MỤC LỤC
Phần
Nội dung
Trang
mục
ĐẶT VẤN ĐỀ
1
GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
3
1
Cơ sở lý luận của vấn đề
3
2
Thực trạng của vấn đề
5
3
Các biện pháp đã tiến hành để nâng cao hiệu quả
4
Đề xuất hướng phát triển SKKN
17
5
Kiến nghị
17
Tài liệu tham khảo
19
4
ĐẶT VẤN ĐỀ
1
Xã hội ngày càng phát triển, nhân loại đang bước vào một nền văn minh
mới với một nền kinh tế mở toàn cầu hóa, sự phát triển của các ngành nghề
kinh tế đem lại những thành tựu to lớn cho đất nước. Cùng với sự phát triển về
kinh tế xã hội, ngành Giáo dục được coi là mội trong những ngành then chốt
được Đảng và nhà nước ta quan tâm hàng đầu nhằm tạo nên những nhân tài cho
đất nước để theo kịp xu hướng mới của quá trình hội nhập toàn cầu. Để thực
hiện mục tiêu trên toàn bộ hệ thống giáo dục nói chung và nhà trường phổ
hợp trong nhà trường phổ thông nhằm nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện.
Từ khi được bổ nhiệm làm cán bộ quản lý, tôi đã tích cực nghiên cứu tìm tòi,
học hỏi về nghiệp vụ quản lý thư viện từ các tài liệu, sách báo, thông tin mạng,
từ kinh nghiệm của những người đi trước, và tham gia lớp bồi dưỡng quản lý
thư viện thiết bị tại trường bồi dưỡng cán bộ quản lý Phú Thọ. Những trăn trở
xung quanh công tác thư viện nhà trường làm thế nào để tổ chức tốt các hoạt
động thư viện để phục vụ hỗ trợ cho công tác dạy học, nâng cao chất lượng
hiệu quả giáo dục, góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục đã thôi thúc tôi tìm ra
cách đổi mới chỉ đạo công tác thư viện nhằm nâng cao chất lượng giáo dục ở
trường tiểu học Tân Đức. Sau khi áp dụng các biện pháp mới, tôi rất phấn khởi
vì bước đầu đã thu được những kết quả đáng khích lệ. Tôi mạnh dạn viết “Một
số biện pháp quản lý chỉ đạo công tác thư viện nhằm nâng cao hiệu quả hoạt
động thư viện ở trường Tiểu học ” với hy vọng bạn bè đồng nghiệp tham
khảo, vận dụng vào công tác quản lý của mình.
Sáng kiến kinh nghiệm này đã được áp dụng tại trường TH Tân ĐứcThành phố Việt Trì và đã góp phần nâng cao hiệu quả công tác quản lý, chỉ đạo
các hoạt động thư viện trong nhà trường. Tôi rất mong kinh nghiệm này sẽ giúp
cho các trường bạn có điều kiện tương tự như trường tôi giải quyết được phần
nào những khó khăn về quản lý tổ chức các hoạt động thư viện, từ đó nâng cao
hiệu quả hoạt động thư viện, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện.
3
GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1. Cơ sở lý luận của vấn đề:
Trong những năm gần đây, Đảng và Nhà nước ta ngày càng quan tâm nhiều
hơn đến việc xây dựng và phát triển hệ thống thư viện trường học. Bởi từ lâu
thư viện trường học đã trở thành một bộ phận không thể thiếu trong nhà trường.
Nó là cơ sở vật chất trọng yếu, là trung tâm sinh hoạt văn hoá, khoa học của
nhà trường nhằm mở rộng kiến thức, góp phần nâng cao hiệu quả dạy và học
Trong những năm học vừa qua, các văn bản chỉ đạo về kế hoạch nhiệm
vụ năm học của ngành đều đặt vấn đề về vị trí vai trò và tác dụng của thư viện
trường học. Sở GD&ĐT có công văn 2901/HD-SGD&ĐT ngày 25/09/2010 về
hướng dẫn công tác thư viện trường học với nhiệm vụ chung như sau:
- Nâng cao nhận thức của cán bộ giáo viên, học sinh về vị trí và tác dụng
của thư viện trường học.
