Nội dung
PHẦN MỞ ĐẦU
I- Lí do chọn đề tài:
1. Những vấn đề chung
2. Đối tượng nghiên cứu
3. Nhiệm vụ nghiên cứu
4. Phương pháp nghiên cứu
Trang
1
4
5
5
PHẦN NỘI DUNG
I. Cơ sở lí luận
1. Nâng cao chất lượng đội ngũ
2. Người giáo viên và tập thể tổ chuyên môn
II. Cơ sở thực tiễn
1. Thực trạng nhận thức về vấn đề sinh hoạt chuyên môn tổ khối
2. Thực trạng nghiên cứu các văn bản của ngành và các văn bản liên quan
3. Thực trạng về chất lượng và hiệu quả SHCM ở trường tiểu học
4. Thực trạng về đội ngũ tổ khối trưởng
III. Đề xuất một số biện pháp xây dựng tổ khối CM và chất lượng SHCM
1. Nâng cao nhận thức cho giáo viên về sự cần thiết của SHCM của tổ khối
2. Nâng cao chất lượng đội ngũ tổ khối trưởng chuyên môn
3. Nâng cao chất lượng sinh hoạt của tổ khối
4. Nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên trong nhà trường.
5. Xây dựng mối quan hệ đoàn kết giữa các thành viên trong tổ khối
6. Tổ chức tiếp cận những vấn đề mới trong giáo dục và áp dụng vào thực tiễn
PHẦN KẾT LUẬN
PHẦN MỞ ĐẦU
I- LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
1- Những vấn đề chung:
Trong xu thế phát triển của thời kỳ Công nghiệp hoá - Hiện đại hoá đất nước và
nhất là trong giai đoạn hội nhập kinh tế quốc tế (WTO), toàn cầu hoá trên mọi phương
diện hiện nay. Đòi hỏi mỗi cá nhân, mỗi cấp, ngành cần phải tự vận động, không
ngừng đổi mới để đáp ứng đầy đủ yêu cầu của xã hội. Giáo dục Việt Nam cũng đang
từng bước đổi mới và hoàn thiện mình để theo kịp sự đổi mới của đất nước, sự phát
triển của cộng đồng thế giới. Đặc biệt đến đại hội Đảng toàn quốc lần thứ X Đảng ta đã
xác định “đổi mới Giáo dục phải đổi mới toàn diện từ giáo dục Mầm non đến giáo dục
Phổ thông và Đại học…”.Nội dung đầu tiên được Bộ GD&ĐT thực hiện, đó là: đổi
mới nội dung chương trình, sách giáo khoa và phương pháp dạy học theo hướng tích
cực từ Tiểu học đến Trung học Phổ thôn .v.v...Trong đó có dự án phát triển Giáo viên
tiểu học và Chuẩn nghề nghiệp đối với giáo viên tiểu học. Các chương trình này đã tạo
ra bước đột phá lớn cho hệ thống giáo dục Việt Nam nói chung và Giáo dục tiểu học
nói riêng. Kết hợp với sự quyết tâm đưa giáo dục Việt Nam thoát khỏi tình trạng trì trệ,
chạy theo thành tích bề nổi. Chính phủ và Bộ GD&ĐT đã chỉ đạo các cơ sở giáo dục,
các tỉnh, ngành thực hiện nghiêm túc phong trào “Hai không” (Nói không với tiêu cực
và bệnh thành tích trong giáo dục). Chúng ta có thể dễ dàng nhận thấy chất lượng giáo
dục của các bậc học đã chuyển biến tích cực, được xã hội công nhận và toàn dân ủng
hộ.
Đối với một trường tiểu học, có hoàn thành tốt nhiệm vụ năm học hay không ?
Phần lớn do quyết tâm của ban giám hiệu và tập thể sư phạm nhà trường. Với phong
trào thi đua hai tốt “dạy tốt, học tốt” và phương châm “tất cả tập trung cho chất lượng
dạy và học” thì hoạt động chuyên môn của trường tiểu học nói chung chiếm một vị trí
đặc biệt quan trọng . Nó phản ánh được thực chất của việc “trồng người” và hiệu quả
đào tạo của nhà trường .
