Tổng Quan thị trường Bảo hiểm Việt Nam 06 tháng đầu năm 2008
12/08/2008
Tình hình kinh tế xã hội Việt nam 06 tháng đầu năm 2008 tiếp tục tăng trưởng theo tốc độ điều chỉnh giảm để
kiềm chế lạm phát, tạo thế tăng trưởng bền vững, duy chỉ có thị trường tài chính, ngân hàng, chứng khoán, ngoại
tệ, giá cả đã có nhiều biến động ảnh hưởng không tốt đến nền kinh tế. 6 tháng đầu năm GDP tăng trưởng 6,5%.
Sản xuất nông nghiệp đạt 18 triệu tấn thóc (sản lượng lớn thứ 2 sau năm 2006), giá trị sản lượng nông nghiệp đạt
93.100 tỉ đồng tăng 4,3%. Giá trị sản lượng công nghiệp đạt 326.000 tỉ đồng tăng 16,5%, Xuất khẩu đạt 29,7 tỉ
USD, tăng 31,8%. Nhập khẩu đạt 44,5 tỉ USD, tăng 60,3% với mức nhập siêu 14,7 tỉ USD làm cho khan hiếm
ngoại tệ đẩy tỉ giá lên cao, tác động đến tăng giá lạm phát. Chỉ số lạm phát 06 tháng đầu năm là 18,44%, tuy
nhiên tháng 6 đã khống chế được giá tiêu dùng là 2,14% là điều đáng mừng. Bước sang tháng 7, tình hình thị
trường tài chính giá cả đã có nhiều dấu hiệu tích cực, thị trường chứng khoán đã dần dần khôi phục, các Ngân
hàng đã bắt đầu giảm lãi suất huy động và lãi suất cho vay, nhiều mặt hàng đã bước đầu giảm giá. Đầu tư nước
ngoài đạt hơn 31 tỉ USD trong đó có những dự án lớn như Cảng và Luyện kim Vũng Áng Hà Tĩnh 7,897 tỉ USD,
lọc dầu Nghi Sơn Thanh Hóa 6,2 tỉ USD, khu du lịch tổng hợp Hồ Tràm Vũng Tàu 4,23 tỉ USD…
Những yếu tố trên đã tác động lớn đến hoạt động kinh doanh bảo hiểm.
I. Bảo hiểm Phi nhân thọ
Nền kinh tế tiếp tục phát triển với sự tăng trưởng của nông nghiệp, công nghiệp, thương mại xuất
nhập khẩu, đầu tư nước ngoài và đầu tư toàn xã hội đã tạo đà cho các Doanh nghiệp bảo hiểm
(DNBH) Phi nhân thọ một tiềm năng khai thác tốt. Tuy nhiên, biến động của thị trường chứng khoán
cũng làm cho các DNBH thận trọng hơn trong việc đầu tư từ vốn chủ sở hữu, thặng dư vốn và dự
phòng nghiệp vụ vào lĩnh vực này.
06 tháng đầu năm bảo hiểm phi nhân thọ đạt doanh thu 5.562 tỉ đồng tăng 43% so với cùng kỳ năm
2007. Dẫn đầu doanh thu là Bảo Việt 1.700 tỉ đồng, PVI 1.124 tỉ đồng, Bảo Minh 997 tỉ đồng, PJICO
511 tỉ đồng. Chiếm tỉ trọng lớn là các nghiệp vụ bảo hiểm Xe cơ giới 1.699 tỉ đồng, BH thân tàu và
TNDS chủ tàu 602 tỉ đồng, BH sức khỏe và tai nạn con người 583 tỉ đồng. Toàn thị trường đã giải
quyết bồi thường 1.940 tỉ đồng tỉ lệ bồi thường 35%. Top 3 nghiệp vụ có tỉ lệ bồi thường cao bao gồm
BH Con người 55,5%, BH Thân tàu và TNDS chủ tàu 49,2%, BH Xe cơ giới 44,5%. Top 3 doanh
nghiệp có tỉ lệ bồi thường cao bao gồm Bảo Long 50,4%, PVI 43%, Bảo Minh 41,3%. Như vậy tỉ lệ bồi
thường 6 tháng đầu năm có nhiều khả quan nhưng chưa xét đến những tổn thất đã xảy ra đang xử lý
hồ sơ bồi thường.
1. Bảo hiểm xe cơ giới
20 trđ.
