Đề tài: Phân biệt 2 khái niệm “nhân tố con người” với
“phát huy nhân tố con người”. Phương hướng cơ bản của phát
huy nhân tố con người ở Việt Nam hiện nay.
Bài làm
1. Đặt vấn đề

Trong giai đoạn phát triển hiện nay loài người đã tạo ra những
điều kiện để nâng mình lên một trình độ chủ thể mới, có vai trò
quyết định hơn đối với tiến trình phát triển của lịch sử. Nhưng điều
đó đồng thời cũng đặt ra với mức độ bức thiết chưa từng thấy sự lựa
chọn của loài người về một còn đường thực sự đưa mình tới tự do,
hạnh phúc. Từ buổi bình minh nhân loại, khi vừa thoát khỏi loài
động vật hoạt động theo bản năng để trở thành con người có ý thức,
con người đã bắt đầu tìm hiểu về môi trường tự nhiên xung quanh,
hoàn cảnh xã hội, và cùng lúc ấy, con người cũng bắt đầu tìm hiểu
về chính mình. Từ trước đến nay, vấn đề con người luôn luôn được
nghiên cứu và được xem như một “đề tài cũ nhưng vẫn luôn luôn
mới”.
2. Giải quyết vấn đề
2.1

Khái niệm con người

Theo mỗi bước tiến hoá, con người không ngừng nhận thức và
cải tạo tự nhiên, xã hội và bản thân. Trong quá trình nhận thức về
chính mình, con người luôn trăn trở với câu hỏi “Con người là gì”
và tìm cách trả lời câu hỏi ấy.


Xuất phát từ thực tế sinh hoạt, lao động sản xuất, chủ nghĩa
Mác cho rằng “Bản chất con người không phải là một cái gì trừu

nhưng thực chất, Người đã đề cập đến nhân tố con người một cách
toàn diện trong hệ thống tư tưởng của mình. Với phương pháp khái
quát hoá, chúng ta thấy Hồ Chí Minh đề cập đến nhân tố con người
với một số nội dung sau:
Thứ nhất, xét theo phương diện nhân tố con người với tư cách
là chủ thể hoạt động, Hồ Chí Minh luôn coi trọng hoạt động tự
giác của con người.
Thứ hai, nhân tố con người với tư cách là tổng hoà các phẩm
chất, năng lực của con người.
Thứ ba, nhân tố con người với những tiêu chí về nhân cách,
việc giáo dục, tạo dựng mẫu con người mới được Hồ Chí Minh đặc
biệt quan tâm. Như vậy, theo quan niệm Hồ Chí Minh, nhân tố con
người là hệ thống những thuộc tính, những đặc trưng quy định vai
trò chủ thể tích cực, chủ động, sáng tạo của con người, bao gồm
một chỉnh thể thống nhất giữa mặt hoạt động với tổng hoà các đặc
trưng về phẩm chất, năng lực, giá trị xã hội của con người.
2.3 Khái niệm phát huy nhân tố con người
Phát huy nhân tố con người là phát hiện, làm bộc lộ, khai thác,
sử dụng, tận dụng những yếu tố, những quá trình cấu thành nên


nhân tố con người. Phát huy nhân tố con người thường được Hồ
Chí Minh diễn đạt dưới nhiều cách thức, nhưng với cái nhìn tổng
quát, phát huy nhân tố con người được Hồ Chí Minh đề cập với một
số nội dung sau đây:
- Phát huy nhân tố con người với tư cách vừa là động lực, vừa
là mục tiêu của sự nghiệp cách mạng;
- Phát huy nhân tố con người với tư cách là một thực thể thống
nhất giữa phẩm chất và năng lực;
- Biết dùng người để phát huy nhân tố con người;

