PHẦN MỞ ĐẦU
Công cuộc đổi mới đất nước đã và đang tạo ra thế và lực mới, đất nước ta đang
đứng trước những cơ hội lớn cho sự phát triển nhưng thách thức cũng không nhỏ. Từ
một nước phải nhập khẩu lương thực đến nay nước ta đã vươn lên vị trí các nước dẫn
đầu trong khu vực và trên thế giới về sản lượng gạo xuất khẩu. Sự hợp tác hoá ngày
càng được mở rộng, nhằm khai thác tối đa lợi thế sẵn có trong nước, tiếp cận, ứng
dụng đón đầu các tiến bộ khoa học kỹ thuật trên thế giới, tranh thủ sự đầu tư, hỗ trợ
của cộng đồng quốc tế. Song trong công cuộc xây dựng đất nước, ngoài những thành
tựu đã đạt được, chúng ta còn bộc lộc nhiều yếu kém, khuyết điểm, nhất là về quản lý
kinh tế, quản lý xã hội trong cơ chế thị trường hiện nay. Đòi hỏi công tác đổi mới,
công tác đào tạo cán bộ, đổi mới cán bộ, cải cách hành chính Nhà nước phải được
quan tâm và đầu tư đúng đắn để công tác quản lý kinh tế, quản lý xã hội theo kịp xu
thế phát triển chung của khu vực và thế giới.
Trên thực tế hiện nay, vấn đề thu hồi đất là một vấn đề hết sức phức tạp và nan
giải. Từ xa xưa đất đai đã là một tư liệu sản xuất quan trọng bậc nhất của con người
trong việc con người tạo ra của cải vật chất phục vụ cho bản thân và xã hội, ngày nay
khi dân số ngày càng tăng, đất đai ngày càng thu hẹp giá trị đất đai mỗi ngày một lên
cao thì việc quản lý nhà nước đối với đất đai lại càng khó khăn. Nếu không có những
chính sách hợp lý thì nhà nước sẽ không được lòng dân, nếu không quan tâm tới lợi
ích của nhân dân khi thực hiện các chính sách về đất đai thì sẽ làm nảy sinh nhiều vấn
đề như khiếu nại, tố cáo, biểu tình hay chống đối lại chính quyền. Do vậy Nhà Nước
cần có những chính sách hợp lý để đảm bảo cho quyền lợi của nhân dân, của nhà nước
và đảm bảo cho chế độ xã hội chủ nghĩa được phát triển bền vững
Trong thời gian qua Đảng và Nhà nước ta đã có nhiều cố gắng trong việc xây
dựng và tổ chức thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư. Tuy nhiên đất
đai và công tác bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng và tái định cư khi Nhà nước
thu hồi đất đang là vấn đề hết sức nhạy cảm và phức tạp, ảnh hưởng đến nhiều mặt của
đời sống kinh tế - xã hội. Do đó, thực tế công tác bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt
bằng và tái định cư vẫn còn nhiều vướng mắc và tồn tại gây nhiều bức xúc trong nhân
dân dẫn đến phát sinh khiếu nại, tố cáo.
Nguyên nhân dẫn đến tình hình khiếu nại, tố cáo gia tăng chủ yếu là do cơ chế,

tình huống: “Giải quyết đơn khiếu nại của ông Bùi văn C với UBND Thành phố Đà
Lạt về việc bồi thường, hỗ trợ và tái định cư không đúng quy định” để làm tiểu luận
cuối khóa lớp Bồi dưỡng ngạch chuyên viên khóa 64.
Mục đích của việc lựa chọn tình huống này là nhằm rút ra những kinh nghiệm,
những bài học cần thiết từ phía các cơ quan quản lý hành chính Nhà nước trong công
tác quản lý đất đai và việc giải quyết đối với các đơn thư khiếu nại của người dân liên
quan đến các thủ tục thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu
hồi đất. Góp phần vào công tác quản lý nhà nước về đất đai trên địa bàn ngày càng đi
vào nề nếp, có hiệu lực và hiệu quả cao, phục vụ đắc lực cho mục tiêu phát triển kinh
tế - xã hội ở địa phương.
Vì thời gian ngắn ngủi và kinh nghiệm còn ít không thể tránh khỏi những thiếu
xót, em xin chân thành cám ơn sự góp của các thầy cô để chuyên đề được hoàn thiện
và đạt hiệu quả.
Em xin chân thành cảm ơn quý thấy cô đã giảng dạy và giúp đỡ em hoàn thành
lớp Bồi dưỡng ngạch chuyên viên khóa 64.

