Quy chế văn hóa công sở tại các
cơ quan nhà nước. Từ đó, phong cách ứng xử của cán bộ, công chức, viên
chức ở nhiều cơ quan đã có chuyển biến, tiến bộ, tạo nên nề nếp văn hoá
mới trong các công sở. Tuy nhiên, đâu đó vẫn còn cán bộ, công chức, viên
chức ở các cơ quan hành chính công lợi dụng chức vụ, quyền hạn để nhũng
nhiễu, gây khó khăn cho người dân. Thái độ thiếu tôn trọng, thiếu nhiệt tình,
không tận tâm trong xử lý công việc. Chưa tuân thủ quy chế, nội quy cơ
quan. Với đồng nghiệp còn tình trạng bằng mặt, không bằng lòng, bài xích
lẫn nhau, vô hiệu hóa người cộng sự, chèn ép, trù dập những người không
đồng quan điểm. Lãnh đạo một số cơ quan thiếu quan tâm trong vấn đề bố
trí, sắp xếp công sở một cách khoa học, văn minh để xẩy ra tình trạng công
sở nhếch nhác, bừa bộn gây nên sự phản cảm cho người dân khi đến cơ quan
giao dịch..... Những biểu hiện trên đây đã và đang làm vẩn đục môi trường
văn hoá công sở, ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng và hiệu quả thực hiện
nhiệm vụ chính trị của cơ quan đơn vị.
Thành phố Hồ Chí Minh đang phấn đấu để trở thành một đô thị hạt
nhân, trung tâm kinh tế, trung tâm tri thức, kinh tế tổng hợp đa chức năng
hiện đại ngang tầm với các đô thị khu vực Đông Nam Á. Với mục tiêu đó,
hơn bất cứ nơi đâu, Tp. HCM phải xây dựng được môi trường văn hóa công
sở hiện đại, văn minh đáp ứng yêu cầu phát triển thời kỳ mới. Thời kỳ của
Chính phủ kiến tạo, đúng nghĩa với nền hành chính liêm chính, phục vụ.
dụng công nghệ thông tin thuộc lĩnh vực đất đai, xây dựng triển khai chưa
tương thích, đồng bộ…
Từ thực tiễn nêu trên, tác giả chọn đề tài “Văn hóa công sở tại các cơ
quan hành chính nhà nước ở Quận 8, Thành phố Hồ Chí Minh” (nghiên
cứu trường hợp tại Ủy ban nhân dân Quận 8, Ủy ban nhân dân Phường
10 - Quận 8 - Thành phố Hồ Chí Minh) để làm luận văn thạc sĩ.
Tác giả thực hiện nghiên cứu này, nhằm tìm hiểu sâu hơn các yếu tố tác
động đến việc thực hiện xây dựng văn hóa công sở tại UBND Quận 8 –
TP.HCM. Dựa trên kết quả phân tích định tính và định lượng, tác giả sẽ đưa
ra những khuyến cáo và kiến nghị đối với công tác xây dựng văn hóa công
sở tại các cơ quan hành chính công của Quận 8 ở hai cấp: cấp phường và cấp
quận nhằm góp phần thực hiện tốt hơn nữa công cuộc xây dựng nền hành
chính công mang tính phục vụ, đáp ứng yêu cầu trong tình hình phát triển
mới của TP.HCM nói riêng và cả nước nói chung.
2. Tình hình nghiên cứu đề tài
Văn hóa là một lĩnh vực khoa học thu hút nhiều nhà nghiên cứu trong
và ngoài nước. Vì văn hóa có những vai trò nhất định trong sự phát triển nền
văn mình của nhân loại. Ở Việt Nam, khoảng vài chục năm nay, văn hóa
được đông đảo các nhà nghiên cứu thuộc nhiều lĩnh vực khoa học khác nhau
đặc biệt quan tâm. Không ít những công trình khảo cứu công phu và nghiêm
túc đã lần lượt được công bố dưới nhiều quy mô và dạng thức khác nhau. Có
rất nhiều công trình nghiên cứu văn hóa nổi tiếng của các nhà khoa học tên
tuổi như: Trần Văn Giàu, Phan Huy Chú, Phan Huy Lê, Ninh Viết Giao,
Trần Quốc Vượng, Nguyễn Quang Ngọc, Hà Minh Đức, Trần Ngọc Thêm....
Tùy theo điều kiện và sở trường mà mỗi nhà nghiên cứu có một phương
pháp tiếp cận cơ sở tư liệu cũng như khái quát khoa học riêng. Tuy nhiên,
các nhà khoa học kể trên cùng các công trình của mình thường xoay quanh
hai xu hướng nghiên cứu: