SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ
TRƯỜNG THPT YÊN ĐỊNH 1
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
TÍCH HỢP KIẾN THỨC LIÊN MÔN TRONG DẠY HỌC
VĂN BẢN “THUỐC” - LỖ TẤN (NGỮ VĂN 12 - CHƯƠNG
TRÌNH CƠ BẢN) NHẰM PHÁT HUY TÍNH TÍCH CỰC,
CHỦ ĐỘNG, SÁNG TẠO CỦA HỌC SINH
Người thực hiện: Trịnh Thị Thuý
Chức vụ: Giáo viên
SKKN thuộc môn: Ngữ văn
THANH HOÁ NĂM 2018
MỤC LỤC
Nội dung
Trang
1.MỞ ĐẦU.
1
1.1. Lí do chọn đề tài.
1
1.2. Mục đích nghiên cứu.
1
1.3. Đối tượng nghiên cứu.
2
1.4. Phương pháp nghiên cứu.
TÀI LIỆU THAM KHẢO.
PHỤ LỤC.
HS:
GV:
GDĐT:
GDCD:
BGDĐT:
THPT:
SGK:
SGV:
TN:
ĐC:
CÁC CHỮ VIẾT TẮT TRONG ĐỀ TÀI
Học sinh
Giáo viên
Giáo dục đào tạo
Giáo dục công dân
Bộ giáo dục đào tạo
Trung học phổ thông
Sách giáo khoa
Sách giáo viên
Thực nghiệm
Đối chứng
1. MỞ ĐẦU
1.1. Lí do chọn đề tài
cho HS say mê, hứng thú, phát huy được tính chủ động, sáng tạo đồng thời giúp HS
yêu môn học hơn, chiếm lĩnh kiến thức nhẹ nhàng, sinh động, vững chắc hơn.
Từ những những lí do khách quan và chủ quan như đã nêu trên tôi
mạnh dạn chọn đề tài “Tích hợp kiến thức liên môn trong dạy học văn bản
“Thuốc” - Lỗ Tấn (Ngữ văn 12 - chương trình cơ bản) nhằm phát huy tính tích
cực, chủ động, sáng tạo của học sinh” làm SKKN.
1.2. Mục đích nghiên cứu
1
Mục I.1. Đoạn “Mục tiêu...Tổ quốc”, Tác giả tham khảo nguyên văn từ TLTK số 2
1
Với những tiết học sử dụng phương pháp này đã giúp học sinh chủ động
chiếm lĩnh văn bản văn học, vận dụng kiến thức vào thực tiễn một cách hiệu quả
hơn, không khí lớp học sôi nổi, sinh động tạo sự yêu thích và say mê học ở HS.
Không những thế, tiết học còn giúp học sinh vận dụng nhiều kiến thức của
các môn học khác nhau vào chiếm lĩnh tri thức, rèn luyện kĩ năng, phát triển năng
lực, phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo.
1.3. Đối tượng nghiên cứu
Học sinh lớp 12A3, 12A4 và 12A6 trường THPT Yên Định 1.
1.4. Phương pháp nghiên cứu
Phối hợp nhiều phương pháp trong đó chủ yếu là phương pháp:
Phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lí thuyết: Đọc tài liệu tham khảo
có liên quan đến đề tài, soạn bài giảng theo phương pháp, kế hoạch đã đề ra.
Phương pháp thực hành: Soạn và thiết kế giáo án theo phương pháp vận
dụng tích hợp kiến thức liên môn, tiến hành thực nghiệm tại lớp 12A3 và 12A4.
2. NỘI DUNG
Việc dạy học văn bản “Thuốc” (Lỗ Tấn) theo phương pháp tích hợp kiến
thức liên môn sẽ giúp HS khắc phục tình trạng ngại học, phát huy tính, chủ động,
sáng tạo, gắn bài học với thực tiễn, rèn luyện các kĩ năng trong cuộc sống.
2.2. Thực trạng của vấn đề
Qua khảo sát thực tế tình hình giảng dạy và học tập tại trường THPT Yên
Định 1, tôi nhận thấy thực trạng vấn đề như sau:
- Thuận lợi:
+ Về phía giáo viên tâm huyết, yêu nghề, tích cực áp dụng các phương pháp
giảng dạy mới, tìm tòi, sáng tạo vận dụng hiệu quả phương pháp tích hợp liên môn
trong mỗi bài học và đạt hiệu quả cao, đặc biệt là đã gieo vào lòng các em tình yêu
và sự say mê với các môn học.
