B GIÁO D C VÀ ÀO T O
TR
B NÔNG NGHI P VÀ PTNT
NG
I H C THU L I
NGUY N TR NG Ô
NGHIÊN C U
XU T M T S
CÔNG TÁC QU N LÝ
UT
GI I PHÁP NÂNG CAO HI U QU
XÂY D NG CÁC CÔNG TRÌNH S
D NG NGU N V N NGÂN SÁCH TRÊN
LU N V N TH C S
Hà N i – 2011
A BÀN T NH HÀ T NH
B GIÁO D C VÀ ÀO T O
Mã s :
60 - 31 - 16
ng
LU N V N TH C S
NG
IH
NG D N KHOA H C: PGS.TS NGUY N XUÂN PHÚ
Hà N i – 2011
D NG
1
M
1. TÍNH C P THI T C A
U
TÀI
Ngu n v n đ u t ch y u trong xây d ng c b n là v n ngân sách và
v n ODA. V n ODA th
ng đ u t vào công trình quan tr ng, có quy mô
l n, Còn ngu n v n Ngân sách th
trung bình và nh nh ng s l
ngu n Ngân sách th
ng đ u t vào các công trình có quy mô
ng công trình nhi u. Vì các công trình thu c
ng do nhi u c p
đ a ph
ng qu n lý nên vi c qu n lý
đ u t xây d ng thu c ngu n v n này r t ph c t p.
Là m t t nh có v trí đ c bi t v giao thông, đ a hình và l ch s v n hóa,
Hà T nh có đi u ki n thu n l i đ tr thành trung tâm kinh t c a khu v c B c
Mi n Trung.
i h i t nh đ ng b l n th XVII, khóa 2010-1015, đã nêu rõ
u tiên và chú tr ng đ u t cho các d án c s h t ng giao thông, công
nghi p, du l ch góp ph n t o đà phát tri n cho các ngành kinh t khác. V n
ngân sách giành cho chi đ u t xây d ng c b n trên đ a bàn t nh Hà T nh
c yêu c u phát tri n kinh t , ch a t
ng x ng
v i l i th ti m n ng v n có c a t nh. Công tác qu n lý d án đ u t xây d ng
công trình trên đ a bàn t nh còn t n t i nhi u b t c p, trong đó n i lên m t s
v n đ nh : h th ng v n b n ch ng chéo, ch a rõ ràng; trình đ cán b qu n
lý đ u t còn h n ch , chuyên môn không phù h p; h th ng c quan chuyên
môn qu n lý đ u t xây d ng ch a th c s h p lý; ngu n v n phân b ch a
đ u; còn quá nhi u th t c ph i th c hi n; n ng l c c a các nhà th u còn h n
ch …Vì v y, c n hoàn thi n công tác qu n lý đ u t xây d ng đ đáp ng
l
ng công trình xây d ng ngày càng nhi u và quy mô các công trình ngày
càng l n.
V i nh ng lý do đó, tác gi ch n đ tài: “Nghiên c u đ xu t m t s
gi i pháp nâng cao hi u qu công tác qu n lý đ u t xây d ng các công
trình s d ng ngu n v n Ngân sách trên đ a bàn t nh Hà T nh”.
3
2. M C ÍCH C A
TÀI:
- H th ng hóa và làm rõ nh ng v n đ lý lu n c b n v đ u t xây
d ng, vai trò c a các đ n v trong quá trình th c hi n đ u t và s c n thi t
.
4.
IT
NG VÀ PH M VI NGHIÊN C U:
Nghiên c u các quá trình th c hi n m t d án đ u t XDCB nói chung
và các d án đ u t b ng ngu n v n ngân sách nhà n
c trên đ a bàn t nh Hà
T nh nói riêng trong nh ng n m qua. Vi c phân tích nh ng khó kh n, b t c p
v
ng m c trong quá trình th c hi n
đ a ph
ng đ đ a ra nh ng gi i pháp
nh m kh c ph c, nâng cao hi u qu đ u t . S li u dùng trong nghiên c u c a
các n m t 2010 tr v tr
c.
5. Ý NGH A KHOA H C VÀ TH C TI N C A
TÀI:
Ch
ng 3: M t s gi i pháp nâng cao hi u qu qu n lý các d án đ u
t nh Hà T nh
t xây d ng s d ng v n Ngân sách trên đ a bàn t nh Hà T nh
Ch
ng 4: ánh giá hi u qu m t s gi i pháp trong qu n lý d án đ u
t xây d ng công trình th y l i h ch a Xuân Hoa - Hà T nh.
