BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
ĐẠI HỌC HUẾ
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
------------

NGUYỄN THỊ HỒNG QUYÊN

NGHIÊN CỨU HIỆN TRẠNG VÀ ĐỀ XUẤT
GIẢI PHÁP GIẢM THIỂU Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG
NƯỚC MẶT SÔNG ĐỒNG NAI ĐOẠN CHẢY QUA
THÀNH PHỐ BIÊN HÒA
Demo Version - Select.Pdf SDK

CHUYÊN NGÀNH: ĐỊA LÍ TỰ NHIÊN
MÃ SỐ: 60 44 02 17

LUẬN VĂN THẠC SĨ ĐỊA LÍ
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
TS. LÊ NĂM

HUẾ, 2014


LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng
tôi, các số liệu và kết quả nghiên cứu nêu trong luận văn là trung
thực, được các đồng tác giả cho phép sử dụng và chưa từng được
công bố trong bất kỳ một công trình nào khác.

Tác giả

MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ...................................................................................................... i
LỜI CẢM ƠN ........................................................................................................... ii
MỤC LỤC ..................................................................................................................1
BẢNG CHỮ VIẾT TẮT ...........................................................................................4
DANH MỤC CÁC BẢNG ........................................................................................5
DANH MỤC CÁC HÌNH MỞ ĐẦU .......................................................................6
MỞ ĐẦU ....................................................................................................................8
1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI .......................................................................8
2. MỤC TIÊU VÀ NHIỆM VỤ CỦA ĐỀ TÀI .......................................................9
.Đ IT

NG VÀ PH M VI NGHIÊN CỨU ....................................................9

4. QUAN ĐIỂM VÀ PH ƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ......................................10
.

NGH A KH A H C VÀ TH C TI N CỦA ĐỀ TÀI .................................13

6. CẤU TRÚC ĐỀ TÀI .........................................................................................13
Chương 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VIỆC NGHIÊN CỨU Ô NHIỄM NƯỚC
VÀ ĐÁNH GIÁ CHẤT LƯỢNG MÔI TRƯỜNG NƯỚC ..................................14

Demo Version - Select.Pdf SDK

1.1. Tổng quan các công trình nghiên cứu có liên quan đến đề tài .............................14
1.1.1. Trên thế giới .............................................................................................14
1.1. .

Việt Nam ..............................................................................................15

. . . Các nguồn nước thải sinh hoạt ................................................................40
. . . Các nguồn thải sinh hoạt từ các cơ sở y tế ..............................................42
2.3.4. Nước thải từ hoạt động nông nghiệp .......................................................44
2.3.5. Rủi ro môi trường nước do sự cố tràn dầu ...............................................45
2.3.6. Các nguồn thải khác từ khu vực lân cận ..................................................45

Version
- Select.Pdf
SDK nước mặt sông Đồng Nai đoạn
.4. Hiện Demo
trạng ô nhiễm
và diễn
biến chất lượng
chảy qua thành phố Biên Hòa ................................................................................46
.4.1. Hiện trạng ô nhiễm và diễn biến chung ...................................................48
.4. . Hiện trạng ô nhiễm và diễn biến chất lượng nước mặt sông Đồng Nai
đoạn chảy qua thành phố Biên Hòa tại các vị trí quan trắc ...............................50
. . Đánh giá chất lượng nước mặt sông Đồng Nai đoạn chảy qua thành phố Biên
Hòa thông qua chỉ số WQI ....................................................................................57
. .1. Qui trình đánh giá chất lượng nước sông đoạn chảy qua thành phố Biên
Hòa thông qua chỉ số WQI ................................................................................57
. . . Kết quả đánh giá chất lượng nước mặt sông Đồng Nai đoạn chảy qua
thành phố Biên Hòa thông qua chỉ số WQI .......................................................60
Chương 3. ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP GIẢM THIỂU Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG
NƯỚC MẶT SÔNG ĐỒNG NAI ĐOẠN CHẢY QUA THÀNH PHỐ BIÊN
HÒA ..........................................................................................................................73
.1. Cơ sở khoa học và thực tiễn của việc để xuất giải pháp ................................73

2



Nhu cầu oxy sinh hoá

2

BVMT

Bảo vệ môi trường

3

CCN

Cụm công nghiệp

4

CLN

Chất lượng nước

5

COD

Nhu cầu oxy hóa học

6

CSCLN


12
13

N – LN
Lâm nghiệp
Demo Version - Select.Pdf
SDK
NTTS
Nuôi trồng thủy sản

14

QCVN08:2008/BTNMT

15

SXNN

Sản xuất nông nghiệp

16

TNN

Tài nguyên nước

17

TN&MT

Bảng . . Kết quả phân tích nước thải tại một số khu dân cư TP.Biên Hòa ............42
Bảng .6. Danh sách các bệnh viện ở Biên Hòa gây ô nhiễm môi trường ...............43
Bảng .7. Vị trí quan trắc chất lượng nước sông Đồng Nai đoạn chảy qua thành phố
Biên Hòa ....................................................................................................................47
Bảng .8. Nồng độ trung bình của D

các năm tại một số vị trí quan trắc trên sông

Đồng Nai đoạn chảy qua thành phố Biên Hòa (Đơn vị: mg/l) .................................48
Bảng 2.9. Tổng hợp kết quả vị trí các điểm quan trắc nước mặt trên sông Đồng Nai
đoạn chảy qua TP. Biên Hòa năm 01 so với QCVN 08: 008/BTNMT ...............51
Bảng .10. Bảng quy định các giá trị qi, BPi ............................................................58
Bảng .11. Bảng quy định các giá trị BPi và qi đối với thông số pH .......................59

Demo Version - Select.Pdf SDK

Bảng .1 . Mức đánh giá chất lượng nước th o giá trị WQI ....................................60
Bảng .1: Đánh giá mức độ ảnh hưởng của các loại nước thải ................................74

5


DANH MỤC CÁC HÌNH
Hình 1.1. Sơ đồ qui trình nghiên cứu hiện trạng và đề xuất các giải pháp giảm thiểu
ô nhiễm nguồn nước mặt sông Đồng Nai đoạn chảy qua thành phố Biên Hòa .......24
Hình .1. Bản đồ hành chính thành phố Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai ..........................25
Hình . . Bản đồ mạng lưới thủy văn tỉnh Đồng Nai ...............................................26
Hình . . Biểu đồ lượng mưa tại Trạm Khí tượng Biên Hòa ...................................28
Hình .4. Biểu đồ lưu lượng nước xả thải của các cơ sở sản xuất ở Đồng Nai ........40
Hình . . Biểu đồ lưu lượng xả thải của các cơ sở y tế ở Đồng Nai th o đơn vị hành

Hình .16. Biểu đồ chỉ số chất lượng nước tại vị trí cầu Hóa An .............................61
Hình .17. Biểu đồ chỉ số chất lượng nước tại vị trí nhà máy nước Biên Hòa .........62
Hình .18. Biểu đồ chỉ số chất lượng nước cống thải Cty giấy Tân Mai .................63
Hình .19. Biểu đồ chỉ số chất lượng nước tại vị trí hợp lưu Săn Máu - Đồng Nai 65

6


Hình . 0. Biểu đồ chỉ số chất lượng nước tại vị trí hợp lưu Suối Linh – Sông Cái
...................................................................................................................................66
Hình . 1. Biểu đồ chỉ số chất lượng nước tại vị trí gần bến đò An Hảo .................67
Hình . . Biểu đồ chỉ số chất lượng nước tại vị trí cầu Đồng Nai ..........................68
Hình .

. Bản đồ hiện trạng chất lượng nước mặt sông Đồng Nai đoạn chảy qua

thành phố Biên Hòa th o chỉ số WQI năm 011 ......................................................70
Hình . 4. Bản đồ hiện trạng chất lượng nước mặt sông Đồng Nai đoạn chảy qua
thành phố Biên Hòa th o chỉ số WQI năm 01 ......................................................71
Hình .

