ĐỀ TÀI :
!"#$
%&'()%*+&(,(-
./*0123/
Học sinh giỏi hơn lúc nào hết luôn được các trường rất chú trọng và cũng được cả
xã hội quan tâm, nhất là những người làm công tác quản lý giáo dục. Nhiều năm qua
Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Trần Văn Thời, Sở Giáo dục và Đào tạo Cà Mau, tổ
chức thi học sinh giỏi cấp tiểu học chủ yếu là học sinh lớp 5 môn Toán, Tiếng Việt và
Tiếng Anh.
Là một người quản lý phụ trách chuyên môn khối lớp 4,5 bản thân luôn suy nghĩ
trăn trở cần phải chỉ đạo cho giáo viên bồi dưỡng đội tuyển học sinh giỏi với nội dung
gì, như thế nào để đạt hiệu quả cao, đó cũng là một bài toán nan giải. Theo tôi học sinh
giỏi ở tất cả các môn học đặc biệt là môn Toán, Tiếng Việt đạt giải cao trong các kỳ thi
có rất nhiều yếu tố quyết định: Đầu tiên là phải nói đến tố chất học sinh, thứ hai là sự
quan tâm của gia đình, thứ ba là ý thức học tập của học sinh, thứ tư là việc tổ chức bồi
dưỡng cho các em.
Qua mười năm làm công tác quản lý giáo dục tiểu học tôi đã chỉ đạo sâu sát việc
bồi dưỡng học sinh giỏi môn Toán và Tiếng Việt lớp 5, nên qua các kỳ thi học sinh
giỏi các cấp đều đạt kết quả khá khả quan. Xuất phát tY những lý do trên khiến tôi
mạnh dạn đưa ra “Một số kinh nghiệm chỉ đạo giáo viên bồi dưỡng học sinh giỏi môn
Toán, Tiếng Việt lớp 5 ở trường Tiểu học 1 Trần Văn Thời đạt hiệu quả”.
."%'3/
Sáng kiến này được triển khai tại trường Tiểu học 1 Trần Văn Thời trong công tác
chỉ đạo giáo viên bồi dưỡng học sinh giỏi môn Toán và Tiếng Việt lớp 5.
.-
).456789:89;<=>?@AA?@A>B6C@D;<EAF8)BG@H@AC;I
Năm học 2012-2013 tổng số cán bộ, giáo viên, nhân viên 38 người. Đảng viên
21 người. Tổng số 22 lớp với 771 học sinh, khối lớp 5 có 144 học sinh.Cơ sở vật chất
có 20 phòng học và 6 phòng chức năng.
tâm huyết trong việc bồi dưỡng môn Toán và Tiếng Việt. Vì tôi thấy vai trò của giáo
viên là rất quan trọng, tục ngữ có câu “Không thầy đố mày làm nên”, người giáo viên
tổ chức hướng dẫn cho học sinh nắm vững kiến thức cơ bản, phương pháp giải, cách
trình bày bài giải toán sao cho chặt chẽ, lô gic, kỹ năng viết những câu văn sinh động,
gợi tả, gợi cảm, giàu hình ảnh và nhạc điệu tY đó sẽ làm thức dậy tố chất thông minh
của học sinh.
Thứ hai: Chỉ đạo giáo viên dạy lớp 5 chọn đúng đối tượng, cần phân loại học sinh
qua khảo sát chất lượng đầu năm học để bồi dưỡng môn Toán, Tiếng Việt. Sau khi
khảo sát có danh sách học sinh giỏi, mỗi giáo viên chủ nhiệm bắt đầu bồi dưỡng
khoảng một tháng tiếp tục tự ra đề thi chọn lọc thật chính xác đội tuyển mỗi môn 6 em
của lớp mình phụ trách. Mặt khác, cần phát hiện học sinh giỏi trong quá trình giảng
dạy như: Những câu hỏi mở rộng, những bài toán nâng cao được giáo viên đưa ra,
những học sinh làm được và làm rất tốt thì đó chính là đối tượng học sinh giỏi mà giáo
viên cần quan tâm và có thể bồi dưỡng các em trở thành học sinh giỏi. Hoặc qua các
tiết dự giờ trên lớp tôi thấy ở môn toán có những em tư duy tốt, nhanh nhẹn, tính chính
xác cao và có nhiều cách giải một bài toán, cách diễn đạt ngắn gọn. Môn tiếng Việt có
những em cách phát biểu, cách trả lời câu hỏi luôn thể hiện cái riêng của mình rất sáng
tạo, tố chất của các em được thể hiện ngay trong lời nói, giọng đọc, lời kể, trình bày
bài viết thể hiện tính khoa học và lô gic. Những học sinh đó tôi đã chỉ đạo giáo viên
chọn trong đội tuyển để bồi dưỡng.