5
CH
NG 1: T NG QUAN V
UT
XÂY D NG C
B N
1.1. M t s v n đ v đ u t xây d ng
1.1.1. Khái ni m chung v đ u t :
u t là ho t đ ng b v n b ng các lo i tài s n h u hình ho c vô hình
hi n t i đ hình thành tài s n nh m m c đích thu l i l i ích trong t
đích đ u t bao g m chi phí cho vi c kh o sát thi t k và xây d ng, mua s m,
l p đ t máy móc thi t b và các chi phí khác đ
c ghi trong t ng d toán.
V n đ u t xây d ng c b n thu c ngân sách nhà n
sách nhà n
cđ
c cân đ i trong d toán ngân sách nhà n
các ngu n thu trong n
v n vi n tr c a n
quan nhà n
c là v n c a ngân
c ngoài (bao g m vay n
c hàng n m t
c ngoài c a Chính ph và
c ngoài cho Chính ph , các c p chính quy n và các c
c) đ c p phát và cho vay u đãi v đ u t xây d ng c b n.
2. Ngu n hình thành v n đ u t XDCB c a Ngân sách nhà n
- M t ph n tích l y trong n
ng s d ng v n Ngân sách nhà n
ngân sách nhà n
sách nhà n
c ch đ
c.
c theo quy đ nh c a Lu t
c và quy ch qu n lý đ u t và xây d ng. C th v n Ngân
c ch đ
c c p phát cho các đ i t
ng sau:
- Các d án k t c u h t ng kinh t - xã h i, qu c phòng an ninh không
có kh n ng thu h i v n và đ
sách nhà n
c qu n lý s d ng theo phân c p v chi Ngân
c cho đ u t phát tri n.
- H tr các d án c a các doanh nghi p đ u t vào các l nh v c c n có
s tham gia c a Nhà n
c th c hi n b ng ch đ c p phát
7
1.2. Vai trò c a đ u t xây d ng c b n đ i v i phát tri n KT-XH
u t xây d ng c b n là m t ho t đ ng đ u t nên c ng có vai trò
chung c a ho t đ ng đ u t đó là tác đ ng đ n s
phát tri n kinh t , t ng c
n đ nh, t ng tr
ng và
ng kh n ng khoa h c và công ngh c a đ t n
c.
Ngoài ra, v i tính ch t đ c thù c a mình, đ u t xây d ng c b n là
đi u ki n tr
h
c tiên và c n thi t cho phát tri n n n kinh t , có nh ng nh
ng vai trò riêng đ i v i n n kinh t và v i t ng c s s n xu t. ó là:
-
u t xây d ng c b n đ m b o tính t
c a ngành kinh t , t đó nâng cao n ng l c s n xu t c a toàn b n n kinh t .
ây là đi u ki n t ng nhanh giá tr s n xu t và t ng giá tr s n ph m trong
n
c, t ng tích l y đ ng th i nâng cao đ i s ng v t ch t tinh th n c a nhân
dân lao đ ng, đáp ng yêu c u nhi m v c b n v chính tr , kinh t - xã h i.
Nh v y đ u t xây d ng c b n là ho t đ ng r t quan tr ng: là m t
khâu quan tr ng trong quá trình đ u t phát tri n, nóa có quy đ nh tr c ti p
đ n s hình thành chi n l
c phát tri n kinh t t ng th i k ; góp ph n làm
thay đ i c ch qu n lý kinh t , chính sách kinh t c a Nhà n
sau:
c. C th nh
8
1.2.1.
u t xây d ng c b n nh h
ng đ n s chuy n d ch c c u kinh
t .
Chính sách đ u t
u t xây d ng c b n tác đ ng đ n s phát tri n khoa h c công
ngh c a đ t n
c.
phát tri n khoa h c công ngh thì có th t nghiên c u phát minh ra
công nghê, ho c b ng vi c chuy n giao công ngh , mu n làm đ
chúng ta ph i có m t kh i l
công ngh . V i xu h
ng v n đ u t m i có th phát tri n khoa h c
ng qu c t hóa đ i s ng nh hi n nay, chúng ta nên
tranh th h p tác phát tri n khoa h c công ngh v i n
l c khoa h c công ngh c a đ t n
c ngoài đ t ng ti m
c thông qua nhi u hình th c nh h p tác
nghiên c u, khuy n khích đ u t chuy n giao công ngh .
c
c đi u này,
ng th i t ng
ng kh n ng sáng t o trong vi c c i thi n công ngh hi n có phù h p v i
i lao đ ng. M t khác, đ u t t ng đ y c u c a c a y u t đ u
vào t ng, khi t ng đ n m t ch ng m c nh t đ nh s gây ra tình tr ng l m phát,
n u l m phát mà l n s gây ra tình tr ng trì tr , thu nh p c a ng
i lao đ ng
th p đi, thâm h t ngân sách t ng, kinh t phát tri n ch m l i. Do v y khi đi u
hành n n kinh t Nhà n
nh
c ph i đ a ra nh ng chính sách đ kh c ph c nh ng
c đi m trên.
u t xây d ng c b n có tác đ ng r t l n đ n vi c t o công n vi c
làm, nâng cao trình đ đ i ng lao đ ng. Nh chúng ta đã bi t, trong khâu
th c hi n đ u t , s lao đ ng ph c v c n r t nhi u, đ i v i nh ng d án s n
xu t kinh doanh, sau khi đ u t d án đ a vào v n hành s t o r t nhi u vi c
làm và cùng v i đó trình đ tay ngh c a lao đ ng ngày càng đ
c nâng cao.
1.3. D án đ u t xây d ng
1.3.1. Khái ni m d án đ u t xây d ng
D án đ u t xây d ng là t p h p nh ng đ xu t có liên quan đ n vi c
b v n đ t o m i, m r ng ho c c i t o nh ng c s v t ch t nh t đ nh nh m
đ t đ
l
ng, chi phí th p, th i gian th c hi n ng n; m c tiêu c a
đ n v thi công là l i nhu n và th
ng hi u v.v…
3. D án đ u t xây d ng có tính duy nh t.
M i d án có đ c tr ng riêng bi t l i đ
c th c hi n trong nh ng đi u
ki n khác bi t nhau c v đ a đi m, không gian, th i gian và môi tr
ng luôn
thay đ i.
4. D án đ u t xây d ng b h n ch v th i gian và quy mô.
V i m c đích đ m b o hi u qu đ u t , tránh
trong vi c s d ng v n thì m i d án khi đ
đ ng v n và ch đ ng
c phê duy t đ u đ
c kh ng ch
th i gian và quy mô th c hi n.
5. D án liên quan đ n nhi u ngu n l c khác nhau.
Vi c qu n lý ngu n l c c a m t d án (trong tr ng thái bi n đ ng) r t
ki m soát d án t khi b t đ u đ n khi k t thúc, nh m đ m b o s hoàn thành
đúng th i h n trong ph m vi ngân sách và các yêu c u k thu t đã đ
đ nh tr
c c ng nh cách th c và ch t l
c xác
ng th c hi n.
2. Hi u qu đ u t theo quan đi m qu n lý d án
Theo quan đi m qu n lý d án đ u t , hi u qu c a m t d án đ u t
đ
c đánh giá là:
- Hoàn thành đúng th i gian quy đ nh: D án tri n khai th c hi n và
hoàn thành đ a vào s d ng theo đúng k ho ch đã đ nh s phát huy đ
hi u qu v n đ u t , đ t đ
-
tđ
c ch t l
c
c m c tiêu d án đã đ ra.
ng và thành qu mong mu n: M t d án đ
c qu n lý toàn b quá trình đ u t xây d ng.
i v i d án c a doanh nghi p s d ng v n tín d ng do Nhà n
b o lãnh, v n tín d ng đ u t phát tri n c a Nhà n
c a doanh nghi p nhà n
c, Nhà n
c
c và v n đ u t phát tri n
c qu n lý v ch tr
ng và quy mô đ u
12
t . Doanh nghi p có d án t ch u trách nhi m t ch c th c hi n và qu n lý
d án.
-
i v i các d án s d ng v n khác ch đ u t t quy t đ nh hình
th c và n i dung qu n lý d án.
1.3.5. Quy trình th c hi n m t d án TXD s dung v n Ngân sách.
quá trình th c hi n các d án s d ng v n Ngân sách đ t đ
- Ti n hành đi u tra kh o sát và ch n đ a đi m xây d ng.
- L p d án đ u t .
- G i h s d án và v n b n trình đ n ng
i có th m quy n quy t đ nh
đ u t , t ch c cho vay v n đ u t và c quan th m đ nh d án đ u t .
Nh v y giai đo n chu n b đ u t là c s đ th c hi n các n i dung
ti p theo c a quá trình th c hi n đ u t và k t thúc xây d ng đ a d án vào
13
khai thác s d ng, đây c ng là giai đo n quy t đ nh s thành công hay th t b i
c a công cu c đ u t trong t
ng lai.
