Sáng kiến kinh nghiệm: Một số biện pháp chăm sóc sức khỏe cho học sinh mầm non
Mục lục
Trang
LỜI NÓI ĐẦU
Việc chăm sóc sức khỏe cho học sinh là một nhiệm vụ rất quan trọng vì
thế hệ trẻ hôm nay và tương lai đất nước mai sau. Được sự quan tâm sâu sắc
của Đảng và Nhà nước, trong những năm gần đây ngành Y tế và Giáo dục đã
có nhiều cố gắng trong việc phối hợp chỉ đạo, xây dựng mạng lưới y tế trường
học. Nhờ đó hoạt động chăm sóc sức khỏe cho học sinh đã có những bước cải
thiện đáng kể và đạt được những kết quả khả quan. Tuy vậy công tác y tế
trường học vẫn còn gặp không ít khó khăn do nhân lực tại các trường học còn
thiếu hoặc chưa đáp ứng đầy đủ về chuyên môn, nghiệp vụ. Một mặt do cán bộ
y tế chưa được đào tạo chuyên sâu về lĩnh vực y tế trường học, mặt khác do
điều kiện thực tế tại các trường học còn thiếu thốn về cơ sơ vật chất chính vì
vậy mà việc triển khai thực hiện công tác y tế trường học chưa đạt được kết
quả cao.
Dựa trên những điều kiện thực tế trên, tôi mong muốn đóng góp một vài
ý kiến nhằm khắc phục những thiếu sót và phát huy hiệu quả hơn nữa những gì
đã đạt được giúp công tác y tế trường học ngày càng phát triển.
Trang: 1
Huỳnh Hữu Việt…………………………….……… Nhân viên y tế trường MN Hoa Lan
Sáng kiến kinh nghiệm: Một số biện pháp chăm sóc sức khỏe cho học sinh mầm non
I. PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài.
Chăm sóc sức khỏe cho học sinh ngay từ đầu năm học là một việc làm
hết sức cần thiết đối với từng gia đình và nhà trường. Trước hết, mỗi gia đình
phải có chế độ ăn, uống hợp lý, đủ dinh dưỡng cho con em mình. Tiếp đó, là
cùng các em xây dựng một thời gian biểu học tập, nghỉ ngơi phù hợp. Còn phía
nhà trường luôn luôn coi trọng sức khỏe, vì mọi học sinh có sức khoẻ thì học
hành mới tốt, bố mẹ mới yên tâm gủi các cháu để công tác. Trường học cần có
một môi trường an toàn - trẻ sống, vui chơi mà không có các nguy cơ xảy ra tai

- Đưa ra các biện pháp chăm sóc sức khỏe cho học sinh.
- Đánh giá, tổng hợp và sau đó viết sáng kiến.
II. PHẦN NỘI DUNG
1. Cơ sở lý luận
Theo tổ chức y tế thế giới ‘‘Sức khỏe là một trạng thái hoàn toàn thoải
mái cả về thể chất, tâm thần và xã hội, chứ không phải là chỉ là không có bệnh
tật hay tàn phế’’. Khỏe về thể chất là liên quan đến bệnh tật, di truyền, dinh
dưỡng, luyện tập. Tinh thần thể hiện sự thoải mái trong cuộc sống, sự yêu
thương, sự an toàn tâm lý, có niềm tin.
Chúng ta cần coi trọng sức khỏe, vì mọi người có sức khỏe thì công tác
sẽ tốt, trẻ có khỏe thì học hành mới tốt, bố mẹ mới yên tâm gủi các cháu để
công tác. Trường học cần có một môi trường an toàn - trẻ sống, vui chơi mà
Trang: 3
Huỳnh Hữu Việt…………………………….……… Nhân viên y tế trường MN Hoa Lan
Sáng kiến kinh nghiệm: Một số biện pháp chăm sóc sức khỏe cho học sinh mầm non
không có các nguy cơ xảy ra tai nạn, nơi đó trẻ khỏe mạnh, sức đề kháng cao
giúp trẻ phòng tránh được mọi bệnh tật.
Hiện nay trong điều kiện cuộc sống hiện đại, môi trường ô nhiễm vì khói
bụi, hoá chất, con người phải đối mặt với nhiều bệnh tật, với vi khuẩn, vi rút
biến dị…Đặc biệt là các đợt dịch: Tay - chân - miệng, cúm A H5N1, H1N1,
Tả, sốt xuất huyết. Tình hình bệnh dịch diễn biến rất phức tạp, lây lan trong cả
cộng đồng.
