ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
––––––––––––––––––––––
NGUYỄN HỒNG TUYẾT QUÂN
DẠY HỌC THEO TÌNH HUỐNG MÔN GIÁO DỤC CÔNG DÂN
CHƯƠNG TRÌNH LỚP 10 Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC
PHỔ THÔNG THÀNH PHỐ BẮC KẠN, TỈNH BẮC KẠN
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
THÁI NGUYÊN - 2018
ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
––––––––––––––––––––––
NGUYỄN HỒNG TUYẾT QUÂN
DẠY HỌC THEO TÌNH HUỐNG MÔN GIÁO DỤC CÔNG DÂN
CHƯƠNG TRÌNH LỚP 10 Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC
PHỔ THÔNG THÀNH PHỐ BẮC KẠN, TỈNH BẮC KẠN
Ngành: LL&PPDH Bộ môn Lý luận chính trị
Mã ngành: 8.14.01.11
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
Người hướng dẫn khoa học: TS. TRẦN THỊ LAN
- Sau cùng, tôi xin gửi lời cảm ơn đến những người thân, những người trong
gia đình luôn động viên, khuyến khích và tạo điều kiện thuận lợi, giúp tôi hoàn thành
luận văn.
Bắc Kạn, tháng 4 năm 2018
Nguyễn Hồng Tuyết Quân
ii
MỤC LỤC
Lời cam đoan ................................................................................................................. i
Lời cảm ơn .................................................................................................................... ii
Mục lục ........................................................................................................................ iii
Danh mục các chữ viết tắt............................................................................................ iv
Danh mục các bảng ....................................................................................................... v
Danh mục các biểu đồ .................................................................................................. vi
MỞ ĐẦU .......................................................................................................................1
1. Lý do chọn đề tài .......................................................................................................1
2. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu ..................................................................................2
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu ...............................................................................3
4. Giả thuyết khoa học ...................................................................................................3
5. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu ...................................................................4
6. Đóng góp của đề tài.....................................................................................................4
7. Kết cấu của đề tài ........................................................................................................4
NỘI DUNG....................................................................................................................5
Chương 1: CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA VIỆC DẠY HỌC THEO TÌNH
HUỐNG MÔN GIÁO DỤC CÔNG DÂN CHƯƠNG TRÌNH LỚP 10 Ở CÁC
TRƯỜNG THPT THÀNH PHỐ BẮC KẠN, TỈNH BẮC KẠN ................................ 5
1.1. Lịch sử vấn đề nghiên cứu ........................................................................................5
2.2.3. Thiết kế bài giảng ................................................................................................ 35
2.2.4. Thực hiện dạy học trên lớp ..................................................................................36
2.2.5. Kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh ..................................................38
2.3. Những điều kiện cần thiết để dạy học theo tình huống môn Giáo dục công
dân chương trình lớp 10 ở các trường trung học phổ thông thành phố Bắc Kạn,
tỉnh Bắc Kạn ................................................................................................................42
2.3.1. Điều kiện đối với giáo viên..................................................................................42
2.3.2. Điều kiện đối với học sinh ...................................................................................44
2.3.3. Điều kiện đối với các cấp quản lý ........................................................................45
2.3.4. Điều kiện về cơ sở vật chất ..................................................................................46
Kết luận chương 2 .........................................................................................................47
Chương 3: THỰC NGHIỆM DẠY HỌC THEO TÌNH HUỐNG MÔN GIÁO
DỤC CÔNG DÂN CHƯƠNG TRÌNH LỚP 10 Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG
HỌC PHỔ THÔNG THÀNH PHỐ BẮC KẠN, TỈNH BẮC KẠN ......................48
3.1. Kế hoạch thực nghiệm............................................................................................ 48
3.1.1. Mục đích của thực nghiệm ..................................................................................48
