Mt s kinh nghim ch o vic s dng dựng dy hc t hiu qu trong quỏ trỡnh i mi phng phỏp dy hc

MụC Lục
Tên đề mục

Trang

MụC LụC

1

DANH MụC CHữ CáI VIếT TắT

2

PHầN 1: ĐặT VấN Đề

3

PHầN 2: GiảI quyết vấn đề

7

1. Cơ sở lý luận

7

2. Thực trạng của vấn đề

9



Đỗ Thị Thủy


Mt s kinh nghim ch o vic s dng dựng dy hc t hiu qu trong quỏ trỡnh i mi phng phỏp dy hc

DANH MụC CHữ CáI VIếT TắT
1. ĐddH: Đồ dùng dạy học.
2. TV - TB: Th viện - Thiết bị.
3. PPDH: Phơng pháp dạy học.

phần I: đặt vấn đề

2
Ngời thực hiện:

Đỗ Thị Thủy


Mt s kinh nghim ch o vic s dng dựng dy hc t hiu qu trong quỏ trỡnh i mi phng phỏp dy hc

Giáo dục trẻ em là một nhiệm vụ vô cùng quan trọng mà cả xã
hội đều quan tâm, bởi vì trẻ em hôm nay là thế giới ngày
mai. Để ngày mai thế giới có những ngời chủ xứng đáng, xã hội có
những ngời công dân tốt thì chỉ ngày hôm nay - khi trẻ em là
những mầm non mới nhú, thế hệ đi trớc phải có trách nhiệm dạy dỗ,
hớng dẫn để trẻ em đi đúng hớng. Đúng nh lời Bác Hồ dạy: Vì lợi
ích mời năm trồng cây, vì lợi ích trăm năm trồng ngời. Thời
thơ ấu rất quan trọng đối với sự phát triển nhân cách con ngời. Đứa
trẻ lớn lên sẽ trở thành ngời nh thế nào là tuỳ thuộc một phần quyết

những chính sách, giải pháp đúng đắn trong phát triển giáo
dục và đào tạo phải hớng tới hình thành một nguồn nhân lực
đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hoá - hiện đại
hoá trong thời đại ngày nay. Đó là một nguồn nhân lực bao
gồm những ngời có đức, có tài, ham học hỏi, thông minh
sáng tạo, làm việc quên mình vì nền độc lập và sự phồn
vinh của Tổ quốc, đợc chuẩn bị tốt kiến thức văn hoá, đợc
đào tạo thành thạo về kĩ năng nghề nghiệp, về năng lực
quản lí sản xuất kinh doanh, điều hành vĩ mô kinh tế và
toàn xã hội, có trình độ khoa học kĩ thuật vơn lên ngang
tầm thế giới.
Trong những năm gần đây, sự nghiệp giáo dục và đào tạo ở
Việt Nam nói
chung và việc giảng dạy ở tiểu học nói riêng là vấn đề đợc xã hội
đặc biệt quan tâm.
Trong Bỏo cỏo chớnh tr ca BCH TW ng khúa X ti i hi i biu ton
quc ln th XI ca ng ó khng nh cn i mi cn bn v ton din giỏo
dc, o to. Thc hin ng b cỏc gii phỏp phỏt trin v nõng cao cht lng
giỏo dc, o to. i mi chng trỡnh, ni dung, phng phỏp dy v hc,
4
Ngời thực hiện:

Đỗ Thị Thủy


Mt s kinh nghim ch o vic s dng dựng dy hc t hiu qu trong quỏ trỡnh i mi phng phỏp dy hc

phng phỏp thi, kim tra theo hng hin i; nõng cao cht lng giỏo dc ton
din, c bit coi trng giỏo dc lý tng, giỏo dc truyn thng lch s cỏch mng,
o c, li sng, nng lc sỏng to, k nng thc hnh, tỏc phong cụng nghip, ý


Thực tế trong những năm học qua, công tác chỉ đạo việc sử
dụng đồ dùng dạy học đối với giáo viên tại trờng Tiểu học Sông Lô nói
riêng và một số trờng Tiểu học khác trên địa bàn nói chung phần
nào còn nhiều hạn chế, cha phát huy đợc ý thức tự giác trong việc
sử dụng đồ dùng, thiết bị dạy học của đội ngũ giáo viên, kỹ năng sử
dụng thiết bị của giáo viên còn nhiều lúng túng, dẫn đến chất lợng
bài giảng cha sâu, kết quả học tập của học sinh còn thấp, học sinh
ít có hứng thú trong học tập.
Xuất phát từ lý do trên, về lý luận cũng nh thực tiễn, bản thân
tôi là một cán bộ quản lý mới đợc chuyển về địa phơng công tác,
tôi luôn trăn trở làm thế nào để nâng cao chất lợng, hiệu quả hoạt
động dạy và học của nhà trờng nói chung, hiệu quả sử dụng đồ
dùng dạy học nói riêng để đáp ứng với nhu cầu đòi hỏi của xã hội
trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nớc, với lý do trên tôi
mạnh dạn nghiên cứu và viết sáng kiến kinh nghiệm: " Một số kinh
nghiệm chỉ đạo việc sử dụng đồ dùng dạy học đạt hiệu quả
trong quá trình đổi mới phơng pháp dạy học
Là một nhà trờng luôn đợc đón nhận sự quan tâm của các cấp
lãnh đạo cũng nh niềm tin của các bậc phụ huynh, chính vì vậy mỗi
giáo viên cần phải tích cực tự học tự bồi dỡng để có thể theo kịp và
nắm bắt đợc một cách nhanh nhạy về đổi mới phơng pháp giảng
dạy ở tất cả các bộ môn. Từ đó nhằm nâng cao chất lợng dạy và học
của nhà trờng ngày một đi lên.
Do thời gian và năng lực có hạn nên những vấn đề đa ra chắc
chắn sẽ có nhiều thiếu sót. Tôi rất mong lĩnh hội đợc những ý kiến
đóng góp của các đồng chí và bè bạn đồng nghiệp, giúp cho sáng
6
Ngời thực hiện:


kích thích hứng thú học tập của học sinh. Ngày 7 tháng 9 năm 2000
Bộ Giáo dục- Đào tạo đã ban hành Quyết định số: 41/2000/QĐBGDĐT về việc ban hành quy chế thiết bị giáo dục trong trờng
Mầm non và trờng Phổ thông; Thông t số: 15/2009/TT - Bộ GD&ĐT
ban hành ngày 16 tháng 07 năm 2009 ban hành danh mục thiết bị
dạy học tối thiểu cấp tiểu học.
Từ những căn cứ trên, có thể khẳng định đồ dùng, thiết bị
dạy học có vị trí, vai trò và ý nghĩa vô cùng quan trọng trong việc
thực hiện đổi mới phơng pháp dạy học, nâng cao chất lợng giảng
dạy và học tập trong nhà trờng.
ở lứa tuổi học sinh Tiểu học, khả năng t duy trừu tợng kém.
Phần lớn các em t duy phải dựa trên mô hình, vật thật, tranh ảnh.
Do vậy trong giờ học việc sử dụng đồ dùng là không thể thiếu đợc.
Đồ dùng, thiết bị dạy học là máy chiếu, tivi, cát sét, mô hình, tranh
ảnh, vật thật, những trang phiếu học tập... Là phơng tiện chuyển
tải thông tin và nó còn là nội dung của quá trình truyền thu tri thức
giáo dục t cách , rèn luyện kĩ năng thực hành cho học sinh. Nó điều
khiển mọi hoạt động nhận thức của học sinh từ trực quan sinh
động đến t duy trừu tợng. Nó tác động to lớn trong việc phát huy
trí sáng tạo, kích thích hứng thú trong việc dạy và học của thầy và
trò. Đặc biệt sử dụng

đồ dùng dạy học hợp lý bao giờ cũng cho

những kết quả đúng về tính khoa học s phạm và tính mĩ thuật .
Có nhà giáo dục trẻ cho rằng: Trẻ không sợ học mà chỉ sợ
những tiết học đơn điệu nhàm chán. Học sinh tiểu học cảm thấy
8
Ngời thực hiện:

Đỗ Thị Thủy

Ngời thực hiện:

Đỗ Thị Thủy


Mt s kinh nghim ch o vic s dng dựng dy hc t hiu qu trong quỏ trỡnh i mi phng phỏp dy hc

tổng hợp; giáo dục nhân cách học sinh. Đồng thời sử dụng đồ dùng
dạy học tạo ra hứng thú học tập, kích thích tính tích cực trong hoạt
động học tập, làm tăng hiệu quả học tập của học sinh.
Nh vậy, việc đẩy mạnh sử dụng đồ dùng dạy học và nâng cao
hiệu quả sử dụng đồ dùng dạy học là việc làm hết sức cần thiết, có
ý nghĩa to lớn trong việc đổi mới phơng pháp dạy học, nâng cao
chất lợng giảng dạy và học tập ở trờng TH Sông Lô nói riêng và các
nhà trờng phổ thông nói chung nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới
giáo dục của Đảng và nhà nớc.
2. Thực trạng của vấn đề.
Xã Sông Lô nằm ở phía Đông Nam thành phố Việt Trì. Đây là
địa phơng có bề dày truyền thống văn hoá và cách mạng. Toàn xã
có 4891 nhân khẩu với 1330 hộ. Nhìn chung đời sống kinh tế - xã
hội của nhân dân còn gặp nhiều khó khăn, dân số sống chủ yếu
bằng nghề nông nghiệp, bởi vậy số hộ nghèo trong xã còn nhiều
(chiếm khoảng 3,5%).
Trờng tiểu học đợc tách từ Trờng cấp 1- 2 Sông Lô năm 1995,
đến năm 2000 đã đợc công nhận Trờng đạt chuẩn quốc gia giai
đoạn 1. Các phòng chức năng, phòng thiết bị, th viện đợc trang bị
tơng đối đầy đủ theo quy định của ngành.
Năm học 2012 - 2013 toàn trờng có 24 cán bộ giáo viên, nhân
viên.
Trong đó: Hiệu trởng 01; Phó Hiệu trởng 01; giáo viên trực tiếp

phép, kính trọng các thầy cô giáo, ngời trên, biết đoàn kết yêu thơng
giúp đỡ lẫn nhau, chấp hành tốt nội quy của nhà trờng, có ý thức học
tập vơn lên, chấp hành tốt các cuộc vận động nh: Không vi phạm
pháp luật, trật tự an toàn giao thông, các tai tệ nạn xã hội khác ...

11
Ngời thực hiện:

Đỗ Thị Thủy


Mt s kinh nghim ch o vic s dng dựng dy hc t hiu qu trong quỏ trỡnh i mi phng phỏp dy hc

Cơ sở vật chất: Nhà trờng đã tham mu với cấp Uỷ, Chính
quyền địa phơng lập quy hoạch xây dựng khuôn viên nhà trờng cơ
bản đảm bảo có đủ diện tích theo tiêu chuẩn của Trờng CQG giai
đoạn 1. Trong năm học đã đầu t xây dựng thêm cơ sở vật chất đủ
phòng học, xây dựng th viện trờng đảm bảo đạt tiêu chuẩn theo
quyết định 01 của Bộ GD&ĐT. Xây dựng lại hệ thống điện thắp
sáng, điện học tập cho nhà điều hành và các phòng học. Trang trí
lại, bổ sung thêm trang thiết bị cho phòng Thiết bị, phòng Y tế học
đờng, phòng Tin học, Phòng GAĐT.
* Khó khăn: Ngoài những thuận lợi nêu trên nhà trờng vẫn còn
một số khó khăn ảnh hởng không nhỏ đến hoạt động dạy và học là:
Đội ngũ giáo viên: Đa số giáo viên ở xa trờng, giao thông đi lại
còn khó khăn, một bộ phận giáo viên có con nhỏ vì vậy phần nào
ảnh hởng đến công tác chuyên môn và các hoạt động của nhà trờng.
Về học sinh: Các em phần đông là con em nông dân, kinh tế
còn gặp nhiều khó khăn, trình độ dân trí cha cao, cho nên việc
đầu t cho con em trong việc học tập còn hạn chế, phong trào học

Thực trạng :
- Đồ dùng dạy học đợc sử dụng nhiều và tơng đối có hiệu quả
qua các đợt hội giảng, hội thi giáo viên giỏi hoặc các giờ kiểm tra.
- Đồ dùng dạy học đợc chuẩn bị tơng đối kỹ cả về nội dung và
hình thức (có sự trao đổi giữa các cá nhân trong tổ, khối ).
Tuy nhiên vẫn còn hạn chế :