2. Giai đo n th c hi n đ u t :
Giai đo n này đ
đ
c b t đ u t khi có quy t đ nh đ u t , công trình
c ghi vào trong k ho ch chu n b th c hi n đ u t cho đ n khi xây d ng
xong toàn b công trình. N i dung c th c a giai đo n này:
- Xin giao đ t ho c thuê đ t theo quy đ nh c a Nhà n
c.
14
3. Giai đo n k t thúc xây d ng đ a d án vào khai thác s d ng.
Giai đo n này đ
c b t đ u khi công trình xây d ng xong toàn b , v n
hành đ t thông s đ ra trong d án đ n khi k t thúc d án. N i dung c a giai
đo n này bao g m:
- Nghi m thu bàn giao công trình đ a vào s d ng;
- Th c hi n vi c k t thúc xây d ng công trình;
- V n hành công trình và h
ng d n s d ng công trình;
- B o hành công trình;
- Quy t toán v n đ u t ;
- Phê duy t quy t toán;
K t lu n ch
M t
tn
ng 1
c mu n có đ
c s phát tri n nhanh và b n v ng thì c n
Công tác xây d ng k ho ch v n đ u t ; công tác l p và qu n lý quy ho ch;
công tác l p và th m đ nh d án đ u t , th m đ nh thi t k - d toán; qu n lý
công tác đ u th u; công tác tri n khai thi công, nghi m thu và thanh quy t
toán.
16
CH
NG 2: TH C TR NG QU N LÝ
UT
XÂY D NG
T NH
HÀ T NH TRONG NH NG N M G N ÂY
2.1.
c đi m t nhiên, kinh t , xã h i t nh Hà T nh.
2.1.1.
c đi m t nhiên:
1. V trí đ a lý
Hà T nh là t nh thu c vùng Duyên h i B c Trung b , có to đ đ a lý t
T
Hà T nh có Th xã Hà T nh, Th xã H ng L nh và 10 huy n: Nghi Xuân,
c Th , H
ng S n, H
ng Khê, V Quang, Can L c, Th ch Hà, L c Hà,
C m Xuyên, K Anh (trong đó có 4 huy n và 1 th xã mi n núi); có 262 xã,
ph
ng, th tr n (235 xã, 15 ph
3 huy n d c theo đ
ng, 12 th tr n). 7 huy n, th d c Qu c l 1A;
ng H Chí Minh và 4 huy n có tuy n đ
ng s t B c -
Nam đi qua. Theo tr c ông - Tây, Hà T nh có Qu c l 8, Qu c l 12 qua Lào,
Thái Lan...
Di n tích đ t t nhiên 6.019 km2, dân s 1.289.058 ng
P
127 km đ
ng Qu c l 1A, 87 km đ
- Nam ch y d c theo h
2.
c đi m khí h u:
Hà T nh n m trong khu v c có khí h u nhi t đ i gió mùa v i đ c tr ng
c a khí h u mi n B c có mùa đông l nh.
Tuy nhiên, do nh h
ng c a gió mùa ông B c t l c đ a Trung Qu c
tràn v b suy y u nên mùa đông đã b t l nh h n và ng n h n so v i các t nh
mi n B c và chia làm hai mùa rõ r t 1 mùa l nh và 1 mùa nóng.
Nhi t đ bình quân
Hà T nh th
ng cao. Nhi t đ không khí vào mùa
đông chênh l ch th p h n mùa hè. Nhi t đ đ t bình quân mùa đông th
t 18-22oC,
P
đ đ t th
ng
mùa hè bình quân nhi t đ đ t t 25,5 – 33oC. Tuy nhiên nhi t
P
i.
- H th ng sông Ngàn Ph : dài 86 km, l u v c 1.065 km2, nh n n
t H
c
ng S n cùng v i Ngàn Sâu đ ra sông La dài 21 km, sau đó h p v i
sông Lam ch y ra C a H i.
- H th ng c a sông và c a l ch ven bi n có: nhóm C a H i, C a Sót,
C a Nh
ng, C a Kh u.