- Tổ chức chỉ đạo và quản lí khoa học hoạt động thư viện.- Tổ chức thu
hút toàn thể cán bộ giáo viên và học sinh tham gia các hoạt động thư viện.
- Xây dựng củng cố và phát triển hệ thống thư viện trường học đảm bảo
những điều kiện về tài liệu, cơ sở vật chất kĩ thuật nghiệp vụ, đội ngũ cán bộ
thư viện.
Chỉ tiêu 100% các trường tiểu học có phòng thư viện độc lập ở vị trí
thuận lợi dành cho hoạt động thư viện.
Để hoạt động thư viện nhà trường đạt được kết quả đáp ứng với mục tiêu
cần có sự kết hợp giữa nhận thức vai trò nhiệm vụ của công tác thư viện với
điều kiện cơ sở vật chất và kĩ thuật của thư viện, với phương pháp tổ chức hoạt
động của thư viện, người quản lý, nhân viên phụ trách thư viện và sự phối hợp
5
đồng bộ giữa các thành viên trong nhà trường. Đặc biệt là vai trò của người
quản lý, chỉ đạo tổ chức công tác thư viện trong nhà trường.
2. Thực trạng của vấn đề:
Thực hiện chương trình giáo dục 2 buổi/ngày thực sự đã mang lại những
kết quả hết sức phấn khởi cho giáo dục của Thành phố Việt Trì trong những
năm gần đây, chất lượng hiệu quả giáo dục ngày càng được nâng lên rõ rệt.
Nhưng để đáp ứng nhu cầu phòng học cho việc học 2 buổi/ngày, các trường đa
số trong tình trạng thiếu phòng học nên thường tận dụng các phòng chức năng
để làm phòng học, từ đó dẫn đến tình trạng thiếu các phòng chức năng cơ bản,
3.1. Nâng cao nhận thức về vai trò của công tác thư viện trong nhà trường:
Ban lãnh đạo nhà trường phải có nhận thức đúng đắn và đầy đủ về vai trò
của công tác thư viện trong nhà trường, đồng thời nắm rõ các văn bản chỉ đạo
của ngành về công tác này và tuyên truyền, động viên, tác động đến ý thức của
giáo viên, nhân viên và học sinh, cha mẹ học sinh, địa phương có nhận thức
đúng vai trò, tầm quan trọng của công tác thư viện trong nhà trường, để mọi
người cùng có trách nhiệm xây dựng và thực hiện tốt công tác thư viện, góp
phần vào công tác giáo dục toàn diện trong nhà trường. Để làm được điều này,
Ban lãnh đạo phải tham gia học tập, bồi dưỡng, tham khảo tài liệu liên quan
đến công tác thư viện trường học, đồng thời thông qua các cuộc họp cơ quan,
họp chuyên môn, đoàn thể để tuyên truyền cho cán bộ, giáo viên, nhân viên nhà
trường, đồng thời kết hợp tốt với Đội thiếu niên tiền phong trong nhà trường
tuyên truyền đến các em học sinh, phối kết hợp với chính quyền địa phương,
hội khuyến học xã, hội cha mẹ học sinh tuyên truyền vận động tới toàn thể phụ
huynh trong nhà trường thấy rõ vai trò của công tác thư viện trong nhà trường
từ đó có sự phối hợp, hỗ trợ, ủng hộ cho hoạt động thư viên nhà trường. Đầu
năm học nhà trường triệu tập hội nghị phụ huynh học sinh chung toàn trường
tại hội trường xã, kết hợp với cán bộ phụ trách giáo dục xã làm tốt công tác
7
truyên truyền về kế hoạch nhiệm vụ năm học mới, trong đó có công tác thư
viện nhà trường.
3.2/ Thành lập ban chỉ đạo và tổ công tác thư viện:
Ngay từ đầu năm học, nhà trường thành lập một ban chỉ đạo công tác thư
viện, thiết bị và tổ công tác thư viện. Một đồng chí trong Ban lãnh đạo là tổ
trưởng. Các thành viên trong tổ gồm có nhân viên thư viện, đại diện BCH Công
đoàn, Chi đoàn, Tổng phụ trách, các khối trưởng chuyên môn và đại diện ban
chỉ huy Liên đội.
