SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ BIỆN PHÁP NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG
DẠY HỌC PHÂN MÔN TIẾNG VIỆT – TRONG CHƯƠNG
TRÌNH NGỮ VĂN 7
*****
A/ ĐẶT VẤN ĐỀ:
Ngữ văn – phân môn tiếng việt là phân môn có vị trí quan
trọng trong chương trình Trung học cơ sở (THCS) nói chung và
lớp 7 nói riêng.
Nó trang bị vốn từ thông thường cần thiết rèn luyện cho học sinh
khả năng tư duy và năng lực thực hành những kĩ năng về tiếng
việt, đồng thời rèn luyện cho học sinh ngôn ngữ giao tiếp ứng xử.
Tuy nhiên, trên thực tế việc dạy phân môn từ ngữ ở trường
THCS có nhiều thiếu sót nhất định, nguyên nhân chủ yếu là do
giáo viên chưa quan tâm đến việc mở rộng vốn từ cho học sinh
việc giải nghĩa từ chưa giúp học sinh nắm được nghĩa bóng của từ
nhiều nghĩa và ngay cả nghĩa đen, có khi học sinh cũng chưa hiểu
đầy đủ chính xác, hệ thống bài tập chưa phong phú để học sinh
vận dụng vốn từ đã học.
Bên cạnh đó giáo viên chưa chú ý hướng dẫn học sinh
phương pháp học tập phù hợp và vận dụng vào thực tế và vận
1
dụng vào thực tế. Nguyên nhân khách quan là đa số học sinh
thuộc gia đình nghèo có hoàn cảnh khó khăn, học sinh ngoài việc
đi học ở trường còn phải làm thuê kiếm sống phụ giúp gia đình
nên thời gian học tập ở nhà còn rất hạn chế. Ngoài ra cách giao
tiếp ứng xử đối với mọi người các em rất nhút nhác, e dè.
Đó là nguyên nhân mà tôi bức xúc, trăn trở để tìm ra một số
biện pháp nhằm nâng cao chất lượng dạy học phân môn Tiếng
việt trong chương trình ngữ văn 7
B./ NỘI DUNG :

cao.
Các phong trào “Giúp đở học sinh yếu kém” phong trào
“Xanh-sạch-đẹp” và “Xây dựng trường học thân thiện”, học sinh
tích cực” nhà trường hưởng ứng và thực hiện khá hiệu quả.
3
1.2. Khó khăn :
Điều kiện kinh tế của một bộ phận nhân dân còn gặp nhiều
khó khăn cho nên việc đầu tư và sự quan tâm đến việc học của
các con em mình còn hạn chế, một số em trong độ tuổi đến trường
phải bỏ học nữa chừng để tham gia lao động giúp gia đình do đó
đã ảnh hưởng đến sự phát triển giáo dục của địa phương.
Cơ sở vật chất, phòng học, bàn ghế chưa chưa đáp ứng phục
vụ cho việc đổi mới chương trình sách giáo khoa. Trường còn
thiếu rất nhiều phòng học chức năng, chưa có khu hiệu bộ, diện
tích thiếu nhiều so với yêu cầu nên việc xây dựng trường đạt
chuẩn quốc gia còn gặp khó khăn.
2. Giải pháp :
Để nâng cao chất lượng dạy học phân môn Từ ngữ cho học
sinh đối với chương trình ngữ văn bậc THCS qua quá trình đổi
mới sách giáo khoa nói chung và lớp 7 nói riêng. Theo tôi cần áp
dụng một số biện pháp sau :
2.1. Việc giải nghĩa từ cho học sinh phải đầy đủ và chính
xác :
Điều quan trọng trong việc Từ ngữ là giúp học sinh hiểu
đúng và chính xác nghĩa của từ. Muốn vậy giáo viên phải giải
nghĩa từ.
Học sinh phải nắm được nghĩa chính lẫn nghĩa phụ (nghĩa đen và
nghĩa bóng)
4
Ví dụ : Từ “Trông” . Nghĩa chính là “nhìn” . Nghĩa phụ là

Ví dụ : Từ “bà” , từ “học”
“học” : Học sinh , học tập.
“Bà” : Bà nội, bà ngoại.
Bằng phương pháp ghép từ như trên học sinh dễ nhận biết
đâu là từ ghép chính phụ đâu là từ ghép đẳng lập.
b)Phương pháp láy
Đây là phương pháp giúp học sinh tìm ra từ mới bằng nhiều
cách lập lại phụ âm đầu, vần hay toàn bộ từ đã có.
Ví dụ : Từ “Xinh” bằng phương pháp láy, học sinh tìm ra từ mới
“xinh xinh”
c)Phương pháp liên tưởng
Giáo viên nhắc lại kiến thức đã học của bài “từ đồng âm” và
“từ trái nghĩa” từ một từ cho trước, học sinh tìm ra những từ gần
nghĩa với từ “chăm chỉ” như các từ “cần cù”, “chịu khó”. Trái
nghĩa với từ chăm chỉ là “lười biếng”.
6
2. 3. Giúp học sinh sử dụng vốn từ :
Học phân môn từ ngữ, học sinh phải sử dụng được vốn từ đã
có trong giao tiếp, để học sinh sử dụng được vốn từ của mình .
Theo tôi cần áp dụng các biện pháp sau :
a) Làm bài tập điền từ :
Có 02 mức độ
- Mức độ 1 : Cho trước các từ yêu cầu tìm trong số những từ
đã cho chọn thích hợp điền vào chổ trống.
Ví dụ : cho các từ ai, bao nhiêu, bấy nhiêu chọn từ thích hợp điền
vào chổ trống.
+ …………………… đừng bỏ ruộng hoang.
+……………………Tất đất, tất vàng.
+…………………… làm cho bể kia đầy.
Cho ao kia cạn cho gầy cò con.

khảo
Giỏi Khá TB Yếu
8
sát
2013-
2014
60
học
sinh
14HS(23
0
0
) 34HS(
0
0
57
) 11HS(
0
0
18
) 1HS(
0
0
2
)
C./ KẾT LUẬN :
Để nâng cao chất lượng dạy học phân môn từ ngữ trong
chương trình Ngữ văn bậc THCS nói chung và Ngữ văn 7 nói
riêng đòi hỏi học sinh phải nắm vững kiến thức bộ môn, rèn luyện
năng lực tìm tòi, sáng tạo có kế hoạch phù hợp.