3.1.2. Giả thuyết thực nghiệm .......................................................................................48
3.1.3. Thời gian, địa điểm, đối tượng thực nghiệm và đối chứng ...................................49
3.2. Nội dung thực nghiệm ............................................................................................ 49
iv
3.2.1. Những nội dung khoa học cần thực nghiệm .........................................................49
3.2.2. Thiết kế giáo án thực nghiệm...............................................................................50
3.2.3. Tiến hành dạy thực nghiệm ...............................................................................78
3.2.4. Kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh ..................................................79
3.3. Kết quả thực nghiệm .............................................................................................. 80
3.3.1. Khảo sát trình độ ban đầu của lớp thực nghiệm và lớp đối chứng ........................80
3.3.2. Phân tích, đánh giá kết quả sau thực nghiệm........................................................81
THPT
: Trung học phổ thông
TN
: Thực nghiệm
iv
DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 1.1. Quy mô học sinh ở các trường THPT trên địa bàn thành phố Bắc Kạn,
tỉnh Bắc Kạn giai đoạn 2013 - 2018 ........................................................... 23
Bảng 1.2. Kết quả học tập học kỳ I năm học 2017- 2018 của học sinh khối 10 các
trường THPT thành phố Bắc Kạn, tỉnh Bắc Kạn .......................................23
Bảng 1.3. Mức độ vận dụng tình huống và các phương pháp dạy học khác ...................25
Bảng 1.4. Kết quả tìm hiểu những khó khăn khi dạy học theo tình huống môn
GDCD chương trình lớp 10 .........................................................................27
Bảng 1.5. Thái độ học tập môn GDCD của học sinh .....................................................29
Bảng 3.1. Điểm kiểm tra học kỳ I môn GDCD giữa lớp thực nghiệm và lớp đối
chứng ở trường THPT Bắc Kạn .................................................................80
Bảng 3.2. Điểm kiểm tra học kỳ I môn GDCD giữa lớp thực nghiệm và lớp đối
chứng ở trường PTDT Nội trú tỉnh Bắc Kạn .............................................80
Bảng 3.3. Điểm kiểm tra học kỳ I môn GDCD giữa lớp thực nghiệm và lớp đối
chứng ở trường THPT Chuyên Bắc Kạn ....................................................81
Bảng 3.4. Mức độ hứng thú học tập của học sinh.......................................................... 81
Bảng 3.5. Thái độ học tập của học sinh đối với giờ học dạy học theo tình huống...........83
Bảng 3.6. Điểm kiểm tra 1 tiết của lớp thực nghiệm và lớp đối chứng ở trường
tượng của hoạt động “ dạy”, đồng thời là chủ thể của hoạt động “ học” được cuốn hút
vào các hoạt động học tập do giáo viên tổ chức và chỉ đạo, thông qua đó tự lực khám
phá những điều mình chưa rõ, chứ không phải thụ động tiếp thu những tri thức được
giáo viên sắp đặt. Theo đó, Chương trình giáo dục phổ thông ban hành kèm theo Quyết
định số 16/2006/QĐ- BGDĐT ngày 5/6/2006 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo
đã nhấn mạnh: “ Phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh;
phù hợp với đặc trưng môn học, đặc điểm đối tượng học sinh, điều kiện của từng lớp
học; bồi dưỡng cho học sinh phương pháp tự học, khả năng hợp tác; rèn luyện kĩ năng
vận dụng kiến thức vào thực tiễn; tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú và
trách nhiệm học tập cho học sinh”.
Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 4/11/2013 Hội nghị Trung ương 8 khóa XI về
đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hoá,
hiện đại hoá trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội
nhập quốc tế khẳng định: "Chuyển mạnh quá trình giáo dục từ chủ yếu trang bị kiến
thức sang phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất người học".
Để đạt được mục tiêu giáo dục toàn diện, việc đổi mới phương pháp dạy học
các môn khoa học nói chung và môn Giáo dục công dân nói riêng là một tất yếu
khách quan. Đổi mới phương pháp dạy học là thay đổi lối dạy học truyền thụ một
chiều sang phương pháp dạy học tích cực, dạy học thay vì lấy “Dạy” làm trung tâm
sang lấy “Học” làm trung tâm nhằm phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng
1
tạo, rèn luyện khả năng tự học, tinh thần hợp tác, kĩ năng vận dụng kiến thức vào
những tình huống khác nhau trong học tập cũng như trong thực tiễn đời sống, tạo
hứng thú học tập cho học sinh, giúp dạy học trở thành quá trình kiến tạo, hình thành,
phát triển các năng lực tự học, sáng tạo, hợp tác để đáp ứng những yêu cầu của cuộc
sống hiện tại và tương lai. Dạy học theo cách này, giáo viên không chỉ đơn thuần
truyền đạt tri thức mà còn hướng dẫn hành động, giúp học sinh tích cực tham gia các
Luận văn đủ ở file: Luận văn full