+ Về phía HS: Trường THPT Yên Định 1, đa phần HS học theo ban tự nhiên,
ban cơ bản A và cơ bản D, nên việc tiếp cận văn bản theo hướng tích hợp kiến thức
liên môn có nhiều thuận lợi. Bài học vừa phong phú, sinh động, hấp dẫn vừa phát
huy được khả năng suy luận sáng tạo và phù hợp với kiểu tư duy lô gic của những
môn học tự nhiên nên HS rất có hứng thú học tập.
- Khó khăn:
+ Qua thực tế giảng dạy ở trường THPT các năm qua, tôi nhận thấy xu
hướng hiện nay học sinh không chú trọng nhiều đến môn Ngữ văn, thường cho
rằng môn văn chỉ học để thi xét tốt nghiệp, tâm lí ngại học, học một cách hời hợt,
nhàm chán nên GV cần phải đổi mới phương pháp để gây hứng thú cho học sinh.
+ Văn bản “Thuốc”(Lỗ Tấn) thuộc phần văn học nước ngoài, không nằm
trong nội dung thi THPT Quốc gia nên HS không chú trọng, hơn nữa do đặc thù về
văn hoá nước ngoài khiến cho tác phẩm trở nên xa lạ với tâm lí và suy nghĩ của
HS, HS mang tâm thế không thích ngay khi bắt đầu tiếp cận.
Vì vậy, vận dụng tích hợp liên môn trong giảng dạy và học tập sẽ góp phần
giúp học sinh chủ động, tích cực, sáng tạo trong việc nắm kiến thức và hứng thú
nhiều hơn đối với bài học.
cản trở nghiêm trọng con đường giải phóng của dân tộc.
+ Bối cảnh hẹp: Từ giữa thế kỉ XIX, nhân dân Trung Quốc vùng lên đấu
tranh, tiêu biểu là cuộc cách mạng Tân Hợi (1911). Tuy thất bại nhưng đó là một
dấu mốc quan trọng trong lịch sử Trung Quốc, chấm dứt chế độ phong kiến và thúc
đẩy phong trào giải phóng dân tộc phát triển. Sự kiện lịch sử quan trọng sau cuộc
cách mạng này là phong trào Ngũ Tứ 4/5/1919. Phong trào thúc đẩy việc phát triển
khoa học và dân chủ. Đồng thời qua phong trào, chủ nghĩa cộng sản đã nhanh
chóng truyền bá vào Trung Quốc dẫn đến sự thành lập Đảng cộng sản Trung
Quốc vào tháng 7 năm 1921.
Truyện ngắn “Thuốc” của Lỗ Tấn ra đời năm 1919 đúng vào lúc cuộc vận
động phong trào Ngũ Tứ bùng nổ. Nó phản ánh rõ nét sự biến chuyển của xã hội
Trung Quốc thời kì ấy. Không khí ngày càng sục sôi, ngày càng dâng cao của một
phong trào cách mạng chắc chắn phải có sự góp mặt của những cá nhân tiêu biểu.
Thu Cận chính là một nữ chiến sĩ anh hùng như vậy. Đây cũng chính là nguyên
mẫu mà Lỗ Tấn đã dựa vào đó để xây dựng hình tượng nhân vật chính trong tác
phẩm – người chiến sĩ cách mạng Hạ Du. Thu Cận là một nhà cách mạng tiên
phong, từng du học ở Nhật, làm báo, tham gia khởi nghĩa, bị bắt và bị hành hình ở
Cổ Hiên Đình Khẩu, phủ Thiệu Hưng (quê của Lỗ Tấn). Nhà văn đã đổi tên họ:
Thu - Hạ, Cận – Du khi xây dựng nhân vật trong tác phẩm của mình.