2


PHẦN NỘI DUNG
I. MÔ TẢ TÌNH HUỐNG:
Ngày 08 tháng 7 năm 2004, Uỷ ban nhân dân tỉnh Lâm Đồng ban hành Quyết
định số 2725/QĐ-UB thu hồi 84.527,01m2 đất giao cho Uỷ ban nhân dân thành phố Đà
Lạt để triển khai quy hoạch phân lô khu dân cư đường Y (cũ), phường X - thành phố
Đà Lạt. Diện tích đất thu hồi của hộ gia đình ông Bùi Văn C theo Quyết định số
3399/QĐ-UBND ngày 14 tháng 12 năm 2007 của Uỷ ban nhân dân thành phố Đà Lạt
là 644,48m2, thuộc thửa 101 - tờ số 21 bản đồ địa chính phường X - thành phố Đà Lạt.
Tổng giá trị bồi thường, hỗ trợ cho hộ gia đình ông Bùi Văn C theo các quyết
định của Ủy ban nhân dân tỉnh Lâm Đồng và Ủy ban nhân dân thành phố Đà Lạt là
447.575.000 đồng, cụ thể :

- Hỗ trợ về đất:

191.797.000 đồng.

- Hỗ trợ về nhà:

9.969.000 đồng.

Không đồng ý với quyết định phê duyệt của Ủy ban nhân dân thành phố Đà Lạt,
hộ gia đình ông Bùi Văn C đã khiếu nại đến Ủy ban nhân dân tỉnh Lâm Đồng.
Thực hiện nội dung chỉ đạo của Ủy ban nhân dân tỉnh Lâm Đồng tại văn bản số
479/UBND-TD ngày 21 tháng 01 năm 2009 về việc xử lý đơn khiếu nại của ông Bùi
3


Văn C, ngày 02 tháng 3 năm 2009 Sở Tài chính Lâm Đồng đã có Báo cáo số 394/BCSTC-TTr báo cáo kết quả kiểm tra đơn khiếu nại. Trên cơ sở đó, ngày 31 tháng 3 năm
2009, Uỷ ban nhân dân tỉnh Lâm Đồng đã có Văn bản số 1989/UBND-TD chỉ đạo Ủy
ban nhân dân thành phố Đà Lạt xem xét, giải quyết vụ việc khiếu nại của ông Bùi Văn C
theo thẩm quyền và báo cáo Ủy ban nhân dân tỉnh.
Ngày 22 tháng 7 năm 2009, Uỷ ban nhân dân thành phố Đà Lạt đã ban hành
Quyết định số 2355/QĐ-UBND bổ sung chi phí hỗ trợ cho hộ gia đình ông Bùi Văn C
149.977.000 đồng, gồm :
- Hỗ trợ về đất :

146.977.000 đồng.

- Hỗ trợ hộ gia đình chính sách :

3.000.000 đồng.


công bằng, công khai, dân chủ và đúng theo các quy định của pháp luật. Đồng thời
phải xem xét lại việc tính toán chi phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư cho người dân

