ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP MÔN HÀNH VI
Câu 1: Hành vi là gì? Có những loại hành vi xã hội nào ? cho ví dụ
*Khái niệm hành vi: Theo từ điển tiếng việt thì : Hành vi là toàn bộ những
phản ứng, cách cư xử biểu hiện ra bên ngoài của nột người trong một hoàn cảnh cụ
thể nhất định”. Như vậy, hành vi đượng hiểu là một yếu tố mang tính xã hội và được
hình thành trong quá trình hoạt động sống và giao tiếp xã hội. Mọi ứng xử của con
người đều có những nguyên tắc nhất định, đối với mỗi cá nhân trong từng thời điểm,
từng hoàn cảnh, cần có những hành vi ứng xử phù hợp. Không thể có cách ứng xử
chung cho tất cả mọi người, tùy thuộc và từng hoàn cảnh, tâm trạng, mục đích sẽ có
những hành vi, ứng xử khác nhau.
* Có những loại hành vi xã hội nào
1. Tiêu chí phân loại hành vi: hành vi được phân loại dựa vào tính chất của
hành vi, đặc điểm của hành vi, mục đích của hành vi và hình thức biểu hiện, biểu lộ
hành vi.
2. Các loại hành vi:
* Dựa vào tính chất của hành vi
- Hành vi kỹ xảo
- Hành vi trí tuệ
* Dựa vào mục đích của hành vi:
- Hành vi đáp ứng
- Hành vi chủ động
* Dựa vào hình thức biểu lộ hành vi
- Hành vi ngôn ngữ (hành vi giao tiếp bao gồm” Hành vi tạo lời; hành vi tại
lời; hành vi mượn lời; hành vi ngôn ngữ)
* Dựa vào đặc điểm của hành vi
- Hành vi bản năng
- Hành vi tình dục (hành vi tình dục ở nam giới; hành vi tình dục ở nữ giới
* Các hành vi tình dục của con người:
- Hành vi thủ dâm
- Hành vi tình dục khác giới
- Hành vi tình dục đồng giới

Thí dụ: người chồng tức giận vợ nhưng lại kiếm chuyện la rầy con cái vì la
rầy con cái thì an toàn hơn la rầy vợ.
*Chuộc tội/Undoing: đền bù một hành vi hoặc ham muốn xấu bằng một hành
động tốt.
Thí dụ buổi sáng ở cơ quan, anh A quan có ý tưởng ham muốn bậy bạ với cô
nữ đồng nghiệp, buổi chiều về nhà dịu dàng tử tế với vợ và phụ vợ nấu cơm.
*Giả bệnh/Somatization: biến đổi những khó chịu hay mối đe doạ thành bệnh
tật.
Thí dụ: người chồng nhức đầu đau bụng quạu cọ quanh năm (có cảm giác
đau đớn thật sự), không bác sĩ nào chữa khỏi, nhưng trong suốt thời gian một tháng
bà vợ về quê thăm cha mẹ thì tự nhiên bao nhiêu bệnh tật ông ấy đều tiêu tan
*Đóng kịch đạo đức/Sublimation: chuyển một ham muốn tự nhiên mạnh mẽ
không được xã hội tán đồng thành hành vi phù hợp với giá trị do xã hội đặt ra.
*Thí dụ: nếu những tin đồn và cáo buộc của cảnh sát là đúng, nghị sĩ Larry
Craig của thượng viện Mỹ (đảng Cộng Hoà, bang Ohio) là một thí dụ về đóng kịch
đạo đức: ông là một thượng nghị sĩ rất thế lực, mặc dù có nhiều tin đồn ông là người
đồng tính, ông nhiều lần khẳng định ngược lại và nổi tiếng là một trong những nhà
lập pháp kiên quyết chống hôn nhân giữa những người đồng tính. Tháng 6 năm
2007 ông bị bắt giữ ở nhà vệ sinh phi trường quốc tế Minneapolis-St. Paul vì hành
vi thăm dò đồng tính luyến ái với một nam cảnh sát chìm.
* Nhập nội/Introjection: Chấp nhận điều tiêu cực người khác gán cho mình
mặc dù mình không có điều tiêu cực đó để tránh va chạm. Thí dụ: người bố luôn
luôn mắng chửi đứa con là “đồ ngu”, đứa con chấp nhận điều đó (vì không thể cãi
lại bố) và càng ngày càng học kém vì mất tự tin và ý chí học hỏi.
* Nhập ngoại/Projection: Đem những điều tiêu cực của mình (mà cái tôi của
mình cố ý bỏ qua không biết đến) gán cho người khác. Thí dụ: ông A thường hay


chê bai nhiều người là keo kiệt bủn xỉn, nhưng thực sự bản thân ông cố tình không
biết ông mới chính là người không bao giờ giúp đỡ ai dù chỉ một đồng.