Thứ ba: Xây dựng kế hoạch chung chỉ đạo giáo viên lập kế hoạch riêng cụ thể
với lớp, với đội tuyển mình dạy để bồi dưỡng cho các em đến thời điểm thi cấp trường,
cấp huyện, cấp tỉnh.
Ví dụ: Tháng thứ nhất môn toán ôn tập kiến thức cơ bản các dạng toán liên quan
đến 4 phép tính cộng, trY, nhân, chia số tự nhiên, phân số. Tìm số trung bình cộng.
Luyện tập về dãy số. Giải toán về tính tuổi. Môn Tiếng Việt ôn tập kiến thức cơ bản
các tY loại: động tY, danh tY, tính tY. Kiểu tY: tY đơn, tY ghép, tY láy. Ôn tập về câu:
câu kể, câu hỏi, câu cảm, câu khiến, câu đơn, câu ghép, câu đặc biệt và các bộ phận
chính, phụ trong câu. Cảm thụ đoạn văn, đoạn thơ.
Thứ tư:Bản thân trực tiếp lựa chọn các loại sách, tài liệu giúp giáo viên soạn bài
có 15 bài trắc nghiệm khách quan chỉ ghi kết quả, 1 bài tự luận. Bản thân đã lựa chọn
đưa ra một số dạng bài cơ bản bài như sau:
- Dạng Toán phân số; Luyện tập về dãy số; Toán về tỉ số phần trăm; Toán về hình
học; Toán về lịch; Toán tính tuổi; Toán về đếm số trang sách
Ví dụ: Người ta viết 3897 chữ số để đánh số trang của một quyển sách. Hỏi sách
có bao nhiêu trang ?
+ Giáo viên cho học sinh phân tích kỹ bài toán, gợi mở, giúp các em tìm ra
phương pháp giải như sau:
9 trang (tY 1 đến 9), phải viết 9 chữ số.
90 trang (tY 10 đến 99), phải viết: 90 x 2 = 180 (chữ số)
900 trang (tY 100 đến 999), phải viết: 900 x 3 = 2700 (chữ số)
Vì 9 + 180 + 2700 = 2889 < 3897 nên quyển sách có những trang được đánh
số với 4 chữ số (bắt đầu tY trang 1000).
Số trang được đánh số với 4 chữ số là:
(3897 – 2889) : 4 = 252 (trang)
Vậy quyển sách có: 999 + 252 = 1251 (trang) Đáp số: 1251 trang
- Môn Tiếng Việt: Các dạng bài tìm tY đơn, tY ghép, tY láy; Phân loại được câu
kể, câu hỏi, câu cảm, câu khiến, câu đơn, câu ghép, câu đặc biệt; Tìm các bộ phận
chính, phụ trong câu; Tìm danh tY, động tY, tính tY, đại tY; Tìm chữ viết sai chính tả
trong một cụm tY theo phương ngữ; Bài tập tìm hiểu và vận dụng một số biện pháp tu
tY (nghệ thuật); Rèn luyện cảm thụ đoạn văn, đoạn thơ đặc biệt về kỹ năng viết thành
một đoạn văn khoảng 10 dòng đảm bảo sự liên kết chặt chẽ về ý, vì bài dạng này
chiếm 25 điểm/100 điểm, tổng điểm của 16 bài.
Ví dụ: Trong bài “Việt Nam thân yêu” của Nguyễn Đình Thi (Tiếng Việt 5, tập
1) có viết: Việt Nam đất nước ta ơi!
Mênh mông biển lúa đâu trời đẹp hơn.
Cánh cò bay lả dập dờn,
Mây mờ che đỉnh Trường Sơn sớm chiều…
Đọc đoạn thơ trên, em cảm nhận được điều gì về đất nước Việt Nam?
+ Với dạng bài này giáo viên cần chú ý cho học sinh đọc kỹ đề bài, nắm vững yêu
Tiến
g
Việt
TSH
S dự
thi
Toá
n
Tiến
g
Việt
TSH
S dự
thi
Toán
Tiếng
Việt
2010 -
2011
32
26 (1 em
thi cả 2
môn)
26
22 (1 em
thi cả 2
môn)
14
10 (1 em thi cả
2 môn)