4


nhằm ổn định cuộc sống cho người có đất bị thu hồi giải toả, tạo lòng tin của Nhân dân
đối với Nhà nước.
Xác định mục tiêu xử lý tình huống pháp lý đặt ra là một quá trình phân tích,
đánh giá tính chất cấp thiết của vấn đề do tình huống đặt ra, có ý nghĩa quan trọng
trong việc đưa ra các phương án xử lý tình huống. Trong khuôn khổ tình huống liên
quan đến công tác giải quyết khiếu nại khi Nhà nước thu hồi đất để triển khai dự án
khu dân cư đường H - thành phố Đà Lạt, việc giải quyết vấn đề cần xác định những
mục tiêu sau:
Một là, việc giải quyết khiếu nại nhằm góp phần đáp ứng yêu cầu tăng cường
pháp chế xã hội chủ nghĩa, giữ vững kỷ cương phép nước, đảm bảo ổn định an ninh,
trật tự địa phương. Đảm bảo các quy định pháp luật trong quá trình giải quyết khiếu
nại, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư cho nhân dân khi Nhà nước thu hồi đất.
Hai là, chấn chỉnh việc thực hiện pháp luật trong công tác giải quyết khiếu nại
để pháp luật đi vào nề nếp; xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật, tạo niềm tin
cho quần chúng nhân dân trong công tác giải quyết khiếu nại về đất đai.
Ba là, việc xử lý tình huống đặt ra nhằm đáp ứng yêu cầu đẩy nhanh công tác
thu hồi đất, giải phóng mặt bằng đúng thời hạn để giao đất cho chủ đầu tư thực hiện dự
án theo tiến độ đã định.
Bốn là, kết quả giải quyết khiếu nại giúp cho việc bồi thường, hỗ trợ và tái định
cư đúng đối tượng nhằm bảo vệ lợi ích của Nhà nước; quyền và lợi ích hợp pháp của
tổ chức, cá nhân.
Năm là, việc giải quyết tình huống nhằm đáp ứng yêu cầu đảm bảo việc giải
quyết thấu tình, đạt lý; kết hợp hài hòa giữa tính pháp lý, lợi ích kinh tế và lợi ích xã
hội.

tháng 5 năm 2008 “về việc ban hành Quy định về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi
Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng”; Quyết định số 45/2007/QĐUBND ngày 18 tháng 12 năm 2007 “ về việc quy định giá các loại đất năm 2008 trên
địa bàn thành phố Đà Lạt - tỉnh Lâm Đồng”, Quyết định số 58/2008/QĐ-UBND ngày
22 tháng 12 năm 2008 “về quy định giá các loại đất năm 2009 trên địa bàn thành phố
Đà Lạt - tỉnh Lâm Đồng” và Quyết định số 48/2008/QĐ-UBND ngày 28 tháng 10 năm
2008 “về việc ban hành quy định về nguyên tắc, phương pháp xác định giá các loại
đất trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng” của Ủy ban nhân dân tỉnh.
Tuy nhiên, Ủy ban nhân dân thành phố Đà Lạt vẫn áp dụng đơn giá đất năm 2007
để tính toán bồi thường, hỗ trợ bổ sung về đất cho hộ gia đình ông Bùi Văn C là chưa
đúng với quy định tại các văn bản nêu trên vì việc tính toán và bồi thường chậm là lỗi
của các cơ quan nhà nước gây ra.
Mặt khác, trong quá trình triển khai dự án, Uỷ ban nhân dân thành phố Đà Lạt
chưa chỉ đạo và tổ chức thực hiện một cách thận trọng và chặt chẽ đúng theo quy định
trong việc tính toán bồi thường hỗ trợ, bố trí đất tái định cư, áp dụng đơn giá đất tùy
tiện, có nhiều sai sót trong quá trình thực hiện thể hiện bằng việc ban hành rất nhiều
quyết định phê duyệt chi phí bồi thường gây tâm lý hoang mang tạo ra nguyên nhân
trực tiếp dẫn đến thắc mắc, khiếu nại của người dân.
Đối với các cơ quan chuyên môn giúp cho Uỷ ban nhân dân thành phố Đà Lạt
trong lĩnh vực lập phương án và tính toán bồi thường, hỗ trợ về đất không chặt chẽ,
việc không căn cứ vào xác nhận về nguồn gốc, quá trình sử dụng đất của Uỷ ban nhân
dân phường X khi tiến hành tính toán bồi thường, hỗ trợ dẫn đến thắc mắc khiếu nại.
Trong quá trình giải quyết khiếu nại lần đầu Uỷ ban nhân dân thành phố Đà Lạt
không đưa ra được các căn cứ pháp lý thuyết phục để bác đơn khiếu nại của ông
Nguyễn A.
2. Hậu quả:
Từ việc giải quyết khiếu nại lần đầu của Uỷ ban nhân dân thành phố Đà Lạt
không đúng các quy định của pháp luật, do cán bộ tham mưu thiếu trách nhiệm không
đưa ra được lý do, căn cứ rõ ràng. Dẫn đến thiệt hại kinh tế của cá nhân người khiếu
nại, niềm tin của người dân bị tổn thương cái mất lớn nhất là uy tín của chính quyền
thành phố. Gây ảnh hưởng xấu về mặt xã hội làm giảm tính hiệu lực của pháp luật.