Gồm 2 yếu tố chính: Yếu tố chủ quan; yếu tố khách quan
Yếu tố chủ quan gồm
1. Tính cách (VD: 1 người có tính thật thà >< 1 người có tính tắt mặt)
2. Trình độ nhận thức (VD:
3. Địa vị
4. Xúc cảm, tình cảm
5. Vai trò
6. Sức khỏe
7. Năng lực
8. Kinh nghiệm xã hội
9. Khí chất
Yếu tố khách quan (bên ngoài)


1. Văn hóa, đạo đức
2. Tôn giáo
3. Đời sống tinh thần
4. Thể chế chính trị
5. Phương tiện truyền thông
6. Những người sống xung quanh: Gia đình, nhà trường, cơ quan, bạn bè…
* Lấy ví dụ minh họa
Câu 5: Anh/ chị hãy phân tích các yếu tố tác động đến hành vi bán dâm
của người hành nghề mại dâm hiện nay.
* Phân tích
- Hệ thống vi mô: Do tâm lý coi thường đàn ông, trả thù; thích cuộc sống an
nhàn, hưởng thụ, không phải làm việc nặng nhọc mà vẫn kiếm được nhiều tiền. Do
có những định hướng sai lệch về nghề nghiệp cuộc sống.Do thiếu nhận thức, hiểu
biết về các bệnh lây qua đường tình dục, quan hệ tình dục an toàn…
- Hệ thống trung mô: Do hoàn cảnh gia đình nghèo khó hoặc thiếu việc làm
hoặc có thu nhập thấp, áp lực cuộc sông nên dễ bị dụ dỗ lôi kéo vào con đường làm

- Hệ thống vĩ mô:Chính sách và hệ thống pháp luật của nước ta chưa hoàn
thiện trong khi các quy định về kiểm soát, đấu tranh và phòng chống tội phạm ma
tuy cơ bản chưa đáp ứng yêu cầu, còn nhiều kẽ hở cho tôi phạm ma túy. Quá trình
đô thị hóa ngày càng ngày càng sâu sắc, sự phân hóa giàu nghèo ngày càng tăng,
chuẩn mực đạo đức xã hội đi xuống, sự tràn lan của các văn hóa phẩm độc hại…->
trở thành nguy cơ dẫn đến trẻ bị nghiện hút. Xã hội định kiến, kỳ thị, xa lánh với
người nghiện hút đã cai nghiện -> nguy cơ tại nghiện trở lại
Câu 7:Vẽ và phân tích tháp nhu cầu của Maslow ( vẽ tháp rồi phân tích ở
dưới
* Vẽ tháp nhu cầu của Maslow
* Phân tích tháp nhu cầu:
- Bậc 1. Nhu cầu sinh lý, vật chất: Là những nhu cầu cần thiết và tối thiểu
nhất đảm bảo cho con người tồn tại. Nhu cầu này còn được gọi là nhu cầu của cơ thể
hoặc nhu cầu sinh lý, bao gồm các nhu cầu cơ bản của con người như: ăn, uống,
ngủ, không khí để thở, tình dục, các nhu cầu làm cho con người thoải mái,… Đây là
những nhu cầu cơ bản nhất và mạnh nhất của con người. Trong hình kim tự tháp,
chúng ta thấy những nhu cầu này được xếp vào bậc thấp nhất.
– Bậc 2. Những nhu cầu về an sinh (Sự an sinh và an toàn): Khi con người
đã được đáp ứng các nhu cầu cơ bản, tức là các nhu cầu này không còn điều khiển
suy nghĩ và hành động của họ nữa, họ sẽ có nhu cầu cao hơn. Đó là những nhu cầu
về an toàn, không bị đe dọa về tài sản, công việc, sức khỏe, tính mạng và gia đình…
Nhu cầu an toàn và an ninh này thể hiện trong cả thể chất lẫn tinh thần. Con người
mong muốn có sự bảo vệ cho sự sống của mình khỏi các nguy hiểm. Nhu cầu này sẽ
trở thành động cơ hoạt động trong các trường hợp khẩn cấp, nguy khốn đến tính
mạng như chiến tranh, thiên tai, gặp thú dữ,…
Nhu cầu này cũng thường được khẳng định thông qua các mong muốn về sự
ổn định trong cuộc sống, được sống trong các khu phố an ninh, sống trong xã hội có
pháp luật, có nhà cửa để ở,…Nhiều người tìm đến sự che chở bởi các niềm tin tôn
giáo, triết học cũng là do nhu cầu an toàn này, đây chính là việc tìm kiếm sự an toàn
về mặt tinh thần. Các chế độ bảo hiểm xã hội, các chế độ khi về hưu, các kế hoạch

* Phân tích tháp nhu cầu của Maslow
- Hệ thống cấp bậc nhu cầu của Maslow thể hiện dưới dạng hình kim tự tháp:
+ Các nhu cầu được bố trí từ cấp thấp lên. Đầu tiên là nấc thang nhu cầu cơ
bản, là nhu cầu phục vụ cơ thể của bản thân như được ăn uống, chỗ nghỉ. Có được
nhu cầu cơ bản mới xuất hiện nấc thang nhu cầu an toàn, chính là đảm bảo cho cuộc
sống, đảm bảo an toàn, an ninh…,khi nhu cầu an toàn được đảm bảo sẽ xuất hiện
nấc thang nhu cầu xã hội hay còn gọi là nhu cầu tình cảm vì con người ai cũng
muốn được sống trong tình cảm với sự yêu thương, quý mến nhau nếu nhu cầu này
không được thoả mãn, đáp ứng, nó có thể gây ra các bệnh trầm trọng về tâm lý. Tiếp
theo sẽ xuất hiện nấc thang nhu cầu được tôn trọng, được công nhận đây là Nhu cầu
được người khác quý mến, nể trọng thông qua các thành quả của bản thân và cuối
cùng Bậc cao nhất trong thang này có tác động lớn nhất tới sự hoàn thiện nhân cách
là nhu cầu được thể hiện tài năng, phẩm giá chính là nhu cầu được thể hiện bản thân
mình.