SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA
TRƯỜNG THPT 4 THỌ XUÂN

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
SỬ DỤNG CÁC CÂU CHUYỆN KỂ VỀ BÁC HỒ
TRONG CÁC BUỔI CHÀO CỜ ĐẦU TUẦN NHẰM
GÓP PHẦN NÂNG CAO HIỆU QUẢ GIÁO DỤC ĐẠO
ĐỨC CHO HỌC SINH THPT

Người thực hiện : Nguyễn Thị Hoa
Chức vụ: Tổ trưởng chuyên môn
SKKN thuộc môn: Ngoài giờ lên lớp.

THANH HÓA, NĂM 2018
1


1.1.

MỤC LỤC

Trang

1. MỞ ĐẦU

3

Lý do chọn đề tài

3


8

2.2. Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm

9

2.3. Các biện pháp đã tiến hành giải quyết vấn đề nêu trên

10

2.3.1. Xây dựng kế hoạch kể chuyện

10

2.3.2. Phân công kể chuyện

13

2.3.3. Rút ra những bài học về đạo đức trong mỗi câu chuyện

13

2.4. Hiệu quả của SKKN đối với hoạt động giáo dục, bản thân,
đồng nghiệp và nhà trường

14

2.4.1. Những kết quả đạt được:

15

thức khác nhau. Sau hơn 10 năm cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo
đức Hồ Chí Minh” đã được tổ chức sâu rộng trên phạm vi cả nước và gặt hái được
nhiều kết quả to lớn.
Tuy nhiên, như chúng ta cũng thấy trong bối cảnh xã hội hiện nay, với mặt trái
của cơ chế thị trường và môi trường xã hội với những tác động tiêu cực đã dẫn đến
những sai phạm đáng tiếc như: Học sinh đánh nhau, vô lễ với thầy cô giáo, trốn
học, nghỉ học không rõ lý do, nói tục, chửi thề, ý thức phấn đấu kém, thiếu ước mơ,
hoài bão, lập thân, lập nghiệp … Thêm vào đó, sự du nhập văn hoá phẩm đồi trụy
thông qua các phương tiện như phim ảnh, game, mạng Internet… làm ảnh hưởng đến
những quan điểm về tình bạn, tình yêu trong lứa tuổi thanh thiếu niên và học sinh,
nhất là các em chưa được trang bị và thiếu kiến thức về vấn đề này. Vì vậy, nếu
không có biện pháp giáo dục đúng đắn và kịp thời thì số học sinh này sẽ tăng nhanh,
gây hậu quả lớn cho gia đình và xã hội.
Do đó, từ nhiều năm nay, việc giáo dục đạo đức cho học sinh ở trường THPT
nói chung và Trường THPT Thọ xuân 4 nói riêng luôn được Cấp ủy chi bộ, Ban giám
hiệu nhà trường sát sao chỉ đạo cán bộ, giáo viên, nhân viên làm tốt công tác này. Vì
vậy, việc giáo dục đạo đức cho học sinh đã được thực hiện ngay từ khi các em bước
vào trường.
3


Tuy nhiên, trong nhiều biện pháp giáo dục, bản thân tôi nhận thấy biện pháp
mang lại hiệu quả thiết thực nhất có lẽ là thông qua tiết chào cờ đầu tuần. Bởi việc
chào cờ đầu tuần vô cùng thiêng liêng đối với người dân mỗi nước. Đối với học
sinh, tiết chào cờ đầu tuần góp phần quan trọng trong việc giúp các em rèn luyện
nhân cách, từ những việc nhỏ như: Ham học, ham làm, siêng năng, cần kiệm... đến
những việc lớn như hun đúc tinh thần dân tộc, lòng yêu nước ở mỗi người. Nếu tiết
chào cờ mỗi sáng thứ hai trở thành những tiết học thú vị thì chúng sẽ là động lực
giúp học sinh hào hứng bước vào tuần học mới. Vì vậy mà giờ chào cờ, hát Quốc
ca, giáo dục các giá trị đạo đức vào sáng thứ hai hàng tuần vô cùng quan trọng và ý

với mọi người xung quanh các em thể hiện tính văn hóa của người chủ tương lai của
đất nước.
- Từ việc giới thiệu những đức tính giản dị, mẫu mực cũng như nhân cách, lối
sống của Bác đến gần với lứa tuổi học sinh, từ đó các em tự soi rọi lại bản thân mình,
với phương châm “Mưa dầm, thấm sâu” góp phần khắc phục sự xuống cấp về đạo
đức, lối sống của một bộ phận học sinh nhà trường
1.3. Đối tượng nghiên cứu:
Học sinh Trường THPT Thọ xuân 4.
1.4. Phương pháp nghiên cứu:
6


