BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP. HCM
---------------------------
MAI HOÀNG HÀ
GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN DU LỊCH TỈNH
PHÚ YÊN THEO HƯỚNG BỀN VỮNG
LUẬN VĂN THẠC SĨ
Chuyên ngành: QUẢN TRỊ KINH DOANH
Mã số ngành: 60340102
TP. HỒ CHÍ MINH, tháng 7 năm 2017
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP. HCM
---------------------------
MAI HOÀNG HÀ
GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN DU LỊCH TỈNH
PHÚ YÊN THEO HƯỚNG BỀN VỮNG
LUẬN VĂN THẠC SĨ
Chuyên ngành: QUẢN TRỊ KINH DOANH
Mã số ngành: 60340102
CÁN BỘ HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: GS. TS. VÕ THANH THU
TP. HỒ CHÍ MINH, tháng 09 năm 2017
Phản biện 2
4
Lê Tấn Phước
5
Nguyễn Quyết Thắng
Chủ tịch
Ủy viên
Ủy viên, Thư ký
Xác nhận của Chủ tịch Hội đồng đánh giá Luận sau khi Luận văn đã được
sửa chữa (nếu có).
Chủ tịch Hội đồng đánh giá LV
TRƯỜNG ĐH CÔNG NGHỆ TP. HCM
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
PHÒNG QLKH – ĐTSĐH
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
TP. HCM, ngày 17 tháng 07 năm 2017
NHIỆM VỤ LUẬN VĂN THẠC SĨ
III- Ngày giao nhiệm vụ: 15/09/2016
IV- Ngày hoàn thành nhiệm vụ: 22/09/2017
V- Cán bộ hướng dẫn: GIÁO SƯ. TIẾN SĨ. VÕ THANH THU
CÁN BỘ HƯỚNG DẪN
KHOA QUẢN LÝ CHUYÊN NGÀNH
i
LỜI CAM ĐOAN
Tôi tên là Mai Hoàng Hà – tác giả Luận văn cao học này. Tôi xin cam đoan
đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong Luận văn
là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Tôi
xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện Luận văn này đã được cảm ơn
và các thông tin trích dẫn trong Luận văn được chỉ rõ nguồn gốc.
Thành phố Hồ Chí Minh – Năm 2017
Tác giả luận văn
Mai Hoàng Hà
ii
LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thành luận văn tốt nghiệp này, tôi xin trân trọng cảm ơn GS.TS Võ
Thanh Thu đã tận tình hướng dẫn, định hướng về nội dung và phương pháp nghiên
cứu, giúp bài luận văn đi đúng hướng, đúng trọng tâm. Tôi xin cảm ơn các Thầy Cô
giáo giảng dạy và phòng Sau Đại học của trường Đại học Công nghệ TP. Hồ Chí
email:
[email protected]
Kính chúc các Thầy, Cô luôn dồi dào sức khỏe, hạnh phúc và thành công
trong sự nghiệp giảng dạy.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
TP. Hồ Chí Minh, tháng 07 năm 2017
Tác giả luận văn
Mai Hoàng Hà
iii
TÓM TẮT
Những năm gần đây tỉnh Phú Yên đã xác định du lịch là ngành kinh tế động
lực và thời gian qua tỉnh đã đạt một số thành quả bước đầu. Do đó, để thành công và
tồn tại trên thị trường hiện nay thì tỉnh cần tập trung cải thiện hơn nữa để du lịch
Phú Yên thật sự phát triển và là điểm đến du lịch thân thiện - chất lượng đối với thị
trường du lịch trong và ngoài nước.
Vì vậy, mục tiêu chính của nghiên cứu này nhằm đánh giá chất lượng của
hoạt động du lịch Phú Yên, đầu tiên là tìm hiểu về các hoạt động du lịch, các yếu tố
liên quan, hệ thống hoá cơ sở lý luận về các hoạt động chính của du lịch, từ đó làm
cơ sở để phân tích thực trạng tình hình kinh doanh các hoạt động du lịch của tỉnh,
tổng hợp những thuận lợi tỉnh đã đạt được đồng thời là tìm ra nguyên nhân của
những khó khăn trước mắt cần phải đối mặt. Sau cùng đưa ra một số giải pháp phát
triển du lịch Phú Yên theo hướng bền vững.
Để thực hiện nghiên cứu này, tác giả sử dụng dữ liệu thứ cấp và sơ cấp được
thu thập trực tiếp hoặc gián tiếp từ các báo cáo của Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch
collected directly or indirectly from the report of the Culture, Sports and Tourism
Department, General Statistics Office in Phu Yen, the travel magazines, other
materials were published in the different systems, the system through the internet as
well as related research by the questioning of experts and those with expertise
concerning subject of study. Since, the author counts and analyses the colleted data.
On the basis of synthesis, analysis of tourism activities in Phu Yen Province of
recent years and the requirements of tourism development for the coming years, the
author has identified the specific measures and the practical recommendations in the
present circumstances to easily visible problem that overcomes the existence of
restrictions in recent years.
During the writing process, the thesis will not avoid shortcomings and flaws. I
wish you will consider and contribute your ideas to make the thesis to be better.
v
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ....................................................................................................... i
LỜI CẢM ƠN ............................................................................................................ ii
TÓM TẮT ................................................................................................................. iii
ABSTRACT .............................................................................................................. iv
MỤC LỤC ...................................................................................................................v
DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU ...............................................................................x
DANH MỤC CÁC ĐỒ THỊ ..................................................................................... xi
DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ.................................................................................. xii
LỜI MỞ ĐẦU .............................................................................................................1
1. Tính cấp thiết của đề tài ......................................................................................1
2. Mục tiêu nghiên cứu............................................................................................2
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn .................................................2
4. Phương pháp nghiên cứu:....................................................................................2
1.3.5. Đường lối chính sách phát triển du lịch ..................................................21
1.3.6. Tham gia của cộng đồng .........................................................................21
1.3. Một số kinh nghiệm trong nước và quốc tế về phát triển du lịch bền vững ..21
1.3.1. Một số kinh nghiệm quốc tế ....................................................................21
1.3.2. Một số kinh nghiệm trong nước ..............................................................23
1.3.3. Một số bài học rút ra cho phát triển du lịch Phú Yên theo hướng bền
vững ...................................................................................................................25
TÓM TẮT CHƯƠNG 1 ............................................................................................26
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG DU LỊCH TỈNH PHÚ
YÊN ...........................................................................................................................27
2.1. Khái quát về du lịch tỉnh Phú Yên .................................................................27
2.1.1. Đặc điểm tự nhiên ...................................................................................27
2.1.2. Đặc điểm dân cư, kinh tế - xã hội ...........................................................29
2.1.3. Tiềm năng du lịch....................................................................................30
2.1.4. Hệ thống cơ sở hạ tầng kỹ thuật phục vụ du lịch ....................................34
2.2. Phân tích tính bền vững trong phát triển du lịch tại tỉnh Phú Yên .................37
2.2.1. Công tác quản lý nhà nước về du lịch .....................................................37
2.2.2. Tình hình khai thác khách du lịch ...........................................................39
vii
2.2.2.1. Doanh thu du lịch .............................................................................39
2.2.2.2. Số lượt khách du lịch .......................................................................41
2.2.2.3. Cơ cấu khách du lịch ........................................................................44
2.2.3. Cơ sở vật chất, kỹ thuật của ngành du lịch .............................................45
2.2.3.1. Cơ sở lưu trú.....................................................................................45
2.2.3.2. Công ty lữ hành và các đại lý ...........................................................47
2.2.3.3. Các khu vui chơi, giải trí, nghỉ dưỡng .............................................49
2.2.3.4. Sản xuất hàng hoá phục vụ du lịch ..................................................51
3.2. Các giải pháp phát triển du lịch theo hướng bền vững ..................................82
3.2.1. Giải pháp công tác quản lý nhà nước về du lịch .....................................82
3.2.2. Giải pháp về cơ sở hạ tầng và cơ sở vật chất kỹ thuật phục vụ du lịch ..82
3.2.3. Giải pháp về nguồn nhân lực du lịch ......................................................83
3.2.4. Giải pháp công tác tổ chức, quảng bá du lịch .........................................84
3.2.5 Giải pháp về bảo vệ môi trường và giáo dục về ý thức người dân địa
phương về du lịch ..............................................................................................86
3.2.6. Giải pháp về sản phẩm du lịch ................................................................88
3.2.7. Giải pháp về vốn đầu tư ..........................................................................89
3.3. Kiến Nghị .......................................................................................................90
3.3.1. Đối với ngành du lịch tỉnh Phú Yên........................................................90
3.3.2. Đối với các doanh nghiệp du lịch ...........................................................91
3.3.3. Đối với người dân Phú Yên ....................................................................91
KẾT LUẬN ...............................................................................................................92
TÀI LIỆU THAM KHẢO .........................................................................................93
PHỤ LỤC
......................................................................................................................................................................
