TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN


TRƯƠNG THỊ HOÀI

HOÀN THIỆN HỆ THỐNG KIỂM SOÁT
NỘI BỘ TẠI CÔNG TY CỔ PHÂN NHỰA BAO BÌ VINH
CHUYÊN NGÀNH: KẾ TOÁN, KIỂM TOÁN VÀ PHÂN TÍCH

Người hướng dẫn khoa học:

TS. NGUYỄN THỊ HỒNG THÚY

Hà Nội - 2015


LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan Luận văn với đề tài “Hoàn thiện hệ thống kiểm soát nội
bộ taị Công ty Cổ phần Nhựa- Bao bì Vinh” là do tôi tự nghiên cứu và hoàn thiện
dưới sự hướng dẫn của TS.Nguyễn Thị Hồng Thuý. Các nội dung nghiên cứu và kết
quả trong Luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất cứ công
trình nào.
Tôi xin cam đoan và hoàn toàn chịu trách nhiệm về lời cam đoan này.
Hà Nội, tháng 9 năm 2015
Tác giả

Trương Thị Hoài


LỜI CẢM ƠN
Tác giả xin bày tỏ sự biết ơn sâu sắc tới TS.Nguyễn Thị Hồng Thuý – người

TRONG DOANH NGHIỆP........................................................................................8
2.1. Kiểm tra, kiểm soát trong hệ thống quản lý doanh nghiệp............................8
2.2. Hệ thống kiểm soát nội bộ trong doanh nghiệp............................................12
2.2.1. Bản chất của hệ thống kiểm soát nội bộ....................................................12
2.2.2. Vai trò của hệ thống kiểm soát nội bộ.......................................................14
2.2.3. Các yếu tố cơ bản của hệ thống kiểm soát nội bộ.....................................16
CHƯƠNG 3: PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG HỆ THỐNG KIỂM SOÁT NỘI BỘ
TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN NHỰA- BAO BÌ VINH.................................................29

3.1. Tổng quan về Công ty Cổ phần Nhựa- Bao bì Vinh............................29
3.1.1. Lịch sử hình thành và phát triển của Công ty............................................29
3.1.2. Đặc điểm của Công ty Cổ phần Nhựa- Bao bì Vinh có ảnh hưởng đến hệ
thống kiểm soát nội bộ........................................................................................32


3.2. Tình hình tổ chức và hoạt động của hệ thống kiểm soát nội bộ tại Công ty
Cổ phần Nhựa- Bao bì Vinh..................................................................................39
3.2.1. Môi trường kiểm soát................................................................................39
3.2.2. Hệ thống thông tin....................................................................................58
3.2.3. Các thủ tục kiểm soát................................................................................65
3.2.4. Kiểm toán nội bộ......................................................................................78
CHƯƠNG 4: THẢO LUẬN KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ GIẢI PHÁP NHẰM
HOÀN THIỆN HỆ THỐNG KIỂM SOÁT NỘI BỘ TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN
NHỰA- BAO BÌ VINH................................................................................................80
4.1. Thảo luận thực trạng hệ thống kiểm soát nội bộ tại Công ty Cổ phần
Nhựa- Bao bì Vinh..................................................................................................80
4.1.1.Những mặt đạt được..................................................................................80
4.1.2.Những hạn chế...........................................................................................83
4.2. Các giải pháp hoàn thiện hệ thống kiểm soát nội bộ tại Công ty Cổ phần
Nhựa- Bao bì Vinh..................................................................................................87

Vietnamese Standard Auditing
Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam

DANH MỤC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ


BẢNG BIỂU:
Bảng 3.1.