- Phân tích, tổng hợp, theo dõi, quan sát về công tác giáo dục đạo đức học sinh
nói chung, của trường THPT Thọ xuân 4 nói riêng trong các năm học.
- Nghiên cứu thực tiễn các hoạt động giáo dục đạo đức trong và ngoài nhà
trường; phỏng vấn; thống kê, xử lý số liệu…
1.5. Thời gian nghiên cứu:
Thực hiện trong 2 năm: 2016 – 2017 và 2017 – 2018.
1.6. Những điểm mới trong kết quả nghiên cứu:
- Là một chuyên đề mới mang tính nhân văn sâu sắc, ý tưởng được hình thành
ngay sau khi bản thân được tiếp thu các chuyên đề về cuộc vận động “Học tập và
làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”, được vận dụng một cách linh hoạt, khoa
học lồng ghép trong tiết chào cờ đầu tuần từ năm học 2016 đến năm 2018 để góp
phần giáo dục đạo đức cho học sinh.
- Qua việc đăng ký kể chuyện “với những câu chuyện ngắn về Bác Hồ”, giúp
học sinh có thể tự sưu tầm tranh ảnh, tài liệu, những câu chuyện kể về Bác Hồ để đưa
vào chỉ tiêu về học tập, lao động, học tập thực hành tiết kiệm chống lãng phí theo
gương Bác Hồ một cách cụ thể, từ đó giúp các em hoàn thiện đạo đức của mình.
1.7. Tính sáng tạo về khoa học thực tiễn của vấn đề:
- Chuyên đề sử dụng các câu chuyện kể về Bác Hồ trong tiết chào cờ đầu tuần

em sẵn sàng ấu đả nhau chỉ vì một cái nhìn không thiện cảm, nhạo báng xem thường
bạn, chỉ vì ăn mặc không đúng mốt,…tệ hại hơn là nhạo báng thầy, cô giáo… Tất cả
những hành động ấy đã gióng lên hồi chuông cảnh tỉnh những người làm công tác
giáo dục.

8


Chỉ thị số 06, 03, 05-CT/TW của Bộ Chính trị về tổ chức “Học tập và làm
theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” và Kế hoạch số 307/KH-BGDĐT của Bộ
Giáo dục & Đào tạo về triển khai phong trào “Xây dựng trường học thân thiện, học
sinh tích cực” như một làn gió mới mang đến sự lạc quan giúp tôi thực hiện ý tưởng
“ Sử dụng các câu chuyện kể về Bác Hồ trong các buổi chào cờ đầu tuần nhằm
góp phần nâng cao hiệu quả giáo dục đạo đức cho học sinh trường THPT”
2.2. Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm
2.2.1. Thuận lợi:
- Có các văn bản chỉ đạo của Sở Giáo dục & Đào tạo Thanh hóa, của Ban chỉ
đạo thực hiện cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí
Minh” của huyện. Chi bộ và Ban giám hiệu nhà trường có kế hoạch thực hiện cuộc
vận động học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh.
- Vấn đề giáo dục đạo đức cho trẻ vị thành niên nói chung, học sinh trường
THPT Thọ xuân 4 nói riêng luôn nhận được sự đồng thuận và hỗ trợ đắc lực của Cấp
ủy, Ban giám hiệu, Đoàn thanh niên và giáo viên chủ nhiệm các lớp trong việc tổ
chức thực hiện các mẩu chuyện về Bác Hồ theo kế hoạch được giao.
9


- Đội ngũ thầy cô giáo đều là những người trẻ, có tri thức, năng động, sáng tạo,
giàu lòng tâm huyết, luôn coi trọng vấn đề giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh
- Được sự đồng thuận và nhất trí cao của Ban đại diện cha mẹ học sinh nhà

