ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH
PHAN THANH HUYỀN
GIẢI PHÁP THU HÚT VỐN ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI VÀO
LĨNH VỰC CÔNG NGHIỆP TẠI TỈNH HÀ TĨNH
LUẬN VĂN THẠC SĨ THEO ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG
CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ KINH
TẾ
THÁI NGUYÊN - 2017
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu ĐHTN
http://www. lrc.tnu.edu.vn/
ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH
PHAN THANH HUYỀN
GIẢI PHÁP THU HÚT VỐN ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI VÀO
LĨNH VỰC CÔNG NGHIỆP TẠI TỈNH HÀ TĨNH
Chuyên ngành: Quản lý kinh
tế
http://www. lrc.tnu.edu.vn/
ii
LỜI CẢM ƠN
Trong thời gian học tập nghiên cứu và viết luận văn thạc sĩ, tôi đã
nhận được sự giúp đỡ nhiệt tình của nhiều cơ quan, tổ chức và cá nhân.
Trước hết cho phép tôi được cảm ơn các thầy cô giáo Trường Đại
học Kinh tế và Quản trị kinh doanh Thái Nguyên đã dạy và giúp đỡ tôi
trong quá trình học tập nghiên cứu.
Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến PGS. TS Trần Nhuận Kiên Trường Đại học Kinh tế và Quản trị kinh doanh Thái Nguyên đã tận tình
hướng dẫn và có những ý kiến quý báu để tôi hoàn thành luận văn này.
Tôi xin chân thành cảm ơn các đồng chí cán bộ công chức công tác
tại Sở Kế Hoạch và Đầu Tư tỉnh Hà Tĩnh đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi
trong quá trình nghiên cứu đề tài.
Tôi xin chân thành cảm ơn gia đình, bạn bè và những người thân
đã động viên, giúp đỡ tôi thực hiện luận văn này.
Thái Nguyên, ngày tháng năm
2017
Tác giả luận
văn
Phan Thanh
Huyền
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu ĐHTN
http://www. lrc.tnu.edu.vn/
........................................................................vi
CHỮ
VIẾT
DANH
TẮT
MỤC
BẢNG........................................................................................vii
CÁC
DANH
MỤC CÁC HÌNH .......................................................................................
viii
MỞ
ĐẦU
....................................................................................................................
1
1.Tính
cấp
thiết
của
đề
........................................................................................... 1
luận
............................................................................................... 3
văn
5.
Kết
cấu
luận
...................................................................................................... 3
văn
Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ THU HÚT ĐẦU
TƯ
FDI VÀO LĨNH
............................ 4
VỰC
CÔNG
NGHIỆP
CỦA
ĐỊA
PHƯƠNG
tiễn
1.2.1. Kinh nghiệm của một số địa phương về thu hút FDI vào lĩnh vực
công nghiệp ... 15
1.2.2.Bài
học
kinh
nghiệm
...................................................... 19
đối
Chương
2:
PHƯƠNG
CỨU....................................................... 21
với
tỉnh
Hà
PHÁP
NGHIÊN
2.1.
Câu
2.2.3.Phương pháp phân tích thông tin.
