BẢN THUYẾT MINH
ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC SINH VIÊN
1.Tên đề tài: ”Công tác cai nghiện và quản lý sau cai nghiện trên
địa bàn Hà Nội”
4.Tính cấp thiết chọn đề tài
Đất nước ta dưới sự lãnh đạo của đảng cộng sản việt nam và cùng với
sự quyết tâm nổ lực của toàn dân.Sau 20 năm tiến hành công cuộc đổi mới,
nền kinh tế chuyển từ nền kinh tế tập trung quan lưu bao cấp sang nền kinh tế
nhiều thành phần theo định hướng xã hội chủ nghĩa có sự điều tiết của nhà
nước,chúng ta đã đạt được nhiều thành tựu to lớn về kinh tế xã hội.Nền kinh
tế tăng trưởng cao,đời sống nhân dân được cải thiện.
Tuy nhiên,bên cạnh những mặt tích cực ,nên kinh tế thị trường cũng
nảy sinh hàng loạt những vấn đề xã hội phức tạp.Trong đó có tệ nạn xã hội
nói chung và nghiện hút ma túy nói riêng đang là vấn đề nhức nhối của toàn
xã hội.
Như chúng ta đã biết, từ nhiều thập kỉ qua ma túy là nỗi ám ảnh, mối
hiểm họa của toàn cầu. Cho tới nay hầu hết các quốc gia đều chịu ảnh hưởng
của nó. Hiện nay số người nghiện ma túy trên thế giới là hơn 200 triệu ngươi
(nguồn: kiến thức cần cho thanh niên phòng chống ma túy, NXB thanh niên),
nghiện ma túy gây ra hậu quả nghiêm trọng, làm tằng các tệ nạn xã hội khác,
là một trong những con đường dẫn tới đại dịch HIV/AIDS.
Tại diễn đàn LHQ, nguyên tổng thư kí B.Ghali đã phát biểu : “ tình
trạng nghiện hút đã trở thành hiểm họa lớn của toàn nhân loại. Không một
quốc gia nào, dân tộc nào có thể thoát khỏi xoáy khủng khiếp của nó, ma túy
làm gia tăng bạo lực, tham nhũng làm cạn kiệt nguần nhân lực, tài lực, hủy
diệt những nguần tiềm năng quý báu khác mà lẽ ra phải được huy động để
phát triển kinh tế - xã hội, mang lại ấm no hạnh phúc cho toàn dân”.
Nghiện hút ma túy gây ra nhiều hậu quả cho người nghiện, gia đình và
một bộ phận người lao động. Đặc biệt là lớp thanh niên đã xa vào con đường
nghiện ngập hút chích, gây nhiều khó khăn cho công tác quản lí xã hội.
Ngoài ra, trên địa bàn Hà Nội công tác cai nghiện và quản lí đối tượng
sâu cai nghiện gặp nhiều khó khăn, tỉ lện người tái nghiện sau cai tăng cao.
Trên đây là một số lý do để chọn đề tài “Công tác cai nghiện và quản
lý sau cai nghiện trên địa bàn Hà Nội”.
5. Tình hình nghiên cứu
Ma túy luôn là vấn đề có tính thời sự của nhân loại.Tệ nạn ma túy đã
gây nên nhiều tác hại to lớn về kinh tế, xã hội, chính trị,văn hóa...vì vậy,ở
nhiều góc độ khác nhau,nghiện hút ma túy đã trở thành vấn đề nghiên cứu của
nhiều ngành khoa học: khoa học quản lý,tâm lý học,xã hội học,công tác xã
hội,tội phạm học,luật học...và đã có nhiều đề án,đề tài nghiên cứu khoa học
như:
+Đề án:Tổ chức, quản lý,dạy nghề và giải quyết việc làm cho người sau
cai nghiện (ủy ban nhân dân thành phố Hồ Chí Minh-2003)
+Đề án:Tổ chức,quản lý,dạy nghề và giáo dục việc làm cho người sau
cai nghiện.