2. Bảo hiểm kỹ thuật
Bảo hiểm kỹ thuật có doanh thu đứng thứ hai trên thị trường 1.191 tỉ đồng, tăng 17% so với cùng kì
2007, trong đó BH Xây dựng lắp đặt 457 tỉ đồng tăng 14,7%, BH thiết bị điện tử đạt 32 tỉ đồng tăng
669% so với cùng kì 2007, BH máy móc thiết bị đạt 18 tỉ đồng giảm 46,2% so với cùng kì 2007, Bảo
hiểm Dầu khí đạt 326 tỉ đồng, giảm 20,4%. Ngoài ra các nghiệp vụ BH khác trong BH Kỹ thuật đạt 432
tỉ đồng cũng tăng 150%. Dẫn đầu doanh thu BH Xây dựng lắp đặt là PVI 217 tỉ đồng, Bảo Việt 122 tỉ
đồng, BIC 24,7 tỉ đồng. Dẫn đầu doanh thu BH máy móc thiết bị là UIC 4 tỉ đồng và Bảo Việt 3,6 tỉ
đồng. Dẫn đầu doanh thu Bảo hiểm Dầu khí PVI 323 tỉ đồng, UIC 2,4 tỉ đồng. Dẫn đầu doanh thu BH
Thiết bị điện tử là PTI 27 tỉ đồng, Bảo Việt 2,3 tỉ đồng, MIC 2,2 tỉ đồng. Top 03 doanh nghiệp có tỉ lệ
bồi thường cao trong BH Kỹ thuật là PJICO 62,2%, Bảo Minh 60%, Bảo Long 56%.
Thị trường bảo hiểm kỹ thuật cạnh tranh gay gắt. Tỉ lệ phí bảo hiểm sau 05 năm đã giảm tới trên 50%
trong khi cảnh báo thiên tai tại Việt Nam xảy ra ngày càng nhiều và mức tàn phá ngày một tăng. Các
Doanh nghiệp môi giới bảo hiểm đã soạn thảo nhiều đơn chào mua bảo hiểm với nhiều điều khoản,
điều kiện bảo hiểm mở rộng, khấu trừ giảm hoặc không có, phí bảo hiểm hạ song điều đáng tiếc là
vẫn còn có DNBH chấp nhận. Nhiều dự án được chia nhỏ thành nhiều gói thầu nhiều hạng mục công
trình để tham gia ở từng DNBH khác nhau với thời hạn bảo hiểm và biểu phí khác nhau trong cùng
một số rủi ro cơ bản làm khó khăn cho tái bảo hiểm. Nhiều chủ dự án không nắm rõ được bảo hiểm
xây dựng lắp đặt nhưng vẫn tổ chức đấu thầu bảo hiểm nên các DNBH khó có thể đáp ứng được thư
mời thầu (chưa nắm được rủi ro và nhà thầu nên khó định phí) ngỡ ngàng khi công bố người thắng
thầu (không theo chuẩn mực của bảo hiểm) đồng thời ép DNBH phải đặt cọc thực hiện hợp đồng, trích
lại 5% bảo lãnh sau khi hết hạn hợp đồng bảo hiểm…
Tại hội nghị tháng 6/2008, Ban bảo hiểm kỹ thuật đã nhất trí xây dựng quy tắc điều khoản biểu phí
bảo hiểm xây dựng lắp đặt chung của HHBHVN trên cơ sở QĐ 33 của Bộ Tài chính đồng thời kiến nghị
với Bộ Tài chính, Bộ Xây dựng, Bộ Công thương ra Thông tư hướng dẫn về đấu thầu dịch vụ bảo hiểm
phù hợp đới đặc thù của hoạt động kinh doanh bảo hiểm.
3. Bảo hiểm tàu thuỷ
Bảo hiểm Thân tàu và TNDS của chủ tàu có doanh thu đứng thứ ba trên thị trường 602 tỉ đồng tăng
45,7% so với cùng kỳ năm 2007. Dẫn đầu về doanh thu là PVI 193 tỉ đồng, Bảo Việt 187 tỉ đồng, Bảo
Minh 106 tỉ đồng. Tổng số tiền bồi thường là 296 tỉ đồng chiếm 49,2% doanh thu. Doanh nghiệp có tỉ
DNBH cần nghiên cứu triển khai sản phẩm bảo hiểm mới có sức hấp dẫn và đủ sức cạnh tranh, bổ
sung những khiếm khuyết của chế độ bảo hiểm y tế nhà nước hiện nay, phù hợp với từng lứa tuổi, địa
vị xã hội, thu nhập của từng người. Bảo hiểm y tế và sức khỏe theo Quy tắc điều khoản của AON đến
nay do mở rộng bổ sung quá nhiều điều khoản, điều kiện trong khi đó phí bảo hiểm lại giảm đang
được khuyến cáo các DNBH cần thận trọng khi chấp nhận bảo hiểm.