So sánh một số chỉ tiêu tài chính của công ty Cổ phần Nhựa – Bao
bì Vinh................................................................................................31

Bảng 3.2:

Cơ cấu trình độ lao động của Công ty................................................44

Bảng 3.3:

Bảng xếp loại lao động........................................................................50

Bảng 3.4:

Đánh giá kết quả hoạt động kinh doanh của Công ty năm 2014............54

Biểu 3.1:

Cơ cấu doanh thu từ năm 2010-2014....................................................68

Bảng 3.4:



Quy trình sản xuất liên tục tại Công ty CP Nhựa- Bao bì Vinh..........69

Sơ đồ 3.5:

Sơ đồ quy trình luân chuyển chứng từ trong quá trình sản xuất........69

Sơ đồ 3.6:

Quy trình sản xuất bao bì tại Công ty Cổ phần Nhựa- Bao bì Vinh...........72

Sơ đồ 3.7.

Quy trình bán hàng- thu tiền từ cung cấp sản phẩm bao bì...................75

Sơ đồ 4.1:

Tổ chức bộ máy công ty có xây dựng thêm phòng kiểm toán nội bộ...102


trƯờNG ĐạI HọC KINH Tế QUốC DÂN


trơng thị hoài

hoàn thiện hệ thống kiểm soát nội
bộ
tại công ty cổ phân nhựa - bao bì
vinh
Chuyên ngành: kế toán, kiểm toán và phân tích

Công ty Cổ phần Nhựa – Bao bì Vinh là một công ty sản xuất bao bì lớn trên
địa bàn tỉnh Nghệ An, từ khi thành lập đến nay công ty đã gặt hái được nhiều thành
tựu đáng tự hào trong lĩnh vực sản xuất bao bì các loại. Công ty đã niêm yết cổ
phiếu trên sàn giao dịch Hà Nội (HNX) từ năm 2010 với mã cổ phiếu là VBC, hiện
nay giá trị vốn hóa thị trường là 105 tỷ đồng. Công ty chuyên sản xuất các loại bao
bì nhựa công nghiệp theo đơn đặt hàng của khách hàng như bao xi măng, bao nông
sản các loại, bao đường với nguồn nguyên liệu ngoại nhập, công suất thiết kế là 84
triệu vỏ bao/năm.


ii

Tuy đã gặt hái được nhiều thành công những hiện nay công ty đang gặp một
số khó khăn cần được khắc phục và hoàn thiện: nhân sự làm việc trực tiếp thường
xuyên biến động nên hiệu quả chưa cao, ảnh hưởng đến doanh thu của đơn vị. Thủ
tục kiểm soát không hiệu quả, các khoản nợ dài hạn đến hạn trả nhưng công ty chưa
có kế hoạch để trả nợ... Để giải quyết những vấn đề trên đòi hỏi công ty phải có một
hệ thống kiểm soát nội bộ tốt để thực hiện chức năng giám sát, quản lý, tạo một hệ
thống thông tin đúng đắn và tin cậy. Tuy nhiên hệ thống kiểm soát nội bộ của công ty
còn chưa đồng bộ về quy định thủ tục và bộc lộ nhiều yếu kém. Việc hoàn thiện hệ
thống kiểm soát nội bộ được ban lãnh đạo công ty quan tâm và mong muốn tìm ra
những giải pháp hữu hiệu cho vấn đề quan trọng này.
Xuất phát từ đòi hỏi thực tế trên, hoàn thiện hệ thống kiểm soát nội bộ trở
thành vấn đề cấp bách trong quản lý của đơn vị. Qua khảo sát thực tế tại công ty kết
hợp với việc sử dụng kiến thức của bản thân, nghiên cứu các tài liệu chuyên ngành
có liên quan, tác giả đã lựa chọn đề tài “Hoàn thiện hệ thống kiểm soát nội bộ tại
Công ty Cổ phần Nhựa- Bao bì Vinh” nhằm nghiên cứu thực tế hệ thống kiểm soát
nội bộ (HTKSNB) của đơn vị và từ đó vận dụng những kiến thức lý luận về
HTKSNB để đánh giá và hoàn thiện hệ thống.
1.2.Tổng quan các công trình nghiên cứu về hệ thống kiểm soát nội bộ

Trong chuyên ngành kế toán, Công ty Cổ phần Nhựa – Bao bì Vinh cũng thu
hút sự quan chú ý của một số nhà nghiên cứu. Bài báo «Hoàn thiện tổ chức hệ
thống chứng từ kế toán với việc tăng cường kiểm soát nội bộ tại công ty cổ phần
nhựa – bao bì Vinh», tác giả Nguyễn Thị Thanh Hòa đăng trên tạp chí Kế toán &
kiểm toán số tháng 8/2012 đã nêu ra thực trạng về hệ thống chứng từ kế toán tại
công ty và đưa ra một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác chứng từ kế toán phục
vụ cho hoạt động kiểm soát nội bộ tại đơn vị. Tuy nhiên tác giả chưa đi sâu và đề
cập cụ thể thực trạng hệ thống kiểm soát nội bộ của đơn vị và giải pháp hoàn thiện
hệ thống kiểm soát nội bộ của đơn vị.
1.3.Mục tiêu nghiên cứu
- Hệ thống hoá những vấn đề lý luận về hệ thống kiểm soát nội bộ trong
doanh nghiệp;
- Phân tích và đánh giá thực trạng hệ thống kiểm soát nội bộ của Công ty Cổ
phần Nhựa- Bao bì Vinh;
- Thông qua nghiên cứu thực tế đưa ra các giải pháp nhằm hoàn thiện hệ


iv

thống kiểm soát nội bộ tại Công ty.
1.4.Câu hỏi nghiên cứu
Câu 1: Các nội dung cơ bản của hệ thống kiểm soát nội bộ là gì?
Câu 2: Thực trạng hệ thống kiểm soát nội bộ ở Công ty Cổ phần Nhựa- Bao
bì Vinh như thế nào?
Câu 3: Những giải pháp nào cần đưa ra nhằm hoàn thiện hệ thống kiểm soát
nội bộ ở Công ty Cổ phần Nhựa- Bao bì Vinh?
1.5.Phạm vi nghiên cứu
- Phạm vi về không gian: Đề tài nghiên cứu tại Công ty Cổ phần Nhựa- Bao
bì Vinh
- Phạm vi về thời gian:Số liệu trong đề tài được thu thập từ năm 2011 đến

Công ty.
+ Dữ liệu thứ cấp là những dữ liệu thu được ở các nguồn khác nhau như trên
báo chí, mạng internet, dữ liệu của cơ quan thống kê, của các công trình nghiên cứu
khoa học, luận văn thạc sĩ và tiến sĩ trong nước. Phân tích các thông tin thứ cấp thu
thập được từ website của công ty, sử dụng thông tin về công ty được lưu trữ trong
công

ty

chứng

khoán

FTS

được

công

bố

tại

địa

chỉ

(http://ezsearch.fpts.com.vn/Services/EzData/default2.aspx?s=698) nhằm phân tích
tình hình tài chính hiện nay của công ty.
Về phương pháp xử lý dữ liệu nhằm khái quát lý luận, tổng kết thực tiễn đề

thống kiểm soát nội bộ tại Công ty Cổ phần Nhựa- Bao bì Vinh.

CHƯƠNG 2
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HỆ THỐNG KIỂM SOÁT NỘI BỘ
TRONG DOANH NGHIỆP
2.1. Kiểm tra, kiểm soát trong hệ thống quản lý doanh nghiệp
Theo chức năng của hoạt động quản lý, GS.TS Nguyễn Quang Quynh cho
rằng “Quản lý là một quá trình định hướng và tổ chức thực hiện các hướng đã định
trên cơ sở các nguồn lực xác định nhằm đạt hiệu quả cao nhất” [34, tr8]. Quá trình
này bao gồm nhiều giai đoạn từ khi đưa ra định hướng trên cơ sở dự báo các nguồn
lực và mục tiêu cần có và có thể đạt tới, cho đến khi những định hướng này được
thiết kế thành các kế hoạch cùng chương trình hành động và cuối cùng chúng được
tổ chức thực hiện trong thực tế.
Với quan điểm nghiên cứu về kiểm soát trong kiểm soát quản lý, TS Nguyễn
Thị Phương Hoa đã đưa ra khái niệm về kiểm soát: “ Kiểm soát là quá trình đo
lường, đánh giá và tác động lên đối tượng kiểm soát nhằm đảm bảo mục tiêu, kế
hoạch của tổ chức được thực hiện một cách có hiệu quả” [23, tr14]
Bản chất và tác dụng chính của kiểm soát nhằm đảm bảo quá trình quản


vii

lý đạt được các mục tiêu. Kiểm soát được sử dụng như là một công cụ để đảm
bảo cho tất cả các thành viên trong một tổ chức thực hiện các hoạt động mà tổ
chức đó mong muốn.
Trên cơ sở phân tích những quan điểm về kiểm tra, kiểm soát. Kiểm soát là
một chức năng của quản lý, gắn liền với quản lý, ở đâu có quản lý thì ở đó có kiểm
tra, kiếm soát. Xã hội càng phát triển thì vai trò của quản lý càng lớn, nội dung của
quản lý càng phức tạp, do đó càng có những yêu cầu cao hơn đối với kiểm tra, kiếm
soát. Để đảm bảo hiệu quả hoạt động, mỗi đơn vị phải tự xây dựng hệ thống kiểm

hết vai trò của hệ thống kiểm soát nội bộ trong đơn vị.
2.2.3. Các yếu tố cơ bản của hệ thống kiểm soát nội bộ
Thứ nhất: Môi trường kiểm soát. Môi trường kiểm soát bao gồm toàn bộ các
nhân tố bên trong và bên ngoài đơn vị có tính môi trường tác động đến việc thiết kế,
hoạt động, xử lý dữ liệu của các loại hình kiểm soát nội bộ. Các nhân tố trong môi
trường kiểm soát bao gồm: đặc thù về quản lý, cơ cấu tổ chức, chính sách nhân sự,
công tác kế hoạch, uỷ ban kiểm soát, môi trường bên ngoài. Trong đó nhân tố quan
trọng và chủ yếu là nhận thức về hoạt động kiểm tra, kiểm soát và điều hành hoạt
động của nhà quản lý trong doanh nghiệp. Đây cũng là nhân tố quyết định đến hiệu
quả hoạt động liên tục, tính hữu hiệu của hệ thống kiểm soát nội bộ.
Thứ hai: Hệ thống thông tin. Hệ thống thông tin trong đơn vị bao gồm các
yếu tố có quan hệ với nhau, nhằm cung cấp thông tin phục vụ cho nhu cầu quản lý.
Trong hệ thống thông tin kế toán của đơn vị có hệ thống thông tin nhân sự, hệ thống
thông tin sản xuất, hệ thống thông tin về tài chính, hệ thống thông tin kế toán và hệ
thống thông tin marketing. Hệ thống thông tin kế toán đóng vai trò trung tâm, chủ
yếu và kết nối các hệ thống thông tin khác.
Thứ ba: Thủ tục kiểm soát. Các thủ tục kiểm soát được nhà quản lý thiết kế
nhằm thực thi và ngăn ngừa tới mức thấp nhất các rủi ro có thể xảy ra trong quá
trình thực hiện các nghiệp vụ. Các thủ tục kiểm soát do nhà quản lý xây dựng dựa
trên ba nguyên tắc cơ bản: nguyên tắc bất kiêm nhiệm, nguyên tắc phân công phân
nhiệm rõ ràng và nguyên tắc uỷ quyền phê chuẩn. Ngoài những nguyên tắc cơ bản
trên, các thủ tục kiểm soát còn bao gồm việc qui định chứng từ sổ sách phải đầy đủ,
quá trình kỉêm soát vật chất đối với tài sản và sổ sách và kiểm soát độc lập việc thực
hiện các hoạt động của đơn vị.
Thứ tư: Kiểm toán nội bộ là một bộ phận độc lập của đơn vị, thực hiện chức


ix

năng kiểm tra và đánh giá các hoạt động phục vụ yêu cầu quản trị nội bộ đơn vị. Bộ