+Chương trình sau cai nghiện của thành phố Hà Nội(2003)
Ngoài ra còn có các bài báo,bài viết nghiên cứu về nghiện ma túy và
công tác quản lý sau cai nghiện như:
+Bài báo:”Người sau cai nghiện ma tuy được hỗ trợ dạy nghề,tạo việc
làm” – báo quân đội nhân dân (Hồng Thạnh – Phú Sơn)
+Bài báo:”Gần 100% người tái nghiện ma túy sau cai “ – báo pháp luật
(Duy Tuấn)
+Bài nghiên cứu:”Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác
cai nghiện ma túy hiện nay” – Th.s Trần Đức Châm (HVANND)
Đặc biệt, Khoa Xã Hội Học thuộc trường Học Viện Báo Chí Và Tuyên
Truyên cũng có những công trình nghiên cứu về tệ nạn ma túy và đã thu được
- Mô tả thực trạng, nguyên nhân và xu hướng phát triển các hiện tượng
cai nghiện ma túy của nhưng người nghiện tại Hà Nội.
- Mô tả thực trạng của công tác quản lý sau cai nghiện tại địa bàn Hà
Nội.
- Đưa ra các giải pháp,kiến nghị và dự báo cụ thể phần nào giúp cho
nhà quản lý ,lãnh đạo tại địa phương có những giải pháp khả thi nhằm khắc
phục tệ nạn xã hội ngày nay.
7.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
- Nghiên cứu tính chất nguy hiễm của tệ nạn ma túy.
- Tính chất khó khăn,phức tạp của công tác cai nghiện và quản lý sau
cai nghiện.
- Làm rõ thực trạng quản lý xã hội ,nghiên cứu đời sống người nghiện
sau cai trên địa bàn Hà Nội.
- Nêu lên một số giải pháp cho hoạt đông quản lý xã hội sau cai nghiện
đạt hiệu quả cao.
8. Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp luận chủ nghĩa Mác – Lênin.
- Phương pháp quan sát:
+ Tiến hành quan sát điều kiện sống của những người nghiện ở Hà Nội.
+ Quan sát công tác quản lý,cai nghiện ở các phường,xã trên địa bàn
Hà Nội.
- Phương pháp phỏng vấn sâu:
Tiến hành phỏng vấn sâu 10 cá nhân nghiện ma túy.
- Phương pháp nghiên cứu tài liệu:
Đọc và phân tích một số tài liệu,các công trình nghiên cứu có liên quan
tới thực trạng cai nghiện ma túy và công tác quản lý cai nghiện tại Hà Nội.
Bên cạnh đó ,còn sử dụng một số bài báo cáo tình hình và tổng kết về
vấn đề tệ nạn nối chung và công tác quản lý cai nghiện và sau cai ở Hà Nội.
9.Nội dung nghiên cứu
- Hiện nay,Hà Nội ngày càng phát triển,trở thành trung tâm kinh tế chính trị của đất nước.
2. Điều kiện tự nhiên
Hà Nội có diện tích 920,97 km2,nằm hai bên bờ sông hồng,giữa vùng
đồng bằng Bắc Bộ trù phú.Với vị trí và địa thế đẹp ,thuận lợi:.
+Vĩ độ bắc:20053’ đến 21023’
+Kinh độ đông:105044’ đến 106002’
+
Giáp với năm tỉnh:Thái Nguyên ở phía Bắc,Bắc Ninh và Hưng Yên ở
phía đông và đông nam,HàTây và Vĩnh Phúc ở phía nam và phía tây.
- Về địa hình :Hà Nội là đồng bằng được bồi đắp bởi các dòng sông
với các bãi bồi đại,bãi bối cao và các bậc thềm.Xen giữa các đồng bằng đại và
các bãi bồi cao còn có vùng trũng với các hồ,đầm.Phần lớn diện tích Hà Nội
nằm trong vùng châu thổ sông Hồng với độ cao trung bình từ 15m đến 20m
so với mặt nước biển.Còn lại chỉ có khu vực đồi núi ở phía bắc và phía tây
bắc của huyeenj Sóc Sơn thuộc rìa phía nam của dãy núi Tam Đảo.
- Về sông ngoài: Hà Nội là thành phố gắn liền với những dòng sông,
trong đó sông Hồng là lớn nhất..Sông Hồng góp phần quan trọng trong sinh
hoạt đời sống cũng như sản xuất.Lượng phù sa của sông Hồng rất lớn, trung
bình 100 triệu tấn/ năm. Phù sa giúp cho đồng ruộng thêm màu mỡ,đồng thời
bồi đắp và mỡ rộng vùng châu thổ.Nguồn cá bột của sông Hồng đã cung cấp
cá giống đáng kể cho nghề nuôi cá nước ngọt ở đồng bằng Bắc Bộ.