Các DNBH cần hợp tác với nhau tìm kiếm tổ chức cung cấp dịch vụ cứu trợ y tế và tai nạn quốc tế để
cạnh tranh với SOS lựa chọn nhà cung cấp tối ưu, xây dựng mẫu đơn bảo hiểm thống nhất để triển
khai bảo hiểm người Việt nam du lịch lữ hành quốc tế. Các DNBH cần phát triển sản phẩm bảo hiểm
người nước ngoài du lịch lữ hành tại Việt nam, bảo hiểm cho các cơ sở tổ chức hoạt động mang tính
mạo hiểm (đu quay, lướt ván, nhảy dù, ca nô, bể bơi, sàn nhảy,…) Các DNBH cần tích cực hơn nữa
trong khâu tuyển dụng đào tạo và phát triển đội ngũ đại lý khai thác bảo hiểm con người thay thế cho
nhân viên khai thác trực tiếp.
Tại hội nghị tháng 06/2008, Ban nghiệp vụ bảo hiểm con người đã nhất trí cùng nhau xây dựng Quy
tắc biểu phí bảo hiểm người Việt Nam du lịch lữ hành quốc tế trên cơ sở dự thảo của Bộ Tài chính năm
2007.
5. Bảo hiểm hàng hoá vận chuyển
Bảo hiểm hàng hóa vận chuyển đạt doanh thu 472,3 tỉ đồng tăng 59,8% so với cùng kì năm 2007.
Dẫn đầu là Bảo Việt 153 tỉ đồng, Bảo Minh 85 tỉ đồng, PJICO 56,7 tỉ đồng, PVI 41,7 tỉ đồng. Bồi
thường có tỉ lệ cao là Bảo Long 74,8%, MIC 29%, PTI 25%.
Nhìn chung, tình trạng cạnh tranh vẫn xảy ra gay gắt. Các khuyến cáo của Hiệp hội Bảo hiểm về hàng
xá, hàng sắt thép nguyên thanh, gỗ cây trên xà lan, thu phí tàu già có rủi ro cao nhưng vẫn có doanh
nghiệp bảo hiểm chấp nhận để giành dịch vụ. Tình trạng mất hàng không rõ nguyên nhân vẫn xảy ra
như: hàng xá với mặt hàng kho đậu, thức ăn gia súc, lương thực thực phẩm, phân bón; mất hàng khi
containner hoặc kiện hàng còn nguyên đai, nguyên kiện. Việc mất cắp hàng do cạy chốt cánh cửa
container (nguyên kẹp chì) hoặc phá đáy containner đã làm đau đầu cả người xuất lẫn người nhập
khẩu, làm mất uy tín quốc gia đang được lực lượng Công an khám phá, truy bắt.
Tại hội nghị Ban Bảo hiểm hàng hoá tháng 6 năm 2008, đã nhất trí đề nghị các doanh nghiệp bảo
hiểm:
- Sửa đổi bản thảo luận hợp tác trong lĩnh vực bảo hiểm hàng hoá vận chuyển.
- Nghiên cứu tiến tới không bảo hiểm hàng xá với điều khoản mất cắp, giao thiếu hàng vì rủi ro này
Kết quả 6 tháng năm 2008, Tổng doanh thu phí Bảo hiểm nhân thọ đạt 5.027 tỉ đồng (trong đó phí
bảo hiểm các sản phẩm chính đạt 4.853 tỉ đồng), tăng 13,58% so với năm 2006. Xét về mặt tổng
doanh thu phí, dẫn đầu là Prudential với 2051 tỉ, tiếp đến là Bảo Việt với 1.709 tỉ đồng, Manulife là:
508 tỉ đồng.
