ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA CÁC KHOA HỌC LIÊN NGÀNH

ĐỖ VÂN ANH

NGHIÊN CỨU ĐÁNH GIÁ NHẬN THỨC VỀ BIẾN ĐỔI
KHÍ HẬU CỦA HỌC SINH TRƯỜNG TRUNG HỌC
PHỔ THÔNG MAI THÚC LOAN, HUYỆN LỘC HÀ,
TỈNH HÀ TĨNH

LUẬN VĂN THẠC SĨ BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU

Hà Nội - 2017


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
KHOA CÁC KHOA HỌC LIÊN NGÀNH

ĐỖ VÂN ANH
NGHIÊN CỨU ĐÁNH GIÁ NHẬN THỨC VỀ BIẾN ĐỔI
KHÍ HẬU CỦA HỌC SINH TRƯỜNG TRUNG HỌC
PHỔ THÔNG MAI THÚC LOAN, HUYỆN LỘC HÀ,
TỈNH HÀ TĨNH

LUẬN VĂN THẠC SĨ BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU
Chuyên ngành: BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU
Mã số: Chương trình đào tạo thí điểm

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Nguyễn Tuấn Anh

Hà Nội - 2017

luôn ủng hộ và khích lệ tôi học tập trong suốt quá trình thực hiện luận văn.
Xin trân trọng cảm ơn!
Hà Nội, ngày tháng năm
Học viên

Đỗ Vân Anh


MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN....................................................................................................
LỜI CẢM ƠN .........................................................................................................
MỤC LỤC .............................................................................................................. i
DANH MỤC BẢNG ............................................................................................ iv
DANH MỤC BIỂU ĐỒ ........................................................................................ v
MỞ ĐẦU ............................................................................................................... 1
1.

Lý do chọn đề tài ........................................................................................... 1

2.

Mục tiêu nghiên cứu...................................................................................... 4

3.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu ................................................................. 5

4.

Câu hỏi nghiên cứu và giả thuyết nghiên cứu ............................................... 5

2.1.1. Huyện Lộc Hà, tỉnh Hà Tĩnh................................................................... 24
2.1.2. Trường THPT Mai Thúc Loan................................................................ 27
2.2. Phương pháp nghiên cứu............................................................................. 29
i


2.2.1. Phương pháp thu thập, tổng hợp tài liệu ................................................. 29
2.2.2. Phương pháp phỏng vấn sâu ................................................................... 29
2.2.3. Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi ...................................................... 29
2.2.4. Phương pháp xử lý và phân tích số liệu nghiên cứu ............................... 32
CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ........................................................... 35
3.1. Thực trạng nhận thức của học sinh trường Trung học phổ thông về biến đổi
khí hậu ................................................................................................................. 35
3.1.1. Nhận thức về bản chất của biến đổi khí hậu ........................................... 35
3.1.2. Nhận thức về biểu hiện của biến đổi khí hậu .......................................... 39
3.1.3. Nhận thức về nguyên nhân dẫn đến biến đổi khí hậu ............................ 46
3.1.4. Nhận thức về hậu quả của biến đổi khí hậu............................................ 52
3.1.5. Nhận thức về ứng phó với biến đổi khí hậu ........................................... 62
3.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến nhận thức của học sinh trung học phổ thông về
biến đổi khí hậu ................................................................................................... 66
3.2.1. Các nguồn thông tin về biến đổi khí hậu mà học sinh tiếp cận .............. 66
3.2.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến nhận thức của học sinh ................................ 71
3.2.2.1. Mối tương quan giữa các đặc điểm của học sinh với nhận thức về biến
đổi khí hậu ........................................................................................................... 72
3.2.2.2. Các yếu tố tác động đến nhận thức về biến đổi khí hậu ...................... 74
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ ..................................................................... 77
TÀI LIỆU THAM KHẢO ................................................................................... 81
PHỤ LỤC ............................................................................................................ 85

ii

Kinh tế - xã hội

LHQ

Liên Hiệp Quốc

PVS

Phỏng vấn sâu

THCS

Trung học cơ sở

THPT

Trung học phổ thông

UNFCCC United Nations Framework Convention on Climate Change
(Công ước khung Liên Hiệp Quốc về Biến đổi khí hậu)
UNICEF

United Nations Children's Fund
(Quỹ Nhi đồng Liên Hiệp Quốc)

iii


DANH MỤC BẢNG
Bảng 2.1: Thông tin chung về các học sinh tham gia nghiên cứu ...................... 31

DANH MỤC BIỂU ĐỒ
Biểu đồ 3.1: Nhận thức về bản chất của biến đổi khí hậu................................... 35
Biểu đồ 3.2: Nhận thức về biểu hiện BĐKH của học sinh ................................. 40
Biểu đồ 3.3: Nhận thức về biểu hiện của BĐKH của các nhóm học sinh khác
nhau về giới tính .................................................................................................. 43
Biểu đồ 3.4: Nhận thức về biểu hiện của BĐKH của các nhóm học sinh khác
nhau về nghề nghiệp của cha mẹ......................................................................... 45
Biểu đồ 3.5: Nhận thức về nguyên nhân dẫn đến BĐKH ................................... 46
Biểu đồ 3.6: Nhận thức về nguyên nhân dẫn đến BĐKH của các nhóm học sinh
khác nhau về giới tính ......................................................................................... 49
Biểu đồ 3.7: Nhận thức về nguyên nhân dẫn đến BĐKH của các nhóm học sinh
khác nhau về nghề nghiệp cha mẹ....................................................................... 51
Biểu đồ 3.8: Nhận thức về hậu quả của BĐKH đối với nông nghiệp của các
nhóm học sinh khác nhau về khóa học - giới tính .............................................. 53
Biểu đồ 3.9: Nhận thức về hậu quả của BĐKH đối với nông nghiệp của các
nhóm học sinh khác nhau về nghề nghiệp của cha mẹ ....................................... 55
Biểu đồ 3.10: Nhận thức về Hậu quả của BĐKH đối với tài nguyên nước, tài
nguyên đất và vùng ven biển của các nhóm học sinh khác nhau về khóa học ... 56
Biểu đồ 3.11: Nhận thức về hậu quả của BĐKH đối với tài nguyên nước, tài
nguyên đất và vùng ven biển của các nhóm học sinh khác nhau về giới tính .... 57
Biểu đồ 3.12: Nhận thức về hậu quả của BĐKH đối với tài nguyên nước, tài
nguyên đất và vùng ven biển của các nhóm học sinh khác nhau về nghề nghiệp
cha mẹ.................................................................................................................. 58
Biểu đồ 3.13: Nhận thức về hậu quả của BĐKH đối với môi trường - sức khỏe
con người của các nhóm học sinh khác nhau về khóa học ................................. 59
Biểu đồ 3.14: Nhận thức về hậu quả của BĐKH đối với môi trường - sức khỏe
con người của các nhóm học sinh khác nhau về giới tính .................................. 60
Biểu đồ 3.15: Nhận thức về tình trạng tham gia các hoạt động ngoại khóa của
học sinh................................................................................................................ 64
Biểu đồ 3.16: Nhận thức về tổ chức hoạt động chuyên đề của học sinh ............ 65

trình nâng cao nhận thức nhằm tăng cường khả năng thích ứng và giảm thiểu rủi
ro tổng thể, hạn chế các tác động tiêu cực của BĐKH.
Đánh giá nhận thức là sự phản hồi của hệ thống tư duy, có vai trò quan
trọng không thể tách rời của quá trình giáo dục và đào tạo. Như vậy, đánh giá
nhận thức là hợp phần không thể thiếu được trong việc điều chỉnh giáo dục, là
cơ sở cho hành động nâng cao mức độ nhận thức chung. Hành động nâng cao
nhận thức là nhân tố quan trọng trong quá trình thực hiện chính sách thích ứng,
gia tăng sự nhiệt tình trong hoạt động hỗ trợ, chủ động hành động và phát huy
1


các kiến thức cũng như các nguồn lực của địa phương [36]. Mặt khác, vai trò
của đánh giá nhận thức nhằm xác định mức độ đạt được mục tiêu và điều chỉnh
mục tiêu. Mục đích của việc này là mặc dù nhận thức khác nhau trong các điều
kiện khác nhau nhưng mục tiêu duy nhất là gia tăng mối quan tâm, cố gắng thay
đổi hành vi của đối tượng. Đánh giá nhận thức phản ánh chính xác kết quả của
hoạt động nhận thức như một cơ sở để đối chiếu với mục tiêu đã đề ra, đảm bảo
tính khách quan. Mặt khác, đánh giá nhận thức tạo ra động lực để thúc đẩy các
mặt tốt của đối tượng được đánh giá, đồng thời hạn chế các mặt tiêu cực, đảm
bảo tính phát triển [16].
Những báo cáo gần đây của Ủy ban Liên Chính phủ về biến đổi khí hậu
đã xác nhận rằng BĐKH thực sự đang diễn ra và gây ra nhiều tác động nghiêm
trọng đến sản xuất, đời sống và môi trường tại nhiều nước trên thế giới [40],
trong đó Việt Nam là một trong những nước chịu ảnh hưởng nặng nề nhất do
những tác động của BĐKH [37]. Nhận thức rõ ràng các tác động của BĐKH,
Chính phủ Việt Nam đã xây dựng và triển khai thực hiện Chương trình mục tiêu
Quốc gia ứng phó với BĐKH và Chiến lược Quốc gia về BĐKH. Bên cạnh đó,
báo cáo hiện trạng môi trường quốc gia giai đoạn 2011 - 2015 đã thẳng thắn chỉ
ra BĐKH là một trong ba thách thức lớn về môi trường của Việt Nam hiện nay
và tương lai cùng với tình trạng ô nhiễm và vấn đề quản lý môi trường [3]. Ngày

của khu vực. Hiện nay, việc lồng ghép giáo dục về BĐKH và ứng phó với
BĐKH trong một số trường học chưa được thực hiện sâu sắc [15]. Đặc biệt,
nhận thức về BĐKH và ứng phó với BĐKH chưa được hình thành rõ rệt trong
cộng đồng học sinh.
Là một tỉnh vùng Bắc Trung Bộ Việt Nam, có đường bờ biển dài 137 km,
tỉnh Hà Tĩnh có diện tích 5.998 km2 với ba loại địa hình đặc trưng gồm khu vực
miền núi, vùng đồng bằng và đồng bằng ven biển cùng dân số là 1.261 triệu
người [17]. Hà Tĩnh nằm ở phía đông dãy Trường Sơn, địa hình hẹp và dốc,
nghiêng từ Tây sang Đông, địa hình đồi núi chiếm 80% diện tích tự nhiên, phân
hóa phức tạp và bị chia cắt mạnh, cùng đặc điểm khí hậu nhiệt đới gió mùa nóng
ẩm thuộc vùng khí hậu chuyển tiếp của miền Bắc và miền Nam, Hà Tĩnh là địa
phương có điều kiện tự nhiên khắc nghiệt. Thu nhập của người dân chủ yếu phụ
3


thuộc vào sản xuất nông nghiệp, ngành sản xuất bị ảnh hưởng nhiều nhất từ sự
thay đổi điều kiện khí hậu trong một thời gian dài. Hà Tĩnh là một trong những
tỉnh dễ bị tổn thương bởi nước biển dâng và các hiện tượng thời tiết cực đoan
gia tăng [1]. Bên cạnh đó, Báo cáo tổng kết kế hoạch 2013 - 2020 của tỉnh đã
khẳng định, vùng đồng bằng ven biển chịu nhiều thách thức bởi sự gia tăng mực
nước biển, lũ lụt và bão, còn vùng đồi núi sẽ gia tăng lũ quét, sạt lở đất, tình
trạng thiếu nước vào mùa khô [8]. Báo cáo cũng chỉ ra rằng đối tượng dễ bị tổn
thương và chịu nhiều thách thức nhất là người dân sản xuất nông nghiệp, nuôi
trồng thủy sản, người già, phụ nữ và trẻ em. Để có các giải pháp ứng phó với
BĐKH phù hợp cần phải đánh giá đúng nhận thức về BĐKH và các biện pháp
ứng phó đối với BĐKH của người dân. Do đó, những hoạt động nghiên cứu
khoa học về nhận thức cộng đồng tại khu vực này đáng được quan tâm.
Từ tầm quan trọng và thực tiễn trên, đề tài “Nghiên cứu đánh giá nhận
thức về BĐKH của học sinh trường Trung học phổ thông Mai Thúc Loan,
huyện Lộc Hà, tỉnh Hà Tĩnh” là thực sự cần thiết; nhằm xem xét, đánh giá tổng

BĐKH hiện nay như thế nào?
- Những yếu tố nào ảnh hưởng đến nhận thức về BĐKH của học sinh?
4.2.

Giả thuyết nghiên cứu

Hiện tại, trên 50% nhận thức của các em học sinh trường THPT Mai
Thúc Loan, Hà Tĩnh về BĐKH vẫn còn chưa đúng đắn.
Các yếu tố khóa học, giới tính, học lực, nghề nghiệp có ảnh hưởng đến
nhận thức của của học sinh về BĐKH.
5. Ý nghĩa nghiên cứu
Dựa trên cơ sở đánh giá nhận thức về BĐKH của học sinh THPT tại Hà
Tĩnh, tác giả đề xuất các giải pháp nâng cao nhận thức cho học sinh Trung học
phổ thông; đồng thời phát huy vai trò của các em nhằm ứng phó hiệu quả với
thiên tai; phát triển khả năng ứng phó và chuẩn bị của học sinh ở cấp địa
phương.
5


6. Kết cấu luận văn
Ngoài các mục bắt buộc (bao gồm Mở đầu, Kết luận và khuyến nghị, Tài
liệu tham khảo), luận văn bao gồm 3 chương với nội dung như sau:
Chương 1: Cơ sở lý luận của nghiên cứu
Chương này tổng hợp các nghiên cứu trước đây gồm các nghiên cứu trong
và ngoài nước, ngoài ra chỉ rõ các khái niệm và lý thuyết được sử dụng để trả lời
các câu hỏi nghiên cứu. Từ đó xây dựng nền tảng cơ sở lý thuyết và thực tiễn
cho việc nghiên cứu đề tài.
Chương 2: Phạm vi nghiên cứu và phương pháp nghiên cứu
Chương này giới thiệu khái quát về đối tượng và không gian nghiên cứu,
cũng như các phương pháp nghiên cứu.

78% người tham gia khảo sát biết về sự thay đổi tần suất và phân bố của các loại
bệnh truyền qua vector, bệnh liên quan đến nguồn nước và tác động của sức
khỏe đến dịch chuyển dân cư. Các kiến thức về bảo vệ sức khỏe chỉ hạn chế
trong việc giảm nhẹ BĐKH và giáo dục đào tạo. Các lựa chọn như thích ứng,
thiết lập và tăng cường hệ thống giám sát khí hậu và bệnh tật, hành động y tế
trong trường hợp khẩn cấp chỉ được nhận thức bởi 7%, 6%, 13% [35]. Tuy
nhiên, hạn chế của nghiên cứu này là những người tham gia trả lời đã được lựa
chọn dựa trên cơ sở đến trước và sẵn sàng tham gia nghiên cứu, điều này có thể
gây ra một số sai lệch trong mẫu nghiên cứu.
Đầu tiên, một tựa đề của tác giả Harshal T. Pandve cùng các đồng sự của
mình đã công bố trên tạp chí Y học lao động và môi trường Ấn Độ năm 2009
về“Vai trò của giới trẻ trong việc chống lại biến đổi khí hậu” [31] đã chỉ ra biến
7


đổi khí hậu là một trong những thách thức toàn cầu quan trọng nhất hiện nay.
Qua đó, thanh thiếu niên đóng vai trò quan trọng trong việc chống lại BĐKH.
Một cuộc điều tra thí điểm dựa trên bảng câu hỏi đã được tiến hành tại thành
phố Pune, bang Maharashtra, Ấn Độ để đánh giá nhận thức về BĐKH của thanh
thiếu niên những người được đi học. Trong số 201 tham gia cuộc khảo sát, có
98,5% cho biết BĐKH đang xảy ra và có 95,5% cho rằng các hoạt động của con
người đang góp phần vào BĐKH. Nghiên cứu cũng đánh giá nhận thức của các
đối tượng về các tổ chức quốc tế trong vấn đề BĐKH và những ảnh hưởng của
nó. Chỉ có 45,3% người tham gia khảo sát biết về Công ước khung của Liên hợp
Quốc về BĐKH (UNFCCC) và Nghị định thư Kyoto, trong khi đó, có 45,8%
nhận thức được về Ủy ban Liên chính phủ về BĐKH (IPCC). Bên cạnh đó, có
54,5% số người được hỏi cho rằng thanh thiếu niên có thể đóng vai trò chính
trong việc chống lại BĐKH [31].
Năm 2011, một nghiên cứu khác của tác giả Harshal cùng đồng sự được
tiến hành trong cộng đồng các sinh viên y khoa về BĐKH và được công bố trên

xét ô nhiễm khói bụi từ xe cộ (60,85%) và hoạt động sản xuất công nghiệp
(46,66%) là các tác nhân đóng góp đáng kể vào BĐKH [29]. Theo đó, có
65,21% người tham gia khảo sát cho rằng việc thay đổi lối sống sẽ có hiệu quả
nhất trong việc giải quyết vấn đề BĐKH [29]. 54,57% tổng số người tham gia
khảo sát đã nhận thức về BĐKH và giáo dục BĐKH là rất quan trọng trong giảm
nhẹ và thích ứng với BĐKH [29]. Như vậy, kết quả khảo sát phản ảnh tình trạng
hiện tại của một số bộ phận dân cư trong khu vực thành thị có biết đến BĐKH
cũng như vai trò của hoạt động con người trong BĐKH. Đa số ủng hộ việc bản
thân tự thực hiện các biện pháp để giảm thiểu tác động của BĐKH là một dấu
hiệu khả quan trong mục tiêu giảm nhẹ và thích ứng với BĐKH. Từ đó, cần thiết
phải tiến hành khảo sát toàn quốc để thu thập thông tin có độ chắc chắn cao hơn.
Cuộc điều tra tạo cơ sở để các nhà quản lý thiết lập và ra quyết định đối với các
hoạt động giảm nhẹ tác động BĐKH. Bên cạnh đó, nghiên cứu đề xuất khuyến
khích các chương trình, chiến dịch nhằm nâng cao nhận thức liên quan đến
BĐKH cũng như các hoạt động giảm nhẹ và thích ứng với BĐKH.
Trong Hội nghị Quốc tế về Giáo dục và Tâm lý Giáo dục (ICEEPSY
2012), nhóm tác giả Khoa Giáo dục của Đại học Masaryk Cộng hòa Séc đã đưa
9


ra thảo luận xoay quanh chủ đề “Sự hiểu biết của giáo viên về biến đổi khí hậu”
[38]. Chủ đề về biến đổi khí hậu đã được đưa vào chương trình giáo dục của
Cộng hòa Séc từ năm 2007 nhưng tại cấp trường học sự giáo dục chưa rõ ràng.
Năm 2011, nhóm tác giả đã tiến hành một nghiên cứu về sự hiểu biết của giáo
viên về BĐKH với những câu hỏi tập trung và cách thức hoạt động của hệ thống
khí hậu. Bằng phương pháp phỏng vấn trực tuyến, các câu hỏi được xây dựng
dựa trên các kiến thức cơ bản vè BĐKH đã được công bố trong các nghiên cứu
khoa học. Dữ liệu được thu thập từ ngày 02-16/3/2011 và qua xử lý thu được
171 bản khảo sát sử dụng trong nghiên cứu [38]. Sử dụng phương pháp định
lượng với thang điểm tuyệt đối, 0 là đáp án “Không” “Không biết” hoặc là sai;

Đặc biệt, những năm gần đây, trong các nghiên cứu về nhận thức BĐKH
với các đối tượng khách thể là học sinh có thể kể đến chuỗi Dự án Truyền thông
về biến đổi khí hậu của Đại học Yale đã được xây dựng từ năm 2005. Chuỗi dự
án được tiến hành nhằm đánh giá về kiến thức biến đổi khí hậu của cộng đồng.
Trong đó, đáng chú ý nhất là dự án “Nghiên cứu quốc gia về kiến thức BĐKH
của thanh thiếu niên Mỹ” được thực hiện với 517 thanh thiếu niên ở độ tuổi từ
13 tuổi đến 17 tuổi trong khoảng thời gian từ 24/6 đến 22/7/2010 [36]. Kết quả
khảo sát cho thấy mức độ Nhận thức về biến đổi khí hậu, bao gồm nguyên nhân,
tác động của BĐKH cùng các giải pháp ứng phó với BĐKH. Ngoài ra, nghiên
cứu còn so sánh mức độ nhận thức của thanh thiếu niên với người trưởng thành.
Bằng cách sử dụng thang phân loại, các mức tỷ lệ trong nhận thức chúng về
BĐKH được gán với mốc điểm: đạt từ 90% trở lên = A, 80-89% = B, 70-79% =
C, 60-69 = D, và từ 59% trở xuống = F [36]. Nghiên cứu không chỉ đưa ra mức
độ hiểu biết của mỗi người khác nhau, kết quả thu được cũng chỉ ra một số ít
thanh thiếu niên có sự hiểu biết đúng đắn về BĐKH. Trong đó, 25% thanh thiếu
niên đạt mức A, B, hoặc C, so với 30% người trưởng thành. Ngược lại, có đến
54% thanh thiếu niên nhận điểm không đạt (F), so với 46% người lớn [36]. Các
thanh thiếu niên tham gia dự án cũng nhận ra hạn chế trong hiểu biết về BĐKH
của mình. Tuy nhiên, nghiên cứu này có nội dung khảo sát còn mang nặng tính
khoa học chuyên sâu, các câu hỏi dài dòng, chưa thực sự đề cập đến BĐKH.
Năm 2011, một nghiên cứu của UNICEF được công bố, nội dung điều tra
về “Khảo sát về Nhận thức, thực hành ở trẻ em và biến đổi khí hậu” [42]. Kết
11


quả được phân chia rõ ràng theo các yếu tố giới tính và độ tuổi. Cách thức tiến
hành được chọn là phỏng vấn trực tiếp để tránh các áp lực lên trẻ khi tiến hành
khảo sát. Cuộc điều tra tiến hành ở Montenegro với 666 học sinh, trong đó có
349 học sinh tiểu học và 317 học sinh trung học cơ sở [42]. Do các nội dung
khảo sát chủ yếu về vấn đề nóng lên toàn cầu nên kết quả thu được là tình trạng

hậu ở Hồng Kông” [39]. Đây là một nghiên cứu điều tra Nhận thức về BĐKH
và hành động tích cực của các em bằng cách so sánh học sinh ở các trường tiểu
học và trung học cơ sở tại Hồng Kông. Các nghiên cứu đã sử dụng cả hai
phương pháp định lượng và định tính để thu thập dữ liệu. Số liệu định lượng
được thu thập từ 709 học sinh từ hai trường trung học cơ sở và hai trường tiểu
học bằng phương pháp điều tra bảng hỏi, bao gồm các nội dung: thái độ môi
trường, nhận thức về vấn đề biến đổi khí hậu và chú trọng định hướng nền kinh
tế các bon thấp [39].
Năm 2013, tác giả Arnold D. Pitpitunge đã đưa ra nghiên cứu Nhận thức
về BĐKH, bằng cách nghiên cứu mẫu ngẫu nhiên của 122 học sinh THPT từ 12
- 14 tuổi thuộc năm thứ nhất và năm thứ hai tại hai trường khoa học có 10 năm
giảng dạy tại Philipin. Kết quả thu được là số học sinh có nhận thức đúng đắn về
BĐKH ở dưới mức 50% [24]. Nghiên cứu chỉ ra rằng Nhận thức về BĐKH có
sự phụ thuộc vào năm học của các em. Các học sinh năm thứ hai có nhận thức
đúng đắn hơn các học sinh năm thứ nhất [24]. Điều này được giải thích bằng
việc các học sinh năm thứ hai được tiếp xúc với các giờ học khoa học tích hợp
với vấn đề môi trường [24]. Ngoài ra, tác giả còn đưa ra mối tương quan giữa
nhận thức của học sinh bao gồm các kiến thức cơ bản, hậu quả, giảm thiểu và
thích ứng với BĐKH thông qua các kênh truyền thông, gia đình và nhà trường.
Cùng năm này, trên tạp chí Ambio có một bài báo mang tựa đề “Các ý
kiến và nhận thức về Khoa học biến đổi khí hậu của học sinh Trung học phổ
thông” đã được đăng tải. Nghiên cứu này khảo sát kiến thức về BĐKH ở lứa
tuổi vị thành niên (16-17 tuổi) [32]. Hơn nữa, đánh giá tác động của các bài
giảng khoa học BĐKH đối với kiến thức của học sinh. Cuộc khảo sát được tiến
hành ở Áo và Đan Mạch với 188 học sinh trong các trường học trước và sau các
bài giảng về BĐKH [32]. Các khảo sát được tiến hành trong môi trường giáo
13


dục chính thức là cơ hội để đánh giá nền tảng kiến thức hiện tại và sự hiểu biết


Nhìn chung, đã có nhiều tổ chức, nhiều quốc gia trên thế giới đã và đang
có sự triển khai các nghiên cứu về nhận thức của cộng đồng về BĐKH. Mặc dù,
đối tượng khảo sát rất đa dạng về tuổi tác, thành phần xã hội hay yếu tố giới
tính, tuy nhiên, giới hạn đối tượng là học sinh THPT chưa được quan tâm và
chưa có nhiều nghiên cứu riêng biệt và chi tiết. Có thể thấy đây là một khoảng
trống trong vấn đề nghiên cứu đánh giá nhận thức của học sinh THPT về BĐKH
cần được xem xét, thực hiện.
1.1.2. Các nghiên cứu ở trong nước
Ở Việt Nam, các nghiên cứu nhận thức về BĐKH cũng được triển khai
thực hiện trên nhiều đối tượng như người dân ven biển, người dân sản xuất nông
nghiệp... đều là những đối tượng chịu tổn thương từ tác động của BĐKH.
Trong tạp chí Khoa học và công nghệ lâm nghiệp số 4 năm 2013, một
nghiên cứu của các tác giả trường Đại học Lâm nghiệp được đăng tải với tiêu đề
“Ứng xử của người nông dân vùng ven biển với biến đổi khí hậu tại xã Giao
Thiện, huyện Giao Thủy, tỉnh Nam Định” [5]. Một trong những kết quả nghiên
cứu đã đưa ra tình trạng nhận thức của người dân với BĐKH ở xã Giao Thiện.
Nhóm nghiên cứu đã điều tra 120 hộ trong xã và thu được kết quả: có 65,4% số
hộ trong xã nhận thức được về BĐKH, biểu hiện và nguyên nhân của nó [5].
Phần lớn các hộ cho rằng thời tiết địa phương hiện nay biến đổi nhiều, các hiện
tượng thời tiết cực đoan như bão, lũ, lụt, nóng dài ngày, rét đậm rét hại, nước
biển dâng, xâm nhận mặn, sương muối... gia tăng nhiều và thất thường [5].
Người dân biết đến BĐKH qua các phương tiện truyền thông phi khoa học như
sách báo, tivi, đài, mạng Internet và tuyên truyền của cán bộ [5]. Chỉ có 28,6%
số hộ nhận thức được các nguyên nhân gây nên BĐKH. Nghiên cứu này chủ yếu
tập trung phân tích các hành vi ứng xử của người nông dân xã Giao Thiện với
BĐKH, vì vậy các kết quả về nhận thức của người chưa xem xét sâu các khía
cạnh khác [5].
Nghiên cứu trong cộng đồng nông dân ven biển đồng bằng sông Hồng có
thể kể đến đề tài Thạc sĩ Biến đổi khí hậu của tác giả Phạm Đình Tuyên năm

trong việc thích ứng và giảm thiểu BĐKH. Sinh viên được tiếp cận với các biện
pháp ứng phó với BĐKH của người dân qua các nguồn thông tin như: mạng
internet, ti vi, báo chí, tài liệu và bài giảng của thầy cô. Bên cạnh đó, các hoạt
16