Ngoài sông Hồng, trong địa phận Hà Nội còn có sông Tô Lịch,sông
Kim Ngưu,sông Nhuệ và sông Cà Lồ.
- Về khí hậu: Khí hậu Hà Nội là khí hậu nhiệt đới gió mùa ẩm, mùa hè
nóng ,mưa nhiêu và mùa đông lạnh,mưa ít.Trung bình hằng năn,nhiệt độ
không khí 23,60c, độ ẩm 79%,lượng mưa1245mm.
quyết liệt nhưng vẫn diễn biến phức tạp.
- Đầu năm 2000,tình hình hoạt đông của tội phạm ma túy có nhiều
biến động.Số người nghiện còn nhiều,nhu cầu về sử dụng ,vận chuyển,buôn
bán ma túy tăng cao,có nhiều điểm công an thành phố đã triệt phá nhưng vẫn
còn biểu hiện.Theo thống kê của tổng cụccảnh sát trong 6 tháng đầu năm
2008 cho tháy,trong số 5031 vụ,7496 đối tương ma túy bị bắt giữ trên toàn
quốc thì Hà Nội bắt giữ tới 961 vụ(so với cả nước là 28,14%),1224 đối
tượng(so với cả nước là 26,4%)
Các lực lượng chức năng đã thu giữ trên địa bàn Hà Nội 12,33kg
heroin,2955 viên ma túy tổng hợp,kê biên ,thu giữ tài sản giá trị hàng chục tỉ
đồng.
So với cùng kì năm 2007 số vụ tăng 17%,đối tượng 19%, ma túy tổng
hợp tăng gấp 4,5 lần,cần sa thu lớn hơn (8,8 tấn).Trong đó có 4495 vụ,6028
đối tượng mua bán ,vận chuyển ma túy,586 vụ,1470 đối tượng, tổ chức sử
dụng trái phép ma túy.
Mặt khác, thời gian qua,có một số đối tương đến mua chung cư tham
gia vào đương dây buôn bán ma túy.Đối tương nhiễm HIV/AIDS còn lôi kéo
cả người già,trẻ em,người tàn tật vào các hoạt đông buôn bán ma túy.chúng
thường xuyên thay đổi địa điểm hoạt động,dung điện thoại di động,xe máy
bán lưu động,tiếp viên nhà hàng... dã làm tình hình tội phạm và các tệ nạn
tăng cao.
Số người nghiện tăng ,Cụ thể theo số liệu của phòng lao đông và
thương binh quận Cầu Giấy:
Thời
gian
2005
2006
2007
nhân
sinh
viên
viên
1
2
4
3
chức
1
2
4
3
0
3
2
3
Việc
Không
làm
được tạo điều kiện dạy nghề,hỗ trợ vốn,tạo việc làm để tái hòa nhập với cộng
đồng.Đã có nhiều người tiến bộ,nhiều người có công ăn việc làm,nhiều người
không tái nghiện.
2.Thành tựu đạt được trong công tác cai nghiện và quản lý sau cai
nghiện
- Trong những năm vừa qua, hoạt động tuyên truyền chống ma túy
được triển khai sâu rộng đến từng gia đình,từng tổ dân phố, khu dân cư,cơ
quan,trường học.hội,các đoàn thể.Trên các quận ở địa bàn Hà Nội đã triển
khai nhiều hoạt động tích cực như:Hội phụ nữ có chương trình”quản lý chồng
,con, phòng chống ma túy từng gia đình”;Đoàn thanh niên có phong tròa
“mùa hè xanh tình nguyện” và hội thi”đội thanh niên tinhf nguyện phòng
chống tệ nạn xã hội”
- Thành lập các đội tình nguyện thực hiện chuyên đề”vào từng ngõ,gõ
từng nhà,rà từng người”,đã tổ chức cho các đối tượng có nguy cơ nghiện cao
ký cam kết ,làm cho đời sống xã hội cang văn minh hơn.
3.Khó khăn
Bên cạnh những kết quả đáng ghi nhận thì trong công tác cai nghiện và
quản lý sau cai cũng vấp nhiều khó khăn:
-Hoạt động buôn bán ma túy vẫn diễn ra phức tạp và dưới nhiều hình
thức tinh vi hơn=> số người nghiện cao,tỉ lệ tái nghiện tăng.