Trước những khó khăn về kinh tế và chỉ số giá tiêu dùng tăng cao lãi suất tiền gửi tiết kiệm tăng đột
biến, thị trường chứng khoán suy giảm trong 6 tháng đầu năm các DNBH Nhân thọ đã có nhiều cố
gắng, số phí bảo hiểm khai thác mới trong 6 tháng vẫn có mức tăng trưởng cao, đạt 997 tỉ đồng. so
với cùng kỳ năm trước tăng ấn tượng 40 %. Các sản phẩm hỗn hợp vẫn là các sản phẩm bán được
nhiều nhất trong 6 tháng đầu năm 2008 với doanh thu gần 610 tỉ đồng, bên cạnh đó các sản phẩm
đầu tư (liên kết chung và liên kết đơn vị) tuy mới được tung ra thị trường từ đầu năm 2008 nhưng đã
đóng góp doanh thu phí bảo hiểm khai thác mới chiếm 16.68% tổng số doanh thu khai thác mới (154
tỉ đồng), là sản phẩm bảo hiểm đóng góp doanh thu nhiều thứ hai trên tổng doanh thu khai thác mới.
2. Số lượng hợp đồng bảo hiểm
Tổng số hợp đồng bảo hiểm mới khai thác trong 6 tháng năm là 600.765 hợp đồng trong đó sản phẩm
chính là 271.539 hợp đồng chính, số hợp đồng khai thác mới so với cùng kỳ năm ngoái tăng không
đáng kể. Dẫn đầu là Prudential 260.388 hợp đồng (114.206 hợp đồng chính), Bảo Việt 200.215 hợp
đồng (76.719 hợp đồng chính), AIA 42.857 hợp đồng (trong đó có 22.085 hợp đồng chính).
Số lượng hợp đồng hết hiệu lực trong kỳ là 543.177 hợp đồng (trong đó có 287.706 hợp đồng chính)
tăng 14,4% so với cùng kỳ năm trước. Số lượng hợp đồng hết hiệu lực tăng là điều đã được dự đoán
trước trong bối cảnh kinh tế Việt Nam không thuận lợi đã ảnh hưởng tới kế hoạch chi tiêu của các hộ
gia đình. Số hợp đồng hết hiệu lực cao nhất thuộc về Bảo Việt nhân thọ 243.247 hợp đồng (trong đó
có 123.935 hợp đồng chính), Prudential là 209.422 hợp đồng (114.725 hợp đồng chính), AIA 42.260
hợp đồng (trong đó có 23.305 hợp đồng chính).
Số lượng hợp đồng khôi phục trong kỳ là 66.214 hợp đồng (hợp đồng chính là 33.338 hợp đồng) giảm
22.35 % so với cùng kỳ năm trước. Prudential là doanh nghiệp có số hợp đồng khôi phục cao nhất với
57.166 hợp đồng (29.242 hợp đồng chính), tiếp đến là Dai-ichi là 4.743 hợp đồng chính (1.708 hợp
đồng chính), AIA có số lượng khôi phục là 2.615 hợp đồng (có 1.194 hợp đồng chính).
Tổng số hợp đồng có hiệu lực đến 30/06/2008 là 8.249.930 hợp đồng tăng 18,76% so với cùng kỳ
năm trước (riêng đối với sản phẩm chính là 4.181.133 hợp đồng, tăng 14,37% với so với cùng kỳ năm
trước). Dẫn đầu là Bảo Việt Nhân thọ 3.568.805 hợp đồng (1.684.723 hợp đồng chính), Prudential là
bảo hiểm có thể kết nối thông tin, trao đổi nghiệp vụ, cảnh báo rủi ro, khuyến cáo những trường hợp
trục lợi bảo hiểm. Trong 6 tháng cuối năm, Hiệp hội cùng các doanh nghiệp bảo hiểm phải hoàn thành
xây dựng quy tắc, điều khoản bảo hiểm xây dựng lắp đặt, qui tắc điều khoản bảo hiểm người Việt
Nam du lịch lữ hành quốc tế, qui tắc điều kiện bảo hiểm tàu hoạt động trên vùng biển Việt Nam, mẫu
đơn bảo hiểm cháy nổ bắt buộc, sửa đổi bản thoả thuận hợp tác trên lĩnh vực bảo hiểm hàng hoá vận
chuyển. Những vấn đề trên cùng với sự phát triển ổn định của nền kinh tế xã hội, thị trường bảo hiểm
6 tháng cuối năm vẫn duy trì tốc độ tăng trưởng cao trên 30%.
Nguồn : Hiệp hội Bảo hiểm Việt nam