2. Thư Bác Hồ gửi cho học sinh nhân ngày khai trường
3. Ấn tượng những lần Bác Hồ đến thăm trường
4. Thời gian qúy báu lắm
5. Điều Bác Hồ, yêu nhất, ghét nhất…
* Tháng 10 với chủ đề giáo dục: “Chăm ngoan học giỏi”
Các câu chuyện được kể được xoay quanh “Nhân cách Bác Hồ, Bác Hồ với
học sinh” được định hướng bằng những câu chuyện về Bác như sau:
1. Bác dạy: “Phải chăm chỉ học tập”
2. Bác Hồ với Trung thu độc lập đầu tiên
3. Các em sạch và ngoan thật
4. Nhân cách Bác Hồ
5. Cách sử dụng tiền bạc của Bác Hồ…
* Tháng 11 với chủ đề giáo dục: “Tôn sư trọng đạo”
Các câu chuyện được kể được xoay quanh “Bác Hồ với sự nghiệp giáo dục
và truyền thống tôn sư trọng đạo” được định hướng bằng những câu chuyện về Bác
như sau:
1. Bác Hồ với sự nghiệp trồng người
2. Bác Hồ với sự nghiệp giáo dục của dân tộc
3. Bác dặn: Thầy giáo thì phải hiểu học trò, phải thực sự thương yêu, chăm
sóc học trò. Dạy học, không phải dạy trên lớp mà còn phải liên hệ với gia đình, đoàn
thể.
ầ4. Bác Hồ với việc sử dụng nhân tài
5. Điều lo của Bác cách đây 35 năm…
* Tháng 12 với chủ đề giáo dục: “Uống nước nhớ nguồn”
Các câu chuyện được kể xoay quanh “Truyền thống uống nước nhớ nguồn
của dân tộc Việt Nam ta”; vì: "Uống nước nhớ nguồn" là truyền thống đạo lý nhân ái
có từ ngàn đời của dân tộc Việt Nam. Truyền thống tốt đẹp này đã và đang được nhân
dân ta phát huy từ đời này sang đời khác, từ thế hệ này sang thế hệ khác, mà Bác Hồ
11


12


1. Bác tặng khăn quàng
2. Bức tranh thêu của Chủ tịch Hồ Chí Minh tặng đại tá StephenL.Nodlinger
3. Thiếu nhi Tiệp Khắc với Bác Hồ
4. Mênh mông quá…
* Tháng 5 với chủ đề: “Bác Hồ kính yêu”
Các câu chuyện được kể được xoay quanh “Tấm gương đạo đức sáng ngời,
tấm lòng cao cả, vĩ đại của Bác Hồ đối với dân tộc” được định hướng bằng những
câu chuyện về Bác như sau:
1. Phải quan tâm đến mọi người hơn
2. Bài học dựa vào dân
3. Cuộc sống giản dị của Bác ở Phủ Chủ Tịch
4. Chú ngã có đau không
5. Tấm lòng của Bác…
2.3.2. Phân công kể chuyện
- Tháng 9: (4 tuần - 4 lớp). Mỗi lớp chuẩn bị 2 câu chuyện ngắn (gồm 12A1,
12A2, 12A3, 12A4)
- Tháng 10: (4 tuần - 4 lớp). Mỗi lớp chuẩn bị 2 câu chuyện ngắn (gồm12A5,
12A6, 12A7, 11A1)
- Tháng 11: (4 tuần - 4 lớp). Mỗi lớp chuẩn bị 2 câu chuyện ngắn (gồm 11A2,
11A3, 11A4, 11A5)
- Tháng 12: (4 tuần - 4 lớp). Mỗi lớp chuẩn bị 2 câu chuyện ngắn (gồm 11A6,
11A7, 10A1, 10A2)
Và được lặp lại theo thứ tự cho các tháng 01, 02, 3, 4 và 5 của năm sau (các
lớp tiếp theo)
2.3.3: Rút ra những bài học về đạo đức trong mỗi câu chuyện
Sau mỗi câu chuyện kể phải giúp học sinh rút ra những bài học về đạo đức, ví
dụ: các em học được ở Bác lòng yêu thương và sự đồng cảm, chia sẻ nỗi đau buồn

nhân cách, lý tưởng sống được hình thành.
- Đa số học sinh đã tạo được thói quen trong ý thức đi thưa, về trình, giúp đỡ
bạn, giúp đỡ người khó khăn, lễ phép với thầy cô và những người lớn tuổi; chấp hành
nghiêm túc nội quy và các qui định của địa phương, của trường, lớp học. Văn hóa
ứng xử trong nhà trường đã phát huy được nhân cách, lý tưởng sống cho mỗi học
sinh.
- Chất lượng hạnh kiểm và học lực tăng lên đáng kể.
Sau đây là bảng so sánh chất lượng hạnh kiểm và học lực của năm học 2016
-2017 với năm học 2017-2018:
Lớp

Tỷ lệ xếp loại Hạnh kiểm
Tốt
Khá
TB
Yếu

Tỷ lệ xếp loại Học lực
Giỏi
Khá
TB
Yếu
3,2

50,09

45,19

kém
1,52


2017 – 2018
So sánh hai bảng thống kê ở trên ta thấy kết quả thu được qua 2 năm thực hiện
chuyên đề: “ Sử dụng các câu chuyện kể về Bác Hồ trong các buổi chào cờ đầu tuần
nhằm góp phần nâng cao hiệu quả giáo dục đạo đức cho học sinh trường THPT”, tỷ
lệ hạnh kiểm tốt, khá ở các lớp tăng lên đáng kể; hàng ngày đến trường các em đã
ngoan hơn nhiều, có ý thức tổ chức kỷ luật cao, hiện tượng bè phái, gây gổ đánh nhau
ít xảy ra, các em đã sống với nhau trong tình đoàn kết thương yêu, giúp đỡ lẫn nhau.
Rõ ràng, chất lượng đạo đức có chuyển biến tốt kéo theo chất lượng học lực ngày
càng chuyển biến tốt, tỷ lệ lên lớp và tốt nghiệp tăng.
15


- Ý thức tham gia lao động và bảo vệ môi trường ngày càng được nâng cao.
Hầu hết các em đã tích cực tham gia lao động, bảo vệ và gìn giữ cảnh quan môi
trường xanh, sạch, đẹp, an toàn.
- Ý thức thực hành tiết kiệm chống lãng phí của nhiều học được nâng cao.
Trong sử dụng điện, nước các em đã biết mở đèn, quạt khi cần thiết; trước khi ra về
đều ngắt cầu dao điện, cài chốt cửa sổ và khóa cửa phòng học…
- Biết sử dụng và phân bố hợp lý thời gian cho việc học tập và vui chơi;
không lãng phí thời gian vào các trò chơi vô bổ; biết cách xây dựng kế hoạch chi tiêu
cho bản thân.
2.4.2. Những kinh nghiệm được rút ra:
- Kể chuyện đạo đức Bác Hồ trong tiết sinh hoạt dưới cờ đầu tuần là dịp để
giáo dục học sinh cách nhìn nhận, nhìn diện những điều hay, điều tốt đẹp và cả những
cái xấu trong cuộc sống, giúp học sinh thấy được công đức của Bác Hồ, công ơn cha
mẹ, thầy cô để sống tốt hơn, có niềm tin, nghị lực vươn lên trong cuộc sống.
- Khi thực hiện đề tài cần nghiên cứu kỹ các mẩu chuyện làm sao vừa ngắn,
vừa hay, mang đến sự truyền cảm cho học sinh. Đồng thời phải xây dựng kế hoạch cụ
thể, chọn người kể chuyện có giọng nói diễn cảm, có sức thuyết phục học sinh.

- Khen thưởng, kỷ luật, động viên kịp thời để vừa khuyến khích, vừa răn đe đối
với học sinh nhằm giúp học sinh cố gắng vươn lên.
3.2.2. Đối với Sở Giáo dục và Đào tạo:
- Tiếp tục chỉ đạo đẩy mạnh việc thực hiện phong trào “học tập và làm theo
tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”, “xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích
cực”, “Mỗi Thầy giáo Cô giáo là một tấm gương đạo đức tự học và sáng tạo” bằng
những nội dung, hình thức thiết thực, hiệu quả, phù hợp với đặc điểm, điều kiện của
nhà trường nhằm tạo sự chuyển biến tích cực và rõ nét về chất lượng giáo dục.
- Cần tổ chức nhiều hơn các cuộc thi, Hội thi kể chuyện về tấm gương đạo đức
Hồ Chí Minh cho giáo viên và học sinh tham gia, góp phần thực hiện có hiệu quả hơn
việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh trong thời
gian tới.
Như vậy, trên đây là đánh giá thực trạng và các giải pháp đề xuất giáo dục đạo
đức học sinh trong các buổi chào cờ đầu tuần thông qua sử dụng các câu chuyện kể
Bác Hồ để các đồng chí giáo viên, tổ chức và cá nhân có liên quan tham khảo nhằm
làm tốt hơn nữa công tác giáo dục đạo đức học sinh, nhằm nâng cao chất lượng giáo
dục đạo đức học sinh đáp ứng được yêu cầu của xã hội. Nếu mọi thành viên trong
nhà trường và tất cả các bậc phụ huynh cũng như các cơ quan chức năng, các tổ chức
đoàn thể trong xã hội đều thấy rõ được tầm quan trọng và lợi ích của công tác giáo
dục đạo đức học sinh trong sự nghiệp trồng người, biết đề cao trách nhiệm, biết đồng
lòng, đồng sức phối hợp hành động vì mục tiêu chung sẽ đem lại nhiều hiệu quả hơn
nữa trong công tác giáo dục đạo đức học sinh, sẽ có nhiều con ngoan trò giỏi, xã hội
cũng bớt đi những con người hư hỏng, cuộc sống sẽ tốt đẹp và lành mạnh.
Trên thực tế, việc nghiên cứu và ứng dụng sáng kiến này chỉ trong một phạm
vi hẹp và thời gian không dài, vì thế chưa thể đánh giá được một cách toàn diện và
chính xác nhất những ưu điểm cũng như hạn chế của đề tài. Vì vậy, tôi rất mong nhận
19


được sự động viên, ủng hộ cùng những lời góp ý chân thành từ các thầy cô đồng

6. Một số lời dạy và mẩu chuyện về Tấm gương đạo đức của Chủ Tịch Hồ Chí
- Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia- Hà Nội năm 2007;
7. Bác là Hồ Chí Minh- Nhà xuất bản thanh niên - năm 2005;
8. Hồ Chí Minh với Giáo dục - Đào tạo- Nhà xuất bản từ điển Bách Khoa –
năm 2003;
9. Học tập tấm gương đạo đức Bác Hồ- Nhà xuất bản từ điển Bách khoa - Hà
Nội - năm 2007;
10. Đạo đức học…

21


DANH MỤC
CÁC ĐỀ TÀI SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM ĐÃ ĐƯỢC HỘI ĐỒNG ĐÁNH
GIÁ XẾP LOẠI CẤP SỞ GD&ĐT XẾP LOẠI TỪ C TRỞ LÊN
Họ và tên tác giả: Nguyễn Thị Hoa
Chức vụ và đơn vị công tác: Tổ trưởng chuyên môn - Trường THPT Thọ Xuân 4.

TT

Tên đề tài SKKN

Cấp đánh
giá xếp loại
(Phòng, Sở,
Tỉnh...)

Kết quả
đánh giá
xếp loại


Sở GD&ĐT

C

2013-2014

- Một số biện pháp góp phân
1

dạy và học môn GDCD ở trường
THPT
- Thực trạng và một số biện

2

pháp góp phần giáo dục đạo đức
cho học sinh ở trường THPT
- Sử dùng đồ dùng trực quan

3

trong dạy học môn GDCD ở
trường THPT phần pháp luật và
đạo đức
- Dạy lồng ghép kỹ năng sống
cho học sinh qua môn GDCD -

4


C

2016-2017

15: “Công dân với một số vấn đề
cấp thiết của nhân loại” môn
GDCD lớp 10 thông qua việc sử
7

dụng phương tiện, thiết bị dạy Sở GD&ĐT
học.
Nâng cao hiệu quả dạy học tiết 2
bài 7: Thực tiễn và vai trò của
thực tiễn đối với nhận thức môn GDCD lớp 10 thông qua

8

dạy học tích hợp liên môn

Sở GD&ĐT

----------------------------------------------------

23