3.3/ Đầu tư xây dựng cơ sở vật chất cho thư viện:
BGH phải làm tốt công tác xã hội hóa giáo dục huy động các nguồn lực
để đầu tư xây dựng cơ sở vật chất trang thiết bị cho thư viện. Nhờ đó, nhà
trường luôn nhận được sự hỗ trợ ủng hộ về vật chất của phụ huynh học sinh,
của hội khuyến học xã và một số doanh nghiệp trên địa bàn để xây dựng và duy
trì hoạt động thư viện.
Năm học 2012 - 2013, trường đã dành 1 phòng thoáng mát, rộng rãi với
diện tích một phòng trên 60m2. Phòng thư viện được trang bị sắp xếp khoa học,
kho thư viện, tủ sách, giá sách được qui định theo từng chủng loại.
Phòng thư viện được trang bị máy tính xách tay và nối mạng với phòng
tin học.
Hàng năm, tìm hiểu nhu cầu đọc sách, tài liệu của giáo viên thông qua
khối chuyên môn để bổ sung tài liệu về kiến thức khoa học giáo dục, phương
pháp dạy học, kiến thức phổ thông và nội dung sách giáo khoa, tài liệu bồi
dưỡng nâng cao kiến thức cho giáo viên, học sinh. Tài liệu giảng dạy của giáo
viên, sách tham khảo, truyện đọc cho học sinh được đầu tư tập trung (mua mới
hoặc bổ sung) 2 lần/ năm học, mỗi một năm đầu tư hàng chục triệu đồng.
9
Cuối năm học đảm bảo cho học sinh có sách giáo khoa năm học mới.
Trường thường tổ chức tuyên truyền và mua sách giáo khoa cho học sinh, các
thủ tục hành chính được thực hiện công khai, nghiêm túc, được phụ huynh ủng
hộ. Vì vậy hàng năm trên 90% học sinh tham gia mua sách giáo khoa theo đăng
kí với phòng giáo dục và công ty phát hành sách của nhà xuất bản giáo dục,
đảm bảo học sinh có sách chuẩn, sách chính thống để học tập. Một tỉ lệ nhỏ học
sinh không có điều kiện mua sách giáo khoa, để đảm bảo quyền lợi cho việc
học tập của học sinh cuối năm học Tổ thư viện tổ chức phát động học sinh ủng
hộ sách giáo khoa vào cuối năm học, sau đó vào đầu năm học mới cho học sinh
Thi kể chuyện theo sách, tổ chức ngày hội sách, hội chợ sách...
* Việc sắp xếp giá sách, tủ sách phải khoa học, có mục lục cập nhật mã
số sách được làm thường xuyên, lên dữ liệu trên máy tính, được thông báo
công khai mục lục sách tạo điều kiện rất thuận lợi cho giáo viên khi cần nghiên
cứu một cuốn sách, dễ tìm, dễ thấy.
* Để thực hiện tốt yêu cầu kỉ cương trong quản lí, thực chất trong đánh
giá, nhà trường tập trung xây dựng tủ sách pháp luật. Các văn bản chỉ đạo của
nhà nước liên quan tới giáo dục, các văn bản chỉ đạo của ngành, các hệ thống
văn bản qui chế chuyên môn, nội qui của nhà trường, các văn bản kế hoạch
thông tin được lưu trữ công khai tại phòng thư viện để cán bộ giáo viên nắm
vững và thực hiện nghiêm túc.
3.4.2. Chỉ đạo hoạt động của tổ chuyên môn, của giáo viên:
- Khối trưởng chuyên môn kết hợp thư viện tổ chức hàng tháng các
chuyên đề do yêu cầu thực tế đặt ra được tổ chức hàng tháng. Nội dung các tiết
chuyên đề thường được ứng dụng CNTT. Nhân viên thư viện đã được đào tạo
về CNTT nên cùng giáo viên soạn giáo án điện tử kết hợp các phần mềm để bài
giảng chuyên đề được hấp dẫn, tiết học trở nên sinh động.