ix
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
BVMT
Bảo vệ môi trường
CSHT
MT
Môi trường
TNMT
Tài nguyên môi trường
TNTN
Tài nguyên thiên nhiên
UBND
Ủy ban nhân dân
VHXH
Văn hóa xã hội
x
DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU
Bảng 1.1 Các nguyên tắc và mục đích của phát triển bền vững ...............................10
Bảng 1.2 Du lịch bền vững và du lịch không bền vững............................................14
Bảng 2.1 Một số tài nguyên thiên nhiên tiêu biểu của Phú Yên ...............................30
Bảng 2.2 Một số di tích lịch sử văn hóa nghệ thuật tiêu biểu của Phú Yên .............32
Bảng 2.3 Một số lễ hội tiêu biểu của Phú Yên (theo âm lịch) ..................................33
DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ
Hình 2.1 Bản đồ du lịch Phú Yên .............................................................................27
Hình 2.2 Hệ thống quản lý Nhà nước về du lịch tỉnh Phú Yên ................................38
Hình 3.1 Kênh thông tin đến khách du lịch ..............................................................84
1
LỜI MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Phú Yên là một tỉnh thuộc vùng duyên hải Nam Trung Bộ (phía Bắc giáp tỉnh
Bình Định và phía Nam giáp tỉnh Khánh Hòa, phía Tây giáp tỉnh Gia Lai và tỉnh
Đắc Lắc và Gia Lai, phía Đông giáp Biển Đông, Phú Yên cách Hà Nội 1.160 km về
phía Bắc, cách TP. Hồ Chí Minh 560 km về phía Nam theo tuyến QL 1A, tỉnh lỵ là
Thành phố Tuy Hòa), có lợi thế và giàu tiềm năng về tài nguyên du lịch, nhiều cảnh
đẹp, được thiên nhiên ưu đãi nhiều danh lam thắng cảnh. Có bờ biển dài 189km,
nhiều nơi khúc khuỷu, quanh co, có núi biển liền kề tạo nên nhiều vịnh, đầm mang
vẻ đẹp tự nhiên hoang sơ như: Đầm Cù Mông, Vịnh Xuân Đài, Đầm Ô Loan, Vịnh
Vũng Rô; nhiều bãi tắm đẹp như: Bãi Bàng, Bãi Bàu, Bãi Rạng, Bãi Tràm, Bãi Từ
Nham, Bãi Tiên, Bãi Môn, Bãi Xép, Bãi Nồm…; nhiều gành đá nổi tiếng như: Gành
Đá Đĩa, gành Đỏ, gành Dưa, gành Yến, và nhiều đảo nhỏ ven bờ như: Nhất Tự Sơn,
hòn Chùa, hòn Than, hòn Dứa, hòn Nưa, hòn Yến, hòn Lao Mái Nhà…Dưới biển là
những rạn san hô đẹp và nhiều loại đặc sản biển sẵn sàng phục vụ nhu cầu ẩm thực
của du khách về thăm Phú Yên. (Nguồn: Cẩm nang Du lịch Phú Yên 2014)
Với xu thế mở cửa và hội nhập kinh tế thế giới, sự phát triển của Phú Yên
trong những năm qua đã góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế, cơ cấu lao động theo
hướng tiến bộ, giải quyết nhiều công ăn việc làm, góp phần xóa đói giảm nghèo. DL
phát triển đã dần làm thay đổi bộ mặt đô thị và nông thôn, nhất là các vùng ven biển
Đối tượng nghiên cứu: các hoạt động DL ở tỉnh Phú Yên
Phạm vi nghiên cứu:
- Về nội dung: đề tài tập trung nghiên cứu phát triển DL Phú Yên theo hướng
bền vững
- Về không gian: trên địa bàn tỉnh Phú Yên
- Về thời gian: số liệu được thu thập, xử lý và phân tích trong giai đoạn 2011
– 2015, những giải pháp được đề xuất đến năm 2030.