. Bản đồ hiện trạng chất lượng nước mặt sông Đồng Nai đoạn chảy qua

thành phố Biên Hòa th o chỉ số WQI năm 01 ......................................................72
Hình .1. Sơ đồ công nghệ cụm bể Bastafat –F ........................................................79

Demo Version - Select.Pdf SDK

7


đánh giá của các nhà chuyên môn thì thành phố Biên Hòa là một trong những khu
vực có mức độ ảnh hưởng quan trọng nhất đến chất lượng nước sông Đồng Nai, đặc
biệt là đoạn sông Đồng Nai chảy qua thành phố này.
Vì vậy, việc nghiên cứu, đánh giá chất lượng nước sông Đồng Nai, xác định
các nguồn ô nhiễm và đề xuất các giải pháp khắc phục tình trạng ô nhiễm môi
trường nước mặt là vấn đề mang tính cấp thiết. Đó là lí do chúng tôi chọn đề tài:
“

ện trạ
ước mặt sô

Đồ

và đề xuất giả p áp
a đoạn chảy q a t à

ảm thiể ô
p ốB

ễm mô trường

Hòa” nhằm làm tiền đề

cho việc giải quyết các vấn đề về môi trường, cải thiện chất lượng nước, sử dụng
hợp lý, đáp ứng nhu cầu cấp nước cho thành phố Biên Hòa.

8


2. MỤC TIÊU VÀ NHIỆM VỤ CỦA ĐỀ TÀI

3.2. Ph

vi nghiên cứu

Do hạn chế về điều kiện kinh tế, cũng như thời gian nghiên cứu và khả năng
tiếp cận các nguồn số liệu có hạn, nên đề tài chỉ chủ yếu tập trung nghiên cứu chất
lượng môi trường nước mặt sông Đồng Nai đoạn chảy qua thành phố Biên Hòa.
Phạm vi nghiên cứu được xác định ranh giới thủy vực từ khu vực cách cầu Hoá An
1 km về phía thượng lưu đến dưới cầu Đồng Nai 01 km về phía hạ lưu, bao gồm các
phụ lưu là sông Cái và các suối gồm: suối Linh, suối Săn Máu, suối Ch a, suối Bà
Lúa c ng một số chi lưu là các suối, rạch nhỏ thuộc tỉnh Bình Dương.

9


4. QUAN ĐIỂM VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
4.1. Quan điể

nghiên cứu

4.1.1. Q a đ ểm ệ t ố
Xuất phát từ cơ sở đối tượng nghiên cứu là một hệ thống gồm nhiều yếu tố có
mối quan hệ tương hỗ với nhau. Như là một hệ thống vì khi tính toán nhu cầu sử dụng
nước phải li n quan tới các vấn đề như: các điều kiện tự nhiên, kinh tế-xã hội…Khi
một yếu tố thay đổi thì sẽ kéo th o các yếu tố khác thay đổi th o, nên khi nghiên cứu
vấn đề này tác giả phải đứng trên quan điểm hệ thống để x m xét và tính toán
4.1.2. Q a đ ểm lã

t ổ


4.2. Phương pháp nghiên cứu
Nghiên cứu hiện trạng ô nhiễm và đề xuất các giải pháp giảm thiểu ô nhiễm
môi trường nước mặt sông Đồng Nai đoạn chảy qua thành phố Biên Hòa là nghiên
cứu mối liên hệ giữa hiện trạng chất lượng nước và các hoạt động phát triển kinh tế
- xã hội trong khu vực thông qua việc đánh giá các tác động từ các hoạt động công
nghiệp, nông nghiệp, đô thị, thương mại – dịch vụ…. Đồng thời, sử dụng các công
cụ có độ tin cậy, chính xác cao để dự báo khả năng gia tăng hoặc giảm thiểu ô
nhiễm th o các kịch bản khác nhau. Từ mối quan hệ này, xác định các khó khăn,
vướng mắc trong quá trình quản lý, kết hợp với các kinh nghiệm quản lý chất lượng
nước đã và đang áp dụng để đề xuất giải pháp bảo vệ chất lượng nước v ng nghiên
cứu có hiệu quả và bền vững hơn.
Để thực hiện các nội dung nghiên cứu nêu trên, các phương pháp nghiên cứu
sau đây sẽ được sử dụng trong đề tài:
4.2.1. T

t ập, xử lí số l ệ

Phương pháp này được sử dụng thông qua việc thu thập các thông tin và số
liệu sau:

Demo
- Select.Pdf
- Số liệu
tổngVersion
quan về thành
phố BiênSDK
Hòa: điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã
hội; hiện trạng công tác quản lý môi trường nước mặt v ng nghiên cứu của tỉnh.
Những thông tin, số liệu này được tổng hợp, thu thập thông qua các số liệu hiện có,
các báo cáo chuyên đề của các cơ quan chức năng (Ủy ban nhân dân tỉnh, các Sở


p áp bả đồ và ệ t ô

t

địa lý

Phương pháp này nhằm th o dõi, đánh giá hiện trạng và diễn biến môi
trường toàn lưu vực. Lưu trữ, cập nhật các thông tin kể cả dữ liệu bản đồ. Đây là
phương pháp hữu hiệu để đánh giá hiện trạng và diễn biến môi trường v ng lãnh thổ
dựa trên các điểm nghiên cứu chìa khoá; các tư liệu ảnh viễn thám qua các thời kỳ
khác nhau. Công nghệ GIS giúp cho việc lưu trữ, cập nhật và sử dụng có hiệu quả các

Demo Version - Select.Pdf SDK

dữ liệu về môi trường trên toàn lưu vực. Phương pháp bản đồ giúp cho việc thể hiện
trực quan nhất các kết quả nghiên cứu, các điểm nóng về môi trường.
4.2.4. P ươ

p áp

y

a

Vận dụng phương pháp này, đề tài tiến hành gặp gỡ trao đổi, hỏi ý kiến các
chuyên gia, các nhà khoa học và cả những người có kinh nghiệm trong lĩnh vực
nghiên cứu.Từ đó giúp cho tác giả có thêm những cách nhìn tổng quan hơn về đề tài
nhờ sự tham vấn của các chuyên gia.
4.2.5. P ươ

hệ thống sông Đồng Nai đoạn chảy qua thành phố Biên Hòa.
- Kết quả nghiên cứu sẽ đánh giá được hiện trạng ô nhiễm và dự báo chất
lượng nước sông Đồng Nai đoạn chảy qua thành phố Biên Hòa. Đây là cơ sở khoa
học cho công tác quản lý hiệu quả nguồn nước v ng nghiên cứu, đảm bảo chất
lượng nguồn nước cung cấp cho khu vực.
.2. Ý ngh a th c ti n
Kết quả nghiên cứu của đề tài nhằm cung cấp thông tin trong việc xác định các

Demo Version - Select.Pdf SDK

yếu tố chính ảnh hưởng chất lượng nước mặt sông Đồng Nai đoạn chảy qua thành
phố Biên Hòa, làm tài liệu tham khảo cho các cấp chính quyền địa phương trong công
tác bảo vệ, quy hoạch sử dụng hợp lí nguồn nước hướng đến phát triển kinh tế bền
vững ở thành phố Biên Hòa nói riêng và tỉnh Đồng Nai nói chung; góp phần thực
hiện Đề án bảo vệ môi trường lưu vực sông Đồng Nai đã được Thủ tướng Chính phủ
phê duyệt tại Quyết định số 187/ 007/QĐ-TTg ngày 0 /1 / 007 về việc phê duyệt
“Đề án bảo vệ môi trường lưu vực hệ thống sông Đồng Nai đến năm 0 0”.
6. CẤU TRÚC ĐỀ TÀI
Ngoài phần mở đầu và kết luận, nội dụng luận văn gồm chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận của việc nghiên cứu ô nhiễm nước và đánh giá chất
lượng môi trường nước
Chương : Hiện trạng ô nhiễm và chất lượng môi trường nước mặt sông
Đồng Nai đoạn chảy qua thành phố Biên Hòa
Chương : Đề xuất giải pháp giảm thiểu ô nhiễm môi trường nước mặt sông
Đồng Nai đoạn chảy qua thành phố Biên Hòa.

13