19
Các h đ p ch a trên 600 tri u m3 n
P
P
c, cùng v i h th ng Tr m b m
Linh C m, h th ng Sông La, Ngàn Sâu, Ngàn Ph thì l
cho sinh ho t, công nghi p và t
i cho cây tr ng
ng kinh t
T c đ t ng tr
ng kinh t đ t bình quân 9,6%, trong đó, công nghi p
xây d ng t ng 18%, nông - lâm - ng
nghi p t ng 1,50%, d ch v t ng
10,30%. C c u kinh t chuy n d ch theo h
ng tích c c: công nghi p - xây
d ng t 25,56% (n m 2005) lên 32,4% (n m 2010); nông - lâm - ng nghi p
t 43,15% (n m 2005) gi m xu ng còn 35%; th
ng m i - d ch v t ng t
31,29% (n m 2005) lên 32,6%.
b. Công nghi p - ti u th công nghi p, xây d ng t ng tr
môi tr
ng đ u t đ
nghi p m i đ
ng nhanh;
c c i thi n, thu hút nhi u nhà đ u t l n; nhi u doanh
h p gang thép và c ng S n D
ng Formosa Hà T nh có t ng m c đ u t 7,87
t USD; D án Khai thác m s t Th ch Khê có t ng m c đ u t 2.400 t
đ ng; d án Nhà máy nhi t đi n V ng Áng I có t ng m c đ u t 1,2 t
USD...
c. S n xu t nông, lâm, ng nghi p đ
dân vùng nông thôn đ
c mùa toàn di n, đ i s ng nhân
c c i thi n và n đ nh
- L nh v c nông, lâm, ng nghi p ti p t c phát tri n n đ nh; giá tr s n
xu t t ng bình quân hàng n m 5,64%, trong đó, nông nghi p t ng 6,15%, lâm
nghi p t ng 2,75%, ng nghi p t ng 4,19%; s n l
ng l
ng th c bình quân
đ t 48 v n t n/n m, n m 2009 đ t 50,3 v n t n, giá tr s n xu t đ t 39 tri u
đ ng/ha/n m, t ng 1,7 l n so v i n m 2005.
- C c u cây tr ng, v t nuôi chuy n d ch theo h
ng tích c c; m t s
ti n b khoa h c k thu t, đ c bi t là gi ng, bi n pháp thâm canh m i... đã
đ
21
- Vi c c gi i hoá trong s n xu t nông nghi p đ
huy hi u qu .
c đ y m nh và phát
n nay, toàn t nh đã có 1982 máy nông nghi p các lo i.
- Công tác đào t o ngh , phát tri n ngành, ngh truy n th ng, ngh m i,
chuy n đ i ngh cho nông dân đ
thôn chuy n d ch theo h
c tri n khai tích c c; c c u lao đ ng nông
ng chuy n lao đ ng nông nghi p sang các l nh v c
d ch v , ch bi n, xây d ng và xu t kh u lao đ ng.
d. Các công trình, d án tr ng đi m đ
c tri n khai tích c c.
- D án Khai thác m s t Th ch Khê: đã thành l p Công ty C ph n S t
Th ch Khê, t ch c khai thác m và hi n đang tri n khai xây d ng D án Nhà
máy luy n thép công su t 4 tri u t n/n m t i Khu kinh t V ng Áng. Công tác
b i th
ng, h tr tái đ nh c , gi i phóng m t b ng ph c v khai thác m
c tri n khai tích c c.
- D án Trung tâm
i n l c V ng Áng đang đ
c đ y nhanh ti n đ ;
Nhà máy Nhi t đi n V ng Áng I, công su t 1.200MW, t ng m c đ u t 1,2 t
USD.
22
- D án Khu Liên h p Gang thép và c ng S n D
ng Formosa Hà
T nh, v i t ng m c đ u t giai đo n I là 7,87 t USD, g m 2 h ng m c chính:
xây d ng Khu liên h p gang thép quy mô 15 tri u t n/n m (giai đo n I: 7,5
tri u t n/n m) và c ng S n D
ng g m 08 c u c ng, 35 b n v i 4,2km đê
ch n sóng, đón tàu 30 - 35 v n t n c p c ng, công su t b c d hàng hoá 27-30
tri u t n/n m.
- D án H th ng thu l i Ngàn Tr
785 tri u m3 n
P
á M ng, đ ng th i t p trung đ y nhanh ti n đ xây d ng các công trình h
t ng k thu t, các khu tái đ nh c ...; đã có 04 công ty đ u t vào Khu kinh t
và 85 doanh nghi p đ
c c p gi y phép ch ng nh n đ ng ký kinh doanh.
e. Ho t đ ng tài chính - ngân sách, th
ng m i - d ch v
- Thu ngân sách n i đ a n m 2010 đ t 1.200 t đ ng, t ng h n 2,5 l n
so v i n m 2005 và bình quân h ng n m t ng 21%. C c u ngu n thu đã có
s chuy n bi n tích c c, t tr ng thu t ho t đ ng s n xu t, kinh doanh t ng
khá (t 25,7% n m 2005 lên 43,8% vào n m 2010). Thu thu xu t, nh p kh u
n m 2010
c đ t 120 t đ ng, t ng 2,5 l n so v i n m 2005.