Trong các trường học thường gặp: Tay – chân – miệng, sởi, quai bị, thuỷ
đậu, sốt xuất huyết, sốt virut, cúm…Do đó vấn đề phòng chống dịch bệnh
trong cộng đồng nói chung và trong trường học nói riêng là rất quan trọng. Nó
ảnh hưởng rất nhiều đến uy tín của trường và sức khoẻ của mọi người.
2. Thực trạng
2.1. Thuận lợi - khó khăn
Thuận lợi:
- Được sự quan tâm và tạo điều kiện của Ban giám hiệu nhà trường.

2 Khối lá
239 239 194 81.17 45 18.83
0 0
Tổng
360 360 292 81.11 68 19.99 0
0
Bảng 1: Kết quả khám sức khỏe cuối năm học 2011 - 2012
Kết qua khám sức khỏe đầu năm học 2012 - 2013 như sau:
- Tổng số trẻ đến trường: 396 trẻ
- Tổng số trẻ bán trú: 290 trẻ / 396 trẻ Đạt tỷ lệ: 73.23%
Stt Độ tuổi
TS trẻ
đến
trường
TS trẻ
được
khám sức
khỏe
Kênh
A B C
HS % HS % HS %
1 Khối chồi
130 130 102 78.45 28 21.55
0
2 Khối lá
266 266 208 71.2 58 28.2
0
Tổng
396 396 310 78.28 86 21.72 0
Bảng 2: Kết quả khám sức khỏe đầu năm 2012 – 2013

xã.
Để thực hiện tốt công tác phòng chống suy dinh dưỡng cho trẻ thì ngay
từ đầu năm học nhà trường đã tổ chức vận động cho 100% trẻ được bán trú tại
trường, nhà trường luôn đảm bảo chế độ ăn theo quy định, thay đổi chế độ ăn,
thực đơn phù hợp. Căn cứ vào nhu cầu năng lượng của từng độ tuổi để xây
dựng khẩu phần ăn cho phù hợp. Đặc biệt quan tâm đến việc chăm sóc về tinh
thần, tạo bầu không khí đầm ấm giúp trẻ có cảm giác như bữa ăn tại gia đình,
trẻ ăn ngon miệng hơn.
3. Thực hiện tốt công tác tuyên truyền:
Tuyên truyên trên loa 5 phút hàng ngày vào thời gian đón trẻ và trả trẻ
về cách phòng chống các dịch bệnh, treo tranh ánh về cách phòng và phát hiện
bệnh trong đợt dịch, ở bảng tuyên truyền của nhà trường.
Trang: 6
Huỳnh Hữu Việt…………………………….……… Nhân viên y tế trường MN Hoa Lan
Sáng kiến kinh nghiệm: Một số biện pháp chăm sóc sức khỏe cho học sinh mầm non
Việc bảo đảm cho các cháu được an toàn, khỏe mạnh là rất quan trọng.
Đồng thời chế độ dinh dưỡng đủ năng lượng, cân đối các chất, đủ vitamin và
khoáng chất (đặc biệt là canxi, B1) cũng rất cần thiết để trẻ phát triển toàn diện
cả thể chất lẫn tinh thần. Do đó phải hướng dẫn cho các lớp lồng ghép các tiết
học và hoạt động về chương trình giáo dục sức khỏe cho trẻ và tuyên truyền
với phụ huynh học sinh nội dung việc chăm sóc sức khoẻ, dinh dưỡng. Tư vấn
cho phụ huynh về cách lựa chọn thực phẩm, lên thực đơn phù hợp với trẻ -
đảm bảo cân đối, đủ chất, đủ lượng và an toàn vệ sinh thực phẩm.
Bệnh dịch có ảnh hưởng lớn đến tính mạng con người và cả cộng đồng,
đặc biệt là trẻ em sức đề kháng còn rất yếu nên dễ mắc. Trong trường học số
người tập trung đông, nhiều thành phần phức tạp do đó việc tuyên truyền giáo
dục ý thức phòng bệnh là cần thiết. Đặc biệt là với phụ huynh học sinh: Có các
bảng tuyên truyền ở lớp, ở những nơi mọi người hay qua lại trong trường, hoặc
trao đổi trực tiếp với phụ huynh.
4. Ban Giám Hiệu kịp thời chỉ đạo, đầu tư cơ sở vật chất:

Trang bị cấp cứu - Tủ thuốc của trường gồm có: Dụng cụ cấp cứu và
thuốc thiết yếu. Định kỳ kiểm tra và mua bổ xung cơ sở vật chất, phương tiện,
dụng cụ, thuốc men cho tủ thuốc y tế. Mua tài liệu về chăm sóc sức khoẻ và
tham gia các lớp tập huấn học tập về chăm sóc sức khoẻ của trẻ do sở, phòng
tổ chức.
Đầu năm và cuối năm đều tổ chức khám sức khoẻ cho trẻ, qua đó nắm
được các cháu mắc bệnh mãn tính: sau khi khám sức khoẻ, nếu cháu nào mắc
bệnh thì phải nhắc nhở, hướng dẫn phụ huynh cho trẻ đi điều trị sớm. Nếu trẻ
suy dinh dưỡng thì nhà trường và gia đình phải phối hợp có chế độ ăn bổ xung
cho trẻ: uống thêm sữa, tăng thêm bữa. Trẻ béo phì phải hạn chế đồ ngọt, chất
bột đường, tăng cường vận động.
3.6.2. Theo quy định chung của sở sổ sách y tế gồm có:
Sổ nhật ký sức khoẻ toàn trường: ghi rõ từng ngày, nếu có gì đặc biệt
phải ghi ngày, giờ, tên trẻ, lớp, diễn biến, chẩn đoán, xử trí, đến khi trả trẻ về.
Trang: 8
Huỳnh Hữu Việt…………………………….……… Nhân viên y tế trường MN Hoa Lan
Sáng kiến kinh nghiệm: Một số biện pháp chăm sóc sức khỏe cho học sinh mầm non
Sổ sức khoẻ của từng cháu: Biểu đồ sức khoẻ theo dõi cân nặng và chiều
cao định kỳ (tháng 9,12, 2, 4, 6). Lên lịch cân cho từng lớp, nếu cháu nào nghỉ
học sẽ cân bù vào ngày sau khi cháu đi học.
Sổ theo dõi sức khoẻ của trẻ toàn trường: số cháu kênh bình thường, tỉ
lệ suy dinh dưỡng, béo phì, tỉ lệ bệnh tật và tăng, giảm cân.
Sổ theo dõi trẻ suy dinh dưỡng, béo phì và mắc các bệnh mãn: tim, hen,
động kinh, tự kỷ…
3.6.3. Công tác phòng chống bệnh dịch:
Để làm tốt công tác phòng chống dịch bệnh trong trường, trước tiên mỗi
người phải hiểu được quá trình dịch bệnh. Nắm vững nguyên tắc phòng chống
dịch, vệ sinh trường học và thực hiện tốt các biện pháp phòng chống dịch bệnh
như sau:
+ Xây dựng tiêu chuẩn vệ sinh trường học theo yêu cầu chung, phù hợp

+ Môi trường xung quanh.
Trồng cây xanh, bố trí cây cảnh theo nhiều dáng kiểu để tạo bóng mát,
vẻ đẹp xanh sạch cho cảnh quan môi trường sư phạm.
Thường xuyên quét dọn vệ sinh khu vực trong và ngoài trường.
3.6.4. Xây dựng kế hoạch đối với công tác y tế học đường trong trường
mầm non:
Tổ chức tốt việc chăm sóc sức khoẻ của trẻ trong trường theo kế hoạch.
Đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm:
Ngoài những biện pháp qui định trong các chương trình, chúng tôi đã ký
hợp đồng cam kết đảm bảo mua thực phẩm sạch đồng thời liên tục kiểm tra
thực phẩm theo định kỳ; thường xuyên giám sát kiểm tra gửi mẫu thực phẩm đi
kiểm tra tại vệ viện sinh dịch tễ tỉnh ĐăkLăk.
Thực hiện mua thức ăn tươi, ngon đảm bảo vệ sinh an toàn cho trẻ.
Trang: 10
Huỳnh Hữu Việt…………………………….……… Nhân viên y tế trường MN Hoa Lan
Sáng kiến kinh nghiệm: Một số biện pháp chăm sóc sức khỏe cho học sinh mầm non
Phải thực hiện ký hợp đồng mua thực phẩm sạch với các nhà cung cấp
tin cậy, có địa chỉ rõ ràng.
Chế biến đúng quy trình, thực hiện thực đơn của trường. Đảm bảo vệ
sinh và dinh dưỡng cho trẻ.
Bảo quản thức ăn nước uống cho trẻ an toàn.
Thực hiện lưu nghiệm thức ăn, nước uống 24 giờ: có sổ theo dõi ghi rõ
ngày giờ.
Các dụng cụ chế biến sống và chín phải riêng biệt.
3.6.5. Diệt khuẩn, diệt côn trùng:
Nhằm mục đích đề phòng bệnh lây lan rộng phải diệt khuẩn hàng ngày,
thường làm ở nơi có người mắc bệnh. Nếu có bệnh nhân mắc, sau khi chuyển
đi thì phải diệt khuẩn lần cuối để thanh toán hoàn toàn mâm bệnh. Diệt khuẩn
dự phòng để ngăn chặn bệnh truyền nhiễm nảy sinh và lan rộng. Đặc biệt chú ý
khủ khuẩn nước, sử lý phân, rác thực hiện các quy tắc về vệ sinh cá nhân.

dịch khi ngoài cộng đồng có dấu hiêu dịch bệnh xuất hiện. Nhận và thực hiện
tốt các công văn chỉ đạo của cấp trên đưa xuống, đặc biệt là các đợt dịch lớn
như: Tay – chân – miệng, tả cúm H5N1, H1N1, sốt xuất huyết.
3.6.9. Cách xây dựng thực đơn hàng ngày cho trẻ:
Ngoài việc thực hiện tốt công tác chăm sóc sức khoẻ của trẻ, trường
chúng tôi còn chú trọng tới việc nâng cao chất lượng nuôi dưỡng trẻ. Đặc biệt
là xây dựng thực đơn, tính khẩu phần dinh dưỡng cân đối phù hợp. Khi xây
dựng thực đơn yêu cầu phải đảm bảo các nguyên tắc sau:
1. Xây dựng thực đơn theo mùa, mùa nào thức ấy. Bởi vì nếu ăn thực
phẩm trái mùa thường có nhiều thuốc kích thích, giá cả lại đắt. Những món ăn
nóng phù hợp với mùa lạnh (Thịt kho tàu, thịt bò sốt vang, canh củ quả nấu thịt
xương hầm ), món ăn mát cho mùa nóng (Thịt sốt cà chua, bí xanh xào thịt,
canh mồng tơi nấu cua, canh riêu cá )
2. Đảm bảo 5 ngày trong tuần thực đơn không trùng nhau.Tránh các
thực phẩm xung khắc (Giá đỗ - gan, hải sản - hoa quả ). Ký hợp đồng và đặt
Trang: 12
Huỳnh Hữu Việt…………………………….……… Nhân viên y tế trường MN Hoa Lan
Sáng kiến kinh nghiệm: Một số biện pháp chăm sóc sức khỏe cho học sinh mầm non
thực phẩm ở nơi có uy tín, an toàn vệ sinh thực phẩm, có thể thêm hoặc bớt
thực phẩm trước 9h sáng hàng ngày.
3. Đủ lượng, đủ tiền, giao nhận thực phẩm đầy đủ theo quy định chung.
Phối hợp cùng các cô giáo, cô nuôi cho trẻ ăn ngon miệng, ăn hết suất.
4. Cung cấp đủ năng lượng 650 – 850 calo trong 1 ngày ở trường cho 1
trẻ .Cân đối các chất theo tỉ lệ P =14 - 20%, L =18 - 25%,G = 60 - 65%. Cân
đối giữa thực phẩm động vật và thực vật, giữa mỡ và dầu ăn. Thực đơn giàu
vitamin và khoáng chất, đặc biệt là canxi, B1 đảm bảo canxi: 180 - 350
mg/ngày/trẻ và B1: 0.4- 0.8 mg/ ngày/trẻ.
4. Kết quả thu được qua khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên
cứu.
Trong công tác chăm sóc sức khoẻ, dinh dưỡng và phòng chống bệnh dịch

Huỳnh Hữu Việt…………………………….……… Nhân viên y tế trường MN Hoa Lan
Sáng kiến kinh nghiệm: Một số biện pháp chăm sóc sức khỏe cho học sinh mầm non
- Không để xảy ra bệnh dịch trong trường. Đảm bảo môi trường xanh
sạch đẹp, an toàn.
- Thường xuyên báo cáo kịp thời công tác chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ và
phòng chống dịch bệnh của trường lên cấp trên.
- Là trường có uy tín, được sự tín nhiệm của xã hội và các bậc cha mẹ
học sinh.
- Để thực hiện tốt công tác chăm sóc sức khoẻ và phòng chống dịch
bệnh ở trường mầm non là nhờ có sự quan tâm chỉ đạo của sở, phòng giáo duc
và đào tạo, sở y tế tỉnh, huyện và sự chỉ đạo kịp thời của Ban Giám Hiệu nhà
trường.
- Ban giám hiệu luôn quan tâm chỉ đạo công tác chăm sóc sức khoẻ và
phòng chống dịch bệnh, góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc trẻ trong nhà
trường. Xây dựng kế hoạch và đôn đốc các lớp, các bộ phận trong trường thực
hiện tốt kế hoạch.
- Phối kết hợp chặt chẽ giữa các bộ phận và các lớp, giữa nhà trường với
phụ huynh học sinh và các cơ quan.
- Cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ công tác chăm sóc trẻ, phòng
chống dịch bệnh của trường đầy đủ, đúng tiêu chuẩn quy định của ngành.
- Giáo viên, nhân viên nghiêm túc chấp hành quy chế, quy định của
ngành về nuôi dưỡng trẻ và phòng chống dịch bệnh trong nhà trường. Có tinh
thần trách nhiệm trong công việc, yêu nghề, mến trẻ, tận tình chăm sóc nuôi
dưỡng, dạy dỗ trẻ.
- Các bậc cha mẹ học sinh nhiệt tình, tích cực phối hợp với nhà trường.
Sau khi áp dụng các biện pháp trên nhà trường đã thực hiện tốt công tác
chăm sóc trẻ và các quy định về cách phòng chống bệnh dịch. Chất lượng nuôi
dạy trẻ tốt, trẻ khoẻ mạnh, cuối năm giảm tỉ lệ suy dinh dưỡng và béo phì.
Toàn thể giáo viên và nhân viên trong trường đều nắm vững các kiến thức về
nuôi dưỡng và cách sơ cấp cứu ban đầu, phòng chống bệnh dịch. Lồng ghép

tôi thực hiện ngày càng tốt hơn.
Trang: 15
Huỳnh Hữu Việt…………………………….……… Nhân viên y tế trường MN Hoa Lan
Sáng kiến kinh nghiệm: Một số biện pháp chăm sóc sức khỏe cho học sinh mầm non
Eatóh, ngày 15 tháng 03 năm 2013
Người viết
Huỳnh Hữu Việt
Tài liệu tham khảo
1. Tài liệu tập huấn y tế học đường năm học 2012 – 2013 của sở y tế
Đăk Lăk cấp.
2. Cẩm nang y tế trường học. Tác giả: NGND – PGS – TS Nguyễn Võ
Kỳ Anh
3. Thông tư 04/1998/TT/BYT của Bộ Y Tế ban hành ngày 23 tháng 3
năm 1998 hướng dẫn thực hiện quản lý an toàn vệ sinh thực phẩm.
4. Hướng dẫn khẩu phần dinh dưỡng – Tác giả: TS-BS Nguyễn Thị
Minh Kiều – NXB: Tổng hợp TP hồ Chí Minh
5. Vệ sinh an toàn thực phẩm – tác giả: Nguyễn Văn Huân – NXB :
Thanh niên.
Trang: 16
Huỳnh Hữu Việt…………………………….……… Nhân viên y tế trường MN Hoa Lan
Sáng kiến kinh nghiệm: Một số biện pháp chăm sóc sức khỏe cho học sinh mầm non
NHẬN XÉT, ĐÁNH GIÁ CỦA HỘI ĐỒNG KHOA HỌC
Nhận xét của trường Nhận xét của phòng giáo dục
Chủ tịch hội đồng
(Ký tên đóng dấu)
Người đánh giá xếp loại
(Ký tên đóng dấu)
Trang: 17
Huỳnh Hữu Việt…………………………….……… Nhân viên y tế trường MN Hoa Lan