11
- Bước đầu xây dựng được kho thư viên điện tử bao gồm tư liệu về sáng
kiến kinh nghiệm, các giáo án điện tử do giáo viên tự soạn giảng và sưu tầm
được.
- Chỉ đạo soạn kế hoạch giảng dạy, giáo án điện tử cập nhật, bám sát
chương trình giảng dạy, sách giáo khoa.
- Chỉ đạo các tổ khối chuyên môn tổ chức Hội thảo để trình bày về nội
dung, hình thức, những ưu điểm tồn tại về chương trình sách giáo khoa từ lớp 1
đến lớp 5.
- Phân lịch đọc sách cho giáo viên cơ bản khi khi trống tiết dạy các bộ
- Kiểm tra việc bố trí kho sách: khoa học, dễ tìm, dễ lấy, việc bảo quản
kho sách, các loại hồ sơ, sổ sách để theo dõi hoạt động của thư viện.
- Kiểm tra đánh giá hoạt động của tổ công tác thư viện. Hàng tháng tổ
thư viện họp và đánh giá hiệu quả hoạt động thư viện của từng thành viên, kịp
thời khen thưởng những cá nhân tích cực trong hoạt động thư viện.
- Đánh giá thư viện theo chuẩn và theo yêu cầu của từng bộ phận, từng
cá nhân, có kế hoạch xây dựng cho những năm tiếp theo.
4. Hiệu quả của SKKN:
Nhờ áp dụng sáng kiến kinh nghiệm mà thư viện nhà trường đã được đầu
tư xây dựng đảm bảo tiêu chuẩn về cơ sở vật chất, huy động được nguồn vốn
đáng kể, mua sắm được nhiều đầu sách và trang thiết bị phục vụ công tác thư
viện. Hoạt động thư viện phong phú hơn, qua đó góp phần nâng cao chất lượng
giáo dục toàn diện trong nhà trường và nhất là nâng cao nhận thức của cán bộ
quản lý, của giáo viên về công tác thư viện trường học. Tỉ lệ giáo viên, học
sinh tham gia đọc sách và nghiên cứu tài liệu tăng cao. Nhờ đó, chất lượng giáo
13
dục toàn diện được tăng lên đáng kể. Công tác huy động vốn bằng xã hội hóa
giáo dục cũng đã phần nào giảm bớt gánh nặng tài chính cho nhà trường. Số
lượng vốn huy động được để bổ sung cơ sở vật chất và lượng sách cho thư viện
cụ thể như sau:
Số vốn
Năm học
Số sách được bổ sung hàng năm
huy
động
2 450 000
180
60
20
25
75
2012 - 2013
4 200 000
255
80
45
40
90
Thư viện đã thu hút được đông đảo cán bộ, giáo viên, nhân viên và học
sinh đến với thư viện với số liệu cụ thể như sau:
Bạn đọc
học sinh giỏi cấp thành phố tăng lên hàng năm cả về số lượng lẫn chất lượng.
14
Đặc biệt là năm học 2012-2013, nhà trường có học sinh giỏi cấp Tỉnh, cấp quốc
gia môn Tiếng Anh qua internet.
Việc áp dụng SKKN có hiệu quả đem lại ý nghĩa thiết thực cho công tác
thư viện trong nhà trường. Công tác thư viện được coi trọng đã góp phần vào
chất lượng giáo dục toàn diện của nhà trường.
Thư viện đã được đầu tư huy động mua sắm đầy đủ đầu sách, bổ sung đa
dạng các loại sách báo cần thiết phục vụ công tác dạy học và giáo dục và làm
giàu cho thư viện trường học, qua đó nâng cao ý thức của giáo viên, học sinh
như ý thức ham đọc sách báo, ham học hỏi, chịu khó nghiên cứu để nâng cao
năng lực chuyên môn của giáo viên và nâng cao chất lượng toàn diện của học
sinh.
