BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
ĐẠI HỌC HUẾ
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

TRẦN TRUNG THÀNH

PHÁT TRIỂN KINH TẾ TRANG TRẠI TRÊN
ĐỊA BÀN HUYỆN BỐ TRẠCH,
TỈNH QUẢNG BÌNH

Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
Mã số: 8340410

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC KINH TẾ

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS. PHAN VĂN HÒA

HUẾ - 2018


LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu và
kết quả nghiên cứu được nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được công
bố trong bất kỳ công trình nào khác. Tôi cũng xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ
trong quá trình thực hiện luận văn này đã được ghi nhận và cảm ơn, các thông tin
trích dẫn trong luận văn đã được chỉ rõ nguồn gốc xuất xứ.

Tác giả luận văn

Trần Trung Thành


Mã số: 8340410

Niên khóa: 2016 - 2018
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS. PHAN VĂN HÒA
Tên đề tài: PHÁT TRIỂN KINH TẾ TRANG TRẠI TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN
BỐ TRẠCH, TỈNH QUẢNG BÌNH
1. Tính cấp thiết của đề tài
Phát triển kinh tế trang trại là một chủ trương lớn của Đảng, Nhà nước,
đang được tổ chức thực hiện có hiệu quả, ngày càng khẳng định vị trí vai trò quan
trọng trong quá trình tái cơ cấu ngành nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới.
Kinh tế trang trại ở tỉnh Quảng Bình nói chung, huyện Bố Trạch nói riêng
đã tạo ra bước chuyển biến mới trong phát triển nông nghiệp nông thôn. Mặc dù
huyện Bố Trạch là vùng đất có nhiều tiềm năng và lợi thể để phát triển kinh tế
trang trại. Tuy nhiên, quá trình phát triển kinh tế trang trại hiện nay vẫn còn mang
nhiều yếu tố tự phát. Phần lớn các trang trại sản xuất manh mún, sử dụng công
nghệ kém hiệu quả, đầu ra thị trường chưa ổn định, chưa phát huy được lợi thế
kinh tế của từng vùng.
2. Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp phân tổ, tổng hợp; phương pháp thống kê mô tả; phương pháp
so sánh và phương pháp chuyên gia.
3. Kết quả nghiên cứu và những đóng góp của luận văn
Trên cơ sở tiếp thu và kế thừa nhiều tài liệu nghiên cứu liên quan, luận văn
đã đánh giá được thực trạng phát triển kinh tế trang trại của huyện Bố Trạch trong
thời gian qua và đề xuất các giải pháp mang tính khả thi về phát triển kinh tế trang
trại huyện Bố Trạch trong thời gian tới.

iii
iiii



TT

Thị trấn

UBND

Ủy ban nhân dân

UNESCO

Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên
hợp quốc

VAC

Vườn ao chuồng

VACR

Vườn ao chuồng rừng

iv
iv


MỤC LỤC
Lời cam đoan ........................................................................................................... i
Lời cảm ơn ..............................................................................................................ii
Tóm lược luận văn thạc sĩ khoa học kinh tế...........................................................iii
Danh mục các chữ viết tắt ......................................................................................

1.2.3. Các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển kinh tế trang trại .............................22
1.3. CHỦ TRƯƠNG, CHÍNH SÁCH CỦA ĐẢNG VÀ NHÀ NƯỚC TRONG VIỆC
PHÁT TRIỂN KINH TẾ TRANG TRẠI ............................................................... 28
1.3.1. Quan điểm của Đảng và Nhà nước trong việc phát triển kinh tế trang trại .28
1.3.2. Các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước trong việc phát triển
kinh tế trang trại ....................................................................................................29
1.4. KINH NGHIỆM CỦA MỘT SỐ ĐỊA PHƯƠNG TRONG PHÁT TRIỂN KINH
TẾ TRANG TRẠI VÀ BÀI HỌC RÚT RA CHO HUYỆN BỐ TRẠCH ...............
v


33
1.4.1. Kinh nghiệm phát triển kinh tế trang trại ở một số nước trên thế giới ........33

vi


1.4.2. Kinh nghiệm phát triển kinh tế trang trại ở một số địa phương trong nước 35
1.4.3. Bài học kinh nghiệm phát triển kinh tế trang trại cho huyện Bố Trạch.......36
CHƯƠNG 2. THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN KINH TẾ TRANG TRẠI TRÊN
ĐỊA BÀN HUYỆN BỐ TRẠCH, TỈNH QUẢNG BÌNH.................................... 39
2.1. ĐẶC ĐIỂM ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN, KINH TẾ, XÃ HỘI HUYỆN BỐ
TRẠCH ẢNH HƯỞNG ĐẾN SỰ PHÁT TRIỂN CỦA KINH TẾ TRANG TRẠI39
2.1.1. Đặc điểm điều kiện tự nhiên .......................................................................39
2.1.2. Đặc điểm điều kiện xã hội...........................................................................44
2.1.3. Đặc điểm điều kiện kinh tế..........................................................................48
2.2. THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN KINH TẾ TRANG TRẠI HUYỆN BỐ
TRẠCH................................................................................................................. 52
2.2.1. Tình hình phát triển số lượng trang trại.......................................................52
2.2.2. Thực trạng các yếu tố nguồn lực phục vụ cho quá trình sản xuất của trang

3.3.1. Quy hoạch phát triển số lượng trang trại...................................................91
3.3.2. Hoàn chỉnh quy hoạch về đất đai sử dụng trong các trang trại ................93
3.3.3. Phát triển nguồn nhân lực của các trang trại .............................................94
3.3.4. Vốn đầu tư cho các trang trại.....................................................................95
3.3.5. Ứng dụng khoa học - công nghệ vào việc phát triển kinh tế trang trại ....95
3.3.6. Phát triển thị trường tiêu thụ sản phẩm .....................................................96
PHẦN III. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ .......................................................... 98
1. Kết luận ............................................................................................................98
2. Kiến nghị ..........................................................................................................99
TÀI LIỆU THAM KHẢO ................................................................................ 101
PHỤ LỤC .......................................................................................................... 103
Quyết định Hội đồng chấm luận văn
Biên bản của Hội đồng chấm luận văn
Nhận xét của phản biện 1 và phản biện 2
Bản giải trình chỉnh sửa luận văn
Giấy xác nhận hoàn thiện luận văn

vii


DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 2.1:

Dân số, diện tích và mật độ dân số huyện Bố Trạch năm 2013 và
năm 2017 ....................................................................................... 45

Bảng 2.2:

Tình hình lao động huyện Bố Trạch năm 2013 và năm 2017 ........ 46

D iện tích đất sử dụng bình quân của trang trại
giai đoạn 2013 - 2017 .................................................................... 58

Bảng 2.10:

Tình hình sử dụng lao động của các trang trại
huyện Bố Trạch năm 2017 phân theo loại hình trang trại .............. 59

Bảng 2.11:

Lao động bình quân của 1 trang trại huyện Bố Trạch
năm 2017 phân theo loại hình trang trại ........................................ 60

Bảng 2.12:

Cơ cấu lao động của các trang trại huyện Bố Trạch năm 2017 ...... 61

Bảng 2.13:

Quy mô vốn của trang trại ở huyện Bố Trạch
giai đoạn 2013 - 2017 .................................................................... 62

Bảng 2.14:

Cơ cấu vốn đầu tư phân theo nguồn hình thành của các trang trại
huyện Bố Trạch giai đoạn 2013 - 2017 .......................................... 63

Bảng 2.15:

Số lượng trang trại có liên kết phân theo hình thức liên kết

ix
ix


PHẦN I. ĐẶT VẤN ĐỀ
1. Tính cấp thiết của đề tài
Phát triển kinh tế trang trại là một chủ trương lớn của Đảng, Nhà nước,
đang được tổ chức thực hiện có hiệu quả, ngày càng khẳng định vị trí vai trò quan
trọng trong quá trình tái cơ cấu ngành nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới.
Thực tiễn trong những năm qua cho thấy, phát triển kinh tế trang trại là
bước đột phá trong quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp nông thôn,
góp phần phát huy được lợi thế của từng vùng, nhất là ở vùng gò đồi và vùng cát
ven biển, góp phần khai thác thêm diện tích đất trống đồi núi trọc, đất hoang hóa;
thu hút nguồn vốn trong dân, góp phần ứng dụng nhanh các tiến bộ khoa học kỹ
thuật vào sản xuất, thu hút và tạo việc làm cho lao động nông thôn, góp phần xóa
đói giảm nghèo và làm giàu cho người dân.
Kinh tế trang trại ở tỉnh Quảng Bình nói chung, huyện Bố Trạch nói riêng
đã tạo ra bước chuyển biến mới trong phát triển nông nghiệp nông thôn, góp phần
nâng cao hiệu quả sử dụng đất và diện tích mặt nước để tạo ra vùng sản xuất với
khối lượng hàng hoá nông, lâm, thuỷ sản có giá trị kinh tế cao. Đã tạo chuyển dịch
cơ cấu cây trồng, vật nuôi, cơ cấu mùa vụ ngày càng có hiệu quả, bước đầu đã
xuất hiện một số trang trại đầu tư chiều sâu theo hướng công nghiệp; phát triển mô
hình kinh tế trang trại trên địa bàn đã góp phần giải quyết nhiều việc làm, nâng
cao chất lượng đời sống cho bà con nông dân và góp phần thúc đẩy phát triển kinh
tế toàn huyện.
Trong thời gian tới, xu hướng phát triển nông nghiệp tập trung vào các loại
cây trồng, vật nuôi có giá trị cao, phát triển theo hướng chất lượng, giá trị; đặc biệt
chú trọng đưa tiến bộ khoa học kỹ thuật, nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp
hữu cơ, nông nghiệp sạch vào sản xuất, ngày càng có nhiều doanh nghiệp đầu tư
vào nông nghiệp, thị trường tiêu thụ sản phẩm sẽ thay đổi theo hướng tăng cường

Là những vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan đến việc phát triển kinh tế
trang trại trên địa bàn huyện Bố Trạch.
3.2. Phạm vi nghiên cứu
- Không gian: Địa bàn huyện Bố Trạch.

2


- Thời gian: Đánh giá thực trạng phát triển kinh tế trang trại trên địa bàn
huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình giai đoạn 2013 - 2017. Các giải pháp được đề
xuất trong 5 - 7 năm tới.
4. Phương pháp nghiên cứu
4.1. Thu thập thông tin, tài liệu, số liệu
- Số liệu sơ cấp: Tiến hành điều tra thu thập thông tin tại các trang trại trên
địa bàn huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình, với số lượng 49 trang trại (tỷ lệ 10%
trong tổng số 487 trang trại trong toàn huyện) và theo cơ cấu loại hình, cụ thể:
Trồng trọt 01 trang trại; chăn nuôi 09 trang trại; nuôi trồng thủy sản 03 trang trại;
tổng hợp 36 trang trại và 10 cán bộ quản lý nhà nước về đánh giá chính sách hỗ trợ
phát triển kinh tế trang trại.
- Số liệu thứ cấp: Từ các cơ quan ban ngành trong tỉnh và của huyện Bố
Trạch giai đoạn 2013 - 2017.
4.2. Phương pháp tổng hợp và phân tích
- Phương pháp phân tổ, tổng hợp: Sử dụng phương pháp này để hệ thống hóa
và phân tích số liệu, nhằm khái quát hóa những đặc trưng chung, những cơ cấu tồn
tại khách quan theo các mặt của tổng thể nghiên cứu bằng các chỉ tiêu thống kê. Từ
việc phân tích kết hợp phương pháp tổng hợp để đưa ra những đánh giá khái quát về
phát triển kinh tế trang trại trên địa bàn huyện Bố Trạch.
- Phương pháp thống kê mô tả: Phương pháp được sử dụng để mô tả những
đặc tính cơ bản của số liệu thu thập được, phương pháp này cho phép thông qua số
liệu thống kê nhằm mô tả thực trạng phát triển kinh tế trang trại trên địa bàn từ đó



PHẦN II. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ PHÁT TRIỂN KINH TẾ
TRANG TRẠI
1.1. LÝ LUẬN VỀ TRANG TRẠI VÀ KINH TẾ TRANG TRẠI
1.1.1. Một số khái niệm
1.1.1.1. Trang trại
Trên thế giới người ta thường dùng các thuật ngữ để biểu đạt loại hình kinh
tế này như: Ferme (tiếng Pháp), Farm (tiếng Anh),… khi chuyển sang tiếng Việt
được dịch là trang trại hay nông trại. Trong từ điển Tiếng Việt, trang trại được hiểu
một cách khái quát là: “Trại lớn sản xuất nông nghiệp” [26].
Ở Việt Nam, trang trại được hiểu là loại hình cơ sở sản xuất nông nghiệp của
hộ gia đình nông dân, hình thành và phát triển chủ yếu trong điều kiện kinh tế thị
trường khi phương thức sản xuất tư bản thay thế phương thức sản xuất phong kiến.
Trang trại được hình thành từ cơ sở của các hộ tiểu nông sau khi từ bỏ sản xuất tự
cung tự cấp khép kín, vươn lên sản xuất hàng hoá đáp ứng nhu cầu thị trường trong
điều kiện cạnh tranh.
Ngoài ra, qua thực tiễn cho thấy lĩnh vực hoạt động của trang trại không chỉ
bó hẹp trong sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp, mà còn mở rộng thêm một số hoạt
động kinh doanh dịch vụ hỗ trợ các yếu tố đầu vào, đầu ra và các hoạt động chế
biến nhằm tăng thu nhập.
Hiện nay, trong các tài liệu nghiên cứu khoa học trang trại được nhìn nhận
với nhiều quan điểm khác nhau, nhưng chúng đều có những điểm chung như sau:
Trong cuốn giáo trình Kinh tế nông nghiệp do Vũ Đình Thắng chủ biên, Nhà
xuất bản Đại học Kinh tế quốc dân đã đưa ra khái niệm về trang trại “là một hình
thức tổ chức sản xuất tập trung trong nông, lâm, thủy sản với mục đích chủ yếu là
sản xuất hàng hóa, có quy mô ruộng đất và các yếu tố sản xuất đủ lớn, có trình độ
kỹ thuật cao, tổ chức và quản lý hiện đại” [17].

Thực tế hiện nay hai khái niệm “trang trại” và “kinh tế trang trại” nhiều
trường hợp được sử dụng như những khái niệm đồng nhất, nhưng thực chất không
phải vậy. Kinh tế trang trại là tổng thể các yếu tố vật chất của sản xuất và các quan

6


hệ kinh tế nảy sinh trong quá trình tồn tại và hoạt động của trang trại, còn trang trại
là nơi kết hợp các yếu tố vật chất của sản xuất và là chủ thể của các quan hệ kinh tế
đó [15].
Theo Lê Trọng: "Kinh tế trang trại là một hình thức tổ chức kinh tế cơ sở
của nền sản xuất xã hội, dựa trên cơ sở hợp tác và phân công lao động xã hội, bao
gồm một số người lao động nhất định, được chủ trang trại tổ chức trang bị những tư
liệu sản xuất nhất định để tiến hành hoạt động kinh doanh phù hợp với yêu cầu của
nền kinh tế thị trường và được Nhà nước bảo hộ" [19].
Nghị quyết 03/2000/NQ-CP, ngày 02/02/2000 của Chính phủ ban hành đã
nêu rõ: “Kinh tế trang trại là hình thức tổ chức sản xuất hàng hóa trong nông
nghiệp, nông thôn, chủ yếu dựa vào hộ gia đình, nhằm mở rộng quy mô và nâng cao
hiệu quả sản xuất trong lĩnh vực trồng trọt, chăn nuôi, nuôi trồng thuỷ sản, trồng
rừng, gắn sản xuất với chế biến và tiêu thụ nông, lâm, thuỷ sản”[10].
Có thể hiểu như sau: Kinh tế trang trại là loại hình kinh tế sản xuất hàng hóa
trong nông nghiệp, phát triển chủ yếu trên cơ sở kinh tế hộ nhưng ở quy mô lớn
hơn, được đầu tư nhiều hơn về vốn và kỹ thuật, có thể thuê mướn nhân công để sản
xuất ra một hoặc vài loại sản phẩm hàng hóa từ nông nghiệp với khối lượng lớn cho
thị trường.
1.1.2. Đặc trưng của trang trại
Căn cứ vào các quy định tại Nghị quyết số 03/2000/NQ-CP ngày 02/02/2000
của Chính phủ về kinh tế trang trại và các văn bản hướng dẫn thi hành, cũng như
thực trạng hình thành và phát triển của trang trại thời gian qua, có thể thấy trang trại
ở Việt Nam có một số đặc trựng cơ bản sau:

quy mô nào đó.
Đất đai là tư liệu sản xuất không thể thay thế được trong nông nghiệp. Không
có đất đai thì không có sản xuất nông nghiêp. Tuy nhiên phải có tích tụ tập trung
ruộng đất đến một mức độ nào đó thì mới có sản xuất hàng hóa. Phải đạt tới một
quy mô tối thiểu nào đó thì mới có thể bố trí cơ cấu cây trồng hợp lý, đạt hiệu quả
cao hơn trong sản xuất kinh doanh. Đặc điểm này được quy định bởi chính đặc
điểm về mục đích sản xuất của trang trại. Tuy nhiên trong điều kiện khí hậu bình
thường, năng lực sản xuất của đất đai phụ thuộc vào trình độ thâm canh, vào tiến bộ

8


khoa học kỷ thuật được áp dụng trong nông nghiệp. Vì vậy điều kiện về quy mô
kinh doanh đất đai để hình thành trang trại cũng có thể thay đổi theo thời gian. Sự
tập trung về tài sản tiền vốn cũng là điều tối quan trọng đối với quá trình hình thành
và phát triển của các trang trại. Sản xuất kinh doanh hàng hóa đòi hỏi phải có lượng
vốn ban đầu nhất định để đầu tư các khoản chi phí đầu vào. Do đó, ở các trang trại
sản xuất hàng hoá chỉ có thể được thực hiện khi ruộng đất, tiền vốn, tư liệu sản
xuất,... được tập trung tới quy mô đủ lớn.
- Tư liệu sản xuất thuộc quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng của một người
chủ độc lập.
Người chủ độc lập ở đây là người hoàn toàn có quyền tự chủ trong hoạt động
sản xuất kinh doanh. Người chủ trang trại là người nắm giữ một phần hoặc toàn
phần về quyền sở hữu tài sản nếu như nắm quyền sử dụng tài sản, thì tài sản này có
thể được hình thành dưới hình thức vốn góp hoặc đi thuê tài sản tài chính, như vậy
xét dưới góc độ là tài sản của trang trại thì tài sản dù được hình thành bằng cách nào
nó vẫn thuộc quyền sử dụng của trang trại, có thể tạo ra lợi ích về kinh tế trong
tương lai. Đứng trên khía cạnh của quan hệ sản xuất, người chủ trang trại là người
có quyền định đoạt sản xuất, người chủ trang trại là người có quyền định đoạt sản
phẩm do trang trại sản xuất ra.

cung cách tổ chức quản lý sản xuất của họ mà các chủ hộ tự cấp tự túc không có
được.
Như vậy, mặc dù cũng dựa trên cơ sở hộ gia đình, nhưng trang trại có sự
khác biệt rất lớn so với hộ gia đình thể hiện ở mục đích, quy mô và trình độ sản
xuất. Trang trại đã và đang ngày càng thể hiện rõ tính chất của loại hình doanh
nghiệp kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp nông thôn ở nước ta.
1.1.3. Phân loại trang trại
- Phân loại theo lĩnh vực sản xuất:
Theo Thông tư số 27/2011/TT-BNNPTNT ngày 13/4/2011 của Bộ Nông
nghiệp và Phát triển nông thôn thì trang trại được phân loại theo lĩnh vực sản xuất
như sau: [2] Trang trại trồng trọt; trang trại chăn nuôi; trang trại lâm nghiệp; trang
trại nuôi trồng thuỷ sản; trang trại tổng hợp.
Trang trại chuyên ngành (trồng trọt, chăn nuôi, lâm nghiệp, nuôi trồng thủy
sản) là trang trại có tỷ trọng giá trị sản lượng nông sản hàng hóa của ngành chiếm
trên 50% cơ cấu giá trị sản lượng hàng hóa của trang trại trong năm. Trường hợp
10


không có ngành nào chiếm trên 50% cơ cấu giá trị sản lượng hàng hóa thì được gọi
là trang trại tổng hợp.
- Phân loại theo hình thức quản lý gồm có:
+ Trang trại gia đình: Là loại trang trại độc lập tự sản xuất kinh doanh. Mỗi
gia đình có tư cách pháp nhân do một người trong gia đình làm chủ điều hành.
+ Trang trại liên doanh: Do vài trang trại hợp nhất để tăng nguồn lực tạo sức
cạnh tranh và sự ưu đãi của nhà nước.
+ Trang trại hợp doanh kiểu cổ phần: Trang trại loại này được tổ chức theo
nguyên tắc công ty cổ phần.
+ Trang trại ủy thác: Trang trại mà người chủ ủy quyền cho người nhà hoặc
bạn bè quản lý điều hành sản xuất.
- Phân loại theo nguồn thu nhập của các trang trại gồm có:

3. Đối với cơ sở sản xuất lâm nghiệp phải có diện tích tối thiểu 31 ha và giá
trị sản lượng hàng hóa bình quân đạt 500 triệu đồng/năm trở lên.
1.1.5. Ý nghĩa của việc phát triển kinh tế trang trại
Kinh tế trang trại phát triển không chỉ ngày càng mang lại cuộc sống ấm no,
đầy đủ về mặt vật chất và tinh thần cho từng gia đình mà có ý nghĩa lớn lao đối với
sự phát triển nông nghiệp, nông thôn, thể hiện ở các mặt sau:
- Ý nghĩa về mặt kinh tế: Kinh tế trang trại đã tạo bước chuyển biến cơ bản
về giá trị sản phẩm hàng hoá, thu nhập của trang trại vượt trội hơn hẳn so với kinh
tế hộ, hình thành nên những vùng sản xuất hàng hoá lớn tập trung, thúc đẩy quá
trình chuyển đổi cơ cấu kinh tế nông nghiệp, nông thôn, chuyển đổi các loại giống
cây trồng, vật nuôi có giá trị hàng hoá cao. Khắc phục dần tình trạng phân tán, tạo
nên những vùng chuyên canh trong sản xuất và tiêu thụ mặt hàng nông sản, tiến tới
xây dựng nên những vùng, miền nông thôn mới văn minh, hiện đại.
Mặt khác phát triển kinh tế trang trại đã góp phần phát triển công nghiệp,
tiểu thủ công nghiệp mà đặc biệt là công nghiệp chế biến và dịch vụ sản xuất nông
nghiệp ở nông thôn. Thực tế cho thấy việc phát triển kinh tế trang trại bao giờ cũng
đi liền với việc khai thác và sử dụng một cách đầy đủ và hiệu quả hơn so với kinh tế
hộ về các nguồn lực trong nông nghiệp nông thôn.
- Ý nghĩa về mặt xã hội: Thu hút được một lực lượng lao động dư thừa ở
nông thôn tham gia vào sản xuất, chăn nuôi, góp phần quan trọng làm tăng số hộ

12


giàu ở nông thôn, giải quyết việc làm tăng thu nhập, giảm sức ép di cư tự do từ
nông thôn ra thành thị. Ngày nay, trong xu hướng chung của cả nước, cơ cấu của
nền kinh tế nước ta chuyển dịch theo hướng tăng tỷ trọng ngành công nghiệp và
dịch vụ đã tác động lớn đến khoảng cách chênh lệch thu nhập của đại bộ phận dân
cư, thu nhập của người dân đô thị cao hơn so với khu vực nông thôn. Do vậy, một
bộ phận lao động thất nghiệp ở nông dân đã đi đến các khu đô thị để tìm việc làm,

chất, dịch vụ và sự biến đổi tích cực về cơ cấu kinh tế, tạo ra một cơ cấu kinh tế hợp
lý, có khả năng khai thác nguồn lực trong nước và ngoài nước.
- Sự tác động của tăng trưởng kinh tế làm thay đổi cơ cấu xã hội, cải thiện đời
sống dân cư.
- Sự phát triển là quy luật tiến hoá, song nó chịu tác động của nhiều nhân tố,
trong đó nhân tố nội lực của nền kinh tế có ý nghĩa quyết định, còn nhân tố bên
ngoài có vai trò quan trọng. Như vậy, phát triển trang trại chính là sự tăng lên về số
lượng, quy mô, giá trị hàng hóa và dịch vụ của loại hình sản xuất được gọi là trang
trại trong những khoảng thời gian và không gian nhất định.
1.2.1.2. Phát triển kinh tế trang trại
Phát triển kinh tế trang trại là hình thức phát triển nông nghiệp hàng hoá. Phát
triển kinh tế trang trại không chỉ tăng về số lượng mà còn tăng cả về chất lượng các
trang trại, bảo đảm sự phát triển kinh tế theo hướng chuyên môn hoá, ở đó diễn ra sự
phân công lao động mạnh mẽ, mang lại hiệu quả kinh tế cao, cũng như bảo đảm việc
khai thác và sử dụng nguồn tài nguyên một cách hợp lý và có hiệu quả [1].
Phát triển kinh tế trang trại là việc gia tăng mức độ đóng góp về giá trị sản
lượng và sản lượng hàng hoá nông sản của các trang trại cho nền kinh tế, đồng thời
phát huy vai trò tiên phong của nó trong việc thúc đẩy tăng trưởng, giải quyết việc
làm ở khu vực nông nghiệp, nông thôn theo hướng hiện đại gắn với yêu cầu bền
vững [13].
Như vậy có thể hiểu phát triển kinh tế trang trại là quá trình tăng cường các
yếu tố vật chất của trang trại cả về mặt số lượng và chất lượng, đồng thời là quá trình
giải quyết hài hòa hơn các mối quan hệ kinh tế trong quá trình hoạt động sản xuất
kinh doanh của trang trại. Phát triển kinh tế trang trại phải được đặt trong mối quan
hệ hài hòa với yếu tố xã hội và bảo vệ môi trường là cơ sở cho sự phát triển bền
vững của trang trại.

14