.................................................................... 21
2.3.Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu
.............................................................................. 22
2.3.1. Số lượng các dự án FDI
.................................................................................. 22
2.3.2. Quy mô vốn đầu
tư.......................................................................................... 22
2.3.3. Tốc độ tăng của vốn đầu tư
............................................................................. 22
2.3.4. Vốn đầu tư được thực hiện
.............................................................................. 22
2.3.5. Nguồn vốn đầu tư được thu hút
...................................................................... 22
2.3.6. Mức độ bảo vệ môi trường
.............................................................................. 22
2.3.7. Số dự án bị từ chối cấp phép do không đáp ứng tiêu chuẩn địa
phương ........ 23
Chương 3: THỰC TRẠNG THU HÚT FDI VÀO LĨNH VỰC CÔNG
NGHIỆP CỦA TỈNH HÀ TĨNH GIAI ĐOẠN 2012 - 2016
................................ 24
3.1. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu
............................................................................. 24
3.1.1. Điều kiện tự nhiên
........................................................................................... 24
3.1.2. Đặc điểm kinh tế xã hội
.................................................................................. 25
3.2. Tổng quan và chính sách thu hút FDI vào lĩnh vực công nghiệp tỉnh
Hà Tĩnh ........ 27
3.2.1. Tổng quan lĩnh vực công nghiệp tỉnh Hà Tĩnh
3.4.4. Nhân tố từ nhà đầu tư nước ngoài
................................................................... 59
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu ĐHTN
http://www. lrc.tnu.edu.vn/
vi
3.5. Đánh giá tình hình thu hút FDI vào lĩnh vực công nghiệp của tỉnh Hà
Tĩnh ............. 60
3.5.1. Thành công trong thu hút FDI vào lĩnh vực công nghiệp của tỉnh Hà
Tĩnh ... 60
3.5.2. Hạn chế trong việc thu hút FDI vào lĩnh vực công nghiệp tỉnh Hà
Tĩnh ....... 63
3.5.3. Nguyên nhân của những han chế
.................................................................... 68
Chương 4: GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG THU HÚT VỐN ĐẦU TƯ
TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI VÀO LĨNH VỰC CÔNG NGHIỆP CỦA
TỈNH HÀ TĨNH
..................................................................................................... 71
4.1. Định hướng thu hút FDI vào lĩnh vực công nghiệp của tỉnh Hà Tĩnh
đến
năm 2020
...................................................................................................................
71
4.1.1. Phân tích bối cảnh
........................................................................................... 71
4.1.2. Mục tiêu phát triển kinh tế xã hội của tỉnh Hà Tĩnh
....................................... 73
........................................................................................................ 85
4.3.1. Kiến nghị với các Chính phủ và các Bộ ngành có liên quan
.......................... 85
4.3.2. Kiến nghị với UBND tỉnh Hà Tĩnh
................................................................. 86
4.3.3. Kiến nghị với nhà đầu tư
................................................................................. 88
KẾT LUẬN
.............................................................................................................. 90
TÀI LIỆU THAM KHẢO
...................................................................................... 91
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu ĐHTN
http://www. lrc.tnu.edu.vn/
vi
ii
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
STT
Từ viết
tắt
Tiếng Anh
Nghĩa đầy
đủ
Đầu Tư
6
EU
European Union
7
FDI
Foreign Direct Investment Đầu tư trực tiếp nước ngoài
8
FTA
Free Trade Agreement
9
GIC/AHK
German and Industry
Commerce
10
16
TTP
17
German Business
Assosiation
Korean Chamber of
Commerce
Cộng đồng kinh tế ASEAN
Hiệp hội các quốc gia Đông
Nam Á
Liên minh Châu Âu
Hiệp định Thương mại Tự