* Ý nghĩa
Từ biện pháp tích hợp kiến thức lịch sử vào dạy và học văn bản “Thuốc”
( Lỗ Tấn) chúng ta thấy rõ hiệu quả bài học như sau:
+ Khi đặt tác phẩm “Thuốc” trong bối cảnh lịch sử ra đời thì toàn bộ giá trị,
nội dung, tư tưởng của tác phẩm mới được bộc lộ một cách sâu sắc.
4
- Thể hiện giá trị nội dung: “Thuốc” cho người đọc thấy thực trạng của đất
nước Trung Quốc lúc bấy giờ, Trung Quốc như một “chiếc bánh ngọt” bị các nước
Đế quốc xâu xé, người Trung Quốc thì đớn hèn, an phận, chịu nhục. “Người Trung
(triệu chứng, hình thức lây truyền, tác hại)? Phiếu học tập số 2: Để phòng và điều
trị bệnh lao ta cần phải làm gì?).
HS quan sát hình minh hoạ và thảo luận, thực hiện nhiệm vụ và cử đại diện
trả lời. Từ đó, các em khắc sâu hơn về bệnh Lao và các loại bệnh truyền nhiễm nói
chung, giúp các em hình thành ý thức đúng trong việc bảo vệ và giữ gìn sức khỏe,
phòng chống các bệnh truyền nhiễm, bảo vệ môi trường sống.
* Giáo dục kĩ năng sống
5
Từ biện pháp tích hợp kiến thức môn sinh học GV kết hợp tích hợp giáo dục
kỹ năng sống cho HS bằng câu hỏi mở rộng: Địa phương em thời gian qua thường
xuất hiện những loại bệnh truyền nhiễm nào? Bản thân em đã có những việc làm cụ
thể gì để phòng và chống các bệnh truyền nhiễm? HS liên hệ vốn sống thực tế để
trả lời. Thông qua câu trả lời của HS, GV cung cấp cho HS một số kiến thức thực
tế:
+ Một số bệnh truyền nhiễm chúng ta thường gặp như cúm, sởi, sốt xuất
huyết,…
+ Cá nhân mỗi người cần trang bị cho mình những hiểu biết về bệnh truyền
nhiễm, chăm sóc và bảo vệ tốt sức khoẻ cá nhân, cùng nhân dân địa phương nơi cư
trú thường xuyên dọn dẹp vệ sinh môi trường, vận động và tuyên truyền mọi người
cùng tham gia phòng và chống các bệnh truyền nhiễm.
* Ý nghĩa:
+ Vận dụng kiến thức liên môn môn sinh học dạy học văn bản “Thuốc” (Lỗ
Tấn) sẽ giúp HS thấy được thực trạng u mê, ngu muội, lạc hậu, tối tăm của người
dân Trung Quốc thời bấy giờ. Đó là sự lạc hậu mê tín tin bánh bao tẩm máu người
cách mạng là thần dược chữa bện ho lao.
+ Biện pháp này không chỉ làm cho bài học trở nên phong phú, đa dạng mà
còn khiến cho bài học gắn liền với thực tiễn. HS nhận ra biểu hiện của bệnh lao
phổi và cách phòng tránh.
hại đến tính mạng của con người.
+ Bài trừ mê tín dị đoan bằng tuyên truyền tích cực, sống và làm việc theo
hiến pháp và pháp luật
* GV cho học sinh xem video về việc Nhà nước ta xử lí nghiêm các hành vi
mê tín dị đoan
* GV cung cấp cho HS tham khảo Luật pháp Việt Nam quy định tại điều 247
Bộ Luật Hình sự năm 1999 về xử phạt hành vi mê tín dị đoan:
1. Người nào dùng bói toán, đồng bóng hoặc các hình thức mê tín, dị đoan khác
gây hậu quả nghiêm trọng hoặc đã bị xử phạt hành chính về hành vi này hoặc đã
bị kết án về tội này, chưa được xoá án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt tiền từ năm
triệu đồng đến năm mươi triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc phạt
tù từ sáu tháng đến ba năm.
2. Phạm tội làm chết người hoặc gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng khác, thì bị
phạt tù từ ba năm đến mười năm.
3. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ ba triệu đồng đến ba mươi triệu đồng5.