2
3
hiện qua kết quả, thành tích của cả thầy và trò. Bên cạnh đó cũng còn số ít thầy cô giáo
chưa đáp ứng được đòi hỏi của đổi mới phương pháp dạy học theo chương trình và
sách giáo khoa mới. Hiệu quả chuyên môn vẫn còn một số hạn chế, chưa thoả mãn
được sự mong đợi. Chất lượng sinh hoạt chuyên môn của tổ khối chưa đáp ứng được
nhu cầu đổi mới, sinh hoạt chuyên môn còn mang nặng tính hình thức, thiếu sự đa
dạng về tổ chức và phong phú về nội dung. Chính vì vậy chưa khuyến khích và lôi
cuốn giáo viên vào hoạt động sinh hoạt chuyên môn của tổ khối ở nhà trường. Đứng
trước những đòi hỏi cấp bách của vấn đề này, tôi đã mạnh dạn đưa ra một số biện pháp
nhằm nâng cao chất lượng sinh hoạt chuyên môn của tổ khối ở trường Tiểu học xã Đăk
Ang, huyện Ngọc Hồi, tỉnh Kon Tum. Mong muốn góp một phần nhỏ bé vào công tác
xây dựng, phát triển các hoạt động chuyên môn của nhà trường nơi tôi đang công tác.
Tạo ra động lực mới, giúp đồng nghiệp hứng thú với hoạt động sinh hoạt chuyên môn,
phát huy hết khả năng sáng tạo của bản thân. Đồng thời tự thân cũng đúc rút được các
bài học kinh nghiệm tổ chức các buổi sinh hoạt chuyên môn linh hoạt và khoa học hơn.
2- Đối tượng nghiên cứu:
Các biện pháp nhằm nâng cao chất lượng sinh hoạt chuyên môn của tổ khối ở
trường Tiểu học.
3- Nhiệm vụ nghiên cứu:
3.1/ Nghiên cứu cơ sở lý luận của việc nâng cao chất lượng sinh hoạt chuyên môn của
tổ khối ở trường Tiểu học. Dựa trên những cơ sở khoa học đã được khẳng định của các
nhà nghiên cứu để tìm ra giải pháp tối ưu cho công tác chỉ đạo của nhà trường.
3.2/ Phân tích thực trạng công tác chỉ đạo nâng cao chất lượng sinh hoạt chuyên môn
của tổ khối ở trường Tiểu học xã Đăk Ang, huyện Ngọc Hồi, tỉnh Kon Tum. Tìm ra
những thành công cần phát huy và các tồn tại, hạn chế cần khắc phục.
3.3/ Đề xuất một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng sinh hoạt chuyên môn của tổ
khối ở trường Tiểu học xã Đăk Ang, huyện Ngọc Hồi, tỉnh Kon Tum. Đồng thời rút ra
các bài học kinh nghiệm trong công tác tổ chức sinh hoạt chuyên môn ở tổ khối chuyên
lượng đội ngũ giáo viên tiểu học, cần phải hiện đại hoá và chuẩn hoá đội ngũ này. Việc
5
chuẩn hoá đội ngũ giáo viên không chỉ là việc đào tạo và đào tạo lại đội ngũ cho đạt
chuẩn do Luật Giáo dục quy định mà còn là quá trình phấn đấu để khắc phục sự không
đồng đều của đội ngũ về mọi mặt, từ phẩm chất đạo đức tới trình độ kiến thức văn
hoá, kỹ năng sư phạm. Như vậy trình độ đào tạo mới là yếu tố đầu tiên bước vào nghề
dạy học. Đối với mỗi giáo viên đứng trên bục giảng cần phải phấn đấu tự học, tự bồi
dưỡng thường xuyên để cập nhật kiến thức và trình độ văn hoá chung, cần rèn luyện
không ngừng để nâng cao năng lực sư phạm. Bộ Giáo dục và Đào tạo đã đưa ra Chuẩn
nghề nghiệp giáo viên tiểu học, coi đó là tiêu chí mà mỗi giáo viên cần vận dụng để
xem xét bản thân và xác dịnh con đường phấn đấu, rèn luyện. Chuẩn nghề nghiệp giáo
viên tiểu học là những yêu cầu về phẩm chất và năng lực nghề nghiệp đối với người
giáo viên tiểu học trong giai đoạn công cuộc đổi mới chương trình giáo dục phổ thông
nói chung và giáo dục tiểu học nói riêng. Chuẩn nghề nghiệp thể hiện ở ba lĩnh vực:
Tư tưởng chính trị; Kiến thức; Kỹ năng sư phạm. Mỗi lĩnh vực có các nội dung cốt lõi,
nội dung cốt lõi của mỗi lĩnh vực được cụ thể hoá thành các yêu cầu cần đạt đối với
từng cấp độ khác nhau.
Vì vậy, việc xây dựng và phát triển đội ngũ, trọng tâm là việc bồi dưỡng, nâng
cao chất lượng đội ngũ là một vấn đề vừa đáp ứng yêu cầu trước mắt của giáo dục tiểu
học, vừa có ý nghĩa to lớn trong việc thực hiện chiến lược phát triển giáo dục của quốc
gia.
2- Người giáo viên và tập thể tổ chuyên môn:
Tuy mỗi thành viên trong một tổ đều có những đặc điểm riêng khác nhau (phẩm
chất đạo đức, năng lực sư phạm, trình độ chuyên ...) nhưng họ đều có chung một mục
tiêu giáo dục, nhiệm vụ kế hoạch năm học. Cái chung đó chính là cơ sở của các mối
quan hệ giữa cá nhân với nhau, giữa các cá nhân với nhau, giữa cá nhân với tập thể và
ngược lại.
Bất kì giáo viên nào cũng có ảnh hưởng giáo dục rộng rãi đên tập thể tổ chuyên
noi theo.
7
II- CƠ SỞ THỰC TIỄN:
1- Thực trạng nhận thức về vấn đề sinh hoạt chuyên môn tổ khối:
Công tác sinh hoạt chuyên môn thường xuyên của tổ khối đã được Ban giám
hiệu quan tâm, chỉ đạo theo tinh thần trao quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm cho các tổ
khối chuyên môn. Mọi quan điểm chỉ đạo của cấp trên đều được chuyển hoá thành các
nghị quyết chuyên môn và các việc làm cụ thể. Tuy nhiên nhận thức của một bộ phận
giáo viên chưa sâu sắc, chưa tích cực về vấn đề này. Họ còn coi nhẹ các giờ sinh hoạt,
trao đổi chuyên môn ở cấp tổ. Chất lượng SHCM ở cấp tổ vì thế chưa phát huy được
hiệu quả theo đúng tiềm năng thực tế vốn có của nó. Nhiều giáo viên còn mang nặng tư
tưởng các buổi sinh hoạt chuyên môn là theo quy định bắt buộc của nghành, của
trường chứ chưa nhận thấy được: đây là quyền lợi chính đáng của người giáo viên mà
họ đang được hưởng. Không ít giáo viên khi tham gia chỉ mang tính chiếu lệ, thờ ơ.
2- Thực trạng việc nghiên cứu các văn bản của ngành, các văn bản liên quan đến
giáo dục:
Trong quá trình triển khai công tác bồi dưỡng chuyên môn, nhà trường đã nhận
khá đầy đủ các văn bản chỉ đạo về công tác này. Song khi triển khai xuống các tổ khối
lại không được thực hiện một cách nghiêm túc và hiệu quả. Nguyên nhân của vấn đề
này là do hạn chế trong lĩnh vực nghiên cứu các văn bản hướng dẫn, chỉ đạo của tổ
khối trưởng chuyên môn và các giáo viên. Đặc biệt , đối với giáo dục tiểu học trong
giai đoạn hiện nay có nhiều vấn đề "mới" nhằm đáp ứng với nhu cầu phát triển, điều
kiện mới trong giáo dục tiểu học: Quyết định số 16/2006/QĐ-BGD&ĐT; Công văn
896/BGD&ĐT-GDTH ngày 13/02/2006 về việc điều chỉnh việc dạy và học cho học
sinh tiểu học; Văn bản 9832/BGD&ĐT-GDTH ngày 01/09/2006 về việc hướng dẫn
thực hiện chương trình các môn học ở tiểu học ... Tuy nhiên, đa số các giáo viên chưa
có điều kiện tiếp cận thường xuyên với những văn bản này, hoặc khi đã nghiên cứu thì
việc nắm bắt còn gặp nhiều khó khăn, việc cụ thể hoá các văn bản này vào việc giảng
9
Xuất phát từ những thực trạng nêu trên; tôi đã mạnh dạn đưa ra một số biện pháp
xây dựng tổ khối chuyên môn, nâng cao chất lượng các buổi sinh hoạt chuyên môn.
III- ĐỀ XUẤT MỘT SỐ BIỆN PHÁP XÂY DỰNG TỔ KHỐI VÀ NÂNG CAO
CHẤT LƯỢNG SINH HOẠT CHUYÊN MÔN CỦA TỔ KHỐI Ở TRƯỜNG
TIỂU HỌC XÃ ĐĂK ANG, HUYỆN NGỌC HỒI, TỈNH KON TUM.
1- Nâng cao nhận thức cho giáo viên về sự cần thiết của hoạt động sinh hoạt
chuyên môn ở tổ khối:
Tổ chức cho tập thể giáo viên và đội ngũ tổ khối trưởng nghiên cứu các văn kiện
Đại hội Đảng, nghị quyết Đảng các cấp, các văn bản của ngành, các văn bản chỉ đạo
thực hiện chương trình tại đơn vị. Tạo điều kiện giúp giáo viên tiếp cận và nghiên cứu,
học tập tấm gương, đạo đức Hồ chí Minh thông qua các tài liệu sẵn có và sưu tầm.
Động viên giáo viên học tập tấm gương nhà giáo xuất sắc của Việt Nam và thế
giới (Nguyễn Văn Bôn, Nguyễn Văn Ký, ...) đặc biệt là những nhà giáo tại địa phương,
những người nguyện cống hiến cả cuộc đời cho giáo dục. Lấy đó là mục tiêu, là khát
khao phấn đấu cho sự nghiệp của mình; coi đây là nhiệm vụ của mỗi cá nhân. Sự so
sánh là động lực quan trọng để giáo viên tự hoàn thiện mình và vươn lên trong sự
nghiệp trồng người. Tạo cơ hội để các giáo viên phát huy vai trò người thầy, giúp giáo
viên tự hoàn thiện phẩm chất và nhân cách của mình. Mỗi giáo viên xứng đáng là một
tấm gương sáng cho học sinh và nhân dân về nhân cách, phẩm chất đạo đức, tinh thần
học tập, ...
Giúp giáo viên thận thức sâu sắc về sự cần thiết của công tác sinh hoạt chuyên
môn ở nhà trường nói chung và tổ khối nói riêng. Coi đây là quyền lợi, là nghiã vụ mà
mỗi người giáo viên cần phải làm tốt để đáp ứng được đòi hỏi của công tác giáo dục
ngày càng cao. Họ phải hiểu rằng, muốn có chỗ đứng vững chắc, bền chặt trong
nghành giáo dục thì nhất thiết phải luôn tự học, tự bồi dưỡng nâng cao năng lực
chuyên môn của bản thân, ...
khăn; Dạy học lấy học sinh làm trung tâm, ... Trong hoạt động của tổ khối có thể thêm
những nội dung khác mà thấy cần thiết với giáo viên và có tác dụng nâng cao chất
lượng giáo dục.
11
Phương pháp bồi dưỡng phải linh hoạt, hiệu quả tới từng đối tượng giáo viên cụ
thể. Vận dụng một số phương pháp bồi dưỡng sau: Phương pháp bồi dưỡng trực tiếp;
phương pháp bồi dưỡng gián tiếp thông qua hội giảng, thông qua dự giờ thăm lớp,
thông qua trao đổi nghiệp vụ,...; phương pháp bồi dưỡng thông qua cá nhân tự bồi
dưỡng và trao đổi ngược (xuôi) giữa giáo viên với giáo viên, giáo viên với tổ khối,
giáo viên với Ban Giám hiệu, tổ khối với Ban Giám hiệu, ...; tổ chức tham quan, trao
đổi kinh nghiệm những điển hình tốt trong tổ và trường; tổ chức nghiên cứu tài liệu bồi
dưỡng chuyên môn tập trung và học tập các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn chuyên môn
của các cấp.
Tạo điều kiện cho những cá nhân có năng lực được phát triển; động viên những
giáo viên yếu phấn đấu, giúp họ được dự giờ những giáo viên có chuyên môn vững
nhiều; phân công cụ thể cho giáo viên có chuyên môn tốt kèm những giáo viên có
chuyên môn kém – lấy hiệu quả của việc giúp đỡ đó để xét thi đua cuối năm. Khen
thưởng và động viên kịp thời những cá nhân, tập thể tốt, lao động sáng tạo và có hiệu
quả cao; nhắc nhở, giúp đỡ những giáo viên chưa tích cực, hạn chế trong công tác bồi
dưỡng; công nhận kịp thời mọi sự cố gắng của các cá nhân.
Phương tiện bồi dưỡng: là các tài liệu bồi dưỡng theo chương trình chung, băng,
đĩa hình; các tạp chí, hoạ báo, ... có nội dung liên quan đến chuyên môn cần bồi dưỡng
cho giáo viên, ...
4- Nâng cao chất lượng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên nhà trường:
Tổ chức cho giáo viên học tập nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ như:
học các lớp hoàn chỉnh, cao đẳng, đại học chuyên nghành sư phạm tiểu học; học bổ túc
trung học phổ thông; tham gia các lớp bồi dưỡng chuyên môn do Phòng Giáo dục và
Đào tạo tổ chức. Tạo điều kiện thuận lợi cho giáo viên được tham gia hội giảng các
tạo sự hoà hợp thống nhất, gắn bó các thành viên trong tổ.
Tổ trưởng và giáo viên trong tổ thực sự đoàn kết, đấu tranh phê bình và tự phê
bình. Thực hiện vô tư, công bằng trong xử sự, tạo sự tin yêu của tập thể.
13
6- Tổ chức tiếp cận với những "điểm mới" trong giáo dục, vận dụng snág tạo, linh
hoạt các cuộc vận động:
Những nhóm giải pháp nêu trên là nhãng giải pháp cơ bản mang tính lí luận mà
các tổ chức trong trường tiểu học cần thiết phải nắm rõ và thực hiện. Đó là những cơ
sở tiên quyết đảm bảo sự lớn mạnh của tổ khối cũng như của nhà trường. Tuy nhiên,
khi giáo dục phổ thông (trong đó có giáo dục tiểu học) đã và đang có nhiều sự đổi mới
mạnh mẽ trên tất cả các mặt, thì việc tiếp cận (nắm bắt) và vận dụng vào các hoạt động
thường xuyên của tổ khối và nhà trường thì việc triển khai thực hiện sẽ đạt hiệu quả
cao, đáp ứng với sự phát triển hiện tại của đơn vị và xu thế phát triển chung về lâu
dài.
Hưởng ứng cuộc vận động học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí
Minh: Việc tổ chức thực hiện cuộc vận động nêu trên một cách nghiêm túc tại đơn vị
sẽ là điều kiện, động lực tốt để các cán bộ giáo viên có thêm định hướng phấn đấu khi
thực hiện các nhiệm vụ trong trường học (đã nêu tại 5 nhóm giải pháp trên). Ví dụ: Tổ
chức nghiêm túc, trở thành một phong trào mạnh mẽ, rộng rãi việc đọc - kể - làm theo
tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh (thông qua Hội thi Kể chuyện đạo đức Bác Hồ của
học sinh và giáo viên) sẽ là cơ hội tốt để các cán bộ giáo viên và học sinh tự đánh giá
lại mình, từ đó có sự điều chỉnh (làm theo) cho phù hợp: ý thức xây dựng mối đoàn
kết, tinh thần tập thể; ý thức tự học và tự bồi dưỡng để nâng cao chuyên môn nghiệp
vụ; tinh thần thái độ với công việc; tình yêu thương đối với học sinh ... Nói chung, đó
là sự hoàn thiện mình trong cuộc sống và nghề nghiệp. Tuy nhiên, việc tổ chức thực
hiện các cuộc vận động cần được lồng ghép thường xuyên và có sự kiểm tra đánh giá
nghiêm túc, chặt chẽ. Mặt khác, với từng "mặt đạo đức" cần phải cụ thể hoá vào từng
tổ khối chuyên ở các đơn vị trường tiểu học có thể tìm được một vài ưu điểm có thể áp
dụng cho tổ khối chuyên môn của mình, đặc biệt là người tổ trưởng chuyên môn cần
phải chịu khó tìm tòi nắm bắt được tinh thần đổi mới trong giáo dục tiểu học hiện nay,
17
thông qua các buổi sinh hoạt chuyên môn để lồng ghép triển khai thực hiện một cách
kịp thời và phù hợp nhất với điều kiện tổ khối của mình.
III- ĐỀ XUẤT - KIẾN NGHỊ:
1- Đối với Phòng Giáo dục và Đào tạo:
Phòng Giáo dục và Đào tạo cần lựa chọn những chuyên đề thiết thực cho giáo
viên trên địa bàn huyện học tập và bồi dưỡng. Tạo điều kiện để các giáo viên, tổ khối giao lưu chuyên môn giữa các trường trong huyện với nhau, đặc biệt là những đơn vị
trường tiểu học có những đặc điểm giống nhau.
Có những chính sách giúp đỡ, tạo điều kiện để giáo viên vùng sâu vùng xa tiếp
cận với các điều kiện học tập nâng cao trình độ chuyên môn (đi học nâng chuẩn, tiếp
cận với Công nghệ thông tin (khai thác Internet), ...
2- Đối với trường tiểu học:
Ban Giám hiệu cần triển khai và rút kinh nghiệm ngay sau mỗi đợt triển khai
một chuyên để bồi dưỡng. Luôn đổi mới phương pháp quản lý cho phù hợp với điều
kiện thực tế trong công tác bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên, lựa chọn những giáo
viên có trình độ chuyên môn vững vàng, được sự tín nhiệm cao cuat tập thể giáo viên
để làm công tác tổ khối trưởng; tạo điều kiện tốt nhất cho đội ngũ tổ khối trưởng làm
việc và phát huy năng lực.
Tổ khối trưởng phải luôn đổi mới mình, nhiệt tình với các nhiệm vụ được giao,
sẵn sàng giúp đỡ và chia sẻ với đồng nghiệp, linh hoạt trong giao tiếp và ứng xử sư
phạm.
Trên đây là một số suy nghĩ của tôi nhằm góp phần nhỏ bé trong việc xây dựng
tập thể khối chuyên môn ở trường tiểu học ngày càng vững mạnh. Với trình độ chuyên
môn và sự hiểu biết còn có hạn, sáng kiến kinh nghiệm này chắc chắn không tránh
khỏi những sai sót. Xin được trao đổi với các đồng nghiệp, mong các đồng chí góp ý