ngày càng khẳng định vai trò của chúng đối với sự phát triển. Ủy
ban văn hóa, khoa học và giáo dục của Liên hợp quốc đã đưa ra
khái niệm “phát triển xã hội”. Trong khái niệm phát triển xã hội,
tăng trưởng kinh tế là một nội dung đồng thời là một động lực,
nhưng mục tiêu hướng tới là xã hội và con người mà cụ thể là
quyền con người, hòa bình, dân chủ, an toàn sinh thái, văn hóa lành
mạnh, lối sống, nhân phẩm…Trong khái niệm này, Liên hợp quốc
coi trọng thái độ và hành vi ứng xử, mối quan hệ giữa các cá nhân,
giữa các cộng đồng trên tinh thần đoàn kết, sự đồng thuận.
Nội dung này được Hội nghị thượng đỉnh quốc tế lần thứ nhất
về phát triển xã hội tại Copenhaghen (Đan Mạch) tháng 3 năm 1995


chấp thuận. Đến cuối 1995, nội dung phát triển đó lại được 115
quốc gia tham dự Hội nghị cao cấp lần thứ XI tại Cactahena
(Coloombia) nhất trí thông qua.
Tham dự hai Hội nghị đó, đại diện của Cộng hòa xã hội chủ
nghĩa Việ Nam đã ký kết các tuyên bố chung, cam kết thực hiện
những nội dung cơ bản của mục tiêu phát triển xã hội, vận dụng
một cách chủ động và phù hợp với từng hoàn cảnh của nước ta.
Có thể hiểu khái niệm phát triển xã hội bao gồm hai nội dung
cơ bản: tăng trưởng kinh tế và phát triển con người.
Phát triển con người được xem là thước đo sự phát triển của
mỗi quốc gia. CHính vì thế Liên hợp quốc đề nghị lấy chỉ số phát
triển nhân lực (HDI) để đánh giá thực trạng phát triển ở mỗi nước.
Khái niệm phát triển con người trước hết bao hàm một quan
niệm đúng đắn về vai trò của con người đối với sự phát triển xã hội;
sau nữa, khái niệm phát triển con người bao gồm sự lựa chọn tối ưu
phương thức con người bao gồm sự lựa chọn tối ưu phương thức
hoạt động làm tăng tiềm lực con người và phát huy hiệu quả tiềm



Công cuộc đổi mới đất nước tạo ra những thuận lợi chưa
từng có, đồng thời đòi hỏi con người Việt Nam vượt qua những
thách thức gay gắt để nâng cao phẩm chất toàn diện phù hợp với
đòi hỏi chung của thời đại, kế tục và nâng cao những giá trị truyền
thống của dân tộc lên một trình độ mới.
Phẩm chất toàn diện của con người Việt Nam thể hiện ở đức –
trí - thể - mỹ. Cấu trúc nhân cách của con người Việt Nam hiện nay
cũng bao gồm những thành tố, những giá trị đó, nhưng ở mức độ
đáp ứng những đòi hỏi của thời đại. Do đó, chiến lược phát triển
con người ở nước ta, về thực chất, là tổng thể những giải pháp
nhằm nâng cao nhân cách con người Việt Nam lên ngang tầm thời
đại.
Ở một cấp độ khái quả cao hơn, có thể nói, nhân cách là một
tổng thể những giá trị được sắp xếp trong một cấu trúc chặt chẽ với
sự nổi bật của hai nhân tố cốt lõi: đức – tài. Chính vì thế, khi nói về
con người Chủ Tịch Hồ Chí Minh thường nói về đức – tài, về mối
quan hệ giữa đức – tài. Người luôn nhấn mạnh việc trau dồi, rèn
luyện đạo đức cách mạng và chỉ rõ những nội dung cơ bản của đạo
đức cách mạng là “tuyệt đối trung thành với Đảng, với nhân dân”
“phấn đấu để thực hiện mục tiêu của Đảng”, “gột sạch chủ nghĩa cá
nhân’, hòa bình với quần chúng”. Nhưng, Người rất quan tâm đến
tài năng và luôn tạo mọi điều kiện để mỗi người rèn luyện tài năng,
đem tài năng cống hiến cho xã hội. Tuy vậy, Người luôn gắn tài


năng với đạo đức. Theo Người, có tài mà không có đức thì hỏng.
Ngược lại, nếu không có tài thì không thể làm việc được. Cũng như
vậy, Người luôn gắn phẩm chat chính trị với trình độ học vấn,

người trong xây dựng và phát triển nền kinh tế thị trường định
hướng XHCN ở Việt Nam hiện nay.