* Giáo dục kĩ năng sống
Thông qua việc tích hợp kiến thức liên môn GDCD như nói trên, GV giáo
dục kỹ năng sống cho HS bằng cách nêu câu hỏi: Theo em, trong học sinh hiện nay
có hiện tượng mê tín dị đoan không? Làm thế nào để chúng ta khắc phục hiện
tượng đó?
HS: Liên hệ thực tế và trả lời, GV nhận xét và chốt ý: Trong học sinh vẫn
tồn tại hiện tượng mê tín dị đoan: đi lễ chùa xin thẻ đầu năm hoặc cúng bái trước
khi đi thi để đạt điểm cao. Muốn khắc phục hiện tượng này, bản thân mỗi học sinh
cần hiểu rõ và có ý thức văn hoá khi đi lễ chùa, học hành chu đáo và thi bằng năng
lực để đạt kết quả tốt, không trông chờ vào hên xui, may rủi,… GV ví dụ thực tiễn:
Hiện nay tà đạo Hội Thánh Đức Chúa Trời xuất hiện và lan nhanh ở khắp cả nước,
chúng lôi kéo, lợi dụng những người nhẹ dạ, cả tin, u mê, lôi kéo người dân ở mọi
hình thức để lừa dối nhân dân, truyền tà đạo trái phép gây hoang mang tâm lý,
khiến bao gia đình tan nát, bất hạnh. Là HS các em cần nhận thức rõ bản chất của tà
đạo, phân biệt đâu là văn hoá tín ngưỡng tâm linh đâu là mê tín để không bị lôi kéo
1. Kiến thức
- Hiểu được “Thuốc” là tác phẩm cảnh báo căn bệnh u mê, lạc hậu, đớn hèn
của người dân Trung Hoa đầu thế kỉ XX. Qua “Thuốc”, tác giả đặt ra một vấn đề
có tính cấp thiết là: cần tìm ra một phương thuốc hữu hiệu để chữa bệnh cho quốc
dân, làm cho họ giác ngộ cách mạng và gắn bó với cách mạng.
- Hiểu được đặc sắc nghệ thuật của tác phẩm: cốt truyện đơn giản, kết cấu
độc đáo, cách viết cô đọng, giàu ý nghĩa biểu tượng.
2. Kĩ năng
- Nâng cao kĩ năng đọc – hiểu một truyện ngắn nói chung và truyện ngắn
nước ngoài nói riêng.
- Rèn luyện kĩ năng đọc – hiểu một cách chủ động, sáng tạo đi từ cảm nhận
trực quan đến sự bừng tỉnh trong nhận thức.
3. Thái độ
- Bồi dưỡng cho các em nhận thức đúng đắn trong cuộc sống, biết phân biệt
nỗi niềm đau thương mất mát với những mê muội, có tinh thần lạc quan, tin tưởng
vào cuộc sống.
- Có ý thức đúng trong việc bảo vệ và giữ gìn sức khỏe, phòng chống các
bệnh truyền nhiễm, bảo vệ môi trường sống
8
- Rèn luyện ý thức tự giác, tự chủ trong tín ngưỡng tôn giáo, đồng thời biết
lên án, phòng chống và bài trừ mê tín dị đoan.
4. Định hướng phát triển năng lực
- Năng lực chung: năng lực giải quyết vấn đề, năng lực giao tiếp, năng lực sử
dụng ngôn ngữ, năng lực vận dụng kiến thức vào thực tiễn cuộc sống...
- Năng lực riêng: năng lực cảm thụ thẩm mĩ, năng lực hợp tác.
II.CHUẨN BỊ
1. Giáo viên:
cần đạt, năng lực cần
phát triển
GV hoạt động khởi động bằng trò chơi “ Ai nhanh - Nhận thức được nhiệm
hơn”.
vụ cần giải quyết của bài
- Thể lệ chơi: GV dùng máy chiếu trình chiếu cho hs học.
xem tranh ảnh (CNTT) và hỏi những câu hỏi nhanh. - Tập trung cao và hợp tác
9
HS thực hiện nhiệm vụ. Mỗi một nhiệm vụ hoàn thành
thì sẽ hé mở một phần bức tranh chân dung Lỗ Tấn.
Sau một câu hỏi HS được quyền đoán tranh gốc.
