MÃ SKKN

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HÀ NỘI

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ BIỆN PHÁP CHĂM SÓC SỨC KHỎE BAN
ĐẦU CHO TRẺ MẦM NON

Lĩnh vực/ Môn: Chăm sóc nuôi dưỡng
Cấp học: Mầm non

1/20

MÃ SKKN


Một số biện pháp chăm sóc sức khỏe ban đầu cho trẻ mầm non

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HÀ NỘI

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ BIỆN PHÁP CHĂM SÓC SỨC KHỎE BAN
ĐẦU CHO TRẺ MẦM NON

Lĩnh vực/ Môn: Chăm sóc nuôi dưỡng
Cấp học: Mầm non

NĂM HỌC 2016 - 2017

2/20


trường học. Nhờ đó hoạt động chăm sóc và bảo vệ sức khỏe sức khỏe học sinh đã
có những bước cải thiện đáng kể và đạt được những kết quả khả quan. Tuy vậy
công tác y tế trường học vẫn còn gặp không ít khó khăn do nhân lực tại các
trường học còn thiếu hoặc chưa đáp ứng đầy đủ về chuyên môn, nghiệp vụ. Một
mặt do cán bộ y tế chưa được đào tạo, tập huấn chuyên sâu về chuyên môn y tế
trường học, mặt khác do điều kiện thực tế tại các trường học còn thiếu thốn về cơ
sơ vật chất chính vì vậy mà việc triển khai thực hiện công tác y tế trường học
chưa đạt được kết quả cao nhất.
Dựa trên những điều kiện thực tế trên, tôi mong muốn đóng góp một vài ý
kiến nhằm khắc phục những thiếu sót và phát huy hiệu quả hơn nữa những gì đã
đạt được giúp công tác y tế trường học ngày càng phát triển.
Trẻ em là nguồn nhân lực mới cho tương lai. Việc chăm sóc, bảo vệ và giáo
dục trẻ em ngày càng được toàn cộng đồng đặt biệt quan tâm. Trẻ em bị bệnh
không những ảnh hưởng tới tính mạng, tới sự phát triển thể chất mà còn ảnh
hưởng tới sự phát triển tinh thần và trí tuệ của trẻ. Đảm bảo cho trẻ được phát
triển toàn diện cả thể chất và tinh thần thì nhiệm vụ cần thiết đối với giáo viên
mầm non, các nhà chuyên môn và cả các bậc cha mẹ, phải hiểu biết về các đặc
điểm sinh lí, bệnh lí và tâm vận động của các thời kì phát triển cơ thể của trẻ em
để ứng dụng vào việc chăm sóc, nuôi dưỡng, bảo vệ sức khỏe cho trẻ.
Theo tổ chức y tế thế giới: “Sức khỏe là một trạng thái hoàn toàn thoải mái
cả về thể chất,tinh thần và xã hội, chứ không phải là chỉ là không có bệnh tật hay
tàn phế”. Khỏe về thể chất là liên quan đến bệnh tật, di truyền, dinh dưỡng, luyện
tập. Tinh thần thể hiện sự thoải mái trong cuộc sống, sự yêu thương, sự an toàn
tâm lý, có niềm tin.
Chúng ta cần coi trong sức khỏe, vì mọi người có sức khỏe thì công tác sẽ
tốt, trẻ có khỏe thì học hành mới tốt, bố mẹ mới yên tâm gửi gắm các các cháu để
công tác.Trường học cần có một môi trường an toàn để trẻ học tập, vui chơi mà

4/20


cũng ảnh hưởng tới sức khỏe của trẻ. Môi trường tự nhiên: Đất, nước, ánh sáng,
khí hậu, thời tiết…Khi khí hậu thời tiết thay đổi, tỉ lệ mắc bệnh cũng thay đổi. Có
những bệnh thường gặp nhiều vào mùa đông, trái lại có những bệnh gặp nhiều
vào mùa hè. Cũng có những bệnh ở vùng này diễn biến nặng, nhưng khi chuyển
sang vùng khác thì diễn biến nhẹ hơn…Tất cả những điều đó đều ảnh hưởng tới
sức khỏe cho nên chúng ta cần phải bảo vệ sức khỏe cho trẻ.
2. Cơ sở thực tế:

5/20


Một số biện pháp chăm sóc sức khỏe ban đầu cho trẻ mầm non
Khi viết sáng kiến kinh nghiệm này, tôi mong được đóng góp ý kiến của
mình về công tác y tế trường học giúp cho việc bảo vệ và chăm sóc sức khỏe ban
đầu cho trẻ ngày càng tốt hơn. Qua đó giúp trẻ có được sức khỏe tốt để vui chơi
và học tập.
2.1. Thuận lợi:
- Được sự quan tâm, chỉ đạo sát sao phòng giáo dục và đào tạo quận, Ban
giám hiệu nhà trường về công tác chăm sóc sức khỏe ban đầu cho trẻ.
- Trường có phòng y tế riêng, trang thiết bị y tế tưởng đối đầy đủ.
- Có cán bộ y tế được trang bị đầy đủ kiến thức về chuyên môn.
- Có đội ngũ giáo viên dày dặn kinh nghiệm, nhiệt tình, quan tâm và có tinh
thần trách nhiệm cao trong công việc.
- Được sự phối hợp nhiệt tình của cán bộ giáo viên nhân viên trong nhà
trường trong các hoạt động y tế.
- Phụ huynh quan tâm đến việc chăm sóc sức khỏe cho trẻ. Đa số phụ huynh
có nhận thức về mục đích, yêu cầu của công tác giáo dục chăm sóc sức khỏe cho
trẻ, tin tưởng và phối hợp tốt với giáo viên, nhân viên và nhà trường.
2.2 Khó khăn:
-Trường được xây dựng gần nhà dân, chật hẹp lại có quán cơm bên cạnh nên


Một số biện pháp chăm sóc sức khỏe ban đầu cho trẻ mầm non

Tổng

199

199

HS

%

HS

%

HS

%

193

97%

2

1%

4


HS

%

HS

%

174

94,6%

7

3,8%

3

1,6%

Bảng 2: Kết quả khám sức khỏe đầu năm 2016-2017
- Qua khám sức khỏe đã tạo điều kiện cho nhà trường nắm bắt được tình
trạng sức khỏe của các cháu, từ đó đưa ra các biện pháp phối hợp với phụ huynh
trong công tác vệ sinh và chăm sóc sức khỏe cho trẻ, phòng chống các dịch bệnh
xảy ra. Giáo viên biết được tình trạng sức khỏe của các cháu để thay đổi những
món ăn phù hợp, giúp các cháu hấp thu chất dinh dưỡng tốt hơn. Đặc biệt giáo
dục trẻ có thói quen vệ sinh răng miệng sau khi ăn, trước khi đi ngủ để phòng
bệnh sâu răng và phụ huynh biết giữ gìn sức khỏe cho trẻ trong những ngày thời
tiết khí hậu biến đổi thất thường.

+ Tuyên truyền phòng chống dịch bệnh. Kiểm tra xây dựng trường học xanh,
sạch, đẹp và đảm bảo vệ sinh ATTP.
- Theo dõi và chăm sóc trẻ hằng ngày khi trẻ sinh hoạt, vui chơi tại trường.
3.2. Về công tác chăm sóc sức khoẻ của trẻ:
- Hàng ngày theo dõi sức khoẻ của trẻ từ khi trẻ đến lớp đến khi trả trẻ.
- Khi thời tiết chuyển mùa, khí hậu thay đổi phải chú ý để có biện pháp
phòng ngừa và phát hiện kịp thời trẻ có biểu hiện bệnh.
- Kiểm tra sổ nhật ký đón trả trẻ hàng ngày ở các lớp, tủ thuốc của lớp phải
để ngoài tầm với của trẻ và chỉ có các thuốc do cán bộ y tế phát để dự phòng. Chú
ý theo dõi các cháu vừa nghỉ ốm khi đi học và các cháu mới đi học.
- Kiểm tra sĩ số học sinh hàng ngày, tỉ lệ chuyên cần hàng tháng.
- Kiểm tra, đôn đốc công tác vệ sinh các lớp, các bộ phận và môi trường
xung quanh trường.
- Phối hợp chặt chẽ với trung tâm y tế Quận để tổ chức khám sức khỏe định
kỳ cho học sinh ít nhất một lần trong một năm học. Qua đó phát hiện và thông
báo các trường hợp mắc bệnh về gia đình để có biện pháp giải quyết, điều trị kịp
thời.
- Đối với trẻ suy dinh dưỡng thì nhà trường và gia đình phải phối hợp có
chế độ ăn bổ sung dinh dưỡng cho trẻ: uống thêm sữa, tăng thêm bữa. Trẻ béo phì
phải hạn chế đồ ngọt, chất bột đường, tăng cường vận động.
*Theo quy định chung của sổ sách y tế gồm có:

8/20


Một số biện pháp chăm sóc sức khỏe ban đầu cho trẻ mầm non
- Sổ nhật ký sức khoẻ toàn trường: ghi rõ từng ngày, nếu có trường hợp đặc
biệt phải ghi ngày,giờ, tên trẻ, lớp, diễn biến, chẩn đoán, xử lý, đến khi trả trẻ về.
- Sổ sức khoẻ của từng cháu: Biểu đồ sức khoẻ theo dõi cân nặng và chiều
cao định kỳ (tháng 9,12,3). Lên lịch cân cho từng lớp, nếu cháu nào nghỉ học sẽ

huynh.

9/20


Một số biện pháp chăm sóc sức khỏe ban đầu cho trẻ mầm non
- Ngoài ra, chúng ta có thể tổ chức các buổi tuyên truyền giáo giáo dục sức
khỏe vào các ngày họp hội đồng cuối tháng, các buổi họp đột xuất và họp phụ
huynh. Tuyên truyền phòng chống các dịch bệnh theo mùa như: cúm, đau mắt đỏ,
sốt phát ban, tiêu chảy, thủy đậu, tay chân miệng... Qua các buổi tuyên truyền
giúp các cán bộ, giáo viên, nhân viên trong trường và các bậc phụ hhuynh hiểu
được nguyên nhân, triệu chứng và cách phòng chống dịch bệnh.
Ảnh 10, 11: Tuyên truyền về các dịch bệnh và cách phòng chống dịch
bệnh
3.5.Về công tác phòng chống dịch bệnh:
- Thực hiện công tác phòng chống dịch theo mùa: treo áp phích, tranh ảnh
minh họa, phát tờ rơi, treo các bài tuyên truyền lên bảng tuyên truyền của trường.
- Nắm vững được sự khác biệt giữa bệnh truyền nhiễm với bệnh dịch.
- Nắm vững được các dấu hiệu ban đầu của một số bệnh dịch hay xảy ra đối
với trẻ mầm non: bệnh thủy đậu, sốt xuát huyết, đau mắt đỏ, tiêu chảy,tay chân
miêng, sốt phát ban,...
- Phát hiện sớm để cách ly đối với trẻ bị bệnh; chuyển viện kịp thời, xử trí
đúng đối tượng.
- Thực hiện kế hoạch phòng chống dịch bệnh của TTYT dự phòng, phối hợp
với trạm y tế phường triển khai các chương trình phòng chống dịch bệnh trong
trường học.
- Nhà trường thường xuyên phối hợp với cha mẹ học sinh quan tâm đến công
tác vệ sinh cá nhân cho trẻ khi ở nhà cũng như ở trường như vệ sinh răng miệng,
vệ sinh thân thể, rèn luyện trẻ kỹ năng rửa tay thường xuyên bằng xà phòng trước
khi ăn cơm, sau khi đi vệ sinh và những lúc tay bẩn.

quạt vừa phải, mát về mùa hè, ấm về màu đông.
+ Đảm bảo đủ ánh sáng: Thường xuyên kiểm tra hệ thống đèn điện, mở hết
cửa sổ khi trẻ hoạt động và học tập.
+ Về độ ẩm: Đảm bảo thoáng, khô ráo, bằng cách dùng máy hút ẩm cho
các lớp khi trời nồm.
+ Sắp xếp đồ dùng, đồ chơi gọn gàng ngăn nắp.
+Tổng vệ sinh chung: Cọ rửa nền nhà, hành lang bằng xà phòng hàng tuần,
chơi đảm bảo thông thoáng khí đủ ánh sáng, đảm bảo yên tĩnh và lau dọn thường
xuyên.
* Môi trường xung quanh:
+ Trồng cây xanh, bố trí cây cảnh theo nhiều dáng kiểu để tạo bóng mát, vẻ
đẹp xanh sạch cho cảnh quan môi trường sư phạm.
+ Thường xuyên quét dọn vệ sinh khu vực trong và ngoài trường.
Ảnh 6,7,8: tạo môi trường cây xanhtrong trường- trang15
3.7. Về công tác nha học đường:

11/20


Một số biện pháp chăm sóc sức khỏe ban đầu cho trẻ mầm non
- Tổ chức khám răng định kỳ cho học sinh. Khám lồng ghép với đợt khám
sức khỏe chung. Phát hiện và điều trị kịp thời các bệnh răng miệng: sâu răng,
viêm lợi. Thống kê các em học sinh mắc bệnh và có kế hoạch điều trị các trường
hợp đơn giản như: Viêm lợi răng, sưng nướu răng…, chuyển tuyến trên điều trị
những trường hợp khó: Trám bít lỗ răng, lỗ sâu đã chạm tủy, viêm tủy,…
- Tuyền truyền giáo dục nha khoa, dạy cho học sinh cách phòng bệnh răng
miệng, bỏ các thói quen xấu ảnh hưởng không tốt đến sức khỏe răng miệng.
Hướng dẫn cho học sinh cách chải răng đúng phương pháp.
Ảnh 9: Dạy trẻ chăm sóc răng- trang 19
3.8. Công tác phối hợp giữa các bộ phận trong nhà trường và phụ huynh:

cứu ban đầu và xử lý kịp thời các bệnh học thông thường giúp các em học sinh có
được sức khỏe tốt để học tập.
- Phụ huynh đã có kiến thức và hiểu biết hơn về việc chăm sóc sức khỏe
phòng chống dịch bệnh cho trẻ.
- Tạo được sự tín nhiệm của xã hội và các bậc cha mẹ học sinh.
- Ban Giám Hiệu luôn quan tâm chỉ đạo công tác chăm sóc sức khoẻ và
phòng chống dịch bệnh, góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc trẻ trong nhà
trường. Xây dựng kế hoạch và đôn đốc các lớp, các bộ phận trong trường thực
hiện tốt kế hoạch.
- Phối hợp chặt chẽ giữa các bộ phận và các lớp, giữa nhà trường với phụ
huynh học sinh và các cơ quan hữu quan.
- Giáo viên, nhân viên nghiêm túc chấp hành quy chế, quy định của ngành về
nuôi dưỡng trẻ và phòng chống dịch bệnh trong nhà trường. Có tinh thần trách
nhiệm trong công việc, yêu nghề mến trẻ, tận tình chăm sóc nuôi dưỡng, dạy dỗ
trẻ.
- Các bậc cha mẹ học sinh nhiệt tình, tích cực phối hợp với nhà trường.
VI. BÀI HỌC KINH NGHIỆM
- Đối với một cán bộ y tế trong nhà trường đòi hỏi đầu tiên theo tôi đó là sự
tận tâm, nhiệt tình, yêu nghề mến trẻ. Trong các hoạt động tại trường học phải
luôn tạo dựng niềm tin cho bản thân mình cũng như cho học sinh và các bậc phụ
huynh.
- Thường xuyên rèn luyện, phấn đấu, không ngừng học hỏi nâng cao trình độ
chuyên môn, nghiệp vụ về y tế trường học để đáp ứng tốt nhu cầu sức khỏe của
các em học sinh.
III. KẾT LUẬN, ĐỀ XUẤT:
1. Kết luận
- Trên đây là một số kinh nghiệm và những biện pháp mà tôi áp dụng trong
công tác chăm sóc sức khỏe cho học sinh.
- Qua quá trình công tác bản thân đã rút ra được nhiều kinh nghiệm, từng
bước khắc phục những khó khăn, tồn tại để phát triển công tác y tế trường học tốt



Một số biện pháp chăm sóc sức khỏe ban đầu cho trẻ mầm non

15/20


Một số biện pháp chăm sóc sức khỏe ban đầu cho trẻ mầm non

Trẻ có thói quen vệ sinh cá nhân

16/20


Một số biện pháp chăm sóc sức khỏe ban đầu cho trẻ mầm non

Cây xanh được bố trí ở mọi nơi trong trường

17/20


Một số biện pháp chăm sóc sức khỏe ban đầu cho trẻ mầm non

Trẻ chăm sóc cây

18/20


Một số biện pháp chăm sóc sức khỏe ban đầu cho trẻ mầm non