4. Phương pháp nghiên cứu:
- Phương pháp thu thập số liệu:
+ Thu thập số liệu thứ cấp: bao gồm các tài liệu, sách báo, tạp chí, công trình
nghiên cứu, niên giám thống kê…trong và ngoài nước đã được công bố. Nguồn dữ
3
liệu của Tổng cục thống kê; Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch; Hiệp hội du lịch Việt
Nam; UBND Tỉnh Phú Yên; Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Phú Yên (Sở
VHTTDL), các sở ban ngành liên quan và các nguồn khác…
+ Thu thập số liệu sơ cấp: số liệu sơ cấp thu được thông qua việc tiến hành
điều tra, phỏng vấn các lãnh đạo, chuyên gia, cán bộ quản lý, cán bộ chuyên môn,
doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực du lịch…về những vấn đề liên quan đến nội
dung nghiên cứu. Việc điều tra, phỏng vấn thông qua các phiếu điều tra khảo sát
được thiết kế theo mẫu với nội dung là những tiêu chí đã được lựa chọn để phục vụ
cho mục tiêu nghiên cứu.
- Phương pháp nghiên cứu:
+ Phương pháp phân tích thống kê: sử dụng các nguồn dữ liệu thứ cấp tin cậy
của Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch, Tổng cục Du lịch, Sở VHTTDL tỉnh Phú
Yên, Chi cục Thống kê tỉnh, Tổng cục Thống kê, các sở, ban, ngành, địa phương có
liên quan, các doanh nghiệp chuyên về du lịch trên địa bàn tỉnh. Ngoài ra, tác giả
còn sử dụng các số liệu chính thức được công bố của các tổ chức Du lịch thế giới
mại của thế giới (UNWTO, 2011). Theo dự báo đến năm 2020 du lịch sẽ trở thành
ngành kinh tế “công nghiệp” chiếm tỷ trọng lớn nhất trong những ngành xuất
khẩu hàng hóa và dịch vụ. Sự đóng góp của du lịch vào GDP dự kiến sẽ tăng từ
9,2% năm 2010 lên 9,7% vào năm 2020 (WTTC, 2010). Điều này đã đặt ra mối
quan tâm đặc biệt trong sự phát triển hoạt động du lịch của nhiều nước. Trên thế
giới đã có rất nhiều nghiên cứu về phát triển DLBV nhằm hạn chế tác động tiêu cực
của HĐDL, đảm bảo sự phát triển lâu dài. Các nghiên cứu về du lịch bền vững cho
thấy du lịch bền vững không chỉ bảo vệ môi trường, giữ gìn sinh thái mà còn quan
tâm đến khả năng duy trì lợi ích kinh tế dài hạn và công bằng xã hội. Có thể kể đến
một số công trình sau:
+ Công trình nghiên cứu của Hall và Richards (2000) “Tourism and
sustainable community development” (Du lịch và phát triển cộng đồng bền vững)
đã chỉ ra vai trò đóng góp to lớn của các cộng đồng địa phương đối với DLBV, nếu
không có cộng đồng địa phương thì hoạt động DLBV không thể được đảm bảo và
ngược lại, DLBV cũng sẽ đem tới những lợi ích nhất định cho các cộng đồng địa
5
phương. Qua đó cho thấy mối quan hệ biện chứng giữa phát triển DLBV và cộng
đồng địa phương.
+ Anand và Sen (1996) với nghiên cứu “Sustainable development: Concepts
and Priorities, United Nations Development Programme” (Phát triển bền vững: Các
khái niệm và sự ưu tiên, Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc). Tác giả đã đưa ra
một nhận định tương đối đầy đủ về phát triển bền vững. Theo đó “Phát triển bền
vững cần được hiểu một cách toàn diện, đầy đủ trên cả 3 khía cạnh là: tăng trưởng
kinh tế ổn định, thực hiện tốt tiến bộ và công bằng xã hội, khai thác hợp lý, sử dụng
tiết kiệm, có hiệu quả các nguồn tài nguyên thiên nhiên và nâng cao chất lượng
cuộc sống con người”. Đồng thời, tác giả chú trọng đến yếu tố sử dụng hợp lý đất
đai, bảo vệ rừng và nguồn tài nguyên nước, tiết kiệm năng lượng và giảm nghèo,
+ Đề tài nghiên cứu cấp Nhà nước do Phạm Trung Lương và các tác giả
(2002), “Cơ sở khoa học và giải pháp phát triển du lịch bền vững ở Việt Nam” đã
chỉ ra những vấn đề thực tiến, những khó khăn và tồn tại về phát triển du lịch bền
vững tại Việt Nam. Qua đó đề tài cũng đưa ra một số giái pháp để thúc đẩy sự phát
triển du lịch bền vững tại Việt Nam.
+ Nguyễn Đình Hòe và Vũ Văn Hiếu (2001) với nghiên cứu “Du lịch bền
vững” đã hệ thống hóa các lý thuyết về phát triển du lịch bền vững, nêu lên các cơ
sở khoa học nhằm phát triển du lịch sinh thái tại Việt Nam.