Thư viện giữ vững thư viện Chuẩn 01 đem lại niềm vui, niềm tự hào,
khích lệ giáo viên, học sinh tham gia nhiệt tình các hoạt động của thư viện.
Công tác xã hội hóa giáo dục được thực hiện tốt, tạo sự gắn bó đoàn kết
giữa tập thể sư phạm, giữa gia đình và nhà trường, các ban ngành đoàn thể
trong và ngoài nhà trường, tạo nên sức mạnh nội lực, ngoại lực cho công tác
giáo dục của nhà trường.
Giảm bớt gánh nặng tài chính cho nhà trường, góp phần khắc phục khó
khăn về tài chính mà rất nhiều trường đang gặp phải.
15
KẾT LUẬN:
1. Kết luận:
tốt hoạt động của tổ công tác thư viện trong nhà trường.
* Nhân viên thư viện thật sự nắm được nghiệp vụ chuyên môn, say mê
đọc nghiên cứu để tuyên truyền giới thiệu và tham mưu cho Ban lãnh đạo thực
hiện kế hoạch đã đề ra. Tạo điều kiện thuận lợi cho giáo viên, học sinh được
đọc sách, được tham gia các hoạt động của thư viện..
* Trong giai đoạn hiện nay, nhân viên thư viện cần có trình độ tin học để
cùng giáo viên nghiên cứu thực hiện ý đồ nội dung bài dạy khi áp dụng công
nghệ thông tin.
* Gắn hoạt động thư viện với các hoạt động sinh hoạt chuyên đề ở tổ
nhóm chuyên môn để nâng cao nghiệp vụ, phương pháp giảng dạy và khả năng
tự bồi dưỡng của mỗi thành viên trong tổ.
* Làm tốt công tác xã hội hóa để huy động nguồn lực xây dựng thư viện
đáp ứng theo quy định thư viện chuẩn, tạo điều kiện thuận lợi cho công tác thư
viện trong nhà trường.
3. Cách sử dụng SKKN:
Sáng kiến kinh nghiệm này được áp dụng cho những năm học tiếp theo
nên việc vận dụng áp dụng các giải pháp trong sáng kiến phải thực sự linh hoạt,
sáng tạo, phù hợp với tình hình thực tế ở từng vùng, từng trường…
Trên cơ sở các giải pháp đã có vận dụng vào điều kiện thực tế để phát
triển thêm nhiều giải pháp mới theo hướng tích cực, đồng bộ, cùng trao đổi
kinh nghiệm giữa các đơn vị để phát huy lợi ích tối đa của sáng kiến.
17
Khi áp dụng sáng kiến không nhất thiết phải thực hiện đủ quy trình, biện
pháp đã nêu mà có thể vận dụng linh hoạt tùy vào từng điều kiện cụ thể của
từng trường sao cho phù hợp và có hiệu quả.
4. Đề xuất hướng phát triển sáng kiến kinh nghiệm:
Sáng kiến kinh nghiệm trên sau khi đã áp dụng vào thực tế đã đem lại
Hoàng Thị Thu Hằng
19
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Luật giáo dục.
2. Các văn bản: Quyết định, tiêu chuẩn, hướng dẫn về hoạt động thư viện
trường học của Bộ GD&ĐT và Sở GD&ĐT Phú Thọ, PGD Việt Trì.
3. Tài liệu Chuyên đề Thư viện trường học.
4. Kế hoạch năm học, kế hoạch công tác thư viện năm 2012-2013 của trường
TH Tân Đức.
5. Tài liệu chương trình bồi dưỡng “ Công tác quản lý thiết bị, thư viện, tài
chính và kiểm tra nội bộ trường Tiểu học – Trường CBQL Phú Thọ.
20
NHẬN XÉT, ĐÁNH GIÁ CỦA HĐKH CẤP TRƯỜNG
...............................................................................................................................
...............................................................................................................................
...............................................................................................................................
...............................................................................................................................
...............................................................................................................................
...............................................................................................................................
...............................................................................................................................
NHẬN XÉT, ĐÁNH GIÁ CỦA HĐKH CẤP THÀNH PHỐ:
...............................................................................................................................