- HS thực hiện nhiệm vụ:
- HS báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ:
Ảnh 1: Hình ảnh sau gợi em nhớ sự kiện nào mà nhà
văn Lỗ Tấn đã bắt gặp ở Nhật?
- HS trả lời: Người Trung Quốc bị, đấu tố, hành hình
nhưng nhân dân vẫn vui mừng cổ vũ.
Ảnh 2: Hình ảnh này gợi em nhớ đến tác phẩm nào đã
học ở THCS?
- HS trả lời: Tác phẩm Cố hương
Ảnh 3: Câu nói : “Lỗ Tấn – Trung Quốc đệ nhất đẳng
thánh nhân” là của ai?
-HS trả lời: Mao Trạch Đông
Bức tranh được mở sau những câu hỏi trò chơi “ Ai
nhanh hơn?” là: Chân dung Lỗ Tấn và tác phẩm Thuốc
Từ đó, giáo viên giới thiệu Vào bài
tốt để giải quyết nhiệm
Nội dung bài học cần đạt
I. Tìm hiểu chung
1. Tác giả
- Lỗ Tấn là nhà văn cách mạng lỗi
lạc của Trung Quốc đầu thế kỉ XX.
- Tuổi trẻ nhiều lần đổi nghề
=> Con đường chọn nghề của Lỗ
Tấn vừa in đậm dấu ấn của lịch sử
dân tộc Trung Hoa thời cận hiện đại
vừa nói lên tâm huyết của một
người con ưu tú của dân tộc trăn trở
tìm lối đi cho tương lai của đất
nước, nhân dân.
- Những tác phẩm tiêu biểu của Lỗ
Tấn: Gào thét, Bàng hoàng, Cỏ dại,
AQ chính truyện, Nhật kí người
điên,…
- Đặc điểm sáng tác:
+ Nội dung:
. Lên án chế độ phong kiến, chống
đế quốc tàn bạo
. Phanh phui căn bệnh tinh thần của
- HS trả lời:
* Người Việt Nam đầu tiên tiếp cận với
những sáng tác của Lỗ Tấn là Bác Hồ. Văn
phong của Lỗ Tấn khiến chúng ta nhớ đến
nhà văn Nam Cao với cách viết văn được ví
với hình ảnh “phích nước” bên ngoài thì lạnh,
Quốc bị chia năm xẻ bảy, từ một nước phong
kiến biến thành nửa phong kiến, nửa thuộc
địa. Điều đáng nói là trước số phận dân tộc,
nhân dân Trung Quốc lại an phận chịu nhục.
11
nhân dân để tìm phương thuốc chạy
chữa
+ Nghệ thuật:
. Văn phong cô đọng, súc tích, vừa
trữ tình, vừa châm biếm
. Ngòi bút lạnh lùng tỉnh táo nhưng
bên trong giàu nhiệt huyết
-> Lỗ Tấn là “kĩ sư tâm hồn”, là
“linh hồn dân tộc”, “chủ tướng của
cách mạng văn hoá Trung Quốc”.
2. Tác phẩm
a. Hoàn cảnh ra đời
- Bối cảnh rộng: Trung Quốc giai
đoạn nửa cuối XIX đầu XX
- Bối cảnh hẹp: Trung Quốc ở trong
cao trào cách mạng dân tộc dân chủ,
tiêu biểu là cuộc vận động Ngũ Tứ
(1919)
Đó là căn bệnh đớn hèn, tự thỏa mãn, cản trở
nghiêm trọng con đường giải phóng của dân
tộc.
+ Bối cảnh hẹp: Từ giữa thế kỉ XIX, nhân dân
- GV phát vấn: Ra đời trong hoàn cảnh đặc * Thông điệp: Cần suy nghĩ nghiêm
biệt như vậy, nhà văn Lỗ Tấn muốn nhắn gửi khắc về một phương thuốc để cứu
thông điệp gì qua tác phẩm “Thuốc”?
dân tộc
-> “Thuốc” là phát súng đầu tiên
- HS: Rút ra thông điệp của tác phẩm.
- GV: Em hãy tóm tắt ngắn gọn truyện ngắn của văn đàn Trung Quốc trên trận
tuyến chống Đế quốc, phong kiến.