13
Ngời thực hiện:

Đỗ Thị Thủy


Mt s kinh nghim ch o vic s dng dựng dy hc t hiu qu trong quỏ trỡnh i mi phng phỏp dy hc

- Cha đợc đồng đều và triệt để ở tất cả các bộ môn ( Tất
nhiên không phải bài nào môn nào cũng đều sử dụng đồ dùng dạy
học ).
- Còn mang tính hình thức ( Máy chiếu sử dụng cha triệt để.
Phiếu học tập còn nặng về sao chép, cha phát huy hết trí lực của
học sinh. Tranh ảnh tuy đẹp nhng cha khai thác hết nội dung, mô
hình cha khai thác hết tính năng, tác dụng ).
- Việc thảo luận phiếu học tập theo nhóm còn cha rõ nét chỉ
tập trung vào một vài em, còn những em khác chỉ biết nghe theo
bạn chứ cha có ý kiến gì .
- Kiểm tra theo phiếu học sinh đợc làm bài nhiều, lợng kiến
thức phong phú . Song lại hạn chế ở chỗ học sinh không đợc rèn chữ
và cách trình bày.
- Sử dụng đồ dùng dạy học trong giờ dạy đòi hỏi giáo viên cần
phải đầu t nhiều thời gian nghiên cứu bài, phải biết kết hợp khéo

Kiểm tra: Kiểm tra 1 tiết, kiểm tra định kỳ - Dới hình thức Phiếu
học tập với câu hỏi trắc nghiệm.( nhiều nhất là môn Toán )
Nhìn chung đồ dùng dạy học đợc sử dụng linh hoạt, có sự kết
hợp hài hoà giữa cô và trò.
Tuy nhiên việc sử dụng Phiếu ở 1 số bài TNXH vẫn mang tính
hình thức .
*Khối 3: Đồ dùng dạy học đợc sử dụng nhiều trong các giờ: Toán
( Kiểm tra 1 tiết, kiểm tra định kì, kiểm tra cuối kì) dới hình
thức phiếu học tập.
Môn TNXH, Sức khoẻ: đợc sử dụng nhiều trong các tiết học bài mới
( thảo luận phiếu theo nhóm kết hợp với máy chiếu), với hình thức
thảo luận theo nhóm học sinh học sôi nổi, tự nhiên. Không gò ép,
nặng nề, học sinh đợc phát biểu ý kiến của mình thống nhất ý
15
Ngời thực hiện:

Đỗ Thị Thủy


Mt s kinh nghim ch o vic s dng dựng dy hc t hiu qu trong quỏ trỡnh i mi phng phỏp dy hc

kiến một học sinh ghi vào phiếu, sau đó đợc kiểm tra trên máy
chiếu.
Nhìn chung, giáo viên hớng dẫn học sinh sử dụng mô hình, đồ
dùng dạy học, phiếu học tập trong các tiết học tơng đối hiệu qủa,
linh hoạt. Tuy nhiên nội dung một số phiếu ở một số bài cha đợc
chặt chẽ, các kiến thức còn mang nặng tính hình thức. (Sao chép
lại nội dung kiến thức sách giáo khoa).
*Khối 4: Đồ dùng dạy học đợc sử dụng nhiều trong các tiết kiểm
tra toán (1 tiết, định kì, cuối kì dới hình thức phiếu) và các tiết

này, đòi hỏi ngời giáo viên phải đầu t suy nghĩ nhiều đến nội
dung bài dạy, kết hợp với sự hoạt động đều tay của tổ chuyên môn
để việc sử dụng đồ dùng dạy học trong các giờ lên lớp phục vụ đổi
mới phơng pháp học tập ngày càng có hiệu quả.

* Bảng chất lợng giáo viên, học sinh năm học 2011 2012 ( khi
cha áp dụng sáng kiến kinh nghiệm)
Chất lợng học sinh:

MÔN

TSHS

Toán

Đạt

Giỏi

TS

%

TS

%

239

237


Năm học

Giáo viên giỏi

Học sinh giỏi

17
Ngời thực hiện:

Đỗ Thị Thủy


Mt s kinh nghim ch o vic s dng dựng dy hc t hiu qu trong quỏ trỡnh i mi phng phỏp dy hc

TSG
V
2011 2012

18

Trờng

11

T.