do
Phòng Thương mại và Công
nghiệp Đức
Hiệp hội doanh nghiệp Đức
tại
Việt Nam
Phòng Thương mại Công
Nghiệp Hàn Quốc
UBND
Trans-Pacific Strategic
vii
DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 1.1: Danh mục dự án trọng điểm trong công nghiệp kêu gọi FDI
vào tỉnh
Nghệ An đến năm
2020............................................................................................. 17
Bảng 3.1: Cơ cấu kinh tế tỉnh Hà Tĩnh giai đoạn 2012-2016
...................................25
Bảng 3.2: Số lượng dự án và vốn đăng kí vốn FDI phân theo địa
phương
năm 2016
.................................................................................................38
Bảng 3.3: Tình hình thu hút FDI vào lĩnh vực CN tỉnh Hà Tĩnh giai
đoạn
2012 - 2016
..............................................................................................41
Bảng 3.4: Vốn FDI trong lĩnh vực Công nghiệp tại tỉnh Hà Tĩnh 2012 2016........44
Bảng 3.5: Tình hình thực hiện dự án FDI năm 2016 tỉnh Hà
Tĩnh...........................45
Bảng 3.6: Tình hình FDI trong lĩnh vực CN theo dự án điều chỉnh vốn
giai đoạn 2012 - 2016
.....................................................................................46
Bảng 3.7: Danh mục các dự án đang tìm hiểu đầu tư trong lĩnh vực CN
tại Hà
Tĩnh năm 2016
.........................................................................................46
Bảng 3.8: Vốn FDI trong lĩnh vực CN tại Hà Tĩnh theo hình thức đầu tư
năm 2016...47
Bảng 3.9: Danh mục dự án kêu gọi FDI của tỉnh Hà Tĩnh năm 2016
http://www. lrc.tnu.edu.vn/
1
MỞ ĐẦU
1.Tính cấp thiết của
đề tài
Hà Tĩnh nằm trong vùng Bắc Trung Bộ Việt Nam, không có lợi thế
về điều kiện tự nhiên, hàng năm phải gánh chịu nhiều thiên tai như lũ
lụt, hạn hán. Nhưng bù lại Hà Tĩnh có lợi thế về biển và nhiều sông
lớn. Hà Tĩnh là một tỉnh có tầm quan trọng đặc biệt xét từ khía cạnh
địa giới hành chính và kinh tế, vùng kinh tế trọng điểm của Bắc Trung
Bộ, có tuyến đường huyết mạch chạy qua như quốc lộ
1A, quốc lộ 8… Hà Tĩnh có nhiều thế mạnh trong thu hút đầu tư nước
ngoài do có vị trí địa lý thuận lợi, nguồn nhân lực dồi dào, giá nhân
công rẻ, thuận tiện trong mở rộng các hoạt động giao dịch ở nhiều lĩnh
vực với các địa phương khác.
Hà Tĩnh đang từng bước thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế
theo h ướng công nghiệp chiếm tỷ trọng lớn, xây dựng và phát triển các
khu công nghiệp, các cụm công nghiệp trên địa bàn tỉnh nhằm đẩy
nhanh tốc độ phát triển kinh tế, tạo việc làm, tăng thu nhập cho người
lao động, phát triển nguồn nhân lực có chất lượng cao đáp ứng yêu
cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Trong những năm qua, tỉnh
Hà Tĩnh có nhiều chính sách kêu gọi, thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài
(FDI) vào tỉnh. Năm 2015, Hà Tĩnh xếp thứ 7 cả nước về thu hút FDI.
Hiện nay, 68 dự án FDI đang hoạt động với tổng vốn đầu tư trên 16,5
tỷ USD. Thời gian tới, Hà Tĩnh tập trung tái cơ cấu kinh tế, đổi mới mô
hình tăng trưởng; chú trọng công nghiệp và dịch vụ, gắn với nền nông
nghiệp sản xuất hàng hóa quy mô lớn trong đó công nghiệp chiếm
37,6% trong cơ cấu kinh tế, đáp ứng khả năng cạnh tranh trên thương
tiêu cực của thu hút FDI vào công nghiệp tại Hà Tĩnh.
Xuất phát từ những nguyên nhân trên, đề tài “Giải pháp thu hút
vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào lĩnh vực công nghiệp tại
tỉnh Hà Tĩnh” được chọn để nghiên cứu.
2. Mục tiêu nghiên
cứu
2.1. Mục
chung
tiêu
Trên cơ sở lý thuyết thu hút FDI, luận văn đánh giá thực trạng
đầu tư trực tiếp nước ngoài vào lĩnh vực công nghiệp tại tỉnh Hà Tĩnh
giai đoạn 2012-2016, từ đó đề xuất giải pháp tăng cường thu hút đầu
tư trực tiếp nước ngoài vào lĩnh vực
công nghiệp trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh đáp ứng nhu cầu phát triển đến
năm 2020.
2.2.Mục tiêu cụ
thể
- Hệ thống hóa những vấn đề lý luận và thực tiễn về thu hút đầu
tư trực tiếp nước ngoài vào một địa phương.
- Đánh giá thực trạng thu hút FDI vào lĩnh vực công nghiệp tại Hà
Tĩnh giai đoạn 2012 - 2016.
- Đề xuất kiến nghị và giải pháp tăng cường thu hút FDI vào lĩnh
vực công nghiệp tại Hà Tĩnh.
