Rèn kỹ năng sống cho học sinh trong trường tiểu học.
2017 - 2018
PHẦN 1: THỰC TRẠNG ĐỀ TÀI
Ngay từ đầu năm học, bản thân tôi tự nhận thấy học sinh ở trường phần lớn các em
còn rụt rè, bỡ ngỡ, thậm chí nhút nhát trong giao tiếp, cách ứng xử trong trò chơi tập thể
còn kém, ít tham gia bàn bàn nhóm trong các hoạt động của lớp của trường như phát biểu
ý kiến hoặc tham gia văn nghệ hay các hoạt động vui chơi tập trung thông qua kết quả
khảo sát đầu năm học dưới đây:
Học sinh
của khối
K3: 168
K4: 139
K5: 153
Kỹ năng tốt
Số lượng
Tỉ lệ %
27
16.1
46
33.1
45
29.4
Học sinh của
khối
K3: 168
K4: 139
K5: 153
Số lượng
Tỉ lệ %
64
38.1
104
61.9
55
39.6
84
60.4
68
44.4
85
55.6
Ứng xử tình huống trong trò chơi tập thể
Biết ứng xử hài hòa, phù hợp
Hay cải nhau, xô đẩy khi chơi
Số lượng
Tỉ lệ %
Số lượng
Tỉ lệ %
67
39.9
101
60.1
55
39.6
84
60.4
70
ra một số nội dung sau đây nhằm rèn kỹ năng sống cho học sinh tiểu học ngày càng được
hoàn thiện hơn:
- Đa dạng hóa các hoạt động của giáo viên Tổng phụ trách đối với học sinh trong tiết
giáo dục ngoài giờ.
- Đa dạng hóa các hoạt động học tập của học sinh.
- Đa dạng hóa môi trường học tập, môi trường giáo dục để hình thành các kỹ năng cần
thiết.
PHẦN 3: BIỆN PHÁP GIẢI QUYẾT
Nhằm tạo ra sản phẩm là con người đúng như mục tiêu giáo dục đề ra, cần đa dạng
hóa sự tác động của thầy đối với học sinh, đa dạng hóa các hoạt động học tập của học
sinh qua từng tiết sinh hoạt giáo dục ngoài giờ và hoạt động ngoại khóa để tạo ra môi
trường học tập tích cực, môi trường giáo dục lành mạnh phù hợp tâm sinh lí lứa tuổi. Các
biện pháp được áp dụng, phối hợp với nhau thật hài hòa và cụ thể hóa với từng giải pháp,
bản thân tôi tự nghiên cứu và áp dụng các biện pháp cụ thể như sau:
1. Đa dạng hóa các hoạt động của giáo viên Tổng phụ trách đối với học sinh
trong tiết giáo dục ngoài giờ:
- Đối với học sinh, các em cần nhiều sự tác động của người thầy mới có thể tiếp
cận tri thức mới và hình thành các kỹ năng phục vụ học tập. Do vậy, người thầy phải đa
dạng hóa các tác động. Mỗi động tác, lời nói, cử chỉ đến các phương tiện trực quan, dụng
cụ học tập, thực hành, các đồ dùng dạy học, công nghệ thông tin, … đều phải đáp ứng
nhu cầu và sự hứng thú của các em. Học sinh là nhân vật trung tâm còn thầy lúc này là
người tổ chức, hướng dẫn hay hỗ trợ cho học sinh thực hành. Nếu cách tác động của thầy
bằng nhiều loại phương tiện dạy học khác nhau sẽ tạo cơ hội cho nhiều giác quan của
học sinh tham gia và điều chắc chắn là khả năng ghi nhớ, thấu hiểu, vận dụng, phân tích,
tổng hợp, đánh giá sẽ tốt hơn, sau này các em có kỹ năng sống tốt hơn.
- Để có được nhiều tác động như thế, đòi hỏi người giáo viên phải luôn nâng cao
trình độ chuyên môn nghiệp vụ: tham gia các buổi hội họp sinh hoạt câu lạc bộ Tổng phụ
trách, giao lưu kết nghĩa để học hỏi ở các liên đội bạn, biết cách sử dụng các thiết bị dạy
học đạt hiệu quả cao,… và chính bản thân giáo viên phải không ngừng đổi mới phương
thức tổ chức cho mỗi hoạt động cụ thể là:
cùng chia sẻ những cảm nhận, những suy nghĩ của mình một cách thoải mái, không gò ép
để giáo dục đạo đức tình cảm của học sinh. Hoặc giờ ra chơi bản thân cùng các bạn tham
gia trò chơi dân gian, trò chơi giúp các em phát triển trí tuệ. Kỹ năng tự phục vụ, biết lao
động vừa sức, biết trang trí lớp xanh – sạch – đẹp, nhằm giúp các em yêu trường, yêu lớp
hơn cũng được tôi tận dụng triệt để trong giáo dục ngoài giờ lên lớp.
Chăm sóc bồn hoa
Người thực hiện: Nguyễn Thái Ngọc
Trò chơi ô ăn quan
3
Rèn kỹ năng sống cho học sinh trong trường tiểu học.
Trang trí lớp học thân thiện
2017 - 2018
Vệ sinh trường lớp sạch đẹp
2. Đa dạng hóa các hoạt động học tập của học sinh:
- Một tiết học buồn chán của học sinh là một tiết học chỉ có những lời giảng thao
thao của giáo viên, thầy đặt câu hỏi và học sinh đứng lên trả lời bằng cách đọc lại những
thông tin trong bài, lớp học yên tĩnh, trên bảng lớp chỉ có những dòng chữ của giáo viên,
một vài bức tranh, chỉ có một số ít học sinh giơ tay phát biểu ý kiến còn tất cả các em
còn lại chỉ nhìn hay nghe. Điều đó dẫn đến ức chế tinh thần và thái độ học tập của các
em.
chính là nền tảng cho phương pháp tự học sau này. Lúc này, người thầy chỉ dạy cái gì
học sinh cần và đóng vai trò tổ chức, hướng dẫn hỗ trợ cho học sinh. Việc giúp học sinh
tự đánh giá, đặt câu hỏi cho nhau cũng là hoạt động học tập tốt.
Ví dụ: Khi sinh hoạt chủ điểm “Kính yêu thầy cô giáo” trong tháng 11 đối tượng là
học sinh khối 1 đến khối 5 trong buổi sinh hoạt dưới cờ. Tổng phụ trách yêu cầu các em
sưu tầm một bài thơ, một câu chuyện, một bài hát nói về thầy cô giáo và thể hiện. Đây là
cơ hội để cho các em thể hiện tình cảm của mình đối với thầy cô trong nhà trường qua lời
ca tiếng hát, qua câu chuyện bằng giọng kể truyền cảm.
Văn nghệ trong SHDC
Chào mừng ngày 30.4
3. Đa dạng hóa môi trường học tập, môi trường giáo dục để hình thành các kỹ
năng cần thiết:
3.1 Tạo ra môi trường học tập tích cực trong lớp học:
- Khai thác không gian lớp học: Cả 2 bức tường trong lớp đều có những kiến thức
cho học sinh khi cần thiết đối với tiết học hay một chương trình học. Những vật trang trí
đều có thể giúp các em tái hiện, liên tưởng khi cần thiết. Các bảng nhóm, bảng cài, nơi
trưng bày sản phẩm, thư viện, bản tin Đội hay cách sắp xếp bàn ghế phù hợp từng hoạt
động đều là những điều cần thiết.
- Tạo sự tương tác giữa thầy – trò, trò – trò qua các lời động viên, khích lệ, tổ
chức, giao việc; nhận xét của thầy hay trao đổi, bàn bạc, chia sẻ trong nhóm; sự vui
mừng khi hoàn thành một công việc hay phấn khích khi nhận lời đánh giá, nhận xét tốt
của thầy.
- Có và đủ đồ dùng học tập cho các hoạt động học tập tự khám phá, tự chiếm lĩnh
kiến thức sẽ tạo ra môi trường học tập tích cực. Cá nhân từng em tự thao tác trên đồ dùng
học tập hay cả nhóm cùng bổ sung vào ô trống một từ, một số, một chữ, sắp xếp các hình
ảnh … nhằm giúp học sinh khắc sâu kiến thức hơn và hình thành được trong các em kỹ
năng sống sau này.
c) Tổ chức cho học sinh tham gia các hoạt động vui chơi giải trí thông qua hoạt
động ngoài giờ nhằm chào mừng kỷ niệm các ngày lễ lớn trong năm:
Người thực hiện: Nguyễn Thái Ngọc
6
Rèn kỹ năng sống cho học sinh trong trường tiểu học.
Hội thi dán lồng đèn
2017 - 2018
Hội thi cắm hoa 20.11
Hội thi dán lồng đèn
Giao lưu văn nghệ 30.4
Hội thi kể chuyện
d) Các đợt sinh hoạt vui chơi, tham quan:
Tham quan Đại Nam
Thực hành kỹ năng như chú bộ đội
3.3 Động viên, khen thưởng kịp thời:
- Để động viên khuyến khích học sinh thực hiện tốt việc rèn kỹ năng, Tổng phụ
trách phải tham mưu với Ban giám hiệu và Hội cha mẹ học sinh để có nguồn kinh phí
tổ chức.
PHẦN 4: KẾT QUẢ
1. Kết quả cuối học kì I: Năm học 2017 – 2018
Học sinh
của khối
K3: 168
K4: 139
K5: 153
Kỹ năng tốt
Số lượng
Tỉ lệ %
51
30.4
72
51.8
75
49
Học sinh của
khối
K3: 168
K4: 139
K5: 153
Học sinh của
khối
K3: 168
K4: 139
K5: 153
73
52.5
66
47.5
94
61.4
59
38.6
Ứng xử tình huống trong trò chơi tập thể
Biết ứng xử hài hòa, phù hợp
Hay cải nhau, xô đẩy khi chơi
Số lượng
Tỉ lệ %
Số lượng
Tỉ lệ %
102
60.7
66
39.3
95
68.3
44
31.7
121
79.1
32
20.9
Sau khi học kì I kết thúc, kết quả nhận được rất khả quan, các tỉ lệ đều nâng cao
hơn so với kết quả khảo sát đầu năm học. Bản thân tôi vô cùng tâm đắc, đồng
Người thực hiện: Nguyễn Thái Ngọc
8
Rèn kỹ năng sống cho học sinh trong trường tiểu học.
K5: 153
120
Học sinh của
khối
K3: 168
K4: 139
K5: 153
Học sinh của
khối
K3: 168
K4: 139
K5: 153
78.4
28
18.3
2017 - 2018
162
96.4
6
3.6
131
94.2
8
5.8
148
96.7
5
3.3
Sau khi áp dụng những kinh nghiệm trên vào thực tế tại nhà trường, bản thân nhận
thấy các em có tiến bộ rõ rệt. Các em có ý thức tốt, thích ứng được với môi trường xã
hội, tự giải quyết được một số vấn đề thiết thực trong cuộc sống về sức khỏe, môi
trường, tệ nạn xã hội,…các em tự tin hơn, chủ động hơn, học tập phấn đấu vươn lên đáp
ứng được phong trào thi đua “ Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực.”
PHẦN 5: KẾT LUẬN
1) Tóm lược giải pháp:
- Kỹ năng sống cũng có thể ví như chiếc cầu để giúp chúng ta đi đến bến bờ hạnh
phúc. Ngày nay, giáo dục kỹ năng sống cho học sinh từ bậc tiểu học là vô cùng quan
trọng và cần thiết nhất, đó không chỉ là trách nhiệm của gia đình, nhà trường mà là toàn
xã hội.
- Rèn kỹ năng sống cho học sinh thông qua các hoạt động giáo dục ngoài giờ để
học sinh tự đánh giá, nhận xét qua các hành vi, từ đó hình thành các kiến thức, kỹ năng
cơ bản cho các em.
- Giáo dục kỹ năng sống trong trường học góp phần rèn luyện, hình thành cho học
sinh sống có trách nhiệm hơn và biết lựa chọn cách ứng xử phù hợp hơn, ứng phó với các
Đề tài này được tôi nghiên cứu và áp dụng thực tế đối với 460 em học sinh khối 3,
4, 5 tại trường tiểu học Huỳnh Văn Đảnh trong năm học 2017 – 2018 với một số giải
pháp phù hợp với đặc điểm tâm sinh lí học sinh để qua đó giáo viên Tổng phụ trách có
biện pháp thích hợp để rèn kỹ năng sống cho học sinh tiểu học; đồng thời có thể triển
khai áp dụng đối với tất cả các trường tiểu học trong và ngoài huyện.
Người thực hiện: Nguyễn Thái Ngọc
10