LỜI CAM ĐOAN
Tôi cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi.
Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được
ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác.
Tác giả luận văn

Nguyễn Phan Thu Thủy


MỤC LỤC
MỞ ĐẦU

1

1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI

1

2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU

2

3. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU

2

4. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

3

5. BỐ CỤC CỦA LUẬN VĂN


10

1.2.2. Vai trò của tổ chức công tác kế toán trong doanh nghiệp

11

1.2.3. Nguyên tắc tổ chức công tác kế toán trong doanh nghiệp

12

1.3. NỘI DUNG CỦA TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN TRONG DOANH
NGHIỆP

14

1.3.1. Đặc điểm các mô hình tổ chức công tác kế toán

14

1.3.2. Nội dung cơ bản của tổ chức công tác kế toán

18

1.3.3. Tổ chức kiểm tra kế toán

28

1.4. TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN TRONG ĐIỀU KIỆN TIN HỌC HÓA



2.1. TỔNG QUAN VỀ TỔNG CÔNG TY CỔ PHẦN Y TẾ DANAMECO

37

2.1.1. Quá trình hình thành và phát triển

37

2.1.2. Chức năng và nhiệm vụ của Tổng công ty

39

2.1.3. Đặc điểm tổ chức hoạt động sản xuất kinh doanh tại Tổng công ty

40

2.1.4. Đặc điểm tổ chức bộ máy quản lý tại Tổng công ty

42

2.2. TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẠI TỔNG CÔNG TY

46

2.2.1. Đặc điểm chung về tổ chức công tác kế toán tại Tổng công ty

46

2.2.2. Thực trạng tổ chức công tác kế toán tại Tổng công ty


78

3.1. CĂN CỨ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ
TOÁN TẠI TỔNG CÔNG TY CỔ PHẦN Y TẾ DANAMECO

78

3.1.1. Sự cần thiết phải hoàn thiện tổ chức công tác kế toán tại Danameco

78

3.1.2. Mục tiêu kinh doanh của Tổng công ty cổ phần y tế Danameco

78

3.1.3. Nguyên tắc hoàn thiện tổ chức công tác kế toán tại Tổng công ty

79

3.2. MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẠI
TỔNG CÔNG TY

80


iii

3.2.1. Hoàn thiện tổ chức công tác kế toán tài chính


CDCD:
ERP:
GAAP:
GTGT:
GSP:
KCS:
KTTC:
KTQT:
SXKD:
TK:
TSCĐ:
VTYT:

Bông băng gạc
Báo cáo tài chính
Công cụ dụng cụ
Hệ thống hoạch định nguồn lực doanh nghiệp
Nguyên tắc kế toán chung được thừa nhận
Giá trị gia tăng
Thực hành tốt bảo quản thuốc
Kiểm tra chất lượng sản phẩm
Kế toán tài chính
Kế toán quản trị
Sản xuất kinh doanh
Tài khoản
Tài sản cố định
Vật tư y tế


DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU

63
65

3.1
3.2.
3.3.
3.4.

công ty
Báo cáo dự báo vật tư theo kế hoạch sản xuất, kinh doanh
Bảng dự tính giá thành sản phẩm
Báo cáo tiến độ sản sản xuất theo đơn đặt hàng
Báo cáo tình hình công nợ theo thời hạn nợ và khách

69
92
93
94

hàng

95


vi

DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ
Số hiệu

TÊN HÌNH VẼ


2.3.

Sơ đồ tổ chức bộ máy quản lý

43

2.4.
2.5.
2.6.

Sơ đồ tổ chức kế toán tại Văn phòng Tổng công ty
Sơ đồ tổ chức kế toán tại bộ phận Xí nghiệp
Sơ đồ tổ chức kế toán tại các chi nhánh

47
49
50

2.7.

Sơ đồ chứng từ ghi sổ cải biên trên máy vi tính

62

3.1.

Sơ đồ hoàn thiện luân chuyển chứng từ ở Văn phòng
Sơ đồ kết hợp công việc của kế toán quản trị và kế toán
tài chính

Nhận thức đúng đắn tầm quan trọng của kế toán, Tổng công ty cổ phần
y tế DANAMECO rất coi trọng việc tổ chức công tác kế toán, là công ty đại
chúng niêm yết trên sàn chứng khoán năm 2010, có quy mô lớn hoạt động
trên nhiều địa bàn và lĩnh vực. Công tác kế toán của Tổng công ty trong thời
gian qua đã có nhiều cải cách nhưng những áp lực về thị trường, sự thay đổi
về cơ cấu quản lý đã đòi hỏi tổ chức công tác kế toán phải không ngừng được
hoàn thiện. Để tổ chức công tác kế toán có thể hoàn thiện và phát huy một
cách tốt nhất các chức năng, nhiệm vụ của mình thì cần phải xây dựng một hệ
thống kế toán hoàn chỉnh, thông suốt trong quá trình vận hành từ việc tự chủ


2

về mọi mặt trong hoạt động sản xuất kinh doanh, đầu tư, sử dụng vốn, tổ chức
sản xuất cho đến tiêu thụ, phải biết tận dụng năng lực, cơ hội để lựa chọn cho
mình một hướng đi đúng đắn. Việc hoàn thiện tổ chức công tác kế toán là
công việc thật sự cần thiết và có ý nghĩa quan trọng.
Từ những đặc điểm như vậy và để kế toán thực sự là công cụ quan
trọng và hữu hiệu trong việc cung cấp thông tin cho công tác quản lý và kinh
doanh tại đơn vị tác giả đã chọn đề tài:“Hoàn thiện tổ chức công tác kế toán
tại Tổng công ty cổ phần y tế DANAMECO” làm luận văn tốt nghiệp.
Với mong muốn có được cái nhìn toàn diện và sâu sắc về tổ chức công
tác kế toán tại Tổng công ty cổ phần y tế DANAMECO, thực trạng tổ chức
công tác kế toán thông qua các phần hành kế toán. Qua đó, tác giả đưa ra một
số giải pháp nhằm hoàn thiện tổ chức công tác kế toán tại Tổng công ty.
2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
Thứ nhất, khái quát hóa những vấn đề lý luận cơ bản về tổ chức công tác
kế toán trong doanh nghiệp.
Thứ hai, tìm hiểu và phân tích thực trạng tổ chức công tác kế toán tại
Tổng công ty cổ phần y tế DANAMECO. Qua đó, đề xuất ra những giải pháp

5. BỐ CỤC CỦA LUẬN VĂN
Ngoài phần mở đầu và kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, danh
mục biểu mẫu, nội dung luận văn gồm 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận về tổ chức công tác kế toán trong doanh nghiệp.
Chương 2: Thực trạng tổ chức công tác kế toán tại Tổng công ty cổ phần
y tế DANAMECO.
Chương 3: Một số giải pháp hoàn thiện tổ chức công tác kế toán tại Tổng công
ty cổ phần y tế DANAMECO.
6. TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU
Trong nhiều năm qua, việc nghiên cứu tổ chức công tác kế toán được
nhiều tổ chức, cá nhân nghiên cứu với nhiều khía cạnh và phương pháp khác


4

nhau. Một số tổ chức, cá nhân viết tổ chức công tác kế toán theo mô hình
công ty cổ phần hoặc theo mô hình công ty mẹ - con ty con, một số tổ chức cá
nhân khác viết tổ chức công tác kế toán theo từng lĩnh vực hay các ngành
kinh tế. Điển hình là các công trình nghiên cứu sau:
Trong đề tài nghiên cứu “Hoàn thiện tổ chức kế toán tại Công ty cổ
phần Tập đoàn Hòa Phát” tác giả Lý Thị Ngạn, chuyên ngành kế toán, thạc sĩ
trường Đại học kinh tế Quốc Dân năm 2008.
Tập đoàn Hòa Phát là một trong những tập đoàn tư nhân lớn nhất Việt
Nam. Khởi đầu từ một công ty chuyên buôn bán các loại máy xây dựng từ
tháng 8/1992, Hòa Phát lần lượt mở rộng sang các lĩnh vực Nội thất (1995),
Ống thép (1996), Thép (2000), Điện lạnh (2001), Bất động sản (2001). Năm
2007, Hòa Phát tái cấu trúc theo mô hình Tập đoàn, trong đó Công ty Cổ phần
Tập đoàn Hòa Phát giữ vai trò là công ty mẹ cùng các công ty thành viên và
công ty liên kết.
Trong đề tài này tác giả đã đi sâu vào mục đích nghiên cứu một cách có

chính sách về kế toán liên quan đến hệ thống tài khoản kế toán, phương pháp
lập Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh hợp nhất.
Hoàn thiện tổ chức hình thức sổ kế toán: Công ty cần quy định thêm
những sổ kế toán để phục vụ cho quá trình hợp nhất báo cáo tài chính.
Hoàn thiện tổ chức hệ thống tài khoản kế toán: Căn cứ vào hệ thống tài
khoản kế toán đã ban hành để lựa chọn, bổ sung, chi tiết hoá các tài khoản
phục vụ cho kế toán tài chính và kế toán quản trị.
Trong đề tài luận án “Tổ chức công tác kế toán ở các tập đoàn kinh tế
Việt Nam theo mô hình công ty mẹ - công ty con” của TS. NGUYỄN TUẤN
ANH (2012)
Luận án đã giải quyết được một số nội dung sau:
Kinh nghiệm về tổ chức công tác kế toán trong các tập đoàn kinh tế theo


6

mô hình công ty mẹ - công ty con ở một số nước trên thế giới như: Mỹ, Cộng
hoà Pháp và Nhật Bản để từ đó rút ra bài học kinh nghiệm cho Việt Nam.
Những ưu điểm và hạn chế về thực trạng tổ chức công tác kế toán ở các
tập đoàn kinh tế Việt Nam: Là cơ sở để đưa ra những định hướng hoàn thiện
hệ thống pháp lý về kế toán cũng như công tác kế toán ở các tập đoàn kinh tế
Việt Nam.
Hoàn thiện hệ thống pháp lý hiện hành về kế toán: Cần sửa đổi và ban
hành các chính sách về kế toán liên quan đến hệ thống tài khoản kế toán,
phương pháp lập Báo cáo lưu chuyển tiền tệ hợp nhất.
Hoàn thiện tổ chức bộ máy kế toán: Không có một bộ máy kế toán được
thiết lập cho cả một tập đoàn kinh tế nhưng đòi hỏi phải tổ chức bộ phận kế
toán chuyên trách thực hiện công việc lập báo cáo tài chính hợp nhất. Việc tổ
chức các bộ phận trong bộ máy kế toán của công ty mẹ cần tương ứng với quy
mô công tác kế toán và khối lượng công việc kế toán cần thực hiện.

cổ phần y tế DANAMECO”
Tác giả đi vào nghiên cứu cơ sở lý luận về tổ chức công tác kế toán và
thực tiễn về tổ chức công tác kế toán tại Tổng công ty cổ phần y tế
DANAMECO. Từ đó, vận dụng những lý luận đã nghiên cứu, đưa ra các giải
pháp nhằm hoàn thiện tổ chức công tác kế toán tại Tổng công ty.


8

CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN
TRONG DOANH NGHIỆP
1.1.

CÁC YÊU CẦU ĐỐI VỚI KẾ TOÁN TRONG DOANH NGHIỆP
1.1.1. Vai trò và nhiệm vụ của kế toán trong doanh nghiệp
a. Vai trò của kế toán
Theo Luật kế toán của Việt Nam, định nghĩa kế toán được trình bày ở

điều 4 (trích dẫn) như sau: “Kế toán là việc thu thập, xử lý, phân tích và cung
cấp thông tin kinh tế, tài chính dưới hình thức giá trị, hiện vật và thời gian lao
động”.[11]
Như vậy, vai trò quan trọng của kế toán trong công tác quản lý xuất
phát từ thực tế khách quan của hoạt động quản lý và chức năng của kế toán.
Đối với doanh nghiệp: Kế toán giúp doanh nghiệp theo dõi thường
xuyên tình hình hoạt động SXKD cũng như việc sản xuất sản phẩm, bán sản
phẩm, cung cấp nguyên vật liệu,… giúp theo dõi thị trường để sản xuất, tích
trữ hàng hoá nhằm kịp thời cung cấp cho thị trường theo nhu cầu và thị hiếu
của người tiêu thụ. Như vậy, nhờ kế toán mà người quản lý tính được hiệu quả
công việc mình làm, điều hành trôi chảy các hoạt động của đơn vị, nhờ đó tạo

định của pháp luật.
1.1.2. Các yêu cầu đối với kế toán

Yêu cầu trung thực: Các thông tin và số liệu kế toán phải được ghi chép
và báo cáo trên cơ sở các bằng chứng đầy đủ, khách quan và đúng với thực tế
về hiện trạng, bản chất nội dung và giá trị của nghiệp vụ kinh tế phát sinh.
Yêu cầu khách quan: Các thông tin và số liệu kế toán phải được ghi
chép và báo cáo đúng thực tế, không bị xuyên tạc, không bị bóp méo.
Yêu cầu đầy đủ: Mọi nghiệp vụ kinh tế, tài chính phát sinh liên quan
đến kỳ kế toán phải được ghi chép và báo cáo đầy đủ, không bỏ sót.


10

Yêu cầu kịp thời: Các thông tin và số liệu kế toán phải được ghi chép và
báo cáo kịp thời, đúng thời hạn quy định, không được chậm trễ.
Yêu cầu dễ hiểu: Các thông tin và số liệu kế toán trình bày trong báo
cáo tài chính phải rõ ràng, dể hiểu đối với người sử dụng. Người sử dụng ở
đây được hiểu là người có hiểu biết về kinh doanh, về kinh tế, tài chính, kế
toán ở mức trung bình. Thông tin về những vấn đề phức tạp trong báo cáo tài
chính phải được giải trình trong phần thuyết minh.
Yêu cầu có thể so sánh được: Các thông tin và số liệu kế toán giữa các
kỳ kế toán trong một doanh nghiệp và giữa các doanh nghiệp chỉ có thể so
sánh được khi tính toán và trình bày nhất quán. Trường hợp không nhất quán
thì phải trình bày trong phần thuyết minh để người sử dụng báo cáo tài chính
có thể so sánh thông tin giữa các kỳ kế toán, giữa các doanh nghiệp hoặc giữa
thông tin thực hiện với thông tin dự toán, kế hoạch.
Các yêu cầu trên đối với công tác kế toán là cần thiết khách quan bảo
đảm cho kế toán thực hiện được nhiệm vụ quy định theo Luật kế toán. Những
yêu cầu đó cũng phù hợp với thông lệ quốc tế.

còn ảnh hưởng đến việc đáp ứng các yêu cầu quản lý khác nhau của các đối
tượng có quyền lợi trực tiếp hoặc gián tiếp liên quan đến hoạt động của DN,
trong đó có cơ quan chức năng của Nhà nước.
Để tổ chức công tác kế toán trong một DN cần căn cứ vào quy mô hoạt
động, đặc điểm của ngành và lĩnh vực hoạt động, đặc điểm tổ chức sản xuất
và quản lý cũng như tính chất của quy trình sản xuất trong DN, đồng thời phải
căn cứ vào chính sách, chế độ Nhà nước ban hành. Tổ chức công tác kế toán
tốt sẽ tạo điều kiện để đảm bảo cung cấp thông tin kinh tế tài chính chính xác
và kịp thời phục vụ cho lãnh đạo và quản lý kinh tế tài chính, giúp cho DN
nâng cao được hiệu quả hoạt động kinh doanh, hiệu suất lao động kế toán.
Tổ chức công tác kế toán tốt sẽ giúp doanh nghiệp quản lý chặc chẽ tài
sản tiền vốn, ổn định về tình hình tài chính, ổn định trong việc thu hồi công
nợ tránh hiện tượng nợ nần dây dưa kéo dài và tình trạng chiếm dụng vốn lẫn


12

nhau. Mặc khác, sẽ thực hiện tốt chức năng thông tin và giám sát chặc chẽ về
toàn bộ tài sản của doanh nghiệp.
1.2.3. Nguyên tắc tổ chức công tác kế toán trong doanh nghiệp
Tổ chức công tác kế toán phải tuân thủ những nguyên tắc kế toán chung
được thừa nhận (GAAP), ngoài ra còn phải tuân thủ các nguyên tắc cụ thể đối
với công tác tổ chức kế toán.
a. Nguyên tắc thống nhất
Cơ cấu tổ chức kế toán phải là một bộ phận thống nhất về mặt quản lý
doanh nghiệp và có mối quan hệ mật thiết với các bộ phận khác.
Triển khai các nội dung của tổ chức kế toán phải thống nhất với các chế
độ kế toán hiện hành.
Các chỉ tiêu kế toán phải thống nhất với các chỉ tiêu kế hoạch để đảm
bảo sự so sánh đánh giá hoạt động sản xuất kinh doanh.

hoàn thiện cho phù hợp với trình độ phát triển khoa học kỹ thuật, khoa học
quản lý.
Để cung cấp thông tin đáp ứng nhu cầu quản lý, kế toán cần thực hiện
tốt các nhiệm vụ sau:
+ Thu thập, xử lý thông tin, xử lý số liệu kế toán theo đối tượng và nội
dung công việc kế toán theo quy định của chuẩn mực và chế độ kế toán.
+ Kiểm tra, giám sát các khoản thu, chi tài chính, các nghĩa vụ thu nộp
và thanh toán công nợ; kiểm tra việc việc quản lý và sử dụng tài sản và nguồn
hình thành tài sản; phát hiện và ngăn ngừa các hành vi, vi phạm pháp luật về
kế toán.
+ Phân tích thông tin, số liệu kế toán, tham mưu, đề xuất, các giải pháp
phục vụ yêu cầu quản trị và các quyết định kinh tế, tài chính của đơn vị.
+ Cung cấp thông tin, số liệu kế toán theo quy định của pháp luật.
Vì vậy, việc tổ chức công tác kế toán có khoa học và hợp lý sẽ giúp cho


14

việc cung cấp thông tin kế toán kịp thời, đầy đủ chính xác phục vụ cho lãnh
đạo và quản lý kinh doanh, thể hiện được hết chức năng của kế toán, phát huy
đầy đủ vai trò của hạch toán kế toán trong quản lý kinh tế tài chính ở đơn vị.
Qua đó, làm giảm bớt khối lượng công tác kế toán bị trùng lắp, kiểm soát tài
sản, tiết kiệm chi phí. Đồng thời, có ý nghĩa trong việc đánh giá tính hiệu quả
của sự vận hành bộ máy kế toán, tổ chức vận dụng các phương pháp của kế toán.
1.3. NỘI DUNG CỦA TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN TRONG
DOANH NGHIỆP
1.3.1. Đặc điểm các mô hình tổ chức công tác kế toán
a. Khái niệm mô hình tổ chức kế toán
Mô hình tổ chức kế toán có thể được hiểu là quan hệ về phân phối công
tác kế toán (phân công trách nhiệm trong xử lý thông tin kế toán giữa các cấp

Bộ phận
kế toán
…

...

Bộ phận
kế toán
…
…

Bộ phận
kế toán
…

Bộ phận
kế toán
tổng hợp

Các nhân viên kế toán ở các đơn vị phụ thuộc

Hình 1.1: Sơ đồ mô hình tổ chức kế toán tập trung
Ưu điểm: Công việc tổ chức bộ máy kế toán gọn nhẹ, đảm bảo sự lãnh
đạo thống nhất, tập trung đối với công tác kế toán trong doanh nghiệp, thuận
tiện cơ giới hóa công tác kế toán, cũng như kiểm tra công tác kế toán và thông
tin về các đơn vị phụ thuộc được cung cấp cho đơn vị cấp trên kịp thời.
Nhược điểm: Hạn chế chức năng giám sát và kiểm tra của kế toán tại
đơn vị tại các đơn vị cấp dưới.
Điều kiện áp dụng: Tổ chức bộ máy kế toán theo hình thức tập trung
được áp dụng đối với DN vừa và nhỏ, địa bàn hoạt động sản xuất-kinh doanh

Đơn vị 2

Bộ
phận kế
toán
…

Đơn vị 3

Bộ
phận kế
toán
…

Đơn vị 4

Bộ
phận kế
toán
…

……

Bộ
phận kế
toán
…

Bộ phận
kế toán

hình
đơn
kế kết
toánhợp hai mô hình trên và được áp dụng ở các DN, có hình thành
kiểm tra
Bộ phận
Bộ phận
phận
phậnBộ máy kếkế
vịtổng
cấp hợp
dưới với những
đặc điểm
và điềuBộ
kiện
khác Bộ
nhau.
toán
toánvừa
kế toán… kế toán… kế toán… kế toán..
Kế toán trưởng các đơn vị cấp cơ sở
Bộ phận Bộ phận
kế toán… kế toán…

Bộ phận Bộ phận
kế toán… kế toán..

Nhân viên kế toán ở các đơn
vị phụ thuộc không
tổ chức kế toán riêng


Bộ phận
kiểm tra
kế toán

Nhân viên kế toán ở các
đơn vị phụ thuộc không
tổ chức kế toán riêng

Hình 1.3: Sơ đồ mô hình kế toán vừa tập trung vừa phân tán
Ưu điểm: Tạo điều kiện cho kế toán gắn với hoạt động của đơn vị, kiểm
tra giám sát chặt chẽ các hoạt động một cách có hiệu quả.
Nhược điểm: Bộ máy kế toán cồng kềnh.
Điều kiện áp dụng: Tổ chức bộ máy kế toán theo mô hình vừa tập
trung, vừa phân tán được áp dụng đối với doanh nghiệp lớn, địa bàn hoạt
động vừa tập trung vừa phân tán, mức độ phân cấp quản lý tài chính không
đồng đều giữa các đơn vị.
Tóm lại: Ảnh hưởng đến mô hình tổ chức công tác kế toán bắt đầu từ
quy mô hình thức, để thực hiện đầy đủ chức năng của mình, bộ máy kế toán
của DN phải được tổ chức khoa học, hợp lý, chuyên môn hóa, đảm bảo sự lãnh


18

đạo tập trung, thống nhất và trực tiếp của kế toán trưởng, đồng thời cũng phải
phù hợp việc tổ chức SXKD cũng như trình độ quản lý của doanh nghiệp.
1.3.2. Nội dung cơ bản của tổ chức công tác kế toán
Thực chất của việc tổ chức công tác kế toán trong các doanh nghiệp sản
xuất là việc tổ chức thực hiện ghi chép, phân loại, tổng hợp các nghiệp vụ
kinh tế tài chính phát sinh theo những nội dung công tác kế toán bằng phương