“Thuốc”?
b. Tóm tắt: HS tóm tắt tác phẩm
12
- HS dựa vào sơ đồ tóm tắt
- GV: Em hãy trình bày bố cục của tác phẩm
và nêu nội dung chính của mỗi phần. Từ đó,
em hãy rút ra chủ đề câu chuyện?
- HS: Chia bố cục văn bản và khái quát chủ
đề truyện
-> GV chốt lại ý chính
Hoạt động 2: GV hướng dẫn HS đọc - hiểu
văn bản
GV hướng dẫn HS tìm hiểu ý nghĩa
nhan đề
Em hãy cho biết nhan đề Thuốc có những
tầng nghĩa nào?
HS trả lời -> GV chốt ý
*Từ tầng nghĩa thứ nhất của nhan đề GV tích
hợp kiến thức môn Sinh học Lớp 10 (Bài 32:
XIX đầu thế kỉ XX. Vì thế, “Thuốc”
cũng đặt ra vấn đề cần phải có một
phương thuốc để thức tỉnh người
Trung Hoa tự đứng lên giải phóng
dân tộc.
II. Đọc - hiểu văn bản
1.Ý nghĩa nhan đề Thuốc
“Thuốc” là một nhan đề với 3 tầng
nghĩa:
- Một là: Thuốc chữa bệnh lao của
người Trung Quốc.
- Hai là: Thứ thuốc độc làm chết
người (thằng Thuyên ăn xong thuốc
thì chết)
-> Ăn bánh bao tẩm máu người
cách mạng là ăn thịt, uống máu
đồng loại
- Ba là: Cần phải tìm một phương
thức để quần chúng giác ngộ cách
mạng và cách mạng gắn bó với quần
chúng. Đây là lớp nghĩa trung tâm
và là dụng ý nghệ thuật của tác giả.
+ Một số bệnh truyền nhiễm chúng ta thường
gặp như cúm, sởi, sốt xuất huyết,…
+ Cá nhân mỗi người cần trang bị cho mình
những hiểu biết về bệnh truyền nhiễm, chăm
sóc và bảo vệ tốt sức khoẻ cá nhân, cùng nhân
dân địa phương nơi cư trú thường xuyên dọn
- GV nhận xét, bổ sung, chốt ý:
+ Mê tín dị đoan là tin vào những điều mơ hồ,
nhảm nhí, trái với lẽ tự nhiên (tin vào bói
toán, lên đồng, chữa bệnh bằng phù phép,…)
+ Tác hại: ảnh hưởng đến sức khỏe, tốn thời
gian và tiền bạc, thậm chí nguy hại đến tính
14
2. Hình ảnh chiếc bánh bao tẩm
máu người cách mạng
- Chiếc bánh bao tẩm máu là thuốc
để chữa bệnh ho lao
-> Phương thuốc của sự mê tín dị
đoan
-> Lên án cách chữa bệnh lao mù
quáng ngu muội
- Chiếc bánh bao tẩm máu được
xem là thần dược, ăn vào sẽ khỏi
bệnh ngày.
- Chiếc bánh bao - liều thuốc độc lại
được tẩm máu người chiến sĩ cách
mạng Hạ Du, một người xả thân vì
nghĩa lớn, vì đất nước thì mọi người
lại dửng dưng dùng máu để pha chế
thuốc chữa bệnh.
=> Từ hình ảnh chiếc bánh bao tẩm
máu người cộng sản mà nhan đề
truyện có những tầng nghĩa sâu xa
như trên.
- HS: Liên hệ thực tế và trả lời
- GV chốt: Trong học sinh vẫn tồn tại hiện
tượng mê tín dị đoan: đi lễ chùa xin thẻ đầu
năm hoặc cúng bái trước khi đi thi để đạt
điểm cao. Muốn khắc phục hiện tượng này,
bản thân mỗi học sinh cần hiểu rõ và có ý
thức văn hoá khi đi lễ chùa, học hành chu đáo
và thi bằng năng lực để đạt kết quả tốt, không
trông chờ vào hên xui, may rủi,… GV ví dụ
thực tiễn: Hiện nay tà đạo Hội thánh đức chúa
Trời xuất hiện và lan nhanh ở khắp cả nước,
chúng lôi kéo,lợi dụng những người nhẹ dạ,
cả tin, u mê truyền tà đạo trái phép gây hoang
15
mang tâm lý, khiến bao gia đình tan nát, bất
hạnh. Là HS các em cần nhận thức rõ bản
chất của tà đạo, phân biệt đâu là văn hoá tín
ngưỡng tâm linh đâu là mê tín để không bị lôi
kéo đồng thời tuyên truyền cho người thân,
công đồng cùng tĩnh táo để không u mê
vướng vào lao lí.