x

cung cấp.
Đặc điểm về lĩnh vực kinh doanh trong cơ chế thị trường với muôn vàn cơ
hội tìm kiếm lợi nhuận và cũng chứa đựng nhiều rủi ro ảnh hưởng đến HTKSNB.
Đặc điểm của loại hình doanh nghiệp sản xuất có ảnh hưởng rất lớn đến việc
thiêt kế và xây dựng hệ thống kiểm soát nội bộ trong đơn vị. Ngoài ra công ty cũng
có những đặc điểm riêng khác ảnh hưởng đến hệ thống kiểm soát nội bộ đang tồn
tại ở công ty.
Thứ nhất: Loại hình doanh nghiệp là công ty cổ phần. Đây là công ty cổ phần
và hiện đang niêm yết trên sàn chứng khoán, nên hệ thống kiểm soát nội bộ của
công ty được thiết kế khá hợp lý.
Thứ hai: Đặc điểm về quy trình sản xuất của Công ty trải qua 4 giai đoạn liên
tục, rủi ro xảy ra ở giai đoạn này sẽ ảnh hưởng dây chuyền đến các giai đoạn tiếp theo.
Do đó nhà quản lý phải kiểm soát chặt chẽ tất cả các giai đoạn mới đảm bảo quá trình
sản xuất được trôi chảy và có hiệu quả.
Thứ ba: Đặc điểm về tổ chức quản lý, nhận thức về HTKSNB đối với mỗi cấp
quản lý và cá nhân trong đơn vị là hoàn toàn khác nhau. Nên khi triển khai các quyết
định quản lý, các qui chế kiểm soát nội bộ thường mất nhiều thời gian và khó có thể
thực hiện theo đúng kế hoạch.
3.2. Tình hình tổ chức và hoạt động của hệ thống kiểm soát nội bộ tại Công ty Cổ
phần Nhựa- Bao bì Vinh.
3.2.1. Môi trường kiểm soát
Đặc thù về quản lý: Ban lãnh đạo đã xây dựng hệ thống kế hoạch hàng năm
cho đơn vị. Tuy nhiên lại chưa chú trọng đến tính đồng bộ và đầy đủ trong việc xây
dựng các quy trình này.
Cơ cấu tổ chức: chức năng nhiệm vụ của các phòng ban chưa được rõ ràng vẫn
có sự kiêm nhiệm.
Chính sách nhân sự: Công ty thực hiện tốt chính sách tiền lương, đóng bảo hiểm
cho người lao động. Tuy nhiên lương vẫn còn thấp.

sót, lỗ hổng trong kiểm soát.

CHƯƠNG 4
GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN HỆ THỐNG KIỂM SOÁT
NỘI BỘ TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN NHỰA- BAO BÌ VINH


xii

4.1. Thảo luận thực trạng hệ thống kiểm soát nội bộ kết quả nghiên cứu
4.1.1.Những mặt đạt được
Môi trường kiểm soát: Về đặc thù quản lý: có nhận thức rõ ràng về vai trò của
hệ thống kiểm soát nội bộ; Về cơ cấu tổ chức theo hướng nhẹ nhàng và hiệu quả, có sự
tách bạch về chức năng của các bộ phận giảm đi tính chồng chéo giữa các bộ phận
phòng ban; Về chính sách nhân sự: luôn quan tấm đến cán bộ công nhân viên, thực
hiện tốt trách nhiệm với cán bộ công nhân viên, có chính sách đào tạo tốt. Về công tác
kế hoạch luôn theo sát định hướng phát triển của công ty; Về ban kiểm soát, thực hiện
theo đúng nhiệm vụ của công ty, trưởng ban kiểm soát là người có kinh nghiệm lâu
năm trong kế toán.
Hệ thống thông tin: Công ty có đội ngũ nhân viên kế toán có năng lực và giỏi
chuyên môn, có hệ thống phần mềm quản lý cập nhập nhanh chóng và kịp thời theo
các thông tin trong đơn vị.
Thủ tục kiểm soát: Công ty đã chú trọng đến việc ban hành các quy chế về tài
chính, quy chế chi tiêu nội bộ trong công ty, nội quy lương thưởng, các văn bản ban
hành về kiểm soát nghiệp vụ cơ bản cho hoạt động chung của công ty.
4.1.2. Những hạn chế
Môi trường kiểm soát
Cơ cấu tổ chức: Thực tế các phòng ban đang phải kiêm nhiệm quá nhiều
công việc. Phòng Quản trị hành chính có nhân viên đảm nhiệm thêm vị trí uỷ viên
Ban kiểm soát.