Tỉ

Phố

dỡng đội ngũ chuẩn về trình độ, có phẩm chất đạo đức, có trình
độ chuyên môn vững vàng đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của sự
nghiệp giáo dục.
Để khắc phục những hạn chế nêu trên, từ năm học 2012 - 2013
đến nay Ban giám hiệu nhà trờng đã xây dựng và áp dụng một số
giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng thiết bị dạy học, xác
định đây là yếu tố quan trọng để nâng cao chất lợng giảng dạy
và học tập của nhà trờng.
Là một cán bộ quản lý, là một phó Hiệu trởng bản thân tôi đã
cố gắng tìm hiểu, nghiên cứu kỹ các văn bản hớng dẫn chỉ đạo của
các cấp Uỷ đảng, Chính quyền và của các cấp lãnh đạo ngành ( Bộ,
Sở, phòng Giáo dục Việt Trì) lấy đó làm cơ sở cho việc chỉ đạo,
xây dựng kế hoạch chung, trong đó có kế hoạch chỉ đạo chuyên
18
Ngời thực hiện: Đỗ Thị Thủy


Mt s kinh nghim ch o vic s dng dựng dy hc t hiu qu trong quỏ trỡnh i mi phng phỏp dy hc

môn, Kế hoạch chỉ đạo hoạt động TV- TB mà quan trọng nhất là
công tác quản lý sử dụng thiết bị dạy học. Bản thân tôi đã nghiên
cứu tình hình thực tế ở địa phơng, nhà trờng phân loại đối tợng
trình độ học sinh để định ra đợc mục tiêu, chỉ tiêu phấn đấu phù
hợp có tính khả thi và đạt chỉ tiêu kế hoạch năm học. Trong công tác
quản lý, đã phối kết hợp chặt chẽ giữa lãnh đạo trờng với các tổ
chuyên môn, các tổ chức đoàn thể, các cá nhân trong tập thể s
phạm để thống nhất đợc sự đồng tình trong mọi hoạt động, thờng
xuyên tiếp nhận thông tin và sử lý thông tin kịp thời từ các Tổ trởng
chuyên môn với Ban giám hiệu, từ học sinh với thầy cô giáo... Thờng
xuyên quan tâm gần gũi với các em học sinh nhất là các em học sinh

cầu đòi hỏi của xã hội về chất lợng đào tạo. Để đáp ứng đợc yêu cầu
trên, ngời quản lý phải có những biện pháp thích ứng phù hợp với
tình hình phát triển, xu thế phát triển, phù hợp với yêu cầu giai
đoạn giáo dục mới, đặc biệt là tình hình thực trạng hoạt động dạy
và học của trờng TH Sông Lô, sự đổi mới còn chậm, còn nhiều bất
cập đòi hỏi phải tìm ra những giải pháp tích cực trong quá trình
chỉ đạo hoạt động dạy và học, trong công tác quản lý của nhà trờng.
Trong nhà trờng, công tác quản lý nói chung, quản lý thiết bị
dạy học nói riêng là một hoạt động giữ vị trí quan trọng, đòi hỏi
ngời quản lý phải luôn luôn năng động, sáng tạo, suy nghĩ để tìm
ra những giải pháp, phơng pháp quản lý mới vừa mang tính khoa
học vừa mang tính thực tiễn nhằm đáp ứng đợc các yêu cầu cụ thể.
Nhất là trong sự nghiệp đổi mới của đất nớc hiện nay, yêu cầu
nguồn nhân lực cần đào tạo ra những con ngời có tri thức khoa học
cao, có khả năng thực hành tốt, tiếp cận với tiến bộ khoa học hiện
đại, khi mà ngành giáo dục đang đứng trớc những yêu cầu của xã
hội, của nhân dân và của cả ngời học. Để đáp ứng đợc tốt những
yêu cầu trên đỏi hỏi nhà quản lý phải có các biện pháp, phơng pháp
20
Ngời thực hiện:

Đỗ Thị Thủy


Mt s kinh nghim ch o vic s dng dựng dy hc t hiu qu trong quỏ trỡnh i mi phng phỏp dy hc

thích ứng để kịp thời đáp ứng đợc các yêu cầu, tình hình phát
triển, xu thế phát triển chung trong giai đoạn mới, đặc biệt là các
yêu cầu nhiệm vụ giáo dục.
Vì vậy, tôi đã lựa chọn việc quản lý sử dụng thiết bị dạy học

Động viên, tạo điều kiện để cán bộ, giáo viên tự học, tự nghiên
cứu nâng cao hiểu biết về chính trị, xã hội bằng nhiều biện pháp:
Mua tài liệu, đặt báo, tìm t liệu thông tin trên mạng Internet
Tổ chức bồi dỡng cho giáo viên nhận thức đợc đầy đủ, đúng
đắn vai trò của thiết bị dạy học trong nhà trờng.
Giúp cho giáo viên nhận thức rõ: Thiết bị dạy học là một thành
tố của quá trình daỵ học, có mối quan hệ tơng hỗ với các thành tố
khác; là điều kiện để thực hiện nguyên lý giáo dục "Học đi đôi với
hành, lý luận gắn liền với thực tiễn"; là tiền đề để góp phần đổi
mới phơng pháp dạy học, góp phần làm sáng tỏ lý thuyết, tạo điều
kiện cho học sinh hoạt động với t cách là trung tâm của quá trình
dạy học.
Chỉ đạo các đoàn thể, tổ khối chuyên môn tuyên truyền, vận
động cán bộ giáo viên hởng ứng các phong trào thi đua: Dạy tốt học tốt , cuộc vận động Dân chủ, kỷ cơng, tình thơng, trách
nhiệm .
Từ việc giáo dục tốt t tởng, mọi cán bộ giáo viên trong trờng có
phẩm chất đạo đức tốt, có nhận thức đúng đắn, phấn đấu không
ngừng, sẵn sàng nhận và

hoàn thành mọi nhiệm vụ đợc phân

công. Khi tất cả đội ngũ đã thông hiểu thì mọi ngời đồng tâm
22
Ngời thực hiện:

Đỗ Thị Thủy


Mt s kinh nghim ch o vic s dng dựng dy hc t hiu qu trong quỏ trỡnh i mi phng phỏp dy hc



quả tốt, và học sinh vừa là chủ thể vừa là khách thể của đối tợng
quản lý. Mọi quy định đặt ra trong khâu tổ chức mới chỉ là lý
thuyết nếu thiếu một trong hai chủ thể quản lý trên. Điều chú ý ở
đây là ngời quản lý muốn quản lý hoạt động dạy và học đạt hiệu
quả cao cần phải biết quan tâm đến việc bồi dỡng xây dựng đội
ngũ giáo viên

giỏi về chuyên môn, vững vàng về nghiệp vụ và

phẩm chất đạo đức tốt.
- Trên cơ sở nắm vững các văn bản, quy định về quản lý và
sử dụng thiết bị dạy học, thờng xuyên chú trọng công tác bồi dỡng
cho giáo viên về trình độ chuyên môn nghiệp vụ, kỹ năng s phạm
và những nguyên tắc sử dụng thiết bị dạy học khi lên lớp. Giúp giáo
viên nắm vững các nguyên tắc khi sử dụng thiết bị: Sử dụng đúng
mục đích, đúng lúc, đúng chỗ, đúng mức độ và sử dụng phải
thành công.
Thông qua các hoạt động: Dự giờ thao giảng, tổ chức các chuyên
đề về sử dụng đồ dùng dạy học qua đó nhân rộng trong toàn trờng.
- Xây dựng nền nếp dám nghĩ, dám làm trong sử dụng có
hiệu quả thiết bị dạy học, tạo phong trào tự giác, tích cực trong các
giờ lên lớp hàng ngày để phát huy tính dân chủ, bình đẳng trong
giáo viên, nhằm xây dựng tập thể đoàn kết, thống nhất, nêu cao
tinh thần trách nhiệm trong công việc.
3.2.2. Lập kế hoạch quản lý và sử dụng thiết bị dạy học :
24
Ngời thực hiện:

Đỗ Thị Thủy

25
Ngời thực hiện:

Đỗ Thị Thủy