GV hướng dẫn HS tìm hiểu về hình tượng
người cách mạng Hạ Du và thái độ của mọi
người
- GV: Hạ Du xuất hiện trực tiếp hay gián tiếp
ttrong tác phẩm? Và xuất hiện ở những chi
tiết nào?
- HS: Hoạt động theo bàn và trả lời
- Cụ Ba họ Hạ: Tìm cách tố giác
cháu để được thưởng 20 lạng bạc
- Đám đông trong quán trà: đàm
tiếu, chế giếu Hạ Du, gọi anh là
giặc, là đồ điên, nhãi con,…
- Bà mẹ Hạ Du: cảm thấy xầu hổ về
con
- Tác giả: Trân trọng đặt vòng hoa
lên mộ Hạ Du (Người duy nhất hiểu
và tin tưởng vào cách mạng)
=> Con đường cách mạng của
Trung Quốc chỉ giành thắng lợi khi
làm cho cách mạng gắn bó với nhân
dân và nhân dân giác ngộ được cách
mạng.
3. Hình ảnh nghĩa địa và vòng hoa
trên mộ Hạ Du
a. Hình ảnh nghĩa địa
Du
- GV tổ chức hoạt động nhóm (Sử dụng kĩ
thuật các mảnh ghép, chia lớp thành 4
nhóm và phát phiếu học tập cho học sinh
hoạt động)
* Nhóm 1, 2: Phiếu học tập số 3: Thảo luận
về ý nghĩa hình ảnh nghĩa
* Nhóm 3, 4: Phiếu học tập số 4: Thảo luận
về ý nghĩa hình ảnh vòng hoa trên mộ Hạ Du
- HS thảo luận cử đại diện trả lời
- GV nhận xét, bổ sung, chốt ý
17
- Nghĩa địa người chết chém bên
trái, người chết nghèo bên phải ->
Đó là xã hội Trung Hoa phong kiến
tối tăm, thê thảm như địa ngục.
- Con đường mòn phân cách giữa 2
bên nghĩa địa là do con người tự tạo
ra
-> Phê phán người dân Trung Hoa
tự phân rẽ mình. Đây cũng là ranh
giới, khoảng cách không đáng có
giữa cách mạng và quần chúng cần
phải xóa bỏ nhằm hướng đến một
lợi ích chung - lợi ích dân tộc.
b. Hình ảnh vòng hoa trên mộ Hạ
Du
- Đó là một vòng hoa trắng, hoa
hồng xen lẫn nhau nằm khoanh trên
nấm mộ khum khum. Hoa không có
gốc, không phải dưới đất mọc lên.
- Ý nghĩa:
+ Vòng hoa là một cực đối lập với
chiếc bánh bao tẩm máu người.
+ Đó là tấm lòng của Lỗ Tấn gửi
đến người chiến sĩ cách mạng
+ Thể hiện niềm tin tưởng lạc quan
vào tiền đồ của cách mạng
-> Vòng hoa trên mộ Hạ Du là một
- GV nhận xét câu trả lời của HS và khắc sâu
những ý cơ bản.
TỔNG
KẾT
Nội
dung
Phê phán
tình trạng
mê muội, tê
liệt của quần
chúng.
Phê phán tình
trạng xa rời
quần chúng của
Cách mạng.
Lưu ý
mọi
người
tìm
phương
thuốc để
chạy
chữa
Bộc lộ niềm lạc
quan tin tưởng vào
- Tác hại của mê tín dị đoan với cá nhân, gia đình và xã hội trên hai phương diện:
vật chất và tinh thần.