+ Vũ Văn Đông (2014) trong luận án Tiến sĩ “Phát triển du lịch bền vững Bà
Rịa Vũng Tàu”. Tác giả nghiên cứu thực trạng và tiềm năng du lịch của tỉnh Bà Rịa
Vũng Tàu nhằm đề xuất các giải pháp về phát triển du lịch bền vững với mô hình
nghiên cứu dựa trên 12 nhân tố với 92 biến quan sát ảnh hưởng đến phát triển du
lịch bền vững.
+ Lưu Thanh Đức Hải (2012), “Giải pháp nâng cao chất lượng dịch vụ du lịch
trên địa bàn tỉnh Cần Thơ”, Tạp chí Khoa học, trường Đại học Cần Thơ, tr 231–241.
Nghiên cứu này đánh giá thực trạng hoạt động kinh doanh du lịch và chất lượng
dịch vụ du lịch của thành phố Cần Thơ trong thời gian qua, phân tích các yếu tố
khách quan và chủ quan ảnh hưởng đến chất lượng du lịch. Nghiên cứu này cũng
hướng đến xác định xu hướng phát triển du lịch tại Cần Thơ qua đó đề xuất một số
giải pháp nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ du lịch tại thành phố Cần Thơ.
7
+ Trần Thị Hồng Lan (2010), “Thực trạng và giải pháp phát triển du lịch bền
vững ở Thành phố Đà Nẵng”, Tạp chí Kinh tế - xã hội Đà Nẵng, số 11+12, tr 14-21.
Nghiên cứu này được thực hiện nhằm đánh giá thực trạng phát triển du lịch thành
phố trên quan điểm phát triển bền vững. Từ đó đưa ra giải pháp để phát triển du lịch
bền vững ở Tp. Đà Nẵng. Giải pháp về phía cơ quan quản lý nhà nước, giải pháp
đối với doanh nghiệp du lịch, giải pháp đối với cộng đồng dân cư địa phương, giải
.
9
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG VÀ DU
LỊCH BỀN VỮNG
1.1. Các khái niệm cơ bản về phát triển du lịch bền vững
1.1.1. Khái niệm về phát triển bền vững
Hoạt động phát triển là áp lực của cuộc sống, là qui luật tất yếu của sự tiến
hóa, trong hoạt động phát triển KTXH có hai mặt: một mặt giúp cho cải thiện chất
lượng môi trường sống, giúp con người có cuộc sống đầy đủ hơn về vật chất, phong
phú về văn hóa… Mặt khác là đã tạo ra hàng loạt các vấn đề như khan hiếm, cạn
kiệt tài nguyên, môi trường bị ô nhiễm và suy thoái về chất lượng…
Nhưng phát triển như thế nào để con người của thế hệ hiện tại và tương lai có
được cuộc sống đầy đủ hơn về mặt vật chất và tinh thần phong phú. Hiện nay, vẫn
còn nhiều tranh luận dưới những góc độ khác nhau về khái niệm “phát triển bền
vững”. Theo quan điểm của Tổ chức Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (1980), “phát
triển bền vững phải cân nhắc đến hiện trạng khai thác của nguồn tài nguyên tái tạo
và không tái tạo, đến các điều kiện thuận lợi cũng như khó khăn trong việc tổ chức
các kế hoạch hành động ngắn hạn và dài hạn đan xen nhau” định nghĩa này chú
trọng đến việc sử dụng các nguồn tài nguyên chứ chưa đưa ra một bức tranh toàn
diện về phát triển bền vững. Tuy nhiên, khái niệm do Uỷ ban Liên Hợp quốc về
Môi trường và Phát triển – UNCED (1987) được đưa ra sử dụng rộng rãi hơn là:
“phát triển bền vững thỏa mãn những nhu cầu của hiện tại nhưng không làm giảm
khả năng thỏa mãn nhu cầu của các thế hệ mai sau”. Như vậy, nếu một hoạt động có
tính bền vững, xét về mặt lý thuyết nó có thể thực hiện mãi mãi. (Nguyễn Thị
Thanh Hoài, 2012)
Ở Việt Nam, trong Báo cáo Chính trị Đại hội Đảng lần VIII (1996) cũng đã
khẳng định: “bảo vệ môi trường sinh thái, sử dụng hợp lý các nguồn tài nguyên tự
Copyright: Tài liệu đại học ©