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
của đề tài
3.1.Đối
nghiên cứu
Luận văn góp phần hệ thống hóa cơ sở lý luận về thu hút đầu tư
trực tiếp nước ngoài vào lĩnh vực công nghiệp. Báo cáo luận văn có thể
làm tài liệu cho lãnh đạo địa phương và những người quan tâm.
Các biện pháp được đề xuất trong luận văn có thể làm cơ sở để
các nhà quản lý, nhà lãnh đạo tỉnh Hà Tĩnh tham khảo nhằm tăng cường
thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài vào lĩnh vực công nghiệp của tỉnh Hà
Tĩnh.
5. Kết cấu luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, luận văn được kết cấu gồm 4 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về thu hút đầu tư FDI vào
lĩnh vực
công nghiệp của địa phương.
Chương 2: Phương pháp nghiên cứu.
Chương 3: Thực trạng thu hút FDI vào lĩnh vực công nghiệp của
tỉnh Hà
Tĩnh giai đoạn 2012 - 2016.
Chương 4: Giải pháp tăng cường thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước
ngoài vào lĩnh vực công nghiệp của tỉnh Hà Tĩnh.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu ĐHTN
http://www. lrc.tnu.edu.vn/
6
Chương
1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ THU HÚT ĐẦU TƯ FDI
VÀO LĨNH VỰC CÔNG NGHIỆP CỦA ĐỊA PHƯƠNG
1.1. Cơ sở lý luận về thu hút FDI vào lĩnh vực công nghiệp
Có 5 hình thức đầu tư trực tiếp nước ngoài:
a. Theo phương thức thâm nhập thị trường đầu tư
FDI được chia làm 2 kênh là đầu tư mới và sáp nhập và mua lại.
Dựa theo phương thức thâm nhập thị trường đầu tư, có thể phân loại FDI
theo các hình thức như sau:
- Đầu tư mới: GI (Greenfield Investment): hình thức xây dựng các
doanh nghiệp mới.
- Đầu tư thông qua sáp nhập và mua lại (M & A /Mergers and
Acquisisions): hình thức đầu tư gắn liền với việc mua lại và sáp nhập các
doanh nghiệp trong nước nhận đầu tư.
+
Sáp nhập doanh nghiệp: doanh nghiệp chuyển toàn bộ tài sản,
quyền, nghĩa vụ và lợi ích sang một doanh nghiệp khác, đồng thời đóng
cửa doanh nghiệp cũ.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu ĐHTN
http://www. lrc.tnu.edu.vn/
9
Sáp nhập ngang diễn ra giữa các doanh nghiệp (hoặc giữa các đối
thủ cạnh
tranh) trong cùng một ngành kinh doanh
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu ĐHTN
http://www. lrc.tnu.edu.vn/
nước tiếp nhận. Việc phân bố công đoạn sản xuất là một trong những
đặc trưng của hình thức vốn này.
- FDI tìm kiếm thị trường: là nguồn vốn nhằm phát triển thị trường
hoặc bảo vệ thị trường khỏi đối thủ cạnh tranh. Hình thức này được thể
hiện ở đầu tư sản xuất và tiêu thụ sản phẩm tại nước tiếp nhận, xuất
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www. lrc.tnu.edu.vn/
ĐHTN
11
khẩu tại chỗ nhằm tránh rào cản thuế và chi phí vận tải. Ở Việt Nam,
các tập đoàn như: Samsung, Canon, Toyata…là những đại diện tiêu biểu
cho loại hình này.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu ĐHTN
http://www. lrc.tnu.edu.vn/
12
- FDI tìm kiếm tài sản chiến lược: mua bán, sáp nhập nhằm thúc
đẩy các mục tiêu chiến lược dài hạn.
e. Theo hình thức pháp lý
FDI được thể hiện thông qua các hình thức như: Doanh nghiệp
100% vốn đầu tư nước ngoài, doanh nghiệp liên doanh, hợp đồng BOT,
BT, BTO, BCC.
- Doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài: Nhà đầu tư sở hữu 100%,
đặt tại Việt Nam, tuân thủ pháp luật Việt Nam. Các hình thức pháp lý
gồm: Công ty TNHH, công ty CP, công ty hợp danh, doanh nghiệp tư