18
- Ra lời kêu gọi phòng chống mê tín dị đoan
2.4. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm
* Đối với hoạt động dạy – học: Năm học 2017-2018, tôi đã dạy thử nghiệm ở
lớp: 12A3, 12A4,12A6 (cơ bản A) là những lớp có HS học đều, khá, tiếp thu
nhanh. Lớp 12A3, 12A4 tôi dạy thực nghiệm còn lớp 12A6 tôi dạy theo phương
pháp truyền thống. Sau khi thức nghiệm và đối chứng, tôi tiến hành kiểm tra đánh
giá sau tiết học. Kết quả đạt được như sau:
Kết quả định lượng
Lớp
Số lượng Giỏi
%
Khá
%
TB
%
Yếu %
12A3 43 (TN) 15
34,9
23
53,4
5
11,7
0
0
12A4 41 (TN) 9
0
0
12A4 41 (TN) 18
44
23
56
0
0
12A6 42( ĐC) 4
9,5
12
28,5
26
62
- Nhìn vào bảng số liệu ta thấy kết quả kiểm tra, đánh giá của học sinh ở lớp
thực nghiệm cao hơn so với lớp đối chứng. Trong đó tỷ lệ học sinh đạt kết quả loại
khá, giỏi ở lớp thực nghiệm là tăng lên rõ rệt.
- Mức độ nắm vững tri thức, kỹ năng của học sinh lớp thực nghiệm cũng cao
hơn lớp đối chứng. Ở lớp thực nghiệm học sinh hiểu bài một cách chắc chắn, nắm
được bản chất của nội dung học tập. Khả năng vận dụng tri thức của nhiều môn học
để giải quyết vấn đề tốt hơn, đặc biệt học sinh vận dụng được kiến thức liên môn ở
nhiều môn học và cuộc sống.
- Học sinh ở lớp thực nghiệm có hứng thú học tập hơn, không khí lớp học sôi
nổi và bài học thực sự mang lại cho những kiến thức bổ ích, kích thích tính sáng
tạo, tìm tòi, nâng cao tính chủ động của học sinh trong quá trình học tập, góp phần
tạo sự cộng tác chặt chẽ giữa giáo viên và học sinh, giữa các học sinh với nhau
trong giờ học.
* Đối với đồng nghiệp: Sáng kiến này đã cung cấp một hướng thiết kế bài học
mới: Dạy học theo chủ đề tích hợp, có thể áp dụng cho nhiều đối tượng học sinh
khác nhau, hiệu quả dạy học tốt hơn.
năng ngoài cuộc sống, tạo hứng thú cho học sinh trong quá trình học.
XÁC NHẬN CỦA
Thanh Hóa, ngày 22 tháng 5 năm 2018
THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ
Tôi xin cam đoan đây là sáng kiến kinh
nghiệm của mình viết, không sao chép nội
dung của người khác.
Trịnh Thị Thuý
TÀI LIỆU THAM KHẢO
***********
20
1.Tài liệu tập huấn “Dạy học và kiểm tra, đánh giá kết quả học tập theo định
hướng phát triển năng lực học sinh môn Ngữ văn cấp trung học phổ thông”- Bộ
GD&ĐT- Hà Nội năm 2014.
2. Tài liệu bồi dưỡng thường xuyên: Modun 14: Xây dựng kế hoạch dạy học theo
hướng tích hợp - Nguyễn Sỹ Đức, Kiều Bích Thuỷ
3. Dạy học theo chuẩn kiến thức, kĩ năng môn Ngữ văn lớp 12 - tập 2- Phan
Trọng Luận (chủ biên)- NXB Giáo dục Việt Nam.
4. Thiết kế bài giảng Ngữ văn lớp 12, tập 2 - Phan Trọng Luận (chủ biên) – NXB
Giáo dục Việt Nam.
5.Sách giáo khoa Ngữ văn lớp 12 – tập 2- NXB Giáo dục Việt Nam.
6. Sách giáo viên Ngữ văn 12 (tập 2) Nâng cao, sách giáo viên Ngữ văn 12 (tập 2).
Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam, 2009.
7. Đọc – hiểu tác giả - tác phẩm Ngữ văn 12 (tập 2). Nhà xuất bản Đại học Quốc
gia Hà Nội, 2011
8. Sách giáo khoa Lịch sử 11. Nhà xuất bản giáo dục Việt Nam, 2009.
9. Sách giáo khoa Sinh học 10. Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam, 2009.