- Nhược điểm: không đáp ứng yêu cầu của người khiếu nại, gây mất lòng tin
vào chính quyền địa phương dễ dẫn đến tình trạng khiếu nại kéo dài và vượt cấp, làm
mất trật tự an toàn xã hội tạo áp lực công việc giải quyết khiếu nại đối với cơ quan
trung ương.
2.2 Phương án 2: Chấp nhận nội dung đơn khiếu nại của ông Bùi Văn C yêu
cầu được bồi thường, hỗ trợ theo đơn giá đất năm 2009 và được hỗ trợ 50% đất ở liền
kề.
Phân tích phương án như sau:
Hộ ông Bùi Văn C là một trong các đối tượng đang thuê nhà thuộc sở hữu Nhà
nước. Ngoài diện tích nhà thuê của Nhà nước, hộ gia đình ông Bùi Văn C còn diện tích
nhà tự cơi nới và đất nhận chuyển nhượng, khai phá lấn chiếm sử dụng ổn định không
tranh chấp trước ngày 15 tháng 10 năm 1993. Tuy nhiên, do khi lập, thẩm định và phê
duyệt chi phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, các cơ quan chức năng đã không tách
phần diện tích nhà đang thuê và đất khai phá lấn chiếm ngoài diện tích thuê để tính toán
bồi thường, hỗ trợ.

7


Việc Uỷ ban nhân dân thành phố Đà Lạt áp dụng đơn giá đất năm 2007 để tính
toán bồi thường, hỗ trợ cho ông Bùi Văn C là chưa đúng với thời điểm sử dụng đất và
thời điểm phê duyệt chi phí bồi thường, hỗ trợ về đất; mặt khác, việc tính toán bồi
thường chậm là do lỗi của cơ quan nhà nước.
Căn cứ quy định tại điểm b Khoản 3 Điều 3 và điểm a Khoản 2 Điều 9 “Quy định
về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Lâm
Đồng” ban hành kèm theo Quyết định số 15/2008/QĐ-UBND ngày 05 tháng 5 năm
2008 của Uỷ ban nhân dân tỉnh Lâm Đồng thì nội dung đơn khiếu nại của ông Bùi Văn
C yêu cầu được bồi thường, hỗ trợ theo đơn giá đất năm 2009 và được hỗ trợ 50% giá
đất ở liền kề khi thu hồi đất của gia đình ông là có cơ sở.
- Ưu điểm: Đúng quy định của pháp luật, đảm bảo quyền lợi của người dân có

tích đất bị thu hồi của hộ gia đình ông Bùi Văn C theo đơn giá đất năm 2009; đồng

8


thời tính toán giá đất tái định cư theo đơn giá năm 2009 khi bố trí đất tái định cư cho
hộ gia đình ông Bùi Văn C.
- Hủy bỏ Quyết định số 3019/QĐ-UBND ngày 07 tháng 9 năm 2009 của Chủ
tịch Ủy ban nhân dân thành phố Đà Lạt “Về việc giải quyết khiếu nại của ông, bà Bùi
Văn C - Trần Thị B, ngụ tại số 29 đường H- phường X - thành phố Đà Lạt”.

