BỘ KẾ HOẠCH VÀ ĐẦU TƯ

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

VIỆN NGHIÊN CỨU QUẢN LÝ KINH TẾ TRUNG ƯƠNG

NGUYỄN THỊ THU THỦY

QUẢN LÝ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG
CÁC KHU CÔNG NGHIỆP TẠI THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG

LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ

Hà Nội - Năm 2018


BỘ KẾ HOẠCH VÀ ĐẦU TƯ

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

VIỆN NGHIÊN CỨU QUẢN LÝ KINH TẾ TRUNG ƯƠNG

NGUYỄN THỊ THU THỦY

QUẢN LÝ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG
CÁC KHU CÔNG NGHIỆP TẠI THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG

Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
Mã số: 9. 34. 04. 10

LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ

Tác giả cũng xin trân trọng cảm ơn: Sở Kế hoạch đầu tư Hải Phòng, Sở Tài
nguyên môi trường Hải Phòng, Sở Lao động thương binh xã hội Hải Phòng, Sở
Công thương Hải Phòng, Ban quản lý các khu kinh tế Hải Phòng, và các doanh
nghiệp trong các khu công nghiệp Hải Phòng đã tạo điều kiện thuận lợi cho tác
giả trong quá trình điều tra, thu thập số liệu để thực hiện các nội dung của luận án;
Xin cảm ơn gia đình và đồng nghiệp, Thư viện quốc gia Việt Nam, Thư viện
Viện quản lý kinh tế trung ương, Thư viện trường Đại học Hải Phòng đã giúp đỡ
tác giả trong quá trình thực hiện đề tài luận án của mình.
Hà Nội, ngày 9 tháng 9 năm 2018
Tác giả

Nguyễn Thị Thu Thủy


i

MỤC LỤC
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT................................................................................ iv
DANH MỤC CÁC BẢNG.................................................................................................... v
DANH MỤC CÁC HÌNH.................................................................................................... vi
PHẦN MỞ ĐẦU ..................................................................................................................... 1
1. Lý do nghiên cứu đề tài luận án ......................................................................... 1
2. Mục đích, ý nghĩa của việc nghiên cứu đề tài luận án...................................... 3
3. Kết cấu của luận án........................................................................................... 4
Chương 1. TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU VỀ QUẢN LÝ PHÁT TRIỂN
BỀN VỮNG CÁC KHU CÔNG NGHIỆP....................................................................... 5
1.1. Tổng quan các công trình nghiên cứu đã công bố liên quan đến quản lý
phát triển bền vững các khu công nghiệp ............................................................ 5
1.1.1. Tổng quan các công trình nghiên cứu đã công bố ở nước ngoài ......................5
1.1.2. Tổng quan các công trình nghiên cứu đã công bố trong nước ........................11

công nghiệp tại Thành phố Hải Phòng .............................................................. 73
3.2.1. Thực trạng xây dựng chiến lược, hoạch định chính sách quản lý nhà nước nhằm
mục tiêu phát triển bền vững các Khu công nghiệp Hải Phòng .................................73
3.2.2. Thực trạng ban hành khung khổ pháp lý nhằm hướng tới mục tiêu phát triển
bền vững các khu công nghiệp trên địa bàn thành phố Hải Phòng ...........................80
3.2.3. Thực trạng tổ chức thực hiện chiến lược, quy hoạch, kế hoạch và chính sách
quản lý nhà nước đối với các khu công nghiệp Hải Phòng ........................................84
3.2.4. Thực trạng kiểm tra, thanh tra, giám sát các hoạt động của các khu công nghiệp
trên địa bàn thành phố Hải Phòng ..............................................................................116
3.3. Đánh giá chung thực trạng quản lý nhà nước về phát triển bền vững các
khu công nghiệp tại Thành phố Hải Phòng .................................................... 118
3.3.1. Thành tựu đạt được............................................................................................118
3.3.2. Hạn chế còn tồn tại và nguyên nhân của hạn chế ..........................................120
Chương 4. ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ
PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG CÁC KHU CÔNG NGHIỆP TẠI THÀNH PHỐ HẢI
PHÒNG................................................................................................................................. 130


iii

4.1. Bối cảnh trong nước và quốc tế tác động đến quản lý nhà nước đối với vấn
đề phát triển bền vững các khu công nghiệp trên địa bàn Hải Phòng ........... 130
4.1.1. Bối cảnh quốc tế ..................................................................................................130
4.1.2. Bối cảnh trong nước ...........................................................................................130
4.2. Định hướng nâng cao hiệu quả công tác quản lý nhà nước đối với vấn đề phát
triển bền vững các khu công nghiệp trên địa bàn thành phố Hải Phòng .......... 134
4.3. Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác quản lý nhà nước đối với
vấn đề phát triển bền vững các khu công nghiệp tại thành phố Hải Phòng ...... 136

4.3.1. Hoàn thiện quy hoạch các khu công nghiệp tại thành phố Hải Phòng.........136


CN

Công nghiệp

CNH - HĐH

Công nghiệp hóa - Hiện đại hóa

CTCP

Công ty cổ phần

DDI

Đầu tư trong nước

DN

Doanh nghiệp

DNNN

Doanh nghiệp nhà nước

ĐVT

Đơn vị tính

FDI


KT - XH

Kinh tế - xã hội

NN

Nhà nước

PTBV

Phát triển bền vững

QLNN

Quản lý Nhà nước

SXKD

Sản xuất kinh doanh

TP

Thành phố

TP HCM

Thành phố Hồ Chí Minh

UBND

Biểu đồ 3. 11. Đánh giá về điều kiện nhà trọ của công nhân tại các KCN HP. 112


vi

DANH MỤC CÁC HÌNH
Hình 1. 1. Quy trình nghiên cứu, giải quyết các vấn đề của luận án ................... 30
Hình 2. 1. Các yếu tố ảnh hưởng tới quản lý PTBV khu công nghiệp ................ 42
Hình 3. 1. Mô hình tổ chức quản lý Nhà nước về KCN, KCX ở Việt Nam ........ 88

Hình 3. 2. Sơ đồ tổ chức Ban quản lý các KKT Hải Phòng................................. 90


1

PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do nghiên cứu đề tài luận án
Phát triển bền vững với “ba trụ cột” là phát triển kinh tế, giải quyết các vấn
đề xã hội và bảo vệ môi trường là một quá trình toàn diện, bao gồm những biến
đổi về kinh tế, cũng như những biến đổi về xã hội, về văn hoá và giáo dục, khoa
học và công nghệ, về môi trường và sự phát triển của con người. PTBV là nhu cầu
tất yếu và đang là thách thức cho mọi quốc gia, nhất là trong điều kiện toàn cầu
hoá, hội nhập kinh tế quốc tế. Việc lựa chọn con đường, biện pháp và thể chế,
chính sách bảo đảm PTBV luôn là mối quan tâm hàng đầu của mọi nước trong quá
trình phát triển. Đối với VN, để thực hiện mục tiêu PTBV đất nước và thực hiện
cam kết quốc tế, ở cấp quốc gia, Chính phủ VN đã ban hành "Định hướng chiến
lược phát triển bền vững ở Việt Nam" (Chương trình nghị sự 21 của Việt Nam).
Theo đó, định hướng chiến lược PTBV ở Việt Nam là một chiến lược khung, bao
gồm những định hướng lớn làm cơ sở pháp lý để các Bộ, ngành, địa phương, các
tổ chức và cá nhân có liên quan triển khai thực hiện, đồng thời thể hiện sự cam kết

kinh tế thành phố theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Tuy nhiên, bên cạnh
những kết quả tích cực đạt được thì việc phát triển KCN tại Hải Phòng vẫn còn
nhiều bất cập, chưa đáp ứng yêu cầu phát triển như: Hạ tầng kỹ thuật - xã hội ngoài
hàng rào KCN còn chưa đáp ứng kịp yêu cầu phát triển; Các Công ty xây dựng và
kinh doanh cơ sở ha ̣ tầ ng KCN có năng lực vố n, khả năng xúc tiế n đầ u tư, chăm
sóc doanh nghiêp̣ thứ cấ p không đồ ng đề u. Mô ̣t số KCN châ ̣m phát triể n; Hoa ̣t
đô ̣ng sản xuấ t - kinh doanh của đa số doanh nghiêp̣ FDI trong KCN bi ̣ảnh hưởng
và tác đô ̣ng nhiề u của nề n kinh tế quố c gia và của công ty me ̣, chủ đầ u tư dự án;
Lao đô ̣ng chưa qua đào ta ̣o còn chiế m tỷ lê ̣ cao, thu nhâ ̣p bình quân ở các KCN
còn thấ p và chênh lê ̣ch lớn; Việc đầu tư xây dựng và phát triển KCN chủ yếu chú
trọng về thu hút đầu tư, công tác bảo vệ môi trường chưa được quan tâm đúng
mức, một số KCN đi vào hoạt động, được lấp đầy nhưng đến nay vẫn chưa có hệ
thống xử lý nước thải tập trung, có KCN được ngân sách thành phố đầu tư xây
dựng hạ tầng tương đối đồng bộ, có hệ thống xử lý nước thải nhưng không có kinh


3

phí vận hành do không thỏa thuận được giá dịch vụ với các DN trong KCN; Việc
xây dựng nhà ở và cung cấp dịch vụ sinh hoạt cho công nhân làm việc còn kém;
Bên cạnh đó, từ góc độ Quản lý nhà nước thì việc phát triển các KCN tại Hải
Phòng cũng còn nhiều vấn đề bất cập như: Cơ chế , chính sách quản lý đấ t đai, đề n
bù, hỗ trơ ̣ người dân dành đấ t cho KCN, xây dựng khu tái đinh
̣ cư chưa đươ ̣c điề u
chỉnh phù hơ ̣p với điề u kiêṇ thực tiễn; Chưa xây dựng được quy hoạch phát triển
hệ thống các CCN trên địa bàn thành phố để làm cơ sở cho việc lập kế hoạch và
lộ trình đầu tư xây dựng và phát triển CCN; Viê ̣c phân cấ p, ủy quyề n cho Ban
Quản lý trong mô ̣t số liñ h vực chưa thực hiê ̣n đầ y đủ, chưa thố ng nhấ t trong cả
nước; Viê ̣c châ ̣m ban hành phố i hơ ̣p trong công tác giữa các cơ quan chức năng,
UBND quâ ̣n, huyê ̣n với Ban Quản lý KKT ảnh hưởng đế n giải quyế t khó khăn,

khu công nghiệp tại thành phố Hải Phòng giai đoạn 2012 – 2016
- Phân tích ảnh hưởng của các yếu tố tới vấn đề quản lý nhà nước về phát
triển bền vững các khu công nghiệp tại thành phố Hải Phòng
- Đánh giá những thành tựu và hạn chế còn tồn tại cũng như nguyên nhân
của hạn chế trong việc quản lý PTBV các KCN tại Hải Phòng thời gian qua.
- Trên cơ sở hạn chế, bất cập và dựa trên bối cảnh, phương hướng, quan điểm,
định hướng về quản lý phát triển bền vững các KCN tại Hải Phòng, tác giả đề xuất
một số giải pháp hoàn thiện quản lý nhà nước đối với vấn đề phát triển bền vững
các KCN tại thành phố Hải Phòng đến năm 2025 tầm nhìn đến năm 2030.
- Đề xuất kiến nghị đối với Quốc hội, Chính phủ, các bộ ngành trung ương
và thành phố Hải Phòng nhằm hoàn thiện quản lý nhà nước đối với vấn đề phát
triển bền vững các KCN tại HP đến năm 2025 tầm nhìn đến năm 2030.
3. Kết cấu của luận án
Ngoài phần mở đầu, kết luận, TLTK, phụ lục, luận án được kết cấu gồm 4 chương:

Chương 1: Tổng quan các nghiên cứu về Quản lý phát triển bền vững các
khu công nghiệp
Chương 2: Cơ sở lý luận và thực tiễn về Quản lý phát triển bền vững các
khu công nghiệp
Chương 3: Thực trạng quản lý phát triển bền vững các khu công nghiệp tại
thành phố Hải Phòng
Chương 4. Định hướng và giải pháp hoàn thiện quản lý phát triển bền vững
các khu công nghiệp tại thành phố Hải Phòng.


Luận án đủ ở file: Luận án full