-Vấn đè giải quyết việc làm cho đối tượng sau cai nghiện vẫn còn nan
giải.
- Tỷ lệ tái nghiện còn cao.
CHƯƠNG III: Nguyên nhân của thực trạng
1. Nguyên nhân kinh tế
- Do ảnh hưởng của mặt trái của nền kinh tế thị trường làm:
-Với gia đình:
+Còn thiếu sự tin tưởng vào các hoạt động của CLB B93.
+Chưa tạo điều kiện cho con em tham gia cai nghiện .
3. Nguyên nhân từ bản thân người nghiện ma túy
-Do tâm lí tự ty,không muốn hòa nhập cộng đồng .
-Bản thân ngvười nghiện chưa ý thức tự giác vươn lên.
CHƯƠNG IV: Hậu quả từ thực trạng
1. Đối với xã hội
- Gây mất trật tự an toàn xã hội,là nguồn gốc của nhiều loại tội phạm
hình sự.Thực tế cho thấy ma túy là bạn đồng hành của tội phạm,mối quan hệ
của ma túy và tội phạm là mối quan hệ nhân quả. Ma túy gắn liền với hành vi
phạm tội Làm gia tăng các tệ nạn xax hội khác: Lừa đảo,trộm cắp.giết
người,mại dâm, băng nhóm...
- ảnh hưởng đến đạo đức,thuần phong mỹ tục lâu đời của dân tộc.Làm
thoái hóa đạo đức một bộ phận giới trẻ,giảm sút sức lao động sản xuất trong
xã hội.
- ảnh hưởng và để lại hậu quả nghiêm trọng,lâu dài cho việc phát triển
duy trì giống nòi: Do các chất ma túy ảnh hưởng đến hệ thông hoocmon sinh
sản,làm giảm khả năng sinh hoạt tình dục,ảnh hưởng đến quá trình phân bào
hình thành các giao tử, tạo cơ hội cho các ghen độc có điều kiện hoạt hóa,dẫn
tới suy yếu giống nòi.
- Tiêm chích ma túy,dùng chung bơm kim tiêm lây lan các bệnh
truyền nhiễm như viêm gan vi rút B,C...đặc biệt là nguồn gốc náy sinh,lan
truyền đại dịch HIV/AIDS – một hiểm họa toàn cầu chưa có thuốc chữa.
- Nhà nước tốn kếm ngân sách xã hội cho các hoạt động ngăn ngừa,
khắc phục và giải quyết hậu quả của tệ nạn ma túy mang lại.
2. Đối với gia đình
- Làm tiêu hao tiền của của bản thân và gia đình. Nhu cầu cần tiền để
pháp: Hoàn thiện hệ thống pháp luật,chính sách;Quy hoạch,đầu tư mở rộng
quy môcai nghiện,phục hồi;Nâng cao chất lượng,hiệu quả công tác cai nghiện
,phục hồi;Lồng ghép các công tác cai nghiện,phục hồi,dạy nghề,tạo việc làm
cho người nghiện ma túy với cuộc vận động lớn và các chương trình,dự án,kế
hoạch phát triển kinh tế - xã hội trên đia bàn;Tuyên tryuền, giáo dục nâng cao
nhận thức cho người nghiện ma túy,gia đình và cộng đồng xã hội;Nâng cao
công tác thu thập,xử lý thông tin,báo cáo;Tăng cường hợp tác quốc tế trong
lĩnh vực cai nghiện,phuc hồi.
Tuy nhiên cần tập trung vào các giải pháp cơ bản và mang tính chiến
lược sau:
- Xã hội hóa công tác cai nghiện ma túy: Phát huy sức mạnh của toàn
Đảng,toàn dân và của cả cộng đồng xã hội vào việc phòng,chống
nghiện.Công tác này đòi hỏi phải có sự tham gia của các chủ thể quản lý nhà
nước,bao gồm từ cấp ủy Đảng cho đến các cấp chính quyền và toàn thể nhân
dân như Đoàn thanh niên,Hôi cựu chiến binh,Hội phụ nữ,Hội nông dân....
- Tăng cường đầu tư cho công tác cai nghiện,phục hồi chức năng. Hiện
nay các trung tam cai nghiện vẫn còn nhiều bất cập: Số lượng ít,quy mô
nhỏ,cơ sở vật chất trang thiết bị ...còn nhiều lạc hậu, Do đó,cần phải đàu tư
,nâng cấp,cải tạo,mở rộng ,xây dựng mới các trung tâm.