Kiểm toán nội bộ
Đơn vị vẫn chưa có phòng kiểm toán nội bộ.
4.2. Các giải pháp xây dựng hệ thống kiểm soát nội bộ
Môi trường kiểm soát: Về cơ cấu tổ chức: Hệ thống lại cơ cấu tổ chức theo
hướng hợp lý tránh vi phạm các nguyên tắc; Chính sách nhân sự: xây dựng quy chế
lương chức danh rõ ràng, công bố quy định khen thưởng phạt để nhân viên nắm rõ,
đào tạo chuyên môn, tiếng anh, quy trình tuyển dụng công khai, tìm người phù hợp với
công việc, lập bảng mô tả công việc; Công tác kế hoạch: xây dựng quy trình lập kế
hoạch sát với thực tế.
Hệ thống thông tin: Nâng cấp phần mềm hiện đang sử đụng, mua thêm phần


xiv

mềm quản lý nhân sự.
Thủ tục kiểm soát: rà soát và hoàn thiên các quy trình trong đơn vị. Đặc biệt là
quy trình quản lý công nợ, doanh thu thu tiền; Xây dựng hệ thống quản lý chất lượng.
Kiểm toán nội bộ: hướng tới xây dựng phòng kiểm toán nội bộ, nghiên cứu về
tổ chức bộ máy và chức năng của phòng kiểm toán nội bộ.
4.3. Đóng góp của đề tài nghiên cứu
Về lý luận: Luận văn đã hệ thống hoá được lý luận chung về hệ thống kiểm
soát nội bộ, trên cở sở đó cụ thể hoá lý luận chung vào hệ thống kiểm soát nội bộ
của doanh nghiệp sản xuất.
Về thực tiễn: Luận văn đã khảo sát, phân tích các yếu tố : môi trường kiểm
soát, hệ thống thông tin, thủ tục kiểm soát trong Công ty Cổ phần Nhựa- Bao bì
Vinh nhằm làm rõ được hệ thống kiểm soát nội bộ trong Công ty Cổ phần NhựaBao bì Vinh.
4.4. Những hạn chế của đề tài nghiên cứu và một số gợi ý cho các nghiên cứu
trong tương lai
Những hạn chế của luận văn: Thứ nhất: mới chỉ đưa ra tầm quan trọng cũng
như các lưu ý cho nhà quản lý trong quá trình xây dựng kế hoạch tài chính tại đơn

đơn vị.
Hy vọng rằng, kết quả nghiên cứu của Đề tài sẽ góp phần hoàn thiện
HTKSNB tại Công ty, nâng cao chất lượng công tác quản lý và hiệu quả sản xuất
kinh doanh, nhanh chóng đưa Công ty thành một doanh nghiệp lớn, gặt hái nhiều
thành công trong quá trình hoạt động.
Mặc dù đã có nhiều cố gắng những luận văn có thể còn có nhiều thiếu sót.
Tác giả rất mong muốn có được sự đóng góp về ý kiến của các thầy giáo, cô giáo và
các nhà khoa học để luận văn hoàn thiện hơn.


TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN


TRƯƠNG THỊ HOÀI

HOÀN THIỆN HỆ THỐNG KIỂM SOÁT
NỘI BỘ TẠI CÔNG TY CỔ PHÂN NHỰA BAO BÌ VINH
CHUYÊN NGÀNH: KẾ TOÁN, KIỂM TOÁN VÀ PHÂN TÍCH

Người hướng dẫn khoa học:

TS. NGUYỄN THỊ HỒNG THÚY

Hà Nội - 2015