9


PHẦN KIẾN NGHỊ VÀ KẾT LUẬN
I. Kiến nghị:
Qua việc xử lý tình huống được nêu trên, xuất phát từ những vấn đề còn cần
phải xem xét giải quyết, từ đó có những kiến nghị sau:
Một là, phải xác định việc thu hồi đất để phát triển đô thị, xây dựng cơ sở hạ tầng
các khu, cụm công nghiệp…nhằm thực hiện hiện đại hóa, công nghiệp hóa là nhiệm
vụ của cả hệ thống chính trị. Do vậy, trước khi thực hiện công tác thu hồi đất thì toàn
bộ hệ thống chính trị từ tỉnh, thành phố đến tận thôn, làng, tổ dân phố phải thực hiện
tốt công tác tuyên truyền, vận động làm cho nhân dân nhận thức và ủng hộ các chủ
trương thu hồi đất của nhà nước. Công khai lấy ý kiến của nhân dân; công khai
phương án bồi thường để các hộ dân có liên quan được biết, giám sát; vận động nhân
dân hiến đất, nhận tiền đền bù hoặc nhận đất tái định cư để giải phóng mặt bằng xây
dựng công trình.
Hai là, thực hiện tốt công tác bồi thường giải phóng mặt bằng đúng theo quy
định của nhà nước, đảm bảo chi trả tiền bồi thường đúng tiến độ, kịp thời. Ngoài ra, có
thể vận dụng linh hoạt các chính sách hỗ trợ riêng của địa phương để hỗ trợ ngừng sản

ở địa phương và các đơn vị tư vấn, cũng như tinh thần trách nhiệm, sự tuân thủ trình tự
thủ tục theo quy định của pháp luật, của cán bộ thực thi việc kiểm kê, kiểm đếm, lập
phương án bồi thường.
4. Có một kế hoạch dài hạn với nguồn tài chính đảm bảo trong nhiều năm để thực
hiện bồi thường, hỗ trợ, tái định cư. Khống chế một cách nghiêm chỉnh về quy mô thu
hồi đất; xác định tiêu chuẩn bồi thường một cách hợp lý và hoàn thiện hơn nữa quy
trình thu hồi đất.
5. Ban hành quy định cụ thể, rõ ràng hơn, chi tiết hơn để khắc phục những khó
khăn trong việc xác định nguồn gốc đất dẫn đến sự khó khăn trong việc xác định điều
kiện để được bồi thường, hỗ trợ, tái định cư cho người dân.
II. Kết Luận:
Tình huống trên chưa phải là một điển hình song vấn đề đặt ra là phương thức
giải quyết khiếu nại của các cấp chính quyền địa phương còn nhiều vấn đề phải xem
xét, giải quyết làm thế nào để nâng cao năng lực hiệu quả của cơ quan quản lý nhà
nước mà cụ thể là đối với công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư và công tác giải
quyết khiếu nại tố cáo. Giải quyết khiếu nại của dân phải nắm vững chủ trương của
Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước giải quyết hài hoà giữa lợi ích của nhà nước
và công dân. Đạt được điều đó có nhiều việc phải làm, nhưng điều quan trọng hơn cả
là các cơ quan quản lý hành chính Nhà nước phải cố gắng nỗ lực nhiều hơn nữa hướng
tới việc cải cách thủ tục hành chính, nâng cao trách nhiệm trong giải quyết công việc.
Việc xác minh nguồn gốc, quá trình sử dụng đất nói chung và đất ở nói riêng;
việc áp dụng đơn giá đất để tính toán chi phí bồi thường, hỗ trợ cho người dân khi giải
phóng mặt bằng không chặt chẽ, không đúng thực tế là nguyên nhân dẫn đến thắc mắc
khiếu nại của người dân.
Đất đai là một vấn đề hết sức nhạy cảm, đòi hỏi công tác quản lý nhà nước về
đất đai phải ngày càng chặt chẽ, kỷ cương không ngừng hoàn thiện hệ thống pháp luật
đất đai, cải tiến cơ chế, lề lối làm việc sao cho đáp ứng được nhu cầu và tình hình mới
đặt ra trong xu thế mới, thời đại mới.
Trong những năm qua, các ngành các cấp từ trung ương đến địa phương đã thực
hiện nhiều biện pháp để quản lý có hiệu quả. Tuy nhiên, sự thiếu trách nhiệm, thiếu

12