- Xây dựng các nội dung chương trình về công tác cai nghiện một cách
khoa học,cụ thể,phù hợp với từng đối tượng
- Tập trung cho công tác dạy nghề,lao động cho người cai
nghiệnnâng cao sức khỏe,cải thiện đời sồng,giúp họ tái hòa nhập với cộng
đồng.
- Tăng cường đội ngũ cán bộ,viên chức về trình độ chuyên môn và
nghiệp vụ.
- Đa dạng hóa các hình thức cai nghiện và áp dụng nhiều mức thời gian
cai cho các đối tượng có nhân thân và hoàn cảnh gia đình khác nhau.Hiện nay
+ Dạy văn hóa
Do trình độ nhận thức không cao,dễ bị dụ dỗ,lôi kéo tổ chức các lớp
bổ túc văn hóa,kết hợp với truyền thụ tri thức văn hóa ,giáo dục ý thức tình
cảm,sự hiểu biết xã hội cho người học.
-Giải quyết việc làm cho người sau cai
Với những người sau cai nghiện không có việc làm sẽ nhanh chóng đưa
họ quay lại với ma túy.
+ Hỗ trợ,tìm việc làm cho các đối tượng.Điều này xuất phát từ tâm lý
tự ti,e ngại của những người sau cai và tâm lý e sợ của người sử dụng lao
động.
+Tạo điều kiện cho họ có thời gian và môi trường thích hợp làm việc.
b. Quy định rõ trách nhiệm cụ thể của các cơ quan,tổ chức,ủy ban nhân
dân từng cấp
@.Đối với Đảng ủy,ủy ban nhân dân quận
- Tăng cường sự lãnh đạo của cấp ủy đảng và chính quyền thành phố
về công tác cai nghiện,dạy nghề và quản lý sau cai nghiện.
-Uỷ ban nhân dân phải giao nhiệm vụ cho một số phòng chức năng
như: phòng thương binh xã hội,công an quận,các ban ngành đoàn thể...liên hệ,
vận động các cơ sở sản xuất kinh doanh trên địa bàn quận tiếp nhận người sau
cai nghiện vào làm việc.
- Tổ chức các trung tâm dạy nghề,giải quyết việc làm cho người sau cai
nghiện. Uỷ ban nhân dân quận phối hợp với các trung tâm dạy nghề:may công
nghiệp,sửa cữa xe máy,mộc... tạo thu nhâp,cải thiện cuộc sống cho họ.
@,Đối với tổ dân phố
-Các tổ chức phụ nữ,đoàn thanh niên của tổ dân phố có trách nhiệm
thường xuyên quan tâm,giúp đỡ họ,đặc biệt là về tinh thần.
-Thuyết phục gia đình quan tâm,đưa người nghiện đi cai,không để tình
trạng bỏ rơi,ỷ lại cho chính quyền địa phương.
2.Đối với xã hội
-Cần có cái nhìn mới về những người nghiện và sau khi cai
nghiện,không nên kì thị ,tránh xa họ mà phải quan tâm giúp đỡ hơn nữa,xem
họ là nạn nhân chứ không phải là tội phạm của xã hội .
3.Vấn đề kinh phí
-Đầu tư hơn nữa cho các trung tâm cai nghiện.
-Kinh phí chi tiêu cho những người làm công tác quản lí,tình nguyện
viên.
-Hỗ trợ vốn cho những người sau cai nghiện và gmia đình của họ để
sản xuất,kinh doanh.
10.Lực lượng tham gia nghiên cứu
- Trương Thị Hà
- Phạm Thị Nhâm
- Nguyễn Hồng Vân
11.Thời gian và các bước tiến hành
-Bước 1:Tìm kiếm tài liệu qua các bài báo,thông tin từ các cơ quan
chức năng(10 ngày).
-Bước 2:Thu thập dữ liệu từ thực tế(5 ngày).
-Bước 3:Tập hợp các dữ liệu,tiến hành viết nghiên cứu(10 ngày).
--Bước 4:Hoàn thiện bài nghiên cứu(5 ngày)
12. Sản phẩm nghiên cứu
CHỦ NHIỆM ĐỀ TÀI
GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN