Một số biện pháp đảm bảo an toàn cho trẻ và phòng chống dịch bệnh hiệu quả trong trường mầm non B xã Tứ Hiệp

A. ĐẶT VẤN ĐỀ
Chăm sóc chu đáo, đảm bảo an toàn cho học sinh luôn là mục tiêu được Bộ
giáo dục đặt ra cho các cơ sở giáo dục. Bởi vậy, công tác y tế học đường là một
khâu hết sức quan trọng trong các cơ sở giáo dục. Nhằm hỗ trợ và đáp ứng mọi
sự an toàn về thể chất và tinh thần của trẻ em, những thế hệ tương lai của đất nước.
Quả thật, việc đảm bảo an toàn cho trẻ cũng như phòng chống dịch bệnh hiệu
quả là biện pháp hữu hiệu trong công tác chăm sóc trẻ toàn diện, nhất là trẻ ở lứa
tuổi mầm non cơ thể còn non nớt, sức đề kháng của cơ thể còn yếu kém, dễ xảy
ra những thương tích, mắc phải các dịch bệnh truyền nhiễm. Chính vì vậy, ngày
17/10/2007, BGD&ĐT đã ban hành quyết định số 4458/QĐ – BGD&ĐT về xây
dựng trường học an toàn – phòng chống tai nạn thương tích trong trường học.
Nội dung đã đề cập đến các biện pháp cần thực hiện để bảo đảm cho sự an toàn
của học sinh trong các cơ sở giáo dục. Ngày 29/12/2010, Bộ y tế đã ban hành
thông tư số 46/2010/TT-BYT về việc quy chuẩn kỹ thuật quốc gia vệ sinh phòng
bệnh truyền nhiễm trong các cơ sở giáo dục thuộc hệ thống giáo dục quốc dân.
Trong đó có nêu việc chủ động thực hiện công tác vệ sinh phòng bệnh việc làm
cấp thiết trong việc phòng chống và ngăn chặn sự lây lan dịch bệnh, đảm bảo sự
an toàn sức khoẻ của học sinh trong các cơ sở giáo dục.
Hiện nay, công tác y tế trong các trường học đã được kiện toàn về cả nhân lực
và các phương tiện hỗ trợ. Tuy nhiên, công tác y tế của trường học vẫn còn gặp
nhiều khó khăn, khác biệt trong hoạt động. Nhân viên y tế tại các trường đều còn
rất trẻ, kinh nghiệm chăm sóc đảm bảo an toàn cho trẻ còn hạn chế, chưa linh
hoạt trong việc xử trí các tình huống xảy ra trong nhà trường. Bởi vậy, muốn
chăm sóc sức khoẻ, đảm bảo an toàn cho trẻ tốt, người phụ trách y tế phải nắm
được kiến thức, kỹ năng cơ bản, chủ động thực hiện các biện pháp an toàn cho
trẻ và phòng chống dịch bệnh một cách hiệu quả.
Là một nhân viên y tế của trường mầm non B xã Tứ Hiệp, trực tiếp chăm
sóc đảm bảo sự an toàn và theo dõi sức khoẻ trẻ. Hiểu được tầm quan trọng của
việc đảm bảo an toàn cho trẻ, tôi xin được mạnh dạn trao đổi kinh nghiệm cùng

giới WHO đã cam kết sẽ chủ động phối hợp với các nước trong việc tuyên
truyền, đưa ra những giải pháp thích hợp nhằm đối phó với bệnh dịch.
Tại trường mầm non, nguy cơ yếu tố dịch tễ và nguồn truyền nhiễm là rất
lớn. Bởi đây chính là nơi các cháu tham gia học tập, sinh hoạt và vui chơi cùng
nhau. Đó là yếu tố thuận lợi làm lây lan dịch bệnh rất nhanh, chỉ cần trong
trường có một trẻ mắc bất cứ dịch bệnh truyền nhiễm nào. Bởi vậy, nhà trường
luôn đề ra những biện pháp chủ động để ngăn chặn mọi dịch bệnh bằng các
phương pháp hiệu quả : Bảo vệ môi trường, chế độ vệ sinh, học tập, chăm sóc,
tuyên truyền,…
II. THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
Trần Thị Chung

Trường mầm non B xã Tứ Hiệp

2


Một số biện pháp đảm bảo an toàn cho trẻ và phòng chống dịch bệnh hiệu quả trong trường mầm non B xã Tứ Hiệp

1. Đặc điểm tình hình :
- Trường mầm non B xã Tứ Hiệp nằm trên địa bàn xã Tứ Hiệp Huyện
Thanh Trì - Hà Nội. Là một vùng đất ven đô đang trong thời kỳ đô thị hóa, công
nghiệp hoá nên có nhiều biến động lớn, trẻ em được quan tâm nhiều hơn.
- Toàn trường có 3 khu (thuộc 3 thôn trong xã) với 319 cháu/ 11 lớp,
trường đã có nhân viên y tế riêng với đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên là 42 đ/c.
Hệ thống nhân sự của nhà trường như sau :
Chức vụ
Cán bộ quản lý
Kế toán
Y tế

Trung câp 1 đ/c
Không chuyên môn 3 đ/c

:

18/42 đồng chí

Chi đoàn thanh niên :

18/42 đồng chí

Công đoàn trường

42/42 đồng chí

:

Với đặc điểm thực trạng chung như trên khi thực hiện đề tài “Đảm bảo an
toàn cho trẻ và phòng chống dịch bệnh hiệu quả trong trường mầm non B xã
Tứ Hiệp” tôi đã gặp một số thuận lợi và khó khăn như sau:

2. Thuận lợi:

Trần Thị Chung

Trường mầm non B xã Tứ Hiệp

3



Trần Thị Chung

Trường mầm non B xã Tứ Hiệp

4


Một số biện pháp đảm bảo an toàn cho trẻ và phòng chống dịch bệnh hiệu quả trong trường mầm non B xã Tứ Hiệp

1.

Xây dựng kế hoạch công tác y tế - vệ sinh học đường.
Kế hoạch là một tập hợp những hoạt động được sắp xếp theo lịch trình, có

thời hạn, nguồn lực, ấn định những mục tiêu cụ thể và xác định biện pháp tốt
nhất để thực hiện. Khi xây dựng được kế hoạch thì tư duy quản lý của bản thân
sẽ hệ thống hơn để có thể tiên liệu được các tình huống sắp xảy ra.
Do đó, ngay từ những ngày đầu tiên, khi cuốn sách tri thức bắt đầu mở ra
sau một mùa hoa phượng. Tôi đã tham mưu với ban giám hiệu xây dựng lên kế
hoạch công tác y tế - vệ sinh học đường năm học 2012- 2013 trường mầm non B
xã Tứ Hiệp như sau :
KẾ HOẠCH CÔNG TÁC Y TẾ - VỆ SINH HỌC ĐƯỜNG
NĂM HỌC 2012 – 2013

Thời gian

Nội dung

Biện pháp



kế

phòng chống dịch bệnh hoạch và quyết định kèm
chung.

theo)

- Xây dựng quy chế - Nghiên cứu xây dựng quy Nhân
trường học an toàn.

chế trường học an toàn để viên y tế
thực hiện tốt công tác đảm
bảo an toàn cho trẻ .

- Bổ sung, trang thiết bị y - Kiểm tra bổ sung các loại
tế, cơ số thuốc thiết yếu thuốc thiết yếu và dụng cụ Nhân
và dự trù hoá chất dung y tế, lập sổ theo dõi xuất viên y tế
Trần Thị Chung

Trường mầm non B xã Tứ Hiệp

5


Một số biện pháp đảm bảo an toàn cho trẻ và phòng chống dịch bệnh hiệu quả trong trường mầm non B xã Tứ Hiệp

dịch Cloramin B

nhập thuốc, nguồn gốc, hạn

theo lịch sáng thứ 2 và nhân viên
chiều thứ 6 hàng tuần

- Vệ sinh an toàn thực - Kiểm tra thực phẩm, lưu Nhân
phẩm

mẫu thức ăn 24 giờ. Giám viên y tế
sát, đảm bảo thực hiện kết hợp
đúng quy trình giao nhận, BCĐ
sơ chế, chế biến thực phẩm

- Cân đo sức khoẻ cho trẻ - Phối kết hợp với giáo Nhân
định kỳ đợt I và khám viên để cân đo sức khoẻ viên y tế
sức khoẻ đợt I cho trẻ 100% cho trẻ đợt I, nhập kết hợp
Trần Thị Chung

Trường mầm non B xã Tứ Hiệp

6


Một số biện pháp đảm bảo an toàn cho trẻ và phòng chống dịch bệnh hiệu quả trong trường mầm non B xã Tứ Hiệp

theo định kỳ. Theo dõi sự kết quả vào phần mềm giáo viên
phát triển của trẻ suy nhanh chóng, chính xác. các lớp
dinh dưỡng, béo phì và Báo cáo đúng tiến độ và
thấp còi hàng tháng.

theo dõi cân đo sức khoẻ
trẻ suy dinh dưỡng, béo

phòng
Trần Thị Chung

tránh

tai

nạn phòng giáo dục tổ chức, ngũ giáo
Trường mầm non B xã Tứ Hiệp

7


Một số biện pháp đảm bảo an toàn cho trẻ và phòng chống dịch bệnh hiệu quả trong trường mầm non B xã Tứ Hiệp

thương tích và tập huấn Tập huấn bồi dưỡng kiến viên nhân
sơ

cấp

cứu

tai

nạn thức cho đội ngũ giáo viên, viên

thương tích.

nhân viên biện pháp phòng
tránh tai nạn thương tích và

sinh hoạt của trẻ. Nhắc nhở BCĐ
các cô và trẻ thực hiện theo
đúng quy chế trường học
an toàn đã đề ra.

Trần Thị Chung

Trường mầm non B xã Tứ Hiệp

8


Một số biện pháp đảm bảo an toàn cho trẻ và phòng chống dịch bệnh hiệu quả trong trường mầm non B xã Tứ Hiệp

- Tổng hợp báo cáo, báo - Tổng hợp số liệu nhanh Nhân
cáo chính xác đúng tiến chóng, chính xác từ phần viên y tế
độ. Lưu trữ hồ sơ, phần mềm quản lý sức khoẻ.
mềm, sổ sách theo dõi Kiết xuất ra kết quả, báo
sức khoẻ trẻ.

cáo đúng tiến độ và lưu trữ
hồ sơ, sổ sách 1 cách khoa

Tháng

học
- Tiếp tục duy trì tốt nề - Tiếp tục tăng cường kiểm Nhân

12 - 01 -02 nếp, vệ sinh môi trường, tra, nhắc nhở giáo viên viên y tế
đảm bảo an toàn cho trẻ, thực hiện đúng quy trình kết

Trần Thị Chung

những món ăn theo mùa
Trường mầm non B xã Tứ Hiệp

9


Một số biện pháp đảm bảo an toàn cho trẻ và phòng chống dịch bệnh hiệu quả trong trường mầm non B xã Tứ Hiệp

hợp lý tham mưu đề xuất
với ban giám hiệu thay đổi
thực đơn phù hợp cho trẻ.
-Tiếp tục tuyên truyền - Nghiêm túc thực hiện các Nhân
giáo dục sức khoẻ, phòng biện pháp phòng chống viên y tế,
chống dịch bệnh, và các dịch bệnh . Kết hợp giáo giáo viên
bệnh do thói quen, sinh viên tuyên truyền đến phụ
hoạt mắc phải : Gù vẹo huynh học sinh các biện
cột sống, cận thị, răng pháp phòng chống bệnh và
miệng,…

tạo thói quen tốt trong sinh
hoạt hàng ngày.

Tháng

- Khám sức khoẻ đợt II - Kết hợp trạm y tế khám Nhân

03- 04- 05 cho trẻ theo định kỳ.


chống dịch bệnh, và các - Hướng dẫn giáo viên, phụ
bệnh thường gặp ở trẻ huynh và học sinh các biện
lứa tuổi mầm non : pháp phòng chống và cách
phòng chống bệnh về tai nhận biết các bệnh hay
– mũi - họng, Sốt phát mắc ở lứa tuổi mầm non
ban, sởi, thuỷ đậu,…
- Kiểm tra ,rà soát, loại - Hàng tháng kiểm tra cơ
bỏ và thay thế những loại số thuốc thực tế và cập
thuốc đã hết hạn trong nhật số lượng thuốc xuất
danh mục thuốc

nhập tồn thể hiện rõ trên sổ

- Đảm bảo công tác vệ -Kết hợp BCĐ tăng cường
sinh an toàn thực phẩm, kiểm tra công tác thực hiện
không xảy ra ngộ độc an toàn vệ sinh thực phẩm Nhân
thức ăn trong nhà trường. trong tất cả các khâu giao viên y tế
nhận, sơ chế và chế biến
- Lập báo cáo hoạt động - Lập báo cáo hoạt động Nhân
công tác y tế học đường công tác y tế học đường viên y tế
năm học

trong năm và nêu rõ những cùng
kiến nghị, đề xuất. Rút BCĐ
kinh nghiệm

Kết quả đạt được:
- 100% trẻ an toàn, không có trường hợp ngộ độc nào xảy ra.
- Không có bệnh dịch nào xảy ra .
- Kết quả kiểm tra công tác y tế học đường của trung tâm y tế kết hợp


Số trẻ

Tỉ lệ

Số trẻ

Tỉ lệ

277

100

319

100

Kênh BT

251

90.6

310

97.2

Kênh SDD

25


Kênh thấp còi

41

14.8

9

2.8

Tổng sô trẻ

Chiều cao

Giảm tỉ

(đầu

12

Tỉ lệ các bệnh của khám sức khoẻ đợt I giảm so với đợt II như sau :
Trẻ mắc các bệnh

Tổng số trẻ khám
Bệnh răng
Bệnh mắt
Bệnh TMH
Trần Thị Chung


Trường mầm non B xã Tứ Hiệp

12


Một số biện pháp đảm bảo an toàn cho trẻ và phòng chống dịch bệnh hiệu quả trong trường mầm non B xã Tứ Hiệp

2. Áp dụng hiệu quả phần mềm quản lý trường mầm non vào công tác
quản lý theo dõi sức khoẻ trẻ.
- Phần mềm quản lý trường mầm non là một trong những phần mềm hỗ trợ
của công ty phần mềm Hanoisoft, được sử dụng trong ngành giáo dục. Và được
đưa vào sử dụng tại các cơ sở giáo dục huyện Thanh Trì vào năm 2009. Phần
mềm này hỗ trợ cho công tác thu chi, tính khẩu phần ăn và công tác quản lý sức
khoẻ trong trường mầm non khá hiêu quả. Nhưng nó lại không được sử dụng
rộng rãi tại các trường bởi nhiều lý do : Nhân viên y tế tại nhiều trường tuổi đời
còn trẻ, chưa có kinh nghiệm, hạn chế về trình độ tin học. Nhưng bản thân tôi,
khi tiếp cận phẩn mềm này, đã nhận thấy : Đây là một phần mềm ứng dụng rất
hiệu quả, và rất dễ thực hiện, riêng về mảng quản lý theo dõi sức khoẻ trẻ. Bởi
nó giúp ta có được kết quả nhanh chóng, chính xác, tiết kiệm thời gian.
Trước đây, tôi phải thực hiện toàn bộ các đầu sổ công tác y tế bằng tay.
Toàn bộ các số liệu cân đo của trẻ, cũng như biểu đồ đều được tính bằng tay,
khiến cho việc tổng hợp số liệu đôi khi bị thiếu xót, hoặc sai số. Đặc biệt là khi
thực hiện dóng kênh trên biểu đồ : Tôi phải thực hiện cho từng trẻ một, sau khi
xác định trẻ nằm ở điểm nào trên biểu đồ xong, phải dùng thước và bút để kẻ lại.
Công việc này đòi hỏi khá nhiều thời gian, và sai xót là không thể tránh khỏi.
Khi tôi bắt đầu nghiên cứu, và quyết định sử dụng phần mềm này, tôi cũng
rất băn khoăn bởi cho rằng sẽ rất rắc rối, phức tạp. Nhưng không thử thì không
thể biết được, sau nhiều ngày tìm tòi, học hỏi và đi đến kết quả đáng mong đợi
như ngày hôm nay. Tôi thực sự hài lòng về hiệu ứng mà nó mang lại.
Và dưới đây là cách sử dụng và kết quả nhanh chóng đạt được từ việc sử

- Khi đã có đủ các lớp cần tạo : Ta bắt đầu đi vào lập hồ sơ học sinh :
- Vào mục 3. Quản lý học sinh/ 3.2 Hồ sơ học sinh
Bắt đầu nhập họ tên, ngày tháng năm sinh, ngày nhập trường,...hết 1 lớp ta
nhấn phím F3 hoặc kích chuột nút cập nhất trên phần mềm. nhập nốt danh
sách học sinh tại các lớp còn lại.
Lưu ý : Đây là bước quan trọng : chỉ cần nhập 1 lần cho 1 học sinh và sử
dụng được vào tất cả các mảng khác trong mục quản lý sức khoẻ.
Ví dụ : Học sinh : Nguyễn Văn A sẽ có xuất hiện trong mảng : Theo dõi cân
đo, theo dõi biểu đồ, theo dõi tình trạng sức khoẻ trẻ, theo dõi trẻ
SDD,BP,TC nếu trẻ thuộc thể SDD,BP,TC,.....
Bước 5 :
- Sau khi thực hiện cân đo cho trẻ, có số liệu cân nặng, chiều cao của trẻ :
Trần Thị Chung

Trường mầm non B xã Tứ Hiệp

14


Một số biện pháp đảm bảo an toàn cho trẻ và phòng chống dịch bệnh hiệu quả trong trường mầm non B xã Tứ Hiệp

+ Ta vào mục : 6. Quản lý sức khoẻ/ 6.2 Sổ chiều cao, cân nặng/ Tạo đợt
cân, ngày cân
+ Danh sách trẻ ta đã có sẵn (đã tạo ở mục hồ sơ học sinh)
Ta chỉ cần nhập số liệu, sau đó cập nhật đợt cân đó. Cứ như vậy với tất cả
các lớp trong list
Kết quả cho việc sử dụng phần mềm quản lý sức khoẻ như sau :
( Có thể theo dõi, và so sách trên phần mềm, hoặc in thành văn bản, sổ sách)
+ Vào mục 6.5 Biểu đồ tăng trưởng của trẻ : Để xem biểu đồ của từng trẻ,
từng lớp, từng khối hay toàn trường, do ta lựa chọn cách thức xem.


Trường mầm non B xã Tứ Hiệp

17


Một số biện pháp đảm bảo an toàn cho trẻ và phòng chống dịch bệnh hiệu quả trong trường mầm non B xã Tứ Hiệp

Kết quả đạt được:
- Chỉ nhập duy nhất 1 lần kết quả sau mỗi đợt cân của toàn bộ trẻ.
- Phần mềm tự kiết xuất ra các số liệu theo dạng báo cáo : Báo cáo cân đo
từng lớp, báo cáo cân đo từng khối, báo cáo cân đo toàn trường. (Thể
hiện rõ trẻ ở thể bình thường, trẻ ở thế SDD,BP,TC. Và tính tổng cũng
như %)
- Tất cả các dạng tổng hợp số liệu đều được trình bày một cách dễ nhìn, dễ
hiểu ràng, khoa học như một báo cáo số liệu trên Excel
- Phần mềm tự kiết xuất ra biểu đồ của từng trẻ rõ ràng, chính xác
Trần Thị Chung

Trường mầm non B xã Tứ Hiệp

18


Một số biện pháp đảm bảo an toàn cho trẻ và phòng chống dịch bệnh hiệu quả trong trường mầm non B xã Tứ Hiệp

- Tiện theo dõi, không cần mở nhiều sổ sách, tiết kiệm thời gian, có nhiều
thời gian trong việc theo dõi chăm sóc sức khoẻ trẻ hàng ngày, và đảm
bảo an toàn cho trẻ.
3. Thực hiện phác đồ sơ cấp cứu (Quy trình kỹ thuật) cho trẻ bằng hình

Một số biện pháp đảm bảo an toàn cho trẻ và phòng chống dịch bệnh hiệu quả trong trường mầm non B xã Tứ Hiệp

Quy trình cố địch tạm thời gãy xương chi tiết (Đối với gãy xương kín
xương cẳng tay)
Mục đích :
- Giảm đau, phòng ngừa sốc.
- Giảm bớt nguy cơ gây thêm các thương tổn mạch máu, thần kinh, cơ,
da…

1 : Chuẩn bị dụng cụ : (Đông thời khẩn trương và gọi người trợ giúp, cấp cứu)
2 nẹp:
+ 1 nẹp dài từ nếp gấp khuỷu tay xuống bàn tay
+ 1 nẹp dài quá khuỷu tay đến quá bàn tay
- Băng vải
- Khăn tam giác hoặc gạc cuộn
- bông mỡ, gạc
2 : Tiến hành : ( nhẹ nhàng, chính xác tránh tổn thương thêm)
Bước 1 :
Trần Thị Chung

Trường mầm non B xã Tứ Hiệp

20


Một số biện pháp đảm bảo an toàn cho trẻ và phòng chống dịch bệnh hiệu quả trong trường mầm non B xã Tứ Hiệp

- Đưa trẻ đến nơi an toàn, động viên, dỗ dành trẻ
- Để cẳng tay trẻ vuông góc với cánh tay về phía trước mặt
Bước 2 :


22


Một số biện pháp đảm bảo an toàn cho trẻ và phòng chống dịch bệnh hiệu quả trong trường mầm non B xã Tứ Hiệp

Để cấp cứu được trẻ tốt nhất là ngay từ khi có cơn ngừng thở đầu tiên tức
là trong vòng 1- 4 phút đầu tiên khi trẻ bị ngừng hô hấp, ngừng tuần hoàn
Cách tiến hành như sau:
Bước 1 :
- Đặt trẻ nằm trên 1 mặt phẳng , đồng thời gọi người trợ giúp, gọi cấp cứu
- Kiểm tra các dấu hiệu của việc ngừng tuần hoàn, ngừng hô hấp : Áp mặt
vào ngực trẻ, bắt động mạch cảnh (cổ), ...móc dị vật nếu có
Bước 2 :
- Ngửa mặt trẻ tối đa, 1 tay giữ cầm trẻ, ngón trỏ và ngón cái của bàn tay
còn lại bịt mũi trẻ, hốc bàn tay giữ ở đầu trẻ để miệng trẻ mở ra.
Bước 3 :
- Sử dụng phương pháp thổi ngạt miệng - miệng : 2 lần thổi hít thở sâu để
cung cấp được nhiều ôxy cho trẻ.
Bước 4 :
- Ép tim ngoài lồng ngực tiến hành ngay khi thổi ngạt xong.
+ Vị trí ép tim: một phần hai dưới xương ức hay một khoát ngón tay trên
mũi ức.
+ Đối với trẻ nhỏ dùng gót bàn tay của một tay ép lên vị trí ép tim
+ Đối với trẻ lớn dùng cả hai tay ép
+ Tần số ép tim 100 lần /phút. Phương pháp một người cấp cứu thì cứ 30
lần ép tim, 2 lần thổi ngạt. Nếu có 2 người cấp cứu thì 15 lần ép tim, 2 lần thổi
ngạt
- Trẻ có biểu hiện hô hấp, tuần hoàn trở lại, da không tím tái
- Lau khô, ủ ấm khẩn trương chuyển đến bệnh viện gần nhất. Trên đường đi

- Cho trẻ uống bằng thìa và dỗ cho trẻ uống càng nhiều càng tốt
Bước 5 : Cho trẻ nằm nghiêng đầu bên trái (tránh nôn) dùng 5 khăn nhúng
nước ấm và 1 khăn khô để chườm mát : 2 khăn chườm hố lách, 2 bẹn và 1 khăn
lau khắp người (tránh vùng ngực, lưng). Lặp đi lặp lại nhiều lần. Sau mỗi lần lau
chườm mát, lấy khăn khô lau lại, tránh nước nguội làm trẻ rét.
Bước 6 : Sau 15p cặp nhiệt độ, kiểm tra
nhiệt độ cơ thể trẻ :
+ Nếu trẻ hạ sốt dưới 38 độ : Cho trẻ nghỉ ngơi tại giường, cho trẻ ăn,
uống nước bổ sung. Theo dõi thường xuyên nhiệt độ cơ thể trẻ.
+ Nếu trẻ không hạ sốt, hạ sốt chậm : Tiếp tục chườm mát, động viên dỗ
dành trẻ. Đồng thời báo phụ huynh trẻ, đưa đến cơ quan y tế (nếu cần thiết)

Hình ảnh trẻ được hạ sốt tích cực
Trần Thị Chung